Toå chöùc "Trôï giuùp caùc Giaùo Hoäi ñau khoå"
keâu goïi taêng cöôøng baûo veä
quyeàn töï do toân giaùo ôû Mexico
Toå chöùc "Trôï giuùp caùc Giaùo Hoäi ñau khoå" keâu goïi taêng cöôøng baûo veä quyeàn töï do toân giaùo ôû Mexico.
Phuùc Nhaïc
Mexico (RVA News 11-08-2026) - Nhaân dòp kyû nieäm 100 naêm caùi goïi laø "Ñaïo luaät Calles", ñaïo luaät töøng haïn cheá nghieâm troïng ñôøi soáng Giaùo hoäi taïi Mexico vaø ñaët hoaït ñoäng cuûa caùc linh muïc döôùi söï kieåm soaùt cuûa nhaø nöôùc, caùc giaùm muïc Coâng giaùo nöôùc naøy ñaõ leân tieáng veà tình traïng baïo löïc dai daúng choáng laïi caùc linh muïc vaø caùc cô sôû Giaùo hoäi, ñoàng thôøi keâu goïi taêng cöôøng baûo veä quyeàn töï do toân giaùo taïi Mexico.
Toå chöùc cöùu trôï Coâng giaùo quoác teá "Trôï giuùp caùc Giaùo hoäi ñau khoå" (ACN) coù truï sôû trung öông ôû thaønh phoá Koenigstein vaø chi nhaùnh taïi nhieàu nöôùc. Trong thoâng caùo, toå chöùc naøy nhaéc laïi raèng: Ñaïo luaät Calles ñöôïc ñaët theo teân cuûa Toång thoáng Mexico, khi ñoù laø Plutarco Elías Calles ñaõ coù hieäu löïc töø ngaøy 31 thaùng Baûy naêm 1926. Ñaïo luaät haïn cheá nghieâm troïng hoaït ñoäng cuûa caùc linh muïc vaø caùc doøng tu, ñoàng thôøi quy ñònh xöû phaït nhöõng haønh vi vi phaïm caùc yeâu caàu cuûa nhaø nöôùc. Khi caùc löïc löôïng daân quaân vaø ngöôøi daân noâng thoân choáng laïi nhöõng quy ñònh naøy cuõng nhö ñöôøng loái cuûa chính phuû, cuoäc Chieán tranh Cristero ñaãm maùu (1926-1929) ñaõ buøng noå.
Caùc giaùm muïc Mexico nhaéc laïi raèng vì vieäc thöïc thi thöøa taùc vuï linh muïc moät caùch töï do khoâng coøn coù theå thöïc hieän ñöôïc, caùc thaùnh leã coâng khai ban ñaàu ñaõ bò ñình chæ: "Vaøo saùng ngaøy 01 thaùng Taùm naêm 1926, Mexico thöùc daäy maø khoâng coù caùc thaùnh leã coâng khai: Caùc nhaø thôø vaãn môû cöûa vaø im laëng, ñöôïc chính caùc tín höõu canh giöõ. Nhö vaäy ñaõ baét ñaàu moät trong nhöõng chöông ñau ñôùn nhaát trong lòch söû cuûa chuùng ta."
Thoâng caùo cuõng nhaéc ñeán raát nhieàu vò töû ñaïo trong thôøi kyø ñoù. Theo caùc giaùm muïc, chöùng taù cuûa hoï ñaõ daïy cho Mexico, "vôùi moät caùi giaù raát ñaét", raèng "töï do toân giaùo khoâng phaûi laø moät ñaëc aân, maø laø quyeàn cuûa moãi con ngöôøi, vaø vieäc töôùc boû quyeàn aáy cuoái cuøng luoân phaûi traû giaù baèng maùu".
Baàu khí nghi kî
Caùc giaùm muïc Mexico tuyeân boá raèng maëc duø ñaõ coù nhöõng caûi caùch phaùp luaät vaø nhöõng dieãn bieán tích cöïc, quyeàn töï do toân giaùo taïi Mexico cho ñeán nay vaãn chöa ñöôïc baûo ñaûm ñaày ñuû. Chaúng haïn caùc vò chæ trích nhöõng haïn cheá ñoái vôùi hoaït ñoäng toân giaùo beân ngoaøi caùc nôi thôø phöôïng, nhöõng haïn cheá ñoái vôùi caùc toå chöùc toân giaùo trong vieäc tieáp caän caùc giaáy pheùp phaùt thanh vaø truyeàn hình, cuõng nhö nhöõng khoù khaên trong vieäc töï do löïa choïn giaùo duïc toân giaùo cho treû em. Trong lónh vöïc chính trò cuõng vaãn toàn taïi moät baàu khí nghi kî, khieán caùc tín höõu gaëp khoù khaên trong vieäc coâng khai baøy toû vaø soáng theo nhöõng nieàm tin cuûa mình.
Theo caùc giaùm muïc, nghieâm troïng hôn nöõa laø baïo löïc cuûa toå chöùc toäi phaïm
Taïi moät soá khu vöïc trong nöôùc, caùc nhoùm toäi phaïm treân thöïc teá ñaõ naém quyeàn kieåm soaùt. Chuùng baét coùc vaø toáng tieàn ngöôøi daân, thöïc hieän caùc vuï gieát ngöôøi vaø tìm caùch loâi keùo, ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi treû tuoåi, phuïc vuï cho muïc ñích cuûa chuùng. Baïo löïc naøy cuõng aûnh höôûng ñeán vieäc töï do thöïc haønh ñöùc tin.
Caùc giaùm muïc Mexico cuõng nhaéc ñeán nhöõng linh muïc ñaõ bò saùt haïi trong khi thi haønh söù vuï trong nhöõng naêm qua. Trong soá ñoù coù hai tu só Doøng Teân Javier Campos Morales vaø Joaquín Ceùsar Mora Salazar, bò saùt haïi ngaøy 20 thaùng Saùu naêm 2022 taïi Cerocahui, thuoäc bang Chihuahua ôû mieàn taây baéc Mexico, khi caùc ngaøi tìm caùch che chôû trong nhaø thôø cho moät ngöôøi ñang bò truy ñuoåi. Linh muïc Marcelo Peùrez, ngöôøi ñaõ hoaït ñoäng vì hoøa bình vaø quyeàn cuûa caùc coäng ñoàng baûn ñòa taïi bang Chiapas, cuõng bò baén cheát ngaøy 20 thaùng Möôøi naêm 2024 taïi San Cristoùbal de Las Casas, mieàn nam Mexico, sau khi cöû haønh thaùnh leã Chuùa nhaät.
Mexico: moät trong nhöõng quoác gia nguy hieåm nhaát ñoái vôùi haøng giaùo só
Baùo caùo "Töï do toân giaùo treân toaøn theá giôùi 2025" cuûa toå chöùc Trôï giuùp caùc Giaùo hoäi ñau khoå cuõng neâu baät tình traïng baïo löïc dai daúng choáng laïi caùc ñaïi dieän Giaùo hoäi. Theo baùo caùo, söï phaân bieät ñoái xöû veà toân giaùo taïi Mexico ñaõ gia taêng do toäi phaïm coù toå chöùc. Baùo caùo vieát: "Caùc linh muïc ñaõ bò saùt haïi vì hoï leân tieáng choáng laïi baïo löïc hoaëc töø choái hôïp taùc vôùi caùc nhoùm vuõ trang".
Töø thaùng Möôøi Hai naêm 2018 ñeán thaùng Chín naêm 2024, toång coäng 10 linh muïc ñaõ bò saùt haïi, vaø 10 linh muïc khaùc trôû thaønh naïn nhaân cuûa baïo löïc. Trong cuøng khoaûng thôøi gian, gaàn 900 vuï toáng tieàn, baét coùc, cöôùp boùc hoaëc ñe doïa nhaèm vaøo caùc thaønh vieân cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo ñaõ ñöôïc ghi nhaän. Trung bình moãi tuaàn coù 26 vuï taán coâng hoaëc xuùc phaïm caùc nôi thôø phöôïng ñöôïc ghi nhaän - taïi moät ñaát nöôùc maø hôn 95% daân soá laø Kitoâ höõu.
Caùc giaùo só ñaëc bieät gaëp nguy hieåm taïi nhöõng khu vöïc maø nhaø nöôùc haàu nhö khoâng coøn hieän dieän vaø caùc nhoùm toäi phaïm coù quyeàn löïc lôùn. Baùo caùo cuûa toå chöùc "Trôï giuùp caùc Giaùo hoäi ñau khoå" nhaän ñònh raèng taïi nhöõng nôi ñoù, caùc nhaø laõnh ñaïo toân giaùo leân tieáng choáng laïi baïo löïc vaø trong nhieàu tröôøng hôïp ñaûm nhaän vai troø nhöõng ngöôøi baûo veä coäng ñoàng cuûa mình.
(KAP 7-8-2026)