Laéng nghe ñeå trôû thaønh moät Giaùo hoäi hieäp haønh:

Nhöõng ñieåm hoïc hoûi töø phöông phaùp luaän

cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng 2021-2024

vaø kinh nghieäm chaâu AÙ

Laéng nghe ñeå trôû thaønh moät Giaùo hoäi hieäp haønh: Nhöõng ñieåm hoïc hoûi töø phöông phaùp luaän cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng 2021-2024 vaø kinh nghieäm chaâu AÙ.

Christina Kheng

Nt. Anna Ngoïc Dieäp, Doøng Ña Minh Thaùnh Taâm, chuyeån ngöõ

(WHÑ 09-08-2026) - Laéng nghe laø ñieåm nhaán noåi baät cuûa tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng veà tính hieäp haønh, nhöng cuõng laø moät trong nhöõng thaùch ñoá lôùn nhaát ñoái vôùi ñôøi soáng Giaùo hoäi hoâm nay. Töø kinh nghieäm cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng 2021-2024 vaø thöïc tieãn taïi chaâu AÙ, baøi vieát gôïi môû nhöõng nguyeân taéc vaø phöông phaùp giuùp xaây döïng moät neàn vaên hoùa laéng nghe, phaân ñònh vaø ñoàng traùch nhieäm trong moät Giaùo hoäi hieäp haønh.

Toùm taét

Baøi vieát naøy khaûo saùt nhöõng chieàu kích ña daïng cuûa vieäc laéng nghe ñöôïc haøm chöùa trong Thöôïng Hoäi ñoàng veà Tính Hieäp haønh, ñoàng thôøi laøm noåi baät moät soá thaùch ñoá do boái caûnh Chaâu AÙ ñaët ra. Tieáp ñoù, baøi vieát xem xeùt caùc keát quaû cuûa tieán trình tham vaán Thöôïng Hoäi ñoàng taïi Chaâu AÙ vaø xaùc ñònh nhöõng yeáu toá then choát ñaõ giuùp taïo neân nhöõng kinh nghieäm laéng nghe phong phuù, baát chaáp nhöõng raøo caûn ñöôïc döï lieäu tröôùc. Nhöõng yeáu toá naøy bao goàm: moät laäp tröôøng haøi hoøa veà söï ñoùn tieáp trieät ñeå theå hieän trong lôøi noùi vaø haønh ñoäng; vieäc xaây döïng caùc moái töông quan song song vôùi vieäc kieán taïo caùc cô caáu; söï hoäi nhaäp giöõa thaàn hoïc "töø treân xuoáng" vaø "töø döôùi leân" thoâng qua moät loái dieãn giaûi mang tính löõ haønh; vaø vieäc söû duïng caùc phöông phaùp tham vaán theå hieän moät linh ñaïo hieäp thoâng. Baøi vieát thaûo luaän nhöõng yeáu toá naøy trong ñoái thoaïi vôùi caùc nghieân cöùu thaàn hoïc vaø huaán quyeàn cuûa Giaùo hoäi veà caùc tieán trình hieäp haønh, sensus fidei (caûm thöùc ñöùc tin), vaø phöông phaùp thaàn hoïc. Qua ñoù, vieäc laøm saùng toû nhöõng yeáu toá naøy coù theå giuùp khuyeán khích vieäc laéng nghe hieäp haønh theo nhöõng caùch thöùc vöøa hieäu quaû veà maët thöïc haønh vöøa thích ñaùng veà maët thaàn hoïc. Hy voïng ñieàu naøy seõ goùp phaàn hoã trôï nhöõng noã löïc trong töông lai nhaèm khai thaùc sensus fidei vaø coå voõ moät caùch theá hieän höõu cuûa Giaùo hoäi vaø caùch laøm thaàn hoïc mang tính hieäp haønh hôn.

* * *

Daãn Nhaäp

Thöôïng Hoäi ñoàng veà tính Hieäp haønh trong Giaùo hoäi Coâng giaùo mang tính chöa töøng coù tieàn leä treân nhieàu phöông dieän. Moät trong nhöõng neùt noåi baät cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng naøy laø söï nhaán maïnh ñeán vieäc laéng nghe, ñöôïc theå hieän xuyeân suoát trong caùc vaên kieän chính thöùc, thoâng caùo baùo chí, caùc baøi dieãn vaên vaø taøi lieäu truyeàn thoâng, ñeán möùc laéng nghe gaàn nhö ñaõ trôû thaønh ñoàng nghóa vôùi chính Thöôïng Hoäi ñoàng. Tuy nhieân, khaùi nieäm laéng nghe trong Thöôïng Hoäi ñoàng naøy khoâng phaûi laø ñieàu ñôn giaûn. Coù nhöõng phöùc taïp vaø thaùch ñoá noäi taïi trong hình thöùc laéng nghe ñöôïc mong muoán vaø quy ñònh cho Thöôïng Hoäi ñoàng. Nhöõng kinh nghieäm cuï theå trong vieäc trieån khai tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng cuõng ñaõ taïo ra nhieàu keát quaû baát ngôø, ñoàng thôøi cung caáp nhöõng baøi hoïc giaù trò lieân quan ñeán phöông phaùp luaän vaø thöïc haønh cho moät Giaùo hoäi hieäp haønh. Trong baøi vieát naøy, toâi seõ baøn ñeán hình thöùc laéng nghe maø Thöôïng Hoäi ñoàng nhaém tôùi, nhöõng thaùch ñoá ñöôïc döï lieäu trong vieäc thöïc hieän, ñaëc bieät trong boái caûnh chaâu AÙ, vaø nhöõng keát quaû phaùt sinh töø tieán trình naøy. Tieáp ñeán, toâi seõ ñeà xuaát moät chìa khoùa mang tính Thaàn khí hoïc (pneumatological key) ñeå nhìn nhöõng kinh nghieäm naøy, ñoàng thôøi trieån khai nhöõng baøi hoïc coù theå ruùt ra cho moät phöông phaùp laéng nghe sinh hoa keát quaû trong Giaùo hoäi vaø xa hôn nöõa.

ÔÛ bình dieän caù nhaân, toâi ñaõ tham gia caùch maät thieát vaøo vieäc thieát keá vaø ñoàng haønh vôùi coâng vieäc ôû caáp Giaùo hoäi hoaøn vuõ cuõng nhö trong khu vöïc chaâu AÙ. Caùch tieáp caän cuûa toâi trong nghieân cöùu naøy döïa treân nhöõng kinh nghieäm tröïc tieáp cuûa baûn thaân, cuõng nhö phaân tích tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng toaøn caàu ñaõ dieãn ra cho ñeán nay, ñoàng thôøi ñoái chieáu vôùi döõ lieäu thu thaäp töø caùc Giaùo hoäi taïi chaâu AÙ. Caùch rieâng, toâi seõ xem xeùt laïi vaø laøm noåi baät caùc chöùng töø tröïc tieáp töø caùc Baûn Baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng cuûa caùc Giaùo hoäi ñòa phöông, voán laø moät nguoàn döõ lieäu phong phuù nhöng töông ñoái chöa ñöôïc khai thaùc ñaày ñuû töø thöïc ñòa. Nhöõng chöùng töø naøy môû ra nhöõng cöûa soå quyù giaù giuùp hieåu roõ thöïc taïi cuûa caùc boái caûnh ñòa phöông, cuõng nhö vieäc ñoùn nhaän tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng ôû caáp cô sôû vaø taùc ñoäng cuûa nhöõng caùch thöùc tieán haønh cuï theå.[1] Toâi seõ trình baøy caùc döõ lieäu naøy trong ñoái thoaïi vôùi huaán quyeàn cuûa Giaùo hoäi vaø caùc nghieân cöùu thaàn hoïc gaàn ñaây veà vieäc laéng nghe hieäp haønh vaø sensus fidei, nhaèm ruùt ra nhöõng nhaän ñònh veà caùc phöông phaùp laéng nghe vöøa hieäu quaû trong boái caûnh cuï theå vöøa haøi hoøa vôùi truyeàn thoáng ñöùc tin ñang phaùt trieån. Moät soá lónh vöïc nghieân cöùu thaàn hoïc vaø muïc vuï trong töông lai cuõng seõ ñöôïc neâu leân. Khi Thöôïng Hoäi ñoàng veà Tính Hieäp haønh tieán daàn ñeán giai ñoaïn thöïc thi, toâi hy voïng nghieân cöùu naøy seõ goùp phaàn cuûng coá tính hieäp haønh ôû caáp cô sôû, ñaëc bieät taïi Chaâu AÙ, ñeå nhöõng hy voïng vaø öôùc mô ñöôïc khôi leân nôi daân Chuùa qua tieán trình naøy coù theå ñöôïc hieän thöïc hoùa.

Thöôïng Hoäi Ñoàng Veà Tính Hieäp Haønh Vaø Nhöõng Chieàu Kích Ña Daïng Cuûa Vieäc laéng Nghe

Moät caùch tieáp caän caên baûn môùi ñoái vôùi Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc trong Giaùo hoäi Coâng giaùo laàn ñaàu tieân ñöôïc theå hieän roõ vaøo ñaàu naêm 2021, khi coù quyeát ñònh coâng boá vieäc hoaõn khoùa hoïp Thöôïng Hoäi ñoàng theâm moät naêm, töø thaùng 10/2022 sang thaùng 10/2023. Theo thoâng caùo baùo chí cuûa Vaên phoøng Thöôïng Hoäi ñoàng, quyeát ñònh naøy nhaèm taïo ñieàu kieän ñeå aùp duïng moät "phöông phaùp môùi" ñöôïc hình dung laø seõ "laøm cho vieäc laéng nghe thöïc söï Daân Chuùa trôû neân khaû thi, haàu baûo ñaûm söï tham gia cuûa taát caû moïi ngöôøi."[2] Cuï theå, phöông phaùp naøy bao haøm moät tieán trình nhieàu giai ñoaïn, coù tính laëp laïi vaø keùo daøi hôn, ñoøi hoûi nhöõng noã löïc chuyeân bieät ôû caùc caáp giaùo phaän, chaâu luïc vaø hoaøn vuõ. Trích daãn Toâng hieán Episcopalis Communio, thoâng caùo baùo chí keâu goïi "vieäc cuøng nhau laéng nghe Chuùa Thaùnh Thaàn ôû moïi caáp ñoä cuûa ñôøi soáng Giaùo hoäi", bao goàm "taát caû nhöõng ngöôøi ñaõ laõnh Pheùp Röûa, laø chuû theå cuûa sensus fidei, baát khaû sai laàm in credendo (trong vieäc tin)."[3] Ñöùc Hoàng y Mario Grech, trong moät trong nhöõng cuoäc phoûng vaán ñaàu tieân vôùi tö caùch laø Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng vöøa ñöôïc boå nhieäm, ñaõ nhaän ñònh raèng nhöõng thay ñoåi naøy ñöôïc thöïc hieän vì "thôøi ñieåm ñaõ chín muoài cho moät söï tham gia roäng raõi hôn cuûa Daân Chuùa vaøo tieán trình ñöa ra quyeát ñònh, voán aûnh höôûng ñeán toaøn theå Giaùo hoäi vaø moïi thaønh phaàn trong Giaùo hoäi.[4] Vaøi thaùng sau ñoù, Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ nhaéc laïi quan ñieåm naøy trong dieãn vaên daønh cho Giaùo phaän Roâma vaø nhaán maïnh raèng "vieäc thöïc thi sensus fidei... khoâng phaûi laø vieäc thu thaäp yù kieán, khoâng phaûi laø moät cuoäc khaûo saùt, maø laø vaán ñeà laéng nghe Chuùa Thaùnh Thaàn."[5]

