Phaûn ñoái Israel phong toûa laøng Taybeh
cuûa caùc tín höõu Kitoâ Palestine,
sau caùc cuoäc taán coâng cuûa ngöôøi Do thaùi ñònh cö
Phaûn ñoái quaân ñoäi Israel phong toûa laøng Taybeh cuûa caùc tín höõu Kitoâ Palestine, sau caùc cuoäc taán coâng cuûa ngöôøi Do thaùi ñònh cö.
Phuùc Nhaïc
Taybeh (RVA News 12-08-2026) - Trong thôøi gian gaàn ñaây, nhöõng ngöôøi Do thaùi ñònh cö baát hôïp phaùp taïi mieàn Bôø Taây gia taêng caùc cuoäc taán coâng vaø chieám ñaát cuûa ngöôøi Palestine, baát chaáp söï phaûn ñoái cuûa dö luaän quoác teá ñoái vôùi nhöõng haønh ñoäng vi phaïm coâng phaùp quoác teá naøy. Trong boái caûnh ñoù, caû khi laøng Taybeb, ngoâi laøng cuoái cuøng cuûa caùc tín höõu Kitoâ cuõng bò thieät haïi laây.
Trong cuoäc trao ñoåi vôùi haõng tin AsiaNews, cha Bashar Fawadled cuûa xöù ñaïo Coâng giaùo ôû ñòa phöông cho bieát ngaøi "hoan ngheânh baát kyø bieän phaùp naøo" nhaèm "baûo veä ngöôøi daân cuûa chuùng toâi". Tuy nhieân, caàn ñaùnh giaù tính höõu ích cuûa moät bieän phaùp khoâng ñöôïc pheùp gaây aûnh höôûng ñeán caùc Kitoâ höõu. Hoâm muøng 09 thaùng Taùm vöøa qua, quaân ñoäi ñaõ quyeát ñònh chaën caùc loái vaøo.
Cha Bashar noùi: "Vôùi tö caùch laø Giaùo hoäi, chuùng toâi hoan ngheânh baát kyø bieän phaùp nghieâm tuùc naøo maø muïc ñích thöïc söï laø baûo veä ngöôøi daân cuûa chuùng toâi, nhaø cöûa, ñaát ñai cuûa hoï, cuõng nhö quyeàn ñöôïc soáng an toaøn vaø trong phaåm giaù."
Taybeh laø moät thò traán coù khoaûng 1,500 cö daân, vôùi ba nhaø thôø, naèm caùch Jerusalem 30 km veà phía baéc vaø phía ñoâng Ramallah; ñaây laø khu daân cö Palestine cuoái cuøng coù toaøn boä daân cö laø Kitoâ höõu.
Lôøi tuyeân boá cuûa cha Bashar ñöôïc ñöa ra sau khi quaân ñoäi Israel aùp ñaët leänh phong toûa. Theo phieân baûn chính thöùc, bieän phaùp cuûa Löïc löôïng Phoøng veä Israel (IDF) nhaèm baûo veä cö daân ñòa phöông tröôùc söï leo thang cuûa caùc cuoäc taán coâng do nhöõng ngöôøi ñònh cö Do Thaùi thöïc hieän; trong nhöõng ngaøy gaàn ñaây, hoï tieáp tuïc taán coâng ngöôøi daân vaø taøi saûn trong khu vöïc.
Cha Bashar noùi theâm: "Vieäc tuyeân boá Taybeh laø khu vöïc quaân söï caám ngöôøi Israel khoâng cö truù taïi ñaây ñi vaøo coù theå laø moät böôùc ñi tích cöïc, neáu ñöôïc thöïc thi moät caùch thöïc chaát vaø nhaát quaùn, nhaèm ngaên chaën nhöõng ngöôøi ñònh cö xaâm nhaäp ñaát ñai cuûa chuùng toâi vaø thöïc hieän theâm caùc cuoäc taán coâng. Tuy nhieân, ñieàu quan troïng ñoái vôùi chuùng toâi khoâng phaûi laø baûn thaân lôøi tuyeân boá, maø laø nhöõng gì seõ thöïc söï xaûy ra treân thöïc ñòa trong nhöõng ngaøy vaø tuaàn tôùi."
Cha Bashar nhaéc laïi raèng: Trong nhieàu thaùng qua coäng ñoaøn chuùng toâi ñaõ phaûi höùng chòu nhieàu vuï xaâm nhaäp vaøo caùc khu ñaát tö nhaân vaø ñaát noâng nghieäp, nhöõng haønh ñoäng ñe doïa nhaèm vaøo caùc gia ñình vaø ngöôøi lao ñoäng, caùc vuï phoùng hoûa, söï hieän dieän cuûa caùc löïc löôïng vuõ trang, cuõng nhö vieäc nhöõng ngöôøi ñònh cö vaø gia suùc cuûa hoï xaâm nhaäp vaøo caùc taøi saûn tö nhaân.
