Ñöùc Thaùnh cha tieáp kieán
Lieân minh quoác teá caùc nhaø laäp phaùp Coâng giaùo
Ñöùc Thaùnh cha tieáp kieán Lieân minh quoác teá caùc nhaø laäp phaùp Coâng giaùo.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 22-08-2026) - Saùng ngaøy 21 thaùng Taùm naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán Lieân minh quoác teá caùc nhaø laäp phaùp Coâng giaùo quoác teá, nhaân dòp nhoùm Hoäi nghò Thöôøng nieân Laàn thöù XVII taïi Roma, töø ngaøy 20 ñeán ngaøy 23 thaùng Taùm naêm 2026.
Lieân minh naøy laø moät maïng löôùi (International Catholic Legislators Network - ICLN) ñöôïc thaønh laäp naêm 2010 taïi Trumau, AÙo, vôùi muïc ñích hoã trôï nhöõng ngöôøi ñang giöõ caùc chöùc vuï coâng vaø laø Kitoâ höõu, baát keå hoï thuoäc khuynh höôùng hay ñaûng phaùi chính trò naøo, vaø nhaém cung caáp cho caùc thaønh vieân söï ñaøo luyeän veà ñôøi soáng thieâng lieâng vaø giaùo lyù, giuùp hoï thöïc thi vai troø laõnh ñaïo chính trò moät caùch coù ñaïo ñöùc vaø nhaân ñöùc.
Ngoû lôøi vôùi hôn 200 thaønh vieân tham döï hoäi nghò laàn naøy veà chuû ñeà: "Phaåm giaù con ngöôøi vaø Trí tueä nhaân taïo: Thaùch ñoá, Cô may vaø Kieåm soaùt", Ñöùc Thaùnh cha nhaän ñònh raèng caâu hoûi caên baûn: khoâng trí tueä nhaân taïo (AI) laø moät trong nhöõng vaán ñeà quyeát ñònh cuûa thôøi ñaïi hieän nay, khoâng chæ veà maët coâng ngheä nhöng coøn ñaëc bieät veà maët ñaïo ñöùc, chính trò vaø xaõ hoäi. Chuû ñeà cuûa cuoäc gaëp gôõ laàn naøy ñaët ra caâu hoûi caên baûn: khoâng phaûi chæ laø con ngöôøi coù theå laøm gì vôùi coâng ngheä, nhöng quan troïng hôn laø con ngöôøi neân laøm gì.
Theo Ñöùc Giaùo hoaøng, söï phaùt trieån vöôït baäc cuûa Trí tueä nhaân taïo coù theå môû ra nhöõng cô hoäi chöa töøng coù, nhöng cuõng coù nguy cô bieán coâng ngheä thaønh coâng cuï phuïc vuï quyeàn löïc, hieäu quaû vaø kieåm soaùt, khieán phaåm giaù con ngöôøi bò che khuaát. Ngaøi ví nguy cô naøy vôùi vieäc xaây döïng moät "Thaùp Babel môùi". Traùi laïi, nhaân loaïi caàn xaây döïng moät neàn vaên minh trong ñoù coâng ngheä phuïc vuï söï phaùt trieån toaøn dieän cuûa con ngöôøi.
Ñeå phaân ñònh höôùng ñi naøy, Giaùo huaán Xaõ hoäi Coâng giaùo ñöa ra nhöõng nguyeân taéc caên baûn: phaåm giaù baát khaû xaâm phaïm cuûa moãi ngöôøi, coâng ích, ñònh höôùng phoå quaùt cuûa caùc taøi saûn, tính boå trôï vaø tình lieân ñôùi.
Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaëc bieät nhaán maïnh traùch nhieäm cuûa caùc nhaø laäp phaùp. Hoï khoâng neân caûn trôû ñoåi môùi khoa hoïc vaø coâng ngheä, nhöng phaûi ñònh höôùng ñoåi môùi moät caùch khoân ngoan vì coâng ích. Phaùp luaät caàn khuyeán khích saùng taïo ñoàng thôøi baûo veä caùc quyeàn vaø töï do caên baûn, quyeàn rieâng tö, ngöôøi söû duïng, tính minh baïch vaø caùc theå cheá daân chuû. Vieäc giaùm saùt AI phaûi ñöôïc thöïc hieän ôû caáp ñòa phöông, quoác gia vaø quoác teá, vôùi nhöõng tieâu chuaån chung veà coâng baèng xaõ hoäi, ñeå khoâng moät heä tö töôûng hay nhoùm lôïi ích naøo coù theå ñoäc quyeàn aùp ñaët caùc giaù trò ñöôïc tích hôïp vaøo heä thoáng Trí tueä nhaân taïo.
Ñöùc Giaùo hoaøng cuõng caûnh baùo veà söï leä thuoäc coâng ngheä vaø moät hình thöùc "thöïc daân hoùa" môùi. Caùc quoác gia ngheøo coù theå ngaøy caøng phuï thuoäc vaøo nhöõng quoác gia giaøu hôn. Ñoàng thôøi, thuaät toaùn coù theå quyeát ñònh ai ñöôïc nhìn thaáy vaø ai bò boû queân; caùc neàn taûng kyõ thuaät soá coù theå ñònh hình dö luaän maø thieáu traùch nhieäm giaûi trình; coøn ngöôøi lao ñoäng coù theå bò hy sinh ñeå toái öu hoùa heä thoáng.
Ñoái dieän vôùi "vaên hoùa quyeàn löïc" naøy, Giaùo hoäi ñeà nghò xaây döïng moät "neàn vaên minh tình thöông", trong ñoù Trí tueä nhaân taïo ñöôïc höôùng daãn nhôø loøng baùc aùi, loøng traéc aån vaø traùch nhieäm. Gia ñình phaûi ñöôïc baûo veä vì ñoù laø "tröôøng hoïc ñaàu tieân cuûa nhaân loaïi", nôi con ngöôøi hoïc tin töôûng, quaûng ñaïi, ñoái thoaïi vaø yeâu thöông tröôùc khi hoïc caïnh tranh vaø quyeàn löïc. Vì theá, chính saùch coâng caàn cuûng coá hoân nhaân vaø gia ñình, hoã trôï cha meï giaùo duïc con caùi vaø giuùp ngöôøi treû coù nieàm tin vaøo töông lai.
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän raèng: Theá giôùi khoâng caàn moät Trí tueä nhaân taïo laøm giaûm giaù trò con ngöôøi, nhöng caàn trí tueä con ngöôøi ñöôïc soi saùng bôûi khoân ngoan, quyeàn löïc chính trò ñöôïc höôùng daãn bôûi löông taâm vaø coâng ngheä ñöôïc ñieàu khieån bôûi tình yeâu. Khi ñoù, Trí tueä nhaân taïo seõ khoâng trôû thaønh ñoái thuû cuûa con ngöôøi maø trôû thaønh ngöôøi phuïc vuï coâng ích vaø söï phaùt trieån toaøn dieän cuûa nhaân loaïi.
(Sala Stampa 21-8-2026)