Ñöùc Hoàng y Woelki chôø ñôïi
nhöõng söûa sai cuûa Toøa Thaùnh ñoái vôùi
nhöõng ñeà xuaát caûi toå cuûa Coâng giaùo caáp tieán ôû Ñöùc
Ñöùc Hoàng y Woelki chôø ñôïi nhöõng söûa sai cuûa Toøa Thaùnh ñoái vôùi nhöõng ñeà xuaát caûi toå cuûa Coâng giaùo caáp tieán ôû Ñöùc.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Koln (RVA News 20-08-2026) - Ñöùc Hoàng y Rainer Maria Woelki, Toång giaùm muïc Koln, laø giaùo phaän lôùn nhaát ôû Ñöùc, ñang chôø ñôïi nhöõng ñieàu chænh töø Toøa Thaùnh ñoái vôùi caùc ñeà xuaát caûi toå cuûa Con ñöôøng coâng nghò cuûa Coâng giaùo Ñöùc.
Trong cuoäc phoûng vaán daønh cho tuaàn baùo Coâng giaùo Die Tagespost ôû Ñöùc, Ñöùc Hoàng y noùi: "Seõ khoâng coù moät con ñöôøng rieâng cho Coâng giaùo Ñöùc". Vì theá, theo Ñöùc Hoàng y, thaät toát khi taát caû nhöõng gì ñaõ ñöôïc soaïn thaûo taïi Ñöùc trong khuoân khoå Con ñöôøng Coâng nghò ñaõ ñöôïc trao cho Ñöùc Giaùo hoaøng. Giôø ñaây, ngöôøi ta chôø ñôïi "Ñöùc Thaùnh cha vaø caùc coäng söï cuûa ngaøi seõ thöïc hieän nhöõng ñieàu chænh caàn thieát maø theo toâi laø caàn phaûi coù".
Con ñöôøng Coâng nghò, ñöôïc khôûi ñoäng vaøo naêm 2019, do ña soá caùc giaùm muïc caáp tieán vaø UÛy ban trung öông giaùo daân Coâng giaùo Ñöùc, ñaõ ñöa ra, trong soá nhöõng ñeà xuaát khaùc, nhöõng ñeà nghò nhaèm taêng cöôøng söï tham gia cuûa giaùo daân vaøo caùc quyeát ñònh cuûa Giaùo hoäi. Trong soá ñoù coù keá hoaïch thaønh laäp Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò nhö moät cô caáu môùi ñeå giaùo daân cuõng vôùi caùc giaùm muïc cuøng cai quaûn Giaùo hoäi. Coù boán giaùm muïc, trong ñoù coù Ñöùc Hoàng y Woelki töø choái tham gia Hoäi ñoàng naøy. Toøa Thaùnh Roâma ñaõ nhieàu laàn löu yù raèng Giaùo hoäi taïi Ñöùc khoâng coù thaåm quyeàn thaønh laäp moät cô quan laõnh ñaïo chung, goàm giaùo daân vaø giaùo só. Gaàn ñaây nhaát, vaøo thaùng Möôøi Moät naêm 2025, caùc ñaïi dieän cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc vaø Vatican ñaõ thaûo luaän veà quy cheá töông lai cuûa moät cô caáu nhö vaäy.
Ñöùc Hoàng y Woelki cho raèng trong cuoäc tranh luaän caûi toå taïi Ñöùc cho ñeán nay, ngöôøi ta ñaõ quaù taäp trung vaøo caùc hình thöùc tham gia vaø ñoàng quyeát ñònh. Trong khi ñoù, ngöôøi ta ñaõ boû qua "söï kieän raèng Giaùo hoäi coù cô caáu phaåm traät vaø mang tính bí tích". Giaùo hoäi khoâng phaûi laø Giaùo hoäi cuûa con ngöôøi, nhöng laø "Giaùo hoäi cuûa Chuùa". Taát caû ñeàu soáng "döôùi quyeàn cuûa Chuùa Kitoâ laø Ñaàu vaø döôùi Lôøi Thieân Chuùa".
UÛng hoä moät "neàn vaên hoùa pha troän" trong phuïng vuï
Lieân quan ñeán cuoäc tranh luaän giöõa caùc hình thöùc phuïng vuï truyeàn thoáng vaø nhöõng hình thöùc môùi hôn, Ñöùc Hoàng y Woelki mong muoán coù caû hai hình thöùc trong Toång Giaùo phaän cuûa ngaøi. Ñöùc Hoàng y noùi: "Sau cuøng, chuùng ta caàn moät neàn vaên hoùa pha troän laønh maïnh, trong ñoù caû hai coù theå cuøng nhau phaùt trieån". Ngaøi baøy toû loøng bieát ôn ñoái vôùi Huynh ñoaøn Thaùnh Pheâroâ, vì taïi K#ln cho ñeán nay vaãn cöû haønh thaùnh leã theo nghi thöùc cuõ (Saùch leã naêm 1962 nghi thöùc Tridentino, tröôùc Coâng ñoàng chung Vatican II). Ñöùc Hoàng y noùi: "Toâi xem ñaây laø moät söï phong phuù, bôûi vì trong Giaùo hoäi töø tröôùc ñeán nay luoân coù nhöõng nghi leã khaùc nhau".
Tuy nhieân, Ñöùc Hoàng y cuõng nhaán maïnh raèng ngaøi "hoaøn toaøn thuoäc veà truyeàn thoáng vaø giaùo huaán cuûa Coâng ñoàng Vaticanoâ II". Ngaøi noùi theâm: "Caûi caùch phuïng vuï laø moät trong nhöõng cuoäc caûi caùch caên baûn cuûa Coâng ñoàng; ñieàu ñoù khoâng neân bò queân laõng". Theo ngaøi, khoâng neân ñem ñieàu naøy ñoái laäp vôùi ñieàu kia.
Sau cuøng, ñieàu quyeát ñònh laø "ars celebrandi", töùc caùch thöùc cöû haønh phuïng vuï. Ñöùc Hoàng y noùi: "Tuy nhieân, neáu chuùng ta mong ñôïi thaùnh leã Tridentinoâ trôû thaønh caâu traû lôøi cho nhöõng vaán naïn ñang ñöôïc ñaët ra ñoái vôùi Giaùo hoäi vaø ñöùc tin, thì chuùng ta ñang ñi sai ñöôøng".
"Thaùnh leã Tridentinoâ", hay "Thaùnh leã coå ñieån/Thaùnh leã theo hình thöùc cuõ", ñöôïc cöû haønh, trong soá nhöõng ñaëc ñieåm khaùc, baèng tieáng Latinh vaø linh muïc quay löng veà phía coäng ñoaøn. Coâng ñoàng Vaticanoâ II (1962-1965) ñaõ ñöa ra nhöõng thay ñoåi höôùng ñeán hình thöùc phuïng vuï ñöôïc söû duïng phoå bieán ngaøy nay, vôùi ngoân ngöõ baûn ñòa vaø linh muïc höôùng veà coäng ñoaøn.
Naêm 2021, Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ haïn cheá vieäc cöû haønh thaùnh leã Tridentinoâ. Tuy nhieân, nhöõng ngöôøi theo truyeàn thoáng trong Giaùo hoäi Coâng giaùo, chaúng haïn nhö Huynh ñoaøn Thaùnh Pheâroâ, vaãn ñöôïc pheùp duy trì hình thöùc phuïng vuï naøy. Töông töï, Huynh ñoaøn Thaùnh Pioâ X cuõng vaãn duy trì, nhöng Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV môùi ñaây ñaõ loaïi tröø hoï khoûi Giaùo hoäi Coâng giaùo.
Tuy nhieân, vieäc loaïi tröø naøy khoâng lieân quan ñeán caùch thöùc cöû haønh thaùnh leã. Sau caùc vuï truyeàn chöùc giaùm muïc maø khoâng coù pheùp cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng, nhöõng ngöôøi lieân quan ñaõ ñöôïc thoâng baùo veà hình phaït vaï tuyeät thoâng (excommunication); ngoaøi ra, Toøa Thaùnh ñaõ tuyeân boá taát caû caùc thaønh vieân cuûa coäng ñoaøn naøy laø ly giaùo.