Beân caïnh ñoù coøn coù nhöõng noã löïc nhaèm thieát laäp moät söï hieän dieän thöôøng tröïc quanh ngoâi laøng. Nhöõng söï vieäc naøy ñaõ gieo raéc sôï haõi vaø ñe doïa ñôøi soáng bình thöôøng cuõng nhö töông lai cuûa coäng ñoaøn Kitoâ höõu chuùng toâi.
Vì theá, vôùi tö caùch laø Giaùo hoäi, chuùng toâi khaúng ñònh moät caùch roõ raøng: baûo veä phaûi coù nghóa laø baûo hoä. Traùch nhieäm - vò linh muïc, ngöôøi töø laâu ñaõ ñi ñaàu trong vieäc toá caùo caùc haønh vi baïo löïc cuûa nhöõng ngöôøi ñònh cö cöïc ñoan, caûnh baùo - khoâng theå ñöôïc ñaåy sang cho caùc naïn nhaân baèng caùch haïn cheá cuoäc soáng cuûa hoï, quyeàn tieáp caän ñaát ñai cuûa hoï hoaëc quyeàn töï do ñi laïi cuûa hoï.
Caùc bieän phaùp haïn cheá phaûi nhaèm vaøo nhöõng ngöôøi xaâm nhaäp baát hôïp phaùp, ñe doïa cö daân, phaù hoaïi taøi saûn hoaëc tìm caùch chieám quyeàn kieåm soaùt ñaát ñai."
Hoâm muøng 09 thaùng Taùm naêm 2026, quaân ñoäi Israel ñaõ bao vaây vaø phong toûa ngoâi laøng Kitoâ höõu Taybeh töø beân ngoaøi, caám nhöõng ngöôøi khoâng cö truù taïi ñaây ñi vaøo. Theo quaân ñoäi, ñaây laø moät quyeát ñònh "caàn thieát" nhaèm ngaên chaën nhöõng cuoäc taán coâng môùi tröôùc tình traïng baïo löïc vaø caùc vuï taán coâng cuûa nhöõng ngöôøi ñònh cö Do Thaùi leo thang trong nhöõng ngaøy gaàn ñaây.
Trong moät thoâng caùo, quaân ñoäi giaûi thích raèng leänh naøy "chæ aùp duïng ñoái vôùi ngöôøi Israel, khoâng aùp duïng ñoái vôùi ngöôøi Palestine".
Moät phaùt ngoân vieân cho bieát theâm raèng vieäc bieán thò traán thaønh moät khu vöïc quaân söï bò phong toûa laø "do moät soá cuoäc taán coâng baïo löïc cuûa ngöôøi Israel trong khu vöïc".
Thoâng caùo tieáp tuïc: "Sau khi nhaän ñöôïc baát kyø thoâng baùo naøo veà nhöõng haønh vi vi phaïm traät töï coâng coäng, binh só IDF ñöôïc ñieàu ñeán khu vöïc vaø tieán haønh giaûi taùn caùc ñaùm ñoâng, ñoàng thôøi baét giöõ nhöõng ngöôøi bò tình nghi nhaèm baûo veä ngöôøi daân."
Trong soá cö daân ôû Taybeh, coù hôn 600 ngöôøi Coâng giaùo Latinh; soá coøn laïi laø caùc tín höõu Chính thoáng giaùo Hy Laïp vaø Coâng giaùo Hy Laïp Melkite. Trong quaù khöù, khu vöïc naøy ñaõ nhieàu laàn trôû thaønh nôi xaûy ra caùc cuoäc taán coâng cuûa nhöõng ngöôøi ñònh cö Do Thaùi: nhaø cöûa bò ñoät nhaäp vaø taán coâng, gia suùc bò ñaùnh caép, nhaø daân bò phoùng hoûa.
Sau moät trong nhieàu vuï taán coâng, vaøo thaùng Baûy naêm 2025, Ñöùc Hoàng y Pierbattista Pizzaballa, Thöôïng phuï Latinh Jerusalem, vaø Ñöùc Thöôïng phuï Chính thoáng giaùo Hy Laïp Theophilos III ñaõ cuøng ñeán thaêm thò traán ñeå baøy toû tình lieân ñôùi vôùi ngöôøi daân.
Vaøo thaùng Saùu naêm 2026, nhöõng ngöôøi ñònh cö Israel ñaõ caûn trôû ngöôøi Palestine ñang noã löïc daäp taét moät ñaùm chaùy lôùn gaàn Taybeh, trong boái caûnh lieân tuïc xaûy ra caùc haønh ñoäng ñe doïa vaø baïo löïc voâ côù, laøm toån haïi ñeán caùc quyeàn cô baûn cuûa cö daân.
Ñeå ñaùp laïi, moät soá quoác gia phöông Taây ñaõ coâng boá caùc bieän phaùp tröøng phaït ñoái vôùi nhöõng nhoùm ngöôøi Do thaùi ñònh cö, nhaèm ñaùp traû caùc cuoäc taán coâng baïo löïc. Moät cuoäc ñieàu tra cuûa Lieân Hôïp Quoác, ñöôïc coâng boá ngaøy 09 thaùng Saùu naêm 2026, cuõng cho bieát caùc nhaø chöùc traùch Israel coù lieân quan tröïc tieáp ñeán nhöõng cuoäc taán coâng cuûa ngöôøi ñònh cö khieán ngöôøi Palestine taïi Bôø Taây thieät maïng, bò thöông vaø phaûi di dôøi.
Tuy nhieân, phaùi ñoaøn Israel taïi Geneva ñaõ baùc boû nhöõng keát luaän cuûa baùo caùo, khaúng ñònh raèng caùc nhaø chöùc traùch Israel, trong ñoù coù toång thoáng vaø thuû töôùng, ñaõ nhieàu laàn leân aùn baïo löïc choáng laïi ngöôøi Palestine. Moät phaàn Taybeh naèm trong Khu vöïc B, nôi Chính quyeàn Palestine quaûn lyù veà maët daân söï, nhöng vieäc kieåm soaùt an ninh ñöôïc phoái hôïp vôùi caùc nhaø chöùc traùch Israel.
Bôø Taây vaø Jerusalem coù khoaûng 50,000 Kitoâ höõu Palestine, thuoäc moät coäng ñoaøn toân giaùo coù nguoàn goác töø thôøi coå ñaïi vaø hieän dieän taïi moät vuøng ñaát coù nhieàu ñòa ñieåm thaùnh thieâng quan troïng nhaát cuûa ñöùc tin Kitoâ giaùo.
Cha sôû Taybeh noùi vôùi AsiaNews qua ñieän thoaïi: "Chuùng toâi seõ ñaùnh giaù quyeát ñònh naøy döïa treân nhöõng keát quaû cuûa noù: caùc cuoäc taán coâng coù chaám döùt khoâng? Noâng daân cuûa chuùng toâi coù theå an toaøn ñeán ñaát ñai cuûa mình khoâng? Caùc gia ñình coù theå soáng trong nhaø maø khoâng sôï haõi khoâng? Nhöõng noã löïc thieát laäp caùc tieàn ñoàn môùi cuûa ngöôøi ñònh cö quanh Taybeh coù bò ngaên chaën khoâng?"
Cha Bashar nhaán maïnh: "Taybeh khoâng ñoøi hoûi ñaëc quyeàn. Chuùng toâi yeâu caàu quyeàn cô baûn ñöôïc soáng bình yeân treân maûnh ñaát cuûa mình vaø gìn giöõ söï hieän dieän Kitoâ giaùo ñaõ toàn taïi ôû ñaây töø nhieàu theá kyû.
Neáu quyeát ñònh naøy baûo ñaûm ñöôïc söï baûo veä thöïc söï vaø laâu daøi, chuùng toâi seõ hoan ngheânh. Nhöng quyeát ñònh ñoù phaûi ñöôïc thöïc thi moät caùch nghieâm tuùc vaø ñi keøm vôùi vieäc quy traùch nhieäm cho nhöõng ngöôøi chòu traùch nhieäm veà caùc cuoäc taán coâng.
Caùc bieän phaùp taïm thôøi laø chöa ñuû. Ñieàu Taybeh caàn laø an ninh laâu daøi, coâng lyù, söï baûo veä ngöôøi daân vaø ñaát ñai cuûa mình. ÔÛ giai ñoaïn naøy, chuùng toâi vaãn chöa coù thoâng tin roõ raøng veà caùc chi tieát lieân quan ñeán caùch thöùc thöïc hieän quyeát ñònh naøy, veà vieäc noù seõ ñöôïc trieån khai nhö theá naøo treân thöïc ñòa, nhöõng khu vöïc naøo thöïc söï naèm trong phaïm vi cuûa caùc bieän phaùp, cuõng nhö nhöõng bieän phaùp naøy seõ ñöôïc thöïc thi vaø giaùm saùt ra sao.
Vì lyù do ñoù, chuùng toâi khoâng theå ñaùnh giaù quyeát ñònh naøy chæ döïa treân vieäc coâng boá noù. Cha Bashar keát luaän Chuùng toâi seõ ñaùnh giaù döïa treân caùch thöùc noù ñöôïc thöïc thi vaø taùc ñoäng thöïc teá cuûa noù ñoái vôùi ñôøi soáng, söï an toaøn vaø quyeàn töï do ñi laïi cuûa ngöôøi daân."
(Asia News 10-8-2026)