Taát caû nhöõng nhaän ñònh naøy cho thaáy tính phöùc taïp noäi taïi trong khaùi nieäm laéng nghe cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng. Coù theå xaùc ñònh ít nhaát ba chieàu kích cuûa vieäc laéng nghe, moãi chieàu kích coù baûn chaát rieâng vaø ñoøi hoûi nhöõng naêng löïc khaùc nhau. Thöù nhaát, moãi ngöôøi tham gia tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng "laéng nghe", hay chính xaùc hôn laø ghi nhaän, nhöõng tröïc giaùc, caûm xuùc, kinh nghieäm vaø quan ñieåm caù nhaân cuûa mình khi ñaùp laïi caùc caâu hoûi cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng, phuø hôïp vôùi baûn chaát cuûa sensus fidei nhö moät "baûn naêng soáng ñoäng" hay moät "tri thöùc töï phaùt vaø töï nhieân" theo caùch moâ taû cuûa UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá (ITC).[6] Thöù hai, caùc tham döï vieân chia seû nhöõng phaûn hoài ñoù vôùi nhau vaø chaêm chuù laéng nghe laãn nhau. Thöù ba, qua caùc cuoäc ñoái thoaïi ñoù, hoï cuøng nhau noã löïc laéng nghe Chuùa Thaùnh Thaàn. Nhö vaäy, coù moät söï vaän haønh ñoàng thôøi caùc giaùc quan theå lyù, trí naêng, caûm xuùc, xaõ hoäi vaø thieâng lieâng. Vaên phoøng Thöôïng Hoäi ñoàng ñaõ söû duïng thuaät ngöõ "phaân ñònh" ñeå noùi veà caùc tieán trình tham vaán naøy.[7] Ñoàng thôøi, Vaên phoøng cuõng môøi goïi caùc giaùm muïc trong moãi Hoäi ñoàng Giaùm muïc quy tuï laïi vôùi nhau sau caùc cuoäc tham vaán ñòa phöông ñeå "laéng nghe ñieàu maø Thaùnh Thaàn ñaõ gôïi höùng nôi caùc Giaùo hoäi ñöôïc trao phoù cho caùc ngaøi."[8] Ñieåm sau cuøng naøy giôùi thieäu moät chieàu kích thöù tö cuûa vieäc laéng nghe, ñöôïc thöïc hieän ôû bình dieän "sieâu caáp" (meta-level) bôûi caùc giaùm muïc trong hoäi nghò, suy tö veà keát quaû cuûa caùc cuoäc ñoái thoaïi taïi caùc Giaùo hoäi ñòa phöông, trong ñoù chính caùc ngaøi coù theå ñaõ tröïc tieáp tham gia. Thöïc teá, vieäc thöïc haønh tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng cho thaáy nhieàu taàng möùc laéng nghe ôû bình dieän sieâu caáp, trong ñoù caùc baûn baùo caùo nhoùm ñöôïc taäp hôïp laïi vaø ñöôïc suy tö chung ñeå ñi ñeán moät baûn toång hôïp. Trong caùc Giaùo hoäi ñòa phöông, thöôøng coù nhieàu caáp ñoä laéng nghe sieâu caáp noái tieáp nhau, baét ñaàu töø caùc coäng ñoaøn nhoû trong khu xoùm, ñeán caùc khu cö truù, giaùo xöù, giaùo haït vaø giaùo phaän.

Tính coäng ñoaøn, ña taàng vaø ña chieàu cuûa vieäc laéng nghe naøy chính laø yeáu toá phaân bieät Thöôïng Hoäi ñoàng hieän nay vôùi nhöõng noã löïc tröôùc ñaây nhaèm khai thaùc sensus fidei. Trong nhöõng theá kyû tröôùc, coâng vieäc naøy chuû yeáu bao goàm vieäc ñieàu tra vaø xaùc ñònh xem caùc tín höõu ñaõ tin vaø thöïc haønh ñieàu gì.[9] Trong caùc Thöôïng Hoäi ñoàng gaàn ñaây hôn, vieäc tham vaán thöôøng mang hình thöùc thu thaäp caùc phaûn hoài vaø kinh nghieäm töø nhöõng nhoùm ngöôøi lieân quan. Tuy nhieân, Thöôïng Hoäi ñoàng hieän taïi keâu goïi toaøn theå Giaùo hoäiböôùc vaøo moät tieán trình phaân ñònh coäng ñoaøn mang tính ñoàng boä vaø phoái hôïp, nhaèm khaùm phaù ñieàu maø Chuùa Thaùnh Thaàn ñang môøi goïi Giaùo hoäi. Vieäc laéng nghe ñi keøm vôùi tieán trình naøy thaäm chí coøn môû roäng ñeán nhöõng ngöôøi thöôøng ñöôïc xem laø ôû beân ngoaøi Giaùo hoäi, bao goàm caùc tín ñoà cuûa nhöõng toân giaùo khaùc, caùc nhoùm theá tuïc vaø caùc coäng ñoàng ñòa phöông, vôùi söï quan taâm ñaëc bieät daønh cho nhöõng ngöôøi ôû beân leà xaõ hoäi. Ñieàu naøy bieåu thò moät chieàu kích laéng nghe khaùc nöõa, trong ñoù caùc tín höõu ñöôïc nhaéc nhôû "khoâng ñöôïc boû qua taát caû nhöõng 'tröïc giaùc' ñöôïc tìm thaáy ôû nhöõng nôi maø chuùng ta ít ngôø tôùi nhaát."[10] Ñaây laø moät söï laéng nghe chaêm chuù caùc daáu chæ cuûa thôøi ñaïi. Daãu mang tính bao quaùt vaø ñoøi hoûi nhieàu noã löïc nhö vaäy, muïc tieâu cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng vaãn coøn vöôït xa hôn nöõa. Vademecum daønh cho Thöôïng Hoäi ñoàng nhaán maïnh raèng "toaøn boä tieán trình hieäp haønh nhaèm thuùc ñaåy moät kinh nghieäm soáng veà phaân ñònh, tham gia vaø ñoàng traùch nhieäm, trong ñoù söï ña daïng cuûa caùc aân hueä ñöôïc quy tuï laïi cho söù maïng cuûa Giaùo hoäi trong theá giôùi."[11] Noùi caùch khaùc, vieäc phaân ñònh coäng ñoaøn, cuøng vôùi vieäc laéng nghe ñi keøm, khoâng chæ ñôn thuaàn laø moät phöông tieän ñeå ñaït tôùi moät muïc ñích. Muïc tieâu laø ñeå con ngöôøi coù ñöôïc moät kinh nghieäm cuï theå veà tính hieäp haønh qua chính tieán trình laéng nghe ñoù. Laàn ñaàu tieân, chuû ñeà cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng khoâng chæ ñöôïc baøn luaän maø coøn ñöôïc tröïc tieáp traûi nghieäm. Vì vaäy traûi nghieäm taäp theå naøy ñöôïc hình dung laø seõ chieáu toûa moät luoàng saùng môùi veà tính hieäp haønh vaø veà caùch theá Giaùo hoäi ñöôïc môøi goïi soáng hieäp haønh moät caùch trung thaønh hôn. Chính taïi ñaây xuaát hieän moät chieàu kích sau cuøng cuûa vieäc laéng nghe, coù theå ñöôïc dieãn taû nhö laø "laéng nghe chính vieäc laéng nghe." Toaøn boä kinh nghieäm ñöôïc coäng ñoaøn quan saùt vaø suy tö, ñeå ñaït ñöôïc söï hieåu bieát veà chính mình, ñeå nhaän ra Chuùa Thaùnh Thaàn ñang daãn daét ñi veà ñaâu, vaø töø ñoù ñaùp traû moät caùch thích hôïp. Ñieàu naøy bieåu thò moät caùch tieáp caän naêng ñoäng ñoái vôùi giaùo hoäi hoïc xeùt nhö moät truyeàn thoáng soáng ñoäng ñang tieán veà phía tröôùc nhôø söï thöïc haønh laéng nghe mang tính tích cöïc vaø tham gia.

Nhöõng caùch thöùc tieán haønh ñöôïc mong ñôïi trong Thöôïng Hoäi ñoàng tìm thaáy söï coäng höôûng roõ neùt trong caùc nghieân cöùu thaàn hoïc gaàn ñaây veà vieäc laéng nghe hieäp haønh, phaân ñònh vaø sensus fidei. Chaúng haïn, Ormond Rush nhaán maïnh ñeán söï ñaûo chieàu veà giaùo hoäi hoïc do Coâng ñoàng Vaticanoâ II thöïc hieän, khi Coâng ñoàng ñaët phaåm giaù bí tích Röûa toäi vaø söï ñoàng traùch nhieäm cuûa toaøn theå Daân Chuùa leân haøng öu tieân, tröôùc moïi phaân bieät veà chöùc vuï hay taùc vuï mang tính giaùo hoäi. Ormond Rush cuõng laøm noåi baät giaùo huaán cuûa Coâng ñoàng veà sensus fidei ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn ban cho toaøn theå caùc tín höõu. Do ñoù, vieäc laéng nghe "ñieàu maø Chuùa ñang ñoøi hoûi Giaùo hoäi cuûa Ngöôøi hoâm nay" lieân quan ñeán moïi ngöôøi.[12] Töông töï, Herveù Legrand nhaán maïnh raèng "neáu [Giaùo hoäi] laø ñeàn thôø cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, thì ñieàu naøy coù nghóa laø toaøn boä caùc aân hueä cuûa Thaàn Khí, trong söï ña daïng cuûa chuùng, chæ coù theå ñöôïc tìm thaáy nôi toaøn theå Daân Chuùa; vaø vì khoâng moät Kitoâ höõu naøo, cuõng nhö khoâng moät Giaùo hoäi naøo, coù ñoäc quyeàn treân caùc aân hueä aáy, neân ñieàu naøy haøm yù moät heä thoáng laéng nghe laãn nhau vaø ñoàng traùch nhieäm."[13] Cuï theå hôn, Dario Vitali nhaán maïnh nhu caàu veà söï laéng nghe hoã töông giöõa Huaán quyeàn vaø toaøn theå Daân Chuùa, trong aùnh saùng cuûa sensus fidei.[14] Khi trieån khai phaân ñònh coäng ñoaøn nhö phöông theá cho söï laéng nghe hoã töông naøy, Jos Moons nhaán maïnh ñeán söï caàn thieát cuûa vieäc "leân tieáng", töùc laø chia seû "ñieàu maø moät ngöôøi tin laø söï gôïi höùng cuûa Thaàn Khí", döïa treân caàu nguyeän vaø treân vieäc "suy nghó tröôùc khi noùi", cuøng vôùi nhöõng yeáu toá khaùc.[15] OÂng cuõng nhaán maïnh thaùi ñoä laéng nghe laãn nhau vôùi söï quan taâm chaân thaønh nhaèm nhaän ra ñieàu maø Chuùa Thaùnh Thaàn ñang maïc khaûi trong cuoäc ñoái thoaïi.[16] Cuøng chieàu höôùng ñoù, Amanda Osheim nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa "caàu nguyeän, ñoái thoaïi vaø töï phaûn tænh", cuõng nhö vieäc laéng nghe laãn nhau.[17] Nhöõng quan ñieåm naøy coäng höôûng vôùi ba caáp ñoä laéng nghe ñaàu tieân ñöôïc hình dung trong Thöôïng Hoäi ñoàng nhö ñaõ baøn ôû treân. Myriam Wijlens gôïi laïi khaúng ñònh cuûa Coâng ñoàng Vaticanoâ II raèng "Giaùo hoäi hieän höõu trong vaø töø caùc Giaùo hoäi ñòa phöông", vaø raèng "tính tuaàn hoaøn giöõa caùc thöïc theå khaùc nhau", bao goàm Giaùo hoäi ñòa phöông, khu vöïc vaø hoaøn vuõ, seõ laøm phong phuù cho nhau.[18] Vì theá, vieäc ñoùn nhaän söï gôïi höùng cuûa Thaàn Khí caùch phong phuù ñoøi hoûi nhieàu voøng laéng nghe ôû bình dieän sieâu caáp nhö ñaõ ñöôïc hoaïch ñònh trong Thöôïng Hoäi ñoàng hieän nay, vôùi söï chuù taâm traân troïng töøng coäng ñoaøn cô sôû, "caùc giaùo phaän laân caän,"[19] vaø cho Giaùo hoäi roäng lôùn hôn. Wijlens cuõng gôïi ñeán phöông phaùp nghieân cöùu-haønh ñoäng (action-research) trong Thöôïng Hoäi ñoàng vaø nhaän ñònh raèng "ñoái töôïng ñoàng thôøi cuõng chính laø phöông phaùp# Vì theá, Giaùo hoäi ñöôïc trieäu taäp trong Thöôïng Hoäi ñoàng coù theå gaët haùi moät soá hoa traùi cuûa söï hoaùn caûi hieäp haønh, khi moïi ngöôøi cuøng tham gia traûi nghieäm tieán trình aáy, suy tö veà noù vaø chia seû nhöõng ñieàu ñaõ hoïc hoûi ñöôïc."[20] Ñieàu naøy laøm noåi baät taàm quan troïng cuûa vieäc "laéng nghe chính vieäc laéng nghe" nhö ñaõ ñöôïc nhaán maïnh treân ñaây.

Nhöõng Thaùch Ñoá Trong Boái Caûnh AÙ Chaâu

Caùc muïc tieâu cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng, duø cao ñeïp ñeán ñaâu, vaãn phaûi ñoái dieän vôùi nhieàu thaùch ñoá trong boái caûnh AÙ chaâu. Moät tyû leä khaù lôùn daân chuùng ñang phaûi vaät loän vôùi nhöõng baát oån haèng ngaøy do ngheøo ñoùi, xung ñoät vaø söï aùp böùc mang tính cô caáu. Nhöõng thöïc taïi khaéc nghieät naøy, cuøng vôùi söï caùch trôû veà ñòa lyù, caùc ñònh kieán xaõ hoäi aên saâu vaø söï ña daïng cuûa caùc ngoân ngöõ ñòa phöông, taïo neân nhöõng raøo caûn ñaùng keå ñoái vôùi tieán trình hieäp haønh. Hôn nöõa, moät neàn vaên hoùa mang tính phaåm traät chieám öu theá trong nhieàu xaõ hoäi AÙ chaâu, trong ñoù vieäc laéng nghe thöôøng ñöôïc gaén lieàn vôùi söï vaâng phuïc voâ ñieàu kieän ñoái vôùi nhöõng ngöôøi treân, ngöôøi lôùn tuoåi vaø ngöôøi coù thaåm quyeàn. Vieäc ñaûo ngöôïc chieàu höôùng cuûa laéng nghe seõ khoâng deã ñöôïc ñoùn nhaän töø caû hai phía. Nhö ñaõ ñöôïc ghi nhaän trong baûn baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng cuûa Trung AÙ: "Ngöôøi daân cuûa chuùng toâi khoâng quen tham gia vaøo baát kyø hình thöùc 'hieäp haønh' minh nhieân naøo, cuõng nhö khoâng quen ñaùnh giaù moät caùch coâng khai, qua thaûo luaän môû, hoaït ñoäng hay yù höôùng cuûa nhöõng ngöôøi naém giöõ thaåm quyeàn trong xaõ hoäi, gia ñình hay toân giaùo."[21] Töông töï, baùo caùo töø Pakistan nhaán maïnh raèng "caùc linh muïc vaø tröôûng caùc uûy ban thöôøng coù xu höôùng chuaån hoùa quan ñieåm cuûa giaùo daân nhaèm taïo söï haøi hoøa", do ñoù hoï quen vôùi vieäc noùi vaø can thieäp hôn laø laéng nghe.[22] Ngay caû giöõa nhöõng ngöôøi ngang haøng vôùi nhau, vieäc phaùt bieåu caùch thaúng thaén vôùi parrhesia (maïnh daïn) hay baøy toû söï baát ñoàng vaø caùc quan ñieåm traùi chieàu vaãn laø nhöõng haønh vi maø nhieàu ngöôøi AÙ chaâu, voán khaù deø daët, thöôøng traùnh neù. Baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng töø Nhaät Baûn ghi nhaän raèng "raát khoù ñeå quy tuï tieáng noùi cuûa nhöõng ngöôøi maø ngay caû khi hoï ñeán nhaø thôø cuõng khoâng muoán phaùt bieåu".[23]

Ngoaøi vieäc laéng nghe vaø leân tieáng, chính khaùi nieäm tham gia vaøo moät tieán trình tham vaán Thöôïng Hoäi ñoàng cuõng xa laï ñoái vôùi nhieàu giaùo daân. Moät loái tieáp caän mang tính ñaïo ñöùc suøng moä vaãn chieám öu theá taïi phaàn lôùn AÙ chaâu, nôi maø söï ñoàng traùch nhieäm ñoái vôùi söù maïng vaø ñôøi soáng Giaùo hoäi chöa ñöôïc hieåu bieát hoaëc thöïc haønh roäng raõi. Nhö ñöôïc ghi nhaän trong baûn baùo caùo cuûa Malaysia: "Moät soá phaûn hoài tieâu cöïc vaø söï ñoùn nhaän hôø höõng coù theå xuaát phaùt töø vieäc thieáu kieán thöùc vaø hieåu bieát veà Thöôïng Hoäi ñoàng, veà tieán trình hieäp haønh, cuõng nhö veà chöùc naêng cuûa giaùo xöù, giaùo phaän vaø Giaùo hoäi roäng lôùn hôn."[24]Theâm vaøo ñoù, söï thöïc haønh phaân ñònh, duø ôû bình dieän caù nhaân hay coäng ñoaøn, cuõng chöa ñöôïc bieát ñeán roäng raõi, chöù chöa noùi ñeán vieäc ñöôïc hieåu vaø thöïc haønh moät caùch thaønh thaïo. Heä quaû laø, nhìn chung ngöôøi tham gia thieáu nhöõng kinh nghieäm neàn taûng ñeå coù theå döïa vaøo. Tình traïng naøy caøng trôû neân traàm troïng hôn bôûi thöïc teá laø moät soá cô caáu tham vaán mang tính giaùo hoäi chöa thuùc ñaåy söï tham gia ñích thöïc hoaëc taïo ra nhöõng thay ñoåi cuï theå. Baùo caùo töø Sri Lanka ghi nhaän raèng: "Trong Giaùo hoäi ñaõ coù nhöõng cô caáu muïc vuï hieäu quaû, nhö hoäi ñoàng muïc vuï giaùo xöù, nôi ngöôøi daân coù theå leân tieáng vaø baøy toû yù kieán. Tuy nhieân, giaùo daân vaãn caûm thaáy khoù khaên khi leân tieáng." Heä quaû laø taïi nhieàu nôi ñaõ hình thaønh moät thaùi ñoä hoaøi nghi. Nhö ñöôïc neâu baät trong baùo caùo cuûa Haøn Quoác: "Ngay töø ñaàu, trôû ngaïi chính caàn vöôït qua laø thaùi ñoä thuï ñoäng. Ñieàu naøy ñaëc bieät roõ neùt taïi nhöõng giaùo phaän haàu nhö khoâng traûi nghieäm ñöôïc nhöõng thay ñoåi coù yù nghóa töø caùc Coâng nghò cuûa giaùo phaän hoï".[25]

Keát Quaû Cuûa Tieán Trình

Baát chaáp nhöõng thaùch ñoá naøy, tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng ñaõ cho thaáy moät soá keát quaû tích cöïc ñaùng ghi nhaän taïi Chaâu AÙ. Caû möôøi baûy Hoäi ñoàng Giaùm muïc thaønh vieân cuûa Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ chaâu (FABC) ñeàu ñaõ thaønh laäp caùc nhoùm hieäp haønh vaø tieán haønh tham vaán, ít nhieàu theo phöông thöùc ñöôïc ñeà xuaát trong Vademecum. Maëc duø tyû leä tham gia coù khaùc nhau, nhöng nhìn chung möùc ñoä ñoùn nhaän ñaõ vöôït quaù mong ñôïi cuûa haàu heát caùc nhoùm hieäp haønh. Moät quan saùt vieân töø Malaysia nhaän xeùt raèng phaûn hoài "cho thaáy moät laøn soùng troãi daäy töø neàn taûng chöa töøng thaáy tröôùc ñaây."[26] Treân khaép caùc Giaùo hoäi AÙ chaâu, moät trong nhöõng phaûn öùng noåi baät nhaát ñöôïc ghi nhaän laø söï nhieät thaønh. Ñoâng Timor baùo caùo raèng "qua caùc cuoäc tham vaán töø neàn taûng, chuùng toâi ñaõ khaùm phaù ñöôïc söï nhieät thaønh vaø tinh thaàn tham gia cuûa caùc tín höõu, ñieàu thöïc söï raát ñaùng khích leä."[27] Töông töï, baùo caùo töø Indonesia nhaän ñònh raèng "söï nhieät thaønh cuûa caùc tín höõu trong vieäc tham gia laø raát cao; hoï thöïc söï traân troïng tieán trình hieäp haønh vì hoï caûm thaáy mình ñöôïc laéng nghe vaø ñöôïc chaøo ñoùn."[28] Moät söï nhieät thaønh töông töï cuõng ñöôïc theå hieän qua nhieàu saùng kieán töï phaùt vaø xuaát phaùt töø cô sôû nhaèm saùng taïo, saûn xuaát vaø chia seû caùc taøi lieäu hoã trôï vaø ñoàng haønh vôùi tieán trình hieäp haønh. Nhöõng saùng kieán naøy traûi roäng töø caùc baûn trình baøy ñoà hoïa, video, baøi haùt vaø caùc boä coâng cuï do caùc caù nhaân ña daïng thöïc hieän, cho ñeán caùc coång thoâng tin ñieän töû chuyeân bieät vaø caùc taøi nguyeân huaán luyeän do caùc toå chöùc vaø trung taâm muïc vuï cung caáp. Quan saùt nhöõng saùng kieán mang tính chuû ñoäng naøy, nhoùm toång hôïp caáp luïc ñòa Chaâu AÙ baøy toû quan ñieåm raèng "caûm thöùc quan taâm chung daønh cho Giaùo hoäi, ñöôïc theå hieän qua söï tham gia cuûa moïi ngöôøi trong tieán trình naøy, phaûn aùnh moät khuynh höôùng töï nhieân hay höõu cô höôùng tôùi tính hieäp haønh ñích thöïc."[29] Caù nhaân toâi, töø nhöõng quan saùt cuûa rieâng mình veà nhöõng dieãn tieán naøy, xin boå sung raèng döôøng nhö coù ñieàu gì ñoù tieàm aån trong taâm hoàn con ngöôøi ñaõ ñöôïc ñaùnh thöùc vaø laøm cho soáng ñoäng.

Moät keát quaû khaùc töông ñoái baát ngôø taïi Chaâu AÙ laø söï côûi môû vaø trung thöïc trong caùch moïi ngöôøi leân tieáng. Ñieàu naøy giuùp tieán trình laéng nghe khoâng chæ thu thaäp nhöõng kinh nghieäm tích cöïc trong Giaùo hoäi maø coøn caû nhöõng kinh nghieäm ñau khoå vaø buoàn saàu. Nhöõng quan ñieåm töông phaûn laãn nhau cuõng ñöôïc boäc loä. Ñaëc bieät ñaùng chuù yù laø vieäc nhieàu giaùo daân ñaõ thaúng thaén noùi leân nhöõng vaán ñeà trong Giaùo hoäi, bao goàm caû nhöõng traûi nghieäm khoù khaên cuûa hoï vôùi haøng giaùo só vaø nhöõng vò laõnh ñaïo muïc vuï khaùc. Nhöõng ngöôøi tham gia ñaõ thaúng thaén chæ ra nhöõng thieáu soùt veà tính minh baïch, traùch nhieäm giaûi trình, söï quan taâm muïc vuï vaø naêng löïc nôi nhöõng ngöôøi ñang thi haønh caùc thöøa taùc vuï. Chaúng haïn, baùo caùo töø Myanmar nhaän xeùt raèng "ngöôøi daân ñaõ pheâ phaùn nhöõng baøi giaûng nhaán maïnh ñeán toäi loãi vaø thaát baïi cuûa nhöõng ngöôøi tham döï phuïng vuï, thay vì nhaán maïnh ñeán nieàm vui ñöôïc laøm con caùi Thieân Chuùa".[30] Nhöõng quan ñieåm töï phaùt naøy cuûa caùc tín höõu coù giaù trò quan troïng, vì coù khaû naêng chæ ra sensus fidei lieân quan ñeán moät caùch thöùc thi haønh thöøa taùc vuï mang tính Tin möøng hôn. Tieáng noùi cuûa caùc nhoùm thieåu soá cuõng ñöôïc laéng nghe, vaø nhöõng chöùng töø thaúng thaén veà kinh nghieäm bò phaân bieät ñoái xöû ñaõ ñöôïc baøy toû. Chaúng haïn, Giaùo hoäi taïi Vieät Nam nhaán maïnh raèng "nhöõng ngöôøi nöôùc ngoaøi vaø ngöôøi di daân trong nöôùc caûm thaáy bò coâ laäp vaø bò boû rôi do thieáu söï quan taâm xaõ hoäi vaø muïc vuï, thaäm chí ñoâi khi coøn coù caûm giaùc khoâng ñöôïc chaøo ñoùn hoaëc bò loaïi tröø."[31] Baùo caùo töø Laøo vang voïng cuøng taâm tình vôùi nhieàu Giaùo hoäi AÙ chaâu khaùc: "Tieán trình tham vaán# ñaõ mang laïi nhöõng hoa traùi baát ngôø: Daân Chuùa ñaõ leân tieáng; hoï chia seû nieàm vui, nieàm hy voïng, nhöõng moái baän taâm, cuõng nhö nhieàu pheâ bình# Vieäc caùc Kitoâ höõu Laøo daùm chia seû ñieàu hoï nghó vaø hy voïng laø minh chöùng cho söï tröôûng thaønh vaø khaû naêng ñoùn nhaän nhöõng thay ñoåi mang laïi lôïi ích cho Giaùo hoäi ñòa phöông."[32]

Treân khaép Chaâu AÙ, kinh nghieäm hieäp haønh ñaõ taïo ra nhöõng tröïc giaùc môùi meû veà tính hieäp haønh vaø veà caùch thöùc hieän dieän cuûa Giaùo hoäi. Ñieàu ñaùng löu yù laø nhöõng tröïc giaùc nhö theá thöôøng ñi keøm vôùi nhöõng bieåu hieän maïnh meõ cuûa nieàm vui vaø söï an uûi thieâng lieâng. Nhö ñöôïc baùo caùo taïi Vieät Nam: "Hoï ñaõ traûi nghieäm nieàm vui lôùn lao khi tham gia tieán trình tham vaán vì nhieàu lyù do: (1) caûm nhaän moät 'luoàng gioù môùi' ñang thoåi vaøo ñôøi soáng Giaùo hoäi; (2) coù cô hoäi laéng nghe giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi vaø ñöôïc caát leân tieáng noùi cuûa mình; (3) caûm nghieäm roõ reät hôn raèng mình laø nhöõng thaønh vieân soáng ñoäng cuûa Giaùo hoäi Ñöùc Kitoâ."[33] Taïi AÁn Ñoä, moät ñieàu phoái vieân hieäp haønh nhaän xeùt raèng "thaät aám loøng khi bieát raèng moät soá phuï nöõ ñaõ baät khoùc khi ñöôïc môøi chia seû, vì ñaây laø laàn ñaàu tieân ñieàu ñoù xaûy ra trong Giaùo hoäi."[34] Heä quaû laø baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng cuûa AÁn Ñoä ghi nhaän raèng "kinh nghieäm quan troïng nhaát laø taát caû nhöõng ngöôøi tham gia tham vaán ñaõ nhaän ra söï hieäp thoâng cuûa hoï vôùi nhau."[35] Taïi nhieàu quoác gia, nhaän thöùc naøy ñi keøm vôùi mong muoán nhöõng ngöôøi vaéng maët vaø nhöõng ngöôøi ôû vuøng ngoaïi bieân tham gia ngaøy caøng nhieàu hôn. Caùch rieâng, caùc tham döï vieân ñaõ coù theå nhaän dieän nhöõng nhoùm bò gaït ra beân leà trong boái caûnh soáng cuûa mình, bò Giaùo hoäi ñòa phöông boû queân, ngoaøi nhöõng ví duï ñöôïc neâu trong caùc taøi lieäu höôùng daãn chính thöùc cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng.

Moät söï bieán chuyeånroõ reät cuõng ñaõ ñöôïc ghi nhaän nôi moät soá Giaùo hoäi. Chaúng haïn, taïi Haøn Quoác, baùo caùo cho bieát raèng "hoa traùi lôùn nhaát laø nhieàu thaønh phaàn Daân Chuùa taïi Haøn Quoác ñaõ tham gia vaøo loä trình hieäp haønh, ñaøo saâu söï hieäp thoâng vaø traûi nghieäm Giaùo hoäi hieäp haønh. Keát quaû laø, Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Haøn Quoác ñaõ chöùng kieán moät yù chí vaø nieàm hy voïng maïnh meõ hôn trong vieäc thi haønh söù maïng cuûa mình."[36] Nhöõng caûi thieän cuï theå trong nhieàu khía caïnh cuûa ñôøi soáng Giaùo hoäi cuõng ñaõ dieãn ra, chaúng haïn taïi Philippines, baùo caùo ghi nhaän raèng "nhieàu ngöôøi nhaän xeùt caùc cuoäc tham vaán ñaõ taùc ñoäng tích cöïc ñeán vieäc cöû haønh phuïng vuï" vaø raèng tieán trình hieäp haønh "ñaõ thaønh coâng trong vieäc thuùc ñaåy caùc giaùo phaän cuoái cuøng thöïc hieän vieäc baõi boû heä thoáng aán ñònh chi phí khi xin cöû haønh bí tích (arancel system)."[37] Theo caùc baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng, moät soá ngöôøi ñaõ rôøi boû Giaùo hoäi cuõng baét ñaàu quay trôû laïi sau caùc cuoäc tham vaán hieäp haønh. Do ñoù, vöôït leân treân moät baøi taäp mang tính tham gia nhaèm traûi nghieäm tính hieäp haønh nhö döï kieán ban ñaàu, döôøng nhö ñaõ xuaát hieän nhöõng daáu chæ cuûa söï hoaùn caûi mang tính coäng ñoaøn. Nhö nhoùm Ñaøi Loan dieãn taû: "Baûn baùo caùo toång hôïp naøy khoâng phaûi laø ñieåm keát thuùc, maø laø khôûi ñaàu cuûa moät phöông thöùc ñoái thoaïi môùi cho moät Giaùo hoäi hieäp haønh taïi Ñaøi Loan."[38]

Sensus Fidei Vaø Tieán Trình Hoaùn Caûi Naêng Ñoäng: Moät Chìa Khoùa Mang Tính Thaùnh Linh Hoïc

Nhöõng phaûn hoài ñöôïc moâ taû trong caùc baûn baùo caùo taïi taïi Chaâu AÙ mang moät möùc ñoä töông ñoàng nhaát ñònh vôùi moâ taû cuûa UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá (ITC) veà ñònh höôùng noäi taâmcaàn thieát cho nhöõng bieåu hieän xaùc thöïc cuûa sensus fidei.[39] Caùc baùo caùo ghi nhaän nôi nhöõng ngöôøi tham gia söï côûi môû, nhieät thaønh, moái quan taâm ñoái vôùi Giaùo hoäi, khaùt voïng hieäp nhaát, söï trung thaønh vôùi truyeàn thoáng giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi, söï saün saøng tham gia tieán trình baèng caû ñöùc tin laãn lyù trí, vaø treân heát laø nieàm vui, moät nieàm vui döôøng nhö töông töï nieàm vui cuûa "ngöôøi ñaõ tìm ñöôïc kho taøng ôn cöùu ñoä."[40] Khi nghieân cöùu nhöõng phaûn hoài naøy, nhoùm toång hôïp caáp luïc ñòa Chaâu AÙ ñaõ baøy toû nhaän ñònh raèng phaàn lôùn caùc yù kieán vaø öôùc mong cuûa daân Chuùa, duø gaén lieàn vôùi nhöõng traûi nghieäm an uûi hay khoâ khan, ñeàu chuyeån taûi "moät tình yeâu saâu xa daønh cho Giaùo hoäi."[41] Toâi cho raèng moät caûm thöùc ñoàng taâm vôùi Giaùo hoäi (sentire cum Ecclesia) ñaõ phaàn naøo ñöôïc khôi daäy, vaø chính ñieàu naøy ñaõ laøm cho ngöôøi tham gia coù theå töï do leân tieáng xuaát phaùt töø ñöùc tin vaø tình yeâu. Ñieàu coøn coù yù nghóa hôn nöõa laø nhöõng daáu chæ cho thaáy hoaït ñoäng mang tính bieán ñoåi cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn nôi caùc coäng ñoaøn tham gia, qua ñoù kieán taïo moät Giaùo hoäi hieäp haønh vaø thuùc ñaåy söï hoaùn caûi ngay trong tieán trình laéng nghe. Chaúng haïn, baùo caùo töø Haøn Quoác thuaät laïi raèng caùc tham döï vieân khôûi ñaàu vôùi thaùi ñoä hoaøi nghi, nhöng "trong tieán trình quy tuï, laéng nghe vaø phaân ñònh, ngöôøi tham gia taïi nhieàu coäng ñoaøn ñaõ chia seû kinh nghieäm ñöùc tin cuûa mình, laéng nghe nhau, vaø cuoái cuøng ñaõ xaùc tín raèng hoï daàn daàn vaø ngaøy caøng nhaän ra caùch maïnh meõ söï hieän dieän cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn giöõa hoï."[42] Töông töï nhö vaäy, maëc duø ban ñaàu coøn do döï, baùo caùo töø Nhaät Baûn ghi nhaän raèng "trong tieán trình thu thaäp yù kieán, ñaõ xuaát hieän moät söï hieåu bieát ngaøy caøng saâu saéc raèng ñieàu quan troïng laø taát caû nhöõng ai ñaõ laõnh nhaän hoàng aân Bí tích Thaùnh Taåy ñeàu ñöôïc môøi goïi cuøng nhau böôùc ñi, cuøng chia seû vaø phaân ñònh söï höôùng daãn cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, Ñaáng ñang keâu goïi hoï... Moãi tín höõu ñaõ nhaän ra taàm quan troïng cuûa vieäc thöôøng xuyeân chia seû 'taâm tình cuûa mình ñoái vôùi Giaùo hoäi.'"[43]

Nhöõng chöùng töø veà söï bieán ñoåi naøy mang nhöõng heä luaän quan troïng ñoái vôùi tieán trình laéng nghe trong Thöôïng Hoäi ñoàng. Chuùng cho thaáy raèng moät quan ñieåm ñích thöïc khoâng phaûi laø ñieàu ñaõ hieän höõu saün, nhöng laø moät thöïc taïi ñöôïc hình thaønh daàn daàn, chín muoài qua moät tieán trình töông taùc laãn nhau vaø hoaùn caûi mang tính coäng ñoaøn. Nhöõng gì moãi ngöôøi tham gia ban ñaàu mang ñeán coù theå chöùa ñöïng moät maàm moáng tröïc giaùc ñuùng ñaén, nhöng cuõng coù theå bao haøm nhöõng yeáu toá ñi ngöôïc laïi caûm thöùc ñöùc tin cuûa tín höõu (sensus fidei fidelis), bôûi nhö ITC ñaõ chæ ra, trong "vuõ truï tinh thaàn" cuûa caùc tín höõu coù theå toàn taïi nhieàu quan ñieåm khaùc nhau, nhöõng quan ñieåm naøy coù theå aûnh höôûng vaø ñoâi khi laøm sai leäch tröïc giaùc veà sensus fidei.[44] Moät tieán trình phaân ñònh coäng ñoaøn, ñi keøm vôùi söï hoaùn caûi, coù theå giuùp hình thaønh moät quan ñieåm ñöôïc tinh luyeän hôn, voán bieåu loä caùch chaân thöïc hôn nhöõng gôïi höùng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, bôûi vì quan ñieåm aáy phaùt xuaát töø nhöõng tín höõu ñaõ cuøng nhau lôùn leân trong ñöùc tin, ñöùc caäy vaø ñöùc meán. Thaät vaäy, töø nhöõng keát quaû ghi nhaän ñöôïc, coù theå noùi raèng caâu traû lôøi cho caâu hoûi cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng, Chuùa Thaùnh Thaàn ñang môøi goïi Giaùo hoäi thöïc hieän nhöõng böôùc ñi naøo ñeå lôùn leân trong tính hieäp haønh, naèm ngay trong chính nhöõng tieán trình maø ngöôøi tham gia ñaõ vaø ñang traûi qua. Vì theá, thaät höõu ích khi khaûo saùt toaøn boä tieán trình hieäp haønh cho ñeán nay, nhaèm nhaän dieän nhöõng yeáu toá ñaõ goùp phaàn nuoâi döôõng moät kinh nghieäm phaân ñònh coäng ñoaønvaøhoaùn caûi hieäp haønh sinh hoa keát traùi, ñaëc bieät khi ñaët trong boái caûnh nhöõng raøo caûn ñaõ ñöôïc döï lieäu taïi Chaâu AÙ. Qua ñoù, ñieàu naøy coù theå laøm saùng toû caùch thöùc caùc nguyeân taéc phöông phaùp luaän ñöôïc ñeà xuaát trong caùc nghieân cöùu thaàn hoïc coù theå ñöôïc chuyeån hoùa thaønh thöïc haønh muïc vuï cuï theå. Dó nhieân, trong caùc vaán ñeà toân giaùo, ñaëc bieät khi Chuùa Thaùnh Thaàn ñöôïc nhìn nhaän laø taùc nhaân chính yeáu, khoâng theå xaùc laäp hay ño löôøng moái töông quan nhaân quaû moät caùch döùt khoaùt. Tuy nhieân, phaàn tieáp theo seõ trình baøy moät soá yeáu toá ñaõ töông ñoái noåi baät trong Thöôïng Hoäi ñoàng naøy vaø cho thaáy taùc ñoäng roõ neùt hôn nôi caùc tham döï vieân cuõng nhö nôi caùc keát quaû ñaït ñöôïc.

Nhöõng Yeáu Toá Then Choát Giuùp Tieán Trình Laéng Nghe Sinh Hoa Keát Traùi

Nhöõng yeáu toá chính ñaõ goùp phaàn naâng cao hieäu quaû cuûa giai ñoaïn laéng nghe trong tieán trình hieäp haønh coù theå ñöôïc quy veà boán yeáu toá then choát. Caùc yeáu toá naøy bao goàm: moät laäp tröôøng ñoùn tieáp trieät ñeå ñöôïc truyeàn ñaït caùch nhaát quaùn qua lôøi noùi vaø haønh ñoäng; vieäc xaây döïng caùc moái töông quan song haønh vôùi caùc cô caáu; söï hoäi nhaäp giöõa thaàn hoïc "töø treân xuoáng" vaø "töø döôùi leân" thoâng qua moät loái dieãn giaûi mang tính löõ haønh; vaø vieäc söû duïng caùc phöông phaùp tham vaán theå hieän moät linh ñaïo hieäp thoâng.

Moät laäp tröôøng ñoùn tieáp trieät ñeå ñöôïc truyeàn ñaït nhaát quaùn qua lôøi noùi vaø haønh ñoäng

Phuø hôïp vôùi caùch tieáp caän dung naïp cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng, moät thoâng ñieäp ñaõ ñöôïc maïnh meõ truyeàn ñaït veà tieán trình laéng nghe laø: moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc chaøo ñoùn vaø khoâng ai bò loaïi tröø. Thoâng ñieäp naøy ñaõ ñöôïc laëp laïi nhieàu laàn trong caùc vaên kieän Thöôïng Hoäi ñoàng vaø taøi lieäu phaùt haønh, trong caùc tuyeân boá tröôùc truyeàn thoâng cuûa caùc vieân chöùc Thöôïng Hoäi ñoàng, vaø ñaëc bieät trong caùc baøi dieãn vaên cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ.[45] Moät khía caïnh coát yeáu cuûa tính dung naïp vaø söï ñoùn tieáp trieät ñeå naøy laø söï khuyeán khích moïi ngöôøi leân tieáng caùch töï do, trung thöïc vaø xaùc tín, bôûi vì moïi tieáng noùi ñeàu quan troïng, nhaát laø tieáng noùi cuûa nhöõng ngöôøi ôû beân leà. Theo quan ñieåm cuûa toâi, laäp tröôøng dung naïp nhö theá khoâng nhöõng phuø hôïp vôùi phaåm giaù vaø tính ñoäc ñaùo cuûa moãi nhaân vò con ngöôøi nhö ñöôïc khaúng ñònh trong nhaân hoïc Coâng giaùo, maø coøn thöøa nhaän khaû theå, nhö ñöôïc ITC nhaán maïnh, raèng ñoâi khi chính nhöõng "nhoùm thieåu soá" vaø "nhöõng ngöôøi beù moïn" laïi coù theå laøm chöùng caùch xaùc thöïc hôn cho ñöùc tin chaân chính.[46] Vì theá, Vademecum ñaõ coá yù nhaán maïnh raèng: "chuùng ta phaûi ñích thaân vöôn tôùi caùc vuøng ngoaïi bieân, ñeán vôùi nhöõng ngöôøi ñaõ rôøi boû Giaùo hoäi, nhöõng ngöôøi hieám khi hoaëc chöa bao giôø thöïc haønh ñöùc tin, nhöõng ngöôøi ñang soáng trong caûnh ngheøo ñoùi hoaëc bò gaït ra beân leà, ngöôøi tò naïn, nhöõng ngöôøi bò loaïi tröø, nhöõng ngöôøi khoâng coù tieáng noùi, v.v."[47] Vademecum cuõng nhaán maïnh raèng caùc quan ñieåm thieåu soá hoaëc khaùc bieät caàn ñöôïc ñöa vaøo baûn baùo caùo tham vaán cuoái cuøng. Ñoäi nguõ truyeàn thoâng cuûa Vaên phoøng Thöôïng Hoäi ñoàng ñaõ cuûng coá thoâng ñieäp naøy qua vieäc söû duïng caùc baûn tin vaø neàn taûng maïng xaõ hoäi ñeå giôùi thieäu nhöõng noã löïc tieáp caän caùc nhoùm thöôøng bò gaït ra beân leà nhö ngöôøi khuyeát taät, ngöôøi di daân vaø coäng ñoàng LGBTQ+. Hôn nöõa, ñeå phuø hôïp vôùi hình aûnh ñoùn tieáp, nhieàu taøi lieäu truyeàn thoâng vaø quaûng baù cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng cuõng mang tính ñoät phaù veà möùc ñoä thaân thieän vôùi ngöôøi söû duïng vaø giaøu tính tröïc quan.

Taát caû nhöõng saùng kieán naøy ôû caáp hoaøn vuõ döôøng nhö ñaõ phaùt huy hieäu quaû trong vieäc thuùc ñaåy caùc Giaùo hoäi ñòa phöông chuù yù hôn ñeán tính dung naïp vaø söï ñoùn tieáp, ñoàng thôøi phaàn naøo giuùp giaûm thieåu söï kyø thòvoán ñaõ ngaên caûn vieäc tham gia hoaëc thaäm chí vieäc nhìn nhaän coâng khai moät soá nhoùm nhaát ñònh. Keát quaû laø nhieàu nhoùm hieäp haønh taïi chaâu AÙ ñaõ noã löïc vöôït möùc thoâng thöôøng ñeå môû roäng söï tham gia. Chaúng haïn, baùo caùo töø AÁn Ñoä nhaán maïnh raèng "söï taän tuïy cuûa caùc nhoùm toå chöùc thaät ñaùng traân troïng; moät soá ñaõ thöïc hieän nhöõng chuyeán ñi daøi tôùi caùc laøng maïc xa xoâi vaø laøm vieäc trong khung thôøi gian maø ngöôøi daân coù theå daønh ra."[48] Töông töï, baùo caùo töø Haøn Quoác ghi nhaän raèng "moät soá giaùo phaän ñaõ noåi baät trong vieäc noã löïcñaëc bieät ñeå laéng nghe tieáng noùi cuûa nhöõng ngöôøi ôû beân leà, nhö caùc tín höõu nguoäi laïnh, ngöôøi khuyeát taät, ngöôøi di daân, ngöôøi tò naïn, ngöôøi thuoäc nhoùm thieåu soá veà xu höôùng tính duïc, ngöôøi ñaøo thoaùt töø Baéc Trieàu Tieân, cuõng nhö... caùc tín ñoà thuoäc caùc toân giaùo vaø heä phaùi Kitoâ khaùc, vaø xaõ hoäi daân söï."[49] Nhöõng cöû chæ naøy ñaõ taïo neân söï khaùc bieät ñoái vôùi nhöõng ngöôøi tham gia ñöôïc nhaém tôùi, ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi laàn ñaàu tieân caûm thaáy mình ñöôïc dung naïp, nhö ñöôïc chöùng thöïc trong baùo caùo cuûa AÁn Ñoä raèng "nhöõng noã löïc cuûa caùc nhoùm hieäp haønh goàm giaùo daân, tu só vaø linh muïc ñaõ chaïm ñeán traùi tim cuûa nhöõng ngöôøi maø hoï gaëp gôõ."[50]

Moät laäp tröôøng ñoùn tieáp trieät ñeå ñoøi hoûi theâm nhöõng noã löïc nhaèm thích nghi tieán trình laéng nghe vôùi töøng nhoùm daân cö cuï theå. Trong boái caûnh chaâu AÙ, ñieàu naøy thöôøng coù nghóa laø phaûi dòch caùc taøi lieäu Thöôïng Hoäi ñoàng sang raát nhieàu ngoân ngöõ ñòa phöông, baèng caùch caån troïng tìm kieám vaø söû duïng nhöõng thuaät ngöõ baûo ñaûm söï tieáp nhaän ñuùng ñaén trong töøng neàn vaên hoùa. Caùc caâu hoûi cuõng ñöôïc ñieàu chænh ñeå phuø hôïp vôùi boái caûnh vaø khaû naêng cuûa töøng nhoùm ñoái töôïng. Moät soá nhoùm hieäp haønh coøn thöïc hieän nhöõng ñieàu chænh xa hôn ñeå thích nghi vôùi sinh keá cuûa ngöôøi daân, nhaát laø khi sinh keá aáy caûn trôû söï hieän dieän cuûa hoï trong coäng ñoaøn Giaùo hoäi. Trong nhöõng tröôøng hôïp naøy, vieäc laéng nghe thöôøng caàn nhieàu thôøi gian hôn ñeå trieån khai. Nhö ñöôïc baùo caùo töø Pakistan: "Thaät khoù ñeå thu huùt nhöõng ngöôøi khoâng thöôøng xuyeân ñeán nhaø thôø, vì theá caùc cuoäc gaëp gôõ ñaõ ñöôïc toå chöùc vôùi coâng nhaân loø gaïch, noâng daân vaø caùc nhoùm bò boû queân khaùc. Sau nhöõng tieáp xuùc thöôøng xuyeân vaø nhieàu ñôït tham vaán, hoï ñaõ chia seû thoâng tin, caùc vaán ñeà vaø kyø voïng cuûa hoï ñoái vôùi Giaùo hoäi".[51] Philippines cuõng baùo caùo raèng "moät giaùo xöù ñaõ boài hoaøn khoaûn thu nhaäp bò maát trong ngaøy lao ñoäng cuûa caùc thaønh phaàn, vì hoï ñaõ maát thu nhaäp khi tham döï caùc cuoäc tham vaán"[52] Ñoâi khi, phaûi coù theâm nhöõng ñieàu chænh boå sung ñeå baûo ñaûm caùc ñieàu kieän cho vieäc töï do phaùt bieåu. Chaúng haïn, baùo caùo töø AÁn Ñoä chæ ra raèng "nhöõng noã löïc ñaëc bieät nhaèm khuyeán khích caùc phaûn hoài thaúng thaén ñaõ ñöôïc thöïc hieän trong moät soá boái caûnh vaên hoùa, nhö vieäc toå chöùc caùc nhoùm tham vaán chæ daønh cho phuï nöõ."[53] Hôn nöõa, trong caùc neàn vaên hoùa Chaâu AÙ nôi tính töông quan ñöôïc ñeà cao, moät caùch tieáp caän mang tính caù nhaân vaø khoâng chính thöùc cuõng toû ra hieäu quaû. Lieân quan ñeán ñieàu naøy, moät ngöôøi traû lôøi taïi Philippines, töï nhaän laø moät "tín höõu Coâng giaùo khoâ khan", ñaõ chia seû chöùng töø sau: "Toâi ñöôïc moät ngöôøi baïn thaân môøi vaø vì toân troïng lôøi môøi ñoù neân toâi ñaõ tham döï. Thaät ñaùng nhôù khi chuùng toâi chia seû caùc kinh nghieäm# Ñieàu ñoù khieán toâi khao khaùt hôn trong vieäc tìm hieåu veà Thieân Chuùa vaø ñoïc Lôøi cuûa Ngaøi."[54] Boå sung cho caùch tieáp caän tröïc tieáp naøy, tieán trình hieäp haønh coøn bao goàm caùc keânh tieáp caän tröïc tuyeán nhö Thöôïng Hoäi ñoàng Kyõ thuaät soá (Digital Synod), voán keát noái thaønh coâng vôùi nhieàu ngöôøi ñaõ rôøi boû Giaùo hoäi hoaëc thöôøng soáng ôû caùc vuøng ngoaïi bieân. Taát caû nhöõng keát quaû naøy cho thaáy raèng khi caùc cöû chæ ôû caáp hoaøn vuõ vaø ñòa phöông hoã trôï nhau trong vieäc truyeàn ñaït moät laäp tröôøng roõ raøng veà söï ñoùn tieáp trieät ñeå qua lôøi noùi vaø haønh ñoäng, khoâng khaùc vôùi göông maãu maø Ñöùc Kitoâ ñaõ theå hieän trong caùc Tin Möøng, thì chuùng coù theå thuùc ñaåy söï tham gia cuûa nhöõng ngöôøi voán dó seõ bò boû soùt trong tieán trình laéng nghe.

Xaây döïng caùc moái töông quan song song vôùi caùc cô caáu

Yeáu toá thöù hai coù theå ñöôïc nhaän dieän laø ñoùng goùp ñaùng keå cho moät tieán trình laéng nghe sinh hoa keát traùi chính laø vieäc xaây döïng caùc moái töông quan song haønh vôùi vieäc kieán taïo caùc cô caáu. Laàn ñaàu tieân, Thöôïng Hoäi ñoàng bao goàm moät giai ñoaïn laéng nghe ba taàng, töông öùng vôùi caùc caáp ñòa phöông, chaâu luïc vaø hoaøn vuõ, ñoàng thôøi dieãn ra song song vôùi caùc cuoäc tham vaán trong caùc hieäp hoäi vöôït qua ranh giôùi ñòa lyù nhö caùc coäng ñoaøn tu trì vaø giaùo daân, caùc boä cuûa Toøa Thaùnh, vaø caùc cô sôû giaùo duïc ñaïi hoïc. Nhöõng ñòa haït (loci) laéng nghe ña daïng naøy khoâng chæ ñôn thuaàn laø caùc cô caáu nhaèm ñaït hieäu quaû toå chöùc. Traùi laïi, chuùng coäng höôûng vôùi nhöõng daáu chæ thaàn hoïc vaø xaõ hoäi veà caên tính, söï thuoäc veà vaø söù maïng. Hôn nöõa, nhö Coâng ñoàng Vaticanoâ II ñaõ nhaán maïnh vaø trieån khai saâu roäng trong caùc tröôùc taùc thaàn hoïc, Giaùo hoäi hieän dieän troïn veïn trong moãi Giaùo hoäi ñòa phöông vôùi nhöõng boái caûnh ñaëc thuø cuûa mình. Do ñoù, cô caáu cuûa tieán trình tham vaán ñaõ giuùp Thöôïng Hoäi ñoàng thu nhaän nhöõng quan ñieåm ña daïng töø nhieàu lónh vöïc khaùc nhau. Caùc baûn baùo caùo cuõng ñöôïc toång hôïp vaø luaân chuyeån trôû laïi ñeå caùc coäng ñoaøn coù theå tieáp tuïc phaûn hoài vaø ñaøo saâu suy tö töø chính boái caûnh cuûa mình. Ñieàu naøy cho pheùp toaøn theå Giaùo hoäi, töø caùc coäng ñoaøn cô sôû ñeán caáp giaùo tænh, chaâu luïc vaø hoaøn vuõ, böôùc vaøo moät cuoäc ñoái thoaïi hoã töông. Tính tuaàn hoaøn cuõng ñöôïc theå hieän trong caùc phieân hoïp cuûa ñaïi hoäi Thöôïng Hoäi ñoàng, nôi caùc phieân hoïp toaøn theå vaø caùc nhoùm nhoû luaân phieân trong caùc cuoäc ñoái thoaïi, suy tö, phaûn hoài vaø ñieàu chænh caùc baûn toång hôïp. Töông töï, caùc coäng ñoaøn ôû caáp giaùo xöù cuõng quy tuï vôùi nhau theo nhöõng giai ñoaïn tieán trieån daàn. Maëc duø nhöõng voøng laëp naøy ñoøi hoûi theâm noã löïc vaø ñoâi khi coù theå taïo caûm giaùc laëp laïi, nhöng chuùng ñaõ thuùc ñaåy ñoái thoaïi saâu roäng hôn vaø daãn tôùi nhöõng keát quaû vöøa maïch laïc hôn vöøa ñöôïc laøm phong phuù theocaáu truùc ña dieän (polyhedral), ñoàng thôøi taïo ñieàu kieän cho nhöõng kinh nghieäm cuï theå veà tính hieäp haønh. Nhö ñöôïc neâu baät trong baûn toång hôïp chaâu luïc cuûa Chaâu AÙ: "Ñieàu maø Taøi lieäu cho Giai ñoaïn chaâu luïc (DCS) ñaõ laøm ñöôïc laø trôû thaønh chaát xuùc taùc cho nhöõng cuoäc ñoái thoaïi thieâng lieâng saâu saéc hôn. ÔÛ nhieàu nôi, taøi lieäu naøy thöïc söï ñöôïc caûm nghieäm nhö moät khoaûnh khaéc soáng ñoäng cuûa tính hieäp haønh trong Giaùo hoäi, thoâng qua moät tieán trình chia seû caên tính vaø traùch nhieäm."[55] Toâi xin boå sung raèng caùch thöùc Thöôïng Hoäi ñoàng thuùc ñaåy tính tuaàn hoaøn ñaõ cuï theå hoùa khaùi nieäm thaàn hoïc veà "tính töông taïi" (perichoresis) hieän sinh giöõa caùc caáp ñòa phöông, hoaøn vuõ vaø moïi caáp khaùc cuûa Giaùo hoäi.[56]

Trong tieán trình tham vaán, caùc cô caáu hieän coù ñaõ ñöôïc taän duïng, ñoàng thôøi nhöõng cô caáu môùi cuõng ñöôïc hình thaønh. Moät soá giaùo phaän döïa vaøo caùc uûy ban muïc vuï chính thöùc cuûa mình, trong khi nhöõng giaùo phaän khaùc thaønh laäp caùc nhoùm môùi chuyeân bieät cho Thöôïng Hoäi ñoàng. Moät phuï luïc cuûa baùo caùo töø Philippines cho bieát raèng "ña soá caùc nhoùm Thöôïng Hoäi ñoàng ñaõ thieát laäp caùc tieåu ban phuï traùch nhöõng moái quan taâm khaùc nhau: chöông trình, truyeàn thoâng, linh ñaïo, soaïn thaûo baûn toång hôïp, noäi dung, ñieàu phoái vieân, ngöôøi traû lôøi, haäu caàn coâng ngheä thoâng tin, coâng vieäc thö kyù, löu tröõ hoà sô, v.v."[57] Caùi nhìn chi tieát naøy veà nhöõng thöïc taïi cuï theå ôû caáp cô sôû trong vieäc vaän haønh theo höôùng hieäp haønh ñaõ laøm soáng ñoäng caùc nguyeân lyù thaàn hoïc lieân quan ñeán vieäc nhaän dieän, kích hoaït vaø phoái hôïp caùc ñaëc suûng ña daïng. Song song vôùi caùc cô caáu, cuõng coù nhöõng noã löïc chöa töøng coù trong vieäc xaây döïng caùc moái töông quan vaø tieáp caän caù nhaân. Chaúng haïn, Ban Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng ñaõ toå chöùc caùc cuoäc hoïp thöôøng xuyeân vôùi caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc vaø caùc nhoùm khaùc nhaèm laøm roõ phöông phaùp, khuyeán khích söï tham gia, thuùc ñaåy hoïc hoûi laãn nhau, chia seû caùc thöïc haønh toát vaø trao ñoåi thoâng tin caäp nhaät. Ñoàng thôøi, cuõng coù nhieàu keânh khaùc nhau ñeå ñaët caâu hoûi vaø cung caáp phaûn hoài. Nhieàu nhoùm Thöôïng Hoäi ñoàng ñaõ baøy toû söï traân troïng ñoái vôùi söï giao tieáp gaàn guõi hôn vaø tính côûi môû lôùn hôn töø phía Ban Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng. Taïi moãi ñòa phöông, vieäc ñoàng haønh ngang haøng cuõng ñöôïc thuùc ñaåy thoâng qua caùc saùng kieán cuûa caùc ñieàu phoái vieân thuoäc Hoäi ñoàng Giaùm muïc vaø giaùo phaän. Söï töông taùc lieân giaùo xöù naøy laø ñieàu môùi meû ñoái vôùi moät soá nhoùm vaø ñaõ mang laïi kinh nghieäm cuï theå veà vieäc cuøng nhau böôùc ñi vöôït ra khoûi caùc oác ñaûo giaùo xöù kheùp kín. Trong chieàu höôùng naøy, Indonesia baùo caùo raèng "tieán trình tham vaán tröïc tuyeán giöõa caùc ñaàu moái lieân laïc cuûa caùc giaùo phaän laø raát höõu ích... Tieán trình cuøng nhau leân ñöôøng, truyeàn caûm höùng cho nhau vaø höôùng daãn laãn nhau ñöôïc theå hieän raát roõ ôû giai ñoaïn naøy."[58] Töông töï, caùc ñaïi hoäi caáp chaâu luïc cuõng ñaõ trôû thaønh chaát xuùc taùc cho vieäc hình thaønh nhöõng cô caáu coäng taùc môùi, nhöõng tình baïn môùi, vaø moät caûm thöùc thuoäc veà maïnh meõ hôn.

Song song vôùi vieäc xaây döïng caùc moái töông quan, nhöõng noã löïc coù chuû yù nhaèm trôû neân linh hoaït vaø minh baïch hôn coù theå ñöôïc nhaän thaáy trong suoát tieán trình hieäp haønh. Vaên phoøng Thöôïng Hoäi ñoàng ñaõ thöïc hieän nhieàu ñieàu chænh nhö gia haïn thôøi haïn vaø söûa ñoåi tieán trình ñeå ñaùp laïi nhöõng phaûn hoài töø thöïc teá cô sôû. Ñoàng thôøi, cuõng ñaõ xuaát hieän moät möùc ñoä minh baïch chöa töøng coù trong vieäc coâng boá caùc baûn baùo caùo, caùc tieán trình toång hôïp, thaønh phaàn cuûa caùc nhoùm chính thöùc khaùc nhau cuõng nhö lyù do cho caùc quyeát ñònh ñöôïc ñöa ra. Caùc vieân chöùc cao caáp cuûa Vaên phoøng Thöôïng Hoäi ñoàng cuõng ñaõ ñích thaân thaêm vieáng caùc Giaùo hoäi ñòa phöông vaø caùc khu vöïc treân khaép theá giôùi trong suoát tieán trình. Nhöõng saùng kieán naøy ñaõ goùp phaàn xaây döïng loøng tin vaø theå hieän tinh thaàn hieäp haønh. Ñoái vôùi caùc Giaùo hoäi taïi Chaâu AÙ, vieäc neâu göông nhö theá töø caùc trung taâm thaåm quyeàn thöôøng coù söùc aûnh höôûng lôùn. Nhö ñöôïc dieãn taû trong baùo caùo cuûa Ñoâng Timor: "Haøng giaùo phaåm cuûa Giaùo hoäi phaûi tieáp caänvaø chuû ñoäng taïo döïng moät baàu khí tin töôûng ñeå caùc tín höõu coù theå tham gia tích cöïc hôn vaøo söù maïng cuûa Giaùo hoäi."[59] Baùo caùo naøy cuõng ghi nhaän raèng ngöôøi daân ôû caáp cô sôû keâu goïi "haøng giaùo phaåm cuûa Giaùo hoäi khoâng chæ gaëp gôõ caùc ñaïi dieän trong caùc hoäi ñoàng, maø coøn laéng nghe taát caû caùc thaønh vieân# môû loøng mình tröôùc nhöõng vaán ñeà ñòa phöông maø caùc thaønh vieân cuûa coäng ñoaøn vaø xaõ hoäi ñang phaûi ñoái dieän."[60] Nhöõng phaûn hoài naøy töø Daân Chuùa coäng höôûng vôùi nhaán maïnh cuûa UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá (ITC) raèng "chính trong ñôøi soáng hieäp thoâng cuûa Giaùo hoäi maø Huaán quyeàn thi haønh thöøa taùc vuï thieát yeáu cuûa mình laø giaùm saùt", cho duø Huaán quyeàn vaãn mang traùch nhieäm chung cuoäc trong vieäc xaùc nhaän sensus fidei.[61] Vì theá, nhöõng cuoäc gaëp gôõ ñích thöïc vaø caùc moái töông quan nhaân baûn chaân thaønh, chöù khoâng phaûi nhöõng cô caáu quan lieâu voâ danh, môùi laø ñieàu laøm cho caùc cô caáu laéng nghe trôû neân hieäu quaû.[62]

Hoäi nhaäp thaàn hoïc "töø treân xuoáng" vaø "töø döôùi leân" qua moät loái Chuù giaûi Löõ haønh[63]

Maëc duø caùc höôùng daãn cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng nhaán maïnh ñeán moät thaùi ñoä côûi môû trieät ñeå trong vieäc laéng nghe ñieàu maø Chuùa Thaùnh Thaàn ñang môøi goïi Giaùo hoäi thöïc hieän, nhöng tieán trình naøy khoâng khôûi ñi töø moät trang giaáy traéng. Caùc giaùo huaán hieän coù cuûa Giaùo hoäi veà tính hieäp haønh ñaõ ñöôïc truyeàn ñaït cho nhöõng ngöôøi tham gia nhö moät phaàn caáu thaønh cuûa tieán trình, ñaëc bieät qua Taøi lieäu Chuaån bò vaø Vademecum. Ñoàng thôøi, moät soá löôïng lôùn caùc hoaït ñoäng huaán luyeän cuõng ñaõ ñöôïc khôûi xöôùng bôûi caùc giaùo phaän, caùc cô sôû giaùo duïc, caùc trung taâm muïc vuï vaø caùc caù nhaân treân khaép theá giôùi. Ñaùng chuù yù laø chính caùc caâu hoûi suy tö ñöôïc cung caáp trong caùc taøi lieäu chính thöùc ñaõ mang tính giaùo huaán veà hieäp haønh. Beân caïnh caâu hoûi chính cho vieäc tham vaán, möôøi lónh vöïc ñaõ ñöôïc trieån khai, moãi lónh vöïc coù nhöõng ñieåm nhaán cuï theå giuùp khai trieån khaùi nieäm phöùc hôïp cuûa tính hieäp haønh. Caùc caâu hoûi cuõng môøi goïi vieäc ruùt ra töø nhöõng kinh nghieäm ñôøi soáng thöïc teá, suy tö saâu hôn veà chuùng vaø ñoái thoaïi vôùi nhau xoay quanh nhöõng kinh nghieäm aáy. Do ñoù, tính sö phaïm neàn taûng cuûa caùc caâu hoûi khoâng keùm phaàn tính ñaøo luyeän veà hieäp haønh so vôùi caùc giaùo huaán thaàn hoïc ñi keøm. Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ñieàu phoái tieán trình laéng nghe, Vademecum ñöa ra nhöõng böôùc höôùng daãn chi tieát ñöôïc thieát keá nhaèm moâ phoûng moät caùch tieáp caän hieäp haønh, chaúng haïn nhö vieäc hình thaønh caùc nhoùm Thöôïng Hoäi ñoàng ñòa phöông vôùi thaønh phaàn ña daïng, vaø vieäc khuyeán khích coäng taùc vöôït ra ngoaøi ranh giôùi giaùo xöù. Nhìn chung, ñaõ coù moät noã löïc coù chuû yù nhaèm taêng cöôøng tính höôùng daãn trong giai ñoaïn ñòa phöông, giuùp ngöôøi daân coù theå toå chöùc vaø tham gia tieán trình laéng nghe moät caùch yù nghóa hôn. Nhö ñöôïc neâu baät trong baùo caùo töø Myanmar: "Ngöôøi daân cuûa chuùng toâi chöa bao giôø nghe noùi ñeán hieäp haønh nhö laø baûn chaát cuûa Giaùo hoäi cho ñeán khi Thöôïng Hoäi ñoàng naøy ñöôïc khai maïc."[64] Töông töï, Nhaät Baûn baùo caùo raèng tieán trình tham vaán ñaõ thuùc ñaåy moät söï hieåu bieát ngaøy caøng gia taêng veà hieäp haønh, voán laø "keát quaû cuûa nhöõng noã löïc cuûa Ban Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng taïi moãi giaùo phaän trong vieäc soaïn thaûo vaø giaûi thích nhieàu taøi lieäu höõu ích khaùc nhau."[65] Nhöõng chöùng töø naøy cuûng coá quan ñieåm ñöôïc ITC nhaán maïnh raèng thaàn hoïc giöõ moät vai troø thieát yeáu trong vieäc ñaøo taïo, nhaèm "laøm saùng toû ñöùc tin cuûa Giaùo hoäi" nhö ñöôïc löu truyeàn trong Kinh Thaùnh vaø Thaùnh Truyeàn, ñeå sensus fidei coù theå ñöôïc bieåu loä caùch xaùc thöïc hôn.[66]

Ñoàng thôøi, tieán trình hieäp haønh cuõng ñaõ taïo khoâng gian cho thaàn hoïc "töø döôùi leân". Neáu khoâng coù söï troãi daäy cuûa suy tö thaàn hoïc phaùt xuaát töø kinh nghieäm, thì vieäc laéng nghe seõ trôû neân voâ ích vaø caùc giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi veà tính hieäp haønh seõ thieáu ñi cô hoäi ñeå phaùt trieån nhö moät truyeàn thoáng soáng ñoäng. Vì theá, haàu heát caùc höôùng daãn chính thöùc ñeàu nhaán maïnh ñeán tính côûi môû vaø khaû naêng thích nghi vôùi caùc thöïc taïi boái caûnh trong tieán trình tham vaán Thöôïng Hoäi ñoàng, cuõng nhö vieäc cho pheùp söï saùng taïo. Chính caùc caâu hoûi suy tö cuõng tìm kieám nhöõng caâu chuyeän vaø goùc nhìn ñòa phöông, ñoàng thôøi khuyeán khích ngöôøi tham gia ruùt ra töø kinh nghieäm caù nhaân cuûa mình. Keát quaû laø nhöõng vieãn töôïng mang tính boái caûnh vaø vaên hoùa môùi veà hieäp haønh ñaõ ñöôïc gaët haùi. Chaúng haïn, baùo caùo töø Philippines nhaán maïnh raèng "haønh trình hieäp haønh ñaõ laøm noåi baät tính hieäp haønh voán coù trong vaên hoùa Philippines. Caùc bieåu töôïng vaø hình aûnh baûn ñòa giuùp khaùm phaù chieàu saâu cuûa hieäp thoâng, tham gia vaø söù maïng trong vaên hoùa Philippines.[67] Nhöõng ñieåm nhaán vaø chieàu kích môùi cuûa hieäp haønh, voán chöa ñöôïc ñeà caäp trong caùc vaên kieän höôùng daãn chính thöùc, cuõng ñaõ naûy sinh töø caùc cuoäc tham vaán taïi Chaâu AÙ. Nhöõng ñieåm naøy bao goàm gia ñình nhö moät khoâng gian cuûa hieäp haønh, taàm quan troïng cuûa caùc coäng ñoaøn giaùo hoäi cô baûn, tính phöùc taïp cuûa caùc moái töông quan lieân toân, söï phong phuù cuûa caùc coäng ñoàng baûn ñòa, vaø vai troø trung taâm cuûa vieäc hoäi nhaäp vaên hoùa. Nhöõng hoa traùi ñoù laø baèng chöùng cho thaáy ñaõ coù moät khoâng gian hieäu quaû ñöôïc taïo ra, cho pheùp nhöõng goùc nhìn môùi hoaëc nhöõng ñieåm nhaán ñaëc thuø xuaát hieän, vaø töø ñoù laøm phong phuù theâm söï hieåu bieát cuûa Giaùo hoäi veà hieäp haønh. ÔÛ caáp ñoä hoaøn vuõ, Vademecum khuyeán khích vieäc trích daãn tröïc tieáp trong caùc baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng nhaèm truyeàn taûi sinh ñoäng hôn tieáng noùi cuûa nhöõng ngöôøi tham gia. Töông töï, DCS (Vaên kieän cho Giai ñoaïn chaâu luïc ñòa) cuõng baûo toàn tính toaøn veïn cuûa caùc quan ñieåm xuaát phaùt töø neàn taûng cô sôû cuûa Giaùo hoäi. Cuõng theo höôùng ñoù, Instrumentum Laboris (Taøi lieäu Laøm vieäc) cho khoùa hoïp Thöôïng Hoäi ñoàng thaùng 10/2023 ñaõ trình baøy nhöõng keát luaän taïm thôøi vaø caùc caâu hoûi naûy sinh töø tieán trình laéng nghe. Nhöõng caùch tieáp caän naøy phuø hôïp vôùi quan ñieåm thaàn hoïc cho raèng "thöïc taïi cuï theå cuûa caùc hoaøn caûnh hieän sinh" cuûa caùc tín höõu, ñaëc bieät laø giaùo daân, laøm phong phuù kinh nghieäm cuûa hoï vaø ñoùng goùp moät caùch khoâng theå thieáu vaøo vieäc hoaøn thieän giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi.[68]

Coäng höôûng vôùi quan ñieåm naøy, Rush nhaán maïnh raèng "tröïc giaùc cuûa Daân Chuùa trong caùc boái caûnh hieän nay lieân quan ñeán ñöùc tin vaø luaân lyù, phaûi laø moät moái quan taâm haøng ñaàu trong tieán trình giaûng daïy cuûa haøng giaùo phaåm."[69] Töông töï, Wijlens chæ ra raèng "ñöùc tin soáng ñoäng laø moät chöùng töø vaø nguoàn maïch quan troïng cuûa ñöùc tin, vaø vì theá laø moät locus theologicus (cô sôû thaàn hoïc)."[70] Ñoàng thôøi, Moons nhaán maïnh raèng "ñieàu naøy khoâng loaïi boû nhöõng xaùc tín ñöùc tin thieát yeáu khaùc, chaúng haïn nhö söï maëc khaûi cuûa chính Thieân Chuùa nôi Ñöùc Kitoâ."[71] Nhöõng quan ñieåm cuûa caùc hoïc giaû naøy cho thaáy söï caàn thieát phaûi ñöa thaàn hoïc "töø döôùi leân" vaø "töø treân xuoáng" vaøo trong moät loä trình toaøn dieän. Luciani dieãn taû söï hoäi nhaäp naøy moät caùch suùc tích khi oâng nhaän ñònh raèng "chính trong söï töông taùc mang tính coäng ñoaøn [cuûa 'taát caû caùc chuû theå mang tính giaùo hoäi'] maø caùc noäi dung cuûa ñöùc tin ñöôïc phaân ñònh vaø ñöôïc taùi dieãn giaûi döôùi aùnh saùng cuûa truyeàn thoáng vaø vôùi söï trôï giuùp cuûa suy tö thaàn hoïc töø moät boái caûnh cuï theå, töø ñoù saûn sinh ra ñieàu gì ñoù môùi meû."[72] Kinh nghieäm hieäp haønh cho thaáy raèng vieäc ñieàu höôùng loä trình naøy khoâng phaûi khoâng coù nhöõng thaùch ñoá. Chaúng haïn, baùo caùo töø Philippines ghi nhaän raèng "cuõng caàn phaûi taùi ñònh höôùng cho caùc ñieàu phoái vieân veà vai troø laéng nghe cuûa hoï, bôûi vì hoï voán quen vôùi vieäc giaûng giaûi."[73] Taïi Malaysia, ngöôøi ta nhaán maïnh raèng "hai thaùi cöïc ñoái laäp ñaõ xuaát hieän: moät beân cho raèng Giaùo hoäi quaù mang tính phaåm traät vaø cöùng nhaéc, caàn coù nhieàu linh hoaït hôn; trong khi beân kia muoán thaáy söï toân nghieâm vaø truyeàn thoáng ñöôïc khoâi phuïc nhieàu hôn trong Giaùo hoäi, vì hoï caûm thaáy ñaõ coù quaù nhieàu söï nhöôïng boä ñoái vôùi chuû nghóa hieän ñaïi."[74] Taïi khoùa hoïp Thöôïng Hoäi ñoàng hoaøn vuõ thaùng 10/2023, caùc ñoùng goùp Kinh Thaùnh vaø thaàn hoïc cuõng nhö vieäc chia seû kinh nghieäm ñeàu laø nhöõng thaønh phaàn khoâng theå taùch rôøi cuûa caùc taøi lieäu hoïp vaø suy tö. Tuy nhieân, moät soá tham döï vieân caûm thaáy raèng coù quaù nhieàu chuù troïng ñeán caùc kinh nghieäm hieän taïi maø chöa ñuû quan taâm ñeán truyeàn thoáng vaø giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi, trong khi nhöõng ngöôøi khaùc laïi cho raèng chöa coù ñuû söï quan taâm ñeán traûi nghieäm, ñaëc bieät laø traûi nghieäm cuûa nhöõng ngöôøi ôû vuøng ngoaïi bieân. Thaät vaäy, maëc duø Coâng ñoàng Vaticanoâ II ñaõ nhaán maïnh ñeán söï tieán trieån cuûa Giaùo hoäi trong söï hieåu bieát veà maëc khaûi thaàn linh, vaø söï töông taùc naêng ñoäng giöõa Kinh Thaùnh, Thaùnh Truyeàn vaø kinh nghieäm soáng nhö nhöõng truï coät caáu thaønh cuûa maëc khaûi, nhöng seõ khoâng bao giôø coù nhöõng coâng thöùc chính xaùc veà tyû leä töông ñoái cuûa töøng cöïc. Do ñoù, xung ñoät seõ tieáp tuïc xaûy ra vaø coù leõ chính chuùng laø ñieàu caàn thieátñeå Giaùo hoäi tìm ñöôïc söï quaân bình thích hôïp.

Theo quan ñieåm cuûa toâi, moät caùch thöùc tieán haønh mang laïi hoa traùi coù theå laø aùp duïng moät "loái chuù giaûi mang tính löõ haønh" (pilgrim hermeneutic) nhö Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñeà xuaát.[75] Ñieàu naøy haøm yù vieäc nhìn vaø dieãn giaûi thöïc taïi baèng nhaõn quan cuûa ngöôøi ñang leân ñöôøng trong doøng lòch söû, yù thöùc raèng mình luoân ñöùng taïi giao ñieåm giöõa quaù khöù vaø hieän taïi, giöõa ñieàu ñaõ bieát vaø ñieàu coøn chöa bieát. Ñöôïc ñònh höôùng bôûi moät chaân trôøi toái haäu, ngöôøi löõ haønh nhö theá "luoân luoân ñang leân ñöôøng" trong moät boái caûnh khoâng ngöøng bieán chuyeån, noã löïc trung thaønh vôùi truyeàn thoáng "ñöôïc khôûi söï trong saùch Coâng vuï Toâng ñoà", ñoàng thôøi vaãn môû ra vôùi nhöõng ñieàu môùi meû.[76] Vì theá, moãi böôùc ñi ñöôïc thöïc hieän trong tinh thaàn khieâm toán, coá gaéng ñaït tôùi söï toaøn veïn giöõa quaù khöù, hieän taïi vaø töông lai ñöôïc mong öôùc moät caùch chaân thöïc nhaát coù theå, ngay caû giöõa nhöõng ruûi ro vaø hoïc hoûi qua nhöõng thöû nghieäm vaø sai soùt. Ñöùc Giaùo hoaøng nhaán maïnh raèng caùch thöùc tieán haønh naøy coù theå ñöôïc nuoâi döôõng "qua vieäc caàu nguyeän vaø môû roäng ñoâi maét ñeå nhìn thaáy moïi ñieàu chung quanh; qua vieäc thöïc haønh moät ñôøi soáng trung tín vôùi Tin Möøng; qua vieäc tìm kieám caâu traû lôøi trong maïc khaûi cuûa Thieân Chuùa."[77] Toâi xin boå sung raèng, loái chuù giaûi mang tính löõ haønh cuõng luoân ghi nhôù raèng maàu nhieäm Thieân Chuùa laø voâ taän vaø khoâng bao giôø coù theå ñöôïc thaáu hieåu troïn veïn, cho duø bieán coá Ñöùc Kitoâ caáu thaønh maïc khaûi döùt khoaùt cuûa Thieân Chuùa. Coäng höôûng vôùi ñieàu naøy, Catherine Clifford nhaán maïnh laäp tröôøng cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ veà söï phaùt trieån cuûa tín lyù, khi löu yù raèng "Ñöùc Phanxicoâ laøm roõ raèng, maëc duø Ñöùc Kitoâ ñaõ maëc khaûi tình yeâu cöùu ñoä cuûa Thieân Chuùa daønh cho chuùng ta moät laàn laø ñuû, Giaùo hoäi khoâng bao giôø coù theå khai thaùc caïn kieät söï hieåu bieát cuûa mình veà maàu nhieäm khoân doø aáy. Thaät vaäy, söï hieåu bieát cuûa Giaùo hoäi veà maëc khaûi coù theå taêng tröôûng vaø tröôûng thaønh," vaø Giaùo hoäi coù theå "hoïc caùch 'dieãn giaûi toát hôn' nhöõng gì mình ñaõ laõnh nhaän."[78]

Theo toâi, nhieäm vuï then choát laø: giöõa söï ña daïng cuûa nhöõng kinh nghieäm, nhöõng phaùt trieån vaên hoùa vaø khoa hoïc, nhöõng daáu chæ thôøi ñaïi, vaø thaäm chí nhöõng caùch dieãn giaûi khaùc nhau veà truyeàn thoáng ñöùc tin, Giaùo hoäi caàn taùi khaùm phaù coát loõi cuûa ñöùc tin moãi khi phaûi ñoái dieän vôùi nhöõng vaán naïn môùi. Ñeå ñaït tôùi ñieàu naøy, UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá nhaán maïnh raèng sensus fidei soi saùng "coát loõi cuûa ñöùc tin" vaø "nhöõng gì laø thieát yeáu cho moät ñöùc tin Coâng giaùo ñích thöïc."[79] Ñoàng thôøi, sensus fidei cuõng giuùp tín höõu nhaän dieän nhöõng yeáu toá trong thöïc haønh hoaëc giaùo huaán toân giaùo chæ mang tính tuyø phuï hay "khoâng thieát yeáu"[80] vaø do ñoù coù theå thích nghi vôùi caùc boái caûnh cuï theå ñeå söù ñieäp coát loõi cuûa Tin möøng coù theå ñöôïc thöïc thi moät caùch troïn veïn hôn. Nhö ñöôïc trình thuaät trong trong saùch Coâng vuï Toâng ñoà cuûa thaùnh Luca veà Coâng ñoàng Gieârusalem (Cv 15,6-21), "coát loõi cuûa ñöùc tin" naøy khoâng phaûi laø moät coâng thöùc tín lyù coù theå ñöôïc aùp duïng caùch maùy moùc cho moïi tình huoáng môùi, nhö theå moät thuaät toaùn coù theå thay theá vai troø cuûa moät coäng ñoaøn bieát phaân ñònh. Traùi laïi, ñoù laø moät tröïc giaùc soáng ñoäng, ñöôïc taùi khaùm phaù vaø phaùt trieån khoâng ngöøng töø noã löïc chaân thaønh cuûa coäng ñoaøn trong vieäc thöøa nhaän nhöõng caêng thaúng hieän taïi, taïo ra nhöõng khoâng gian cho vieäc laéng nghe vaø ñoái thoaïi ñích thöïc, taêng tröôûng trong söï hieåu bieát veà truyeàn thoáng lòch söû, vaø tìm kieám moätsöï hoaùn caûi lieân læ höôùng tôùi moät sentire cum Ecclesia, ñeå töø ñoù, theo thôøi gian, hình thaønh neân moät söï ñoàng thuaän ñöôïc linh höùng bôûi cuøng moät Thaàn Khí cuûa Thieân Chuùa.[81]

Caùc phöông phaùp tham vaán theå hieän Linh ñaïo Hieäp thoâng

Sau cuøng, moät trong nhöõng yeáu toá coù taùc ñoäng saâu roäng nhaát giuùp tieán trình laéng nghe sinh hoa keát traùi chính laø phöông phaùp tham vaán ñöôïc ñeà xuaát trong Thöôïng Hoäi ñoàng naøy. Nhöõng yeáu toá coát yeáu cuûa phöông phaùp tham vaán bao goàm: söï gaëp gôõ, söï bình ñaúng trong tham gia, tính xaùc thöïc cuûa ñoùng goùp, chieàu saâu thieâng lieâng, nhaän thöùc luaän toaøn dieän, vaø söï hình thaønh mang tính taäp theå. Nhö theá, phöông phaùp naøy thuùc ñaåy moät "linh ñaïo hieäp thoâng" voán cuûng coá nhöõng thaùi ñoä caàn coù ñeå sensus fidei ñöôïc bieåu loä moät caùch ñích thöïc.[82] Phöông phaùp naøy ñaõ chöùng toû tính hieäu quaû trong vieäc taïo ñieàu kieän cho nhieàu chieàu kích cuûa vieäc laéng nghe, nhö ñaõ ñöôïc ñeà caäp tôùi treân ñaây. Thöïc vaäy, moät quan saùt vieân ñeán töø Chaâu AÙ nhaän xeùt raèng "tieán trình hieäp haønh laø moät böôùc ñoät phaù, bôûi laàn ñaàu tieân, duø caùc phöông phaùp coù theå khaùc nhau ñoâi chuùt, toaøn giaùo phaän cuõng nhö Hoäi ñoàng Giaùm muïc ñeàu coù moät phöông phaùp nhaèm taïo ra moät 'khoâng gian an toaøn' cho nhöõng cuoäc ñoái thoaïi veà ñöùc tin vaø ñôøi soáng."[83] Tröôùc söï ñoùn nhaän tích cöïc aáy, vieäc trieån khai caùc yeáu toá then choát cuûa phöông phaùp naøy laø ñieàu höõu ích.

Tröôùc heát, nhaèm thuùc ñaåy nhöõng cuoäc gaëp gôõ coù yù nghóa, Vademecum keâu goïi öu tieân caùc cuoäc gaëp gôõ lieân vò vaø mang tính coäng ñoaøn nhö hình thöùc tham vaán chính yeáu, thay vì chæ döïa treân caùc baûng khaûo saùt caù nhaân hay nhöõng ñoùng goùp ñôn leû.[84] Ñoàng thôøi, söï ña daïng trong thaønh phaàn nhoùm cuõng ñöôïc khuyeán khích, qua ñoù giuùp caùc tham döï vieân khaùm phaù thöïc taïi cuûa nhöõng ngöôøi maø hoï ít coù dòp tieáp xuùc. Trong boái caûnh AÙ chaâu, nôi caùc moái lieân keát xaõ hoäi khoâng chính thöùc thöôøng laø tieàn ñeà quan troïng cho nhöõng cuoäc ñoái thoaïi chuyeân saâu, nhieàu nhoùm hieäp haønh ñaõ loàng gheùp caùc khoaûnh khaéc sinh hoaït coäng ñoàng mang tính thaân tình vaøo caùc buoåi tham vaán. Chaúng haïn, baùo caùo cuûa Philippines nhaán maïnh raèng: "aåm thöïc vaø tình hieäp thoâng luoân laø moät phaàn cuûa traûi nghieäm. Töø buoåi quy tuï ban ñaàu cho ñeán töøng cuoäc tham vaán taïi caùc giaùo xöù vaø nhaø nguyeän, luoân coù 'salu-salo' (chia seû böõa aên)."[85] Cuøng vôùi nguyeân taéc gaëp gôõ, phöông phaùp tham vaán coøn nhaán maïnh söï bình ñaúng trong tham gia, thoâng qua caùc coâng cuï ñoái thoaïi baûo ñaûm moãi ngöôøi ñeàu coù cô hoäi phaùt bieåu ngang nhau, coù theå töï do dieãn ñaït suy nghó cuûa mình, ñoàng thôøi laéng nghe vaø hoài ñaùp ngöôøi khaùc. Thoâng thöôøng, moät ngöôøi ñieàu phoái seõ hieän dieän, vôùi kyõ naêng taïo baàu khí thuaän lôïi cho nhoùm, khuyeán khích tuaân thuû caùc quy taéc ñoái thoaïi ñaõ thoáng nhaát, vaø ñieàu chænh nhöõng baát caân xöùng veà quyeàn löïc hay tuoåi taùc coù theå aûnh höôûng ñeán söï tham gia. Nhôø ñoù, nhieàu ngöôøi tham döï tieán trình hieäp haønh ñaõ coù theå leân tieáng vôùi söï thaúng thaén can ñaûm (parrhesia). Nhö ñöôïc ghi nhaän taïi Thaùi Lan, nôi söï kính troïng ngöôøi lôùn tuoