Chính quyeàn Canada caám nhaéc ñeán Thieân Chuùa
trong caùc baøi suy nieäm daønh cho quaân ñoäi
Khi chuû nghóa theá tuïc trôû thaønh söï aùp ñaët: Chính quyeàn Canada caám nhaéc ñeán Thieân Chuùa trong caùc baøi suy nieäm daønh cho quaân ñoäi.
Phuùc Nhaïc
Ottawa (RVA News 22-08-2026) - Giaùm muïc Giaùo phaän quaân ñoäi Canada, Ñöùc cha Scott McCaig, C.C., ñaõ leân tieáng phaûn ñoái caùc chæ thò môùi cuûa Quaân ñoäi nöôùc naøy yeâu caàu caùc tuyeân uùy vaø dieãn giaû traùnh söû duïng nhöõng töø ngöõ, cöû chæ vaø bieåu töôïng coù theå quy veà moät truyeàn thoáng toân giaùo cuï theå.
Töø ngaøy 29 thaùng Baûy naêm 2026 laø ngaøy baét ñaàu coù hieäu löïc do Quaân ñoäi Canada ban haønh cho nhaân söï quaân ñoäi cuûa Löïc löôïng Vuõ trang Canada", lieân quan ñeán nhöõng baøi suy nieäm taâm linh trong moâi tröôøng quaân ñoäi. Cuï theå laø caùc vò tuyeân uùy, cuõng nhö baát kyø ai phaùt bieåu nhöõng baøi noùi thuoäc loaïi naøy nhaân danh Löïc löôïng Vuõ trang, phaûi traùnh söû duïng nhöõng töø ngöõ, cöû chæ hoaëc bieåu töôïng rieâng cuûa moät truyeàn thoáng toân giaùo hay taâm linh cuï theå, trong ñoù coù caû nhöõng quy chieáu ñeán Thieân Chuùa.
Chæ thò ñònh nghóa caùc baøi suy nieäm taâm linh laø nhöõng baøi phaùt bieåu coâng khai tröôùc moät nhoùm quaân nhaân, nhaèm cuûng coá yù thöùc veà yù nghóa, muïc ñích vaø söï an laønh veà maët tinh thaàn. Chæ thò cuõng quy ñònh raèng ngöôøi trình baøy phaûi baûo ñaûm tính trung laäp toân giaùo cuûa Nhaø nöôùc baèng caùch traùnh söû duïng ngoân ngöõ ñaëc thuø cuûa moät toân giaùo hay heä phaùi cuï theå.
Chính quyeàn Canada bieän minh cho bieän phaùp naøy baèng caùch vieän daãn nhu caàu veà tính bao dung, hoøa nhaäp vaø tính theá tuïc cuûa caùc theå cheá coâng quyeàn. Chính ñieåm naøy laø troïng taâm trong phaûn ñoái cuûa Giaùm muïc Quaân ñoäi.
Ñöùc cha McCaig phaûn ñoái bieän phaùp naøy caû treân phöông dieän muïc vuï laãn phaùp lyù. Ngaøi noùi: "Yeâu caàu caùc tín höõu taùch yù nghóa cuûa cuoäc soáng khoûi moïi quy chieáu sieâu vieät ñoàng nghóa vôùi vieäc öu tieân moät vuõ truï quan theá tuïc."
Theo Ñöùc cha, quy ñònh treân xuaát phaùt töø moät söï hieåu laàm caên baûn, ñeán möùc coù theå laøm ñaûo ngöôïc chính muïc tieâu maø noù muoán ñaït tôùi. Theo ngaøi, suy tö veà yù nghóa vaø muïc ñích cuûa söï hieän höõu taát yeáu bao haøm nhöõng tieàn ñeà trieát hoïc vaø taâm linh. Taùch nhöõng vaán ñeà naøy khoûi vieäc quy chieáu ñeán moät nguoàn goác sieâu vieät, ñoái vôùi raát nhieàu tín höõu - Kitoâ höõu, ngöôøi Hoài giaùo, ngöôøi Do Thaùi, ngöôøi Hindu vaø ngöôøi Sikh - ñoàng nghóa vôùi vieäc laøm cho chính söï suy tö aáy trôû neân troáng roãng, maát ñi noäi dung coát yeáu.
Theo caùch nhìn cuûa Ñöùc cha McCaig, vieäc aùp ñaët söï taùch bieät naøy leân caùc tuyeân uùy nhaân danh tính trung laäp ñoàng nghóa vôùi vieäc yeâu caàu hoï haønh ñoäng traùi vôùi löông taâm cuûa mình.
Phaûn ñoái caû treân phöông dieän phaùp lyù
Ñöùc cha McCaig ñöa laäp luaän vöôït ra ngoaøi phaïm vi muïc vuï ñeå chuyeån sang lónh vöïc phaùp lyù. Ngaøi vieän daãn phaùn quyeát naêm 2015 cuûa Toøa aùn Toái cao Canada trong vuï Mouvement laique queùbeùcois kieän Saguenay, theo ñoù Nhaø nöôùc khoâng ñöôïc öu ñaõi cuõng khoâng ñöôïc caûn trôû moät nieàm tin, vaø nguyeân taéc töông töï cuõng phaûi ñöôïc aùp duïng ñoái vôùi nhöõng ngöôøi khoâng coù nieàm tin toân giaùo.
Ñöùc cha coøn nhaán maïnh raèng ngay caû caùc heä thoáng tö töôûng voâ thaàn hoaëc nhaân vaên theá tuïc cuõng ñoøi hoûi söï chaáp nhaän cuûa trí tueä vaø yù chí theo moät caùch coù theå so saùnh vôùi ñöùc tin, ñoàng thôøi ñöa ra nhöõng laäp tröôøng cuï theå veà vieäc Thieân Chuùa coù toàn taïi hay khoâng, cuõng nhö veà giaù trò vaø yù nghóa cuûa kinh nghieäm con ngöôøi. Ngaøi nhaéc laïi raèng chính Löïc löôïng Vuõ trang Canada töø laâu ñaõ coâng nhaän caùc tuyeân uùy nhaân vaên theá tuïc nhö nhöõng ñaïi dieän cuûa moät trong caùc truyeàn thoáng taâm linh ñöôïc pheùp hieän dieän trong hoaït ñoäng tuyeân uùy lieân toân.
Vì theá, vieäc caám nhöõng quy chieáu toân giaùo cuoái cuøng coù theå trôû thaønh moät söï löïa choïn ngaàm thieân veà moät theá giôùi quan cuï theå - theá giôùi quan theá tuïc. Vaø nghòch lyù laø theá giôùi quan naøy laïi ñöôïc daønh cho moät vò theá öu ñaõi chính nhaân danh nguyeân taéc trung laäp.
Khoâng coù ñoái thoaïi thöïc söï vôùi caùc nhaø chöùc traùch
Ñöùc cha McCaig cuõng phaøn naøn veà söï thieáu vaéng moät cuoäc trao ñoåi thöïc söï vôùi caùc nhaø chöùc traùch chính trò vaø quaân söï. Theo ngaøi, trong suoát nhöõng naêm qua, khi chính saùch ñang ñöôïc xem xeùt söûa ñoåi, caùc tuyeân uùy ñaõ nhieàu laàn yeâu caàu ñöôïc gaëp gôõ caùc nhaø chöùc traùch, nhöng nhöõng yeâu caàu naøy bò töø choái moät caùch coù heä thoáng. Theo nhaän ñònh cuûa Ñöùc cha, moät cuoäc ñoái thoaïi thöïc söï vôùi nhöõng ngöôøi coù traùch nhieäm veà toân giaùo coù leõ ñaõ daãn ñeán moät keát quaû caân baèng hôn vaø thöïc söï toân troïng söï ña daïng veà nieàm tin ñang hieän dieän giöõa caùc quaân nhaân.
Trong khi chôø ñôïi Giaùo haït Giaùm muïc Quaân ñoäi hoaøn taát vieäc nghieân cöùu bieän phaùp môùi vaø xaùc ñònh laäp tröôøng chính thöùc - hieän ñang dieãn ra caùc cuoäc gaëp vôùi Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Canada, cuõng nhö vôùi caùc ñoái taùc ñaïi keát vaø lieân toân trong ngaønh tuyeân uùy quaân ñoäi - Ñöùc cha ñaõ keâu goïi caùc tín höõu caàu nguyeän cho vaên baûn ñöôïc xem xeùt laïi moät caùch hôïp lyù vaø cho moät cuoäc ñoái thoaïi thöïc söï bao dung, côûi môû.
Hoäi ñoàng Giaùm muïc Canada baøy toû söï lieân ñôùi
Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Canada ñaõ baøy toû söï lieân ñôùi vôùi Ñöùc cha McCaig, ñoàng thôøi xaùc nhaän raèng Hoäi ñoàng ñang theo doõi saùt sao vieäc trieån khai chæ thò cuõng nhö nhöõng taùc ñoäng cuûa noù ñoái vôùi töï do löông taâm vaø töï do toân giaùo trong Löïc löôïng Vuõ trang.
ÔÛ giai ñoaïn sô boä naøy, caùc giaùm muïc chæ keâu goïi caùc tín höõu tìm hieåu thoâng tin veà vuï vieäc vaø caàu nguyeän cho caùc quaân nhaân, gia ñình hoï vaø caùc tuyeân uùy, ñoàng thôøi caàu nguyeän cho chính Ñöùc cha McCaig trong khi ngaøi thi haønh söù vuï muïc vuï ñoái vôùi coäng ñoàng quaân nhaân Coâng giaùo.
Vai troø ñaëc thuø cuûa Toøa Giaùm muïc Quaân ñoäi
Giaùo haït Quaân ñoäi Canada, cuõng nhö caùc cô quan tuyeân uùy Quaân ñoäi khaùc ñöôïc thaønh laäp taïi nhieàu quoác gia, hoaït ñoäng theo moät cô cheá phaùp lyù ñaëc thuø, trong ñoù ñoái töôïng phuïc vuï laø con ngöôøi chöù khoâng phaûi ranh giôùi laõnh thoå. Cô caáu naøy theo saùt caùc quaân nhaân baát cöù nôi naøo hoï ñöôïc ñieàu ñoäng hoaëc ñoùng quaân, theo moâ hình ñöôïc thieát laäp vôùi Toâng hieán Spirituali Militum Curae (Chaêm soùc tinh thaàn quaân nhaân) do Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II ban haønh naêm 1986. Ñaây laø moät cô caáu ñöôïc thieát keá nhaèm baûo ñaûm söï chaêm soùc muïc vuï cho nhöõng ngöôøi ñang phuïc vuï quaân ñoäi ôû xa giaùo phaän nguyeân quaùn cuûa mình. Chính vì vaäy, cuoäc tranh luaän taïi Canada cuõng lieân quan tröïc tieáp ñeán caùc hoäi ñoàng giaùm muïc vaø caùc Giaùo haït Quaân ñoäi ôû nhöõng quoác gia khaùc. Söï caêng thaúng giöõa tính trung laäp cuûa Nhaø nöôùc vaø töï do toân giaùo trong löïc löôïng vuõ trang khoâng chæ laø vaán ñeà rieâng cuûa Ottawa. Vuï vieäc naøy coù theå trôû thaønh moät tieàn leä ñöôïc caùc Giaùo haït Quaân ñoäi cuûa nhöõng quoác gia ñoàng minh khaùc theo doõi saùt sao.
(Silere non possum 19-8-2026)