Ñöôïc naâng ñôõ trong cuoäc khuûng hoaûng
Ñöùc Hoàng y Woelki môùi möøng 70 tuoåi, hoâm thöù Ba, ngaøy 18 thaùng Taùm naêm 2026. Nhìn laïi nhöõng naêm qua, ngaøi nhaéc ñeám cuoäc khuûng hoaûng taïi Toång Giaùo phaän Koln lieân quan ñeán vieäc ñieàu tra vaø xöû lyù quaù khöù caùc vuï laïm duïng tình duïc. Nhìn laïi, ngaøi cho bieát mình ñaõ traûi nghieäm raèng "Chuùa vaãn hieän dieän, Ngöôøi naâng ñôõ vaø Ngöôøi ñaõ dang tay che chôû toâi". Ñieàu ñaëc bieät laøm ngaøi xuùc ñoäng laø coù raát nhieàu ngöôøi ñaõ ñoàng haønh vôùi con ñöôøng cuûa ngaøi baèng lôøi caàu nguyeän.
Ñöùc Hoàng y noùi: "Toâi hoaøn toaøn xaùc tín raèng chính nhôø lôøi caàu nguyeän cuûa raát nhieàu ngöôøi maø toâi ñaõ coù theå böôùc ñi treân con ñöôøng naøy".
Cuoäc khuûng hoaûng trôû neân nghieâm troïng vaøo naêm 2020, sau khi moät baûn baùo caùo ñöôïc coâng boá tröôùc ñoù veà vieäc ñieàu tra vaø xöû lyù caùc vuï laïm duïng tình duïc ñaõ khoâng ñöôïc coâng boá. Khi aáy, Toång Giaùo phaän vieän daãn nhöõng quan ngaïi veà maët phaùp lyù lieân quan ñeán quyeàn baûo veä danh döï vaø nhaân thaân, roài sau ñoù ñöa ra moät baûn baùo caùo khaùc.
Heä quaû laø soá ngöôøi rôøi boû Giaùo hoäi taïi Toång Giaùo phaän trong moät thôøi gian ñaõ taêng maïnh. Ngoaøi ra, ñaõ xaûy ra nhöõng tranh chaáp phaùp lyù vôùi nhaät baùo Bild lieân quan ñeán caùch tôø baùo naøy ñöa tin.
Höôùng ñeán vieäc truyeàn giaùo
Theo lôøi Ñöùc Hoàng y Woelki, trong töông lai ngaøi muoán ñaët troïng taâm nhieàu hôn vaøo coâng cuoäc loan baùo Tin möøng. Toång Giaùo phaän Koln ñang xem xeùt vieäc thaønh laäp moät "Trung taâm phaùt trieån truyeàn giaùo". Trung taâm naøy seõ hoã trôï caû vieäc thaønh laäp caùc coäng ñoaøn môùi laãn "canh taân mang tính truyeàn giaùo caùc giaùo xöù hieän höõu".
Ñöùc Hoàng y Woelki noùi: "Chuùng ta khoâng ñöôïc cam chòu tröôùc thöïc teá raèng mình ñang trôû neân ít ñi". Theo ngaøi, muïc ñích hieän höõu cuûa Giaùo hoäi laø "loan baùo Tin möøng, laø söù maïng truyeàn giaùo". Vì theá, söï taêng tröôûng "thuoäc veà DNA cuûa chuùng ta".
Thoâng qua trung taâm döï kieán naøy, Toång Giaùo phaän cuõng muoán tieáp nhaän moät tö töôûng maø Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ töøng nhaán maïnh vaø Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV cuõng tieáp tuïc: caùc Kitoâ höõu phaûi leân ñöôøng vôùi tö caùch laø "nhöõng moân ñeä truyeàn giaùo".
(KNA 18-8-2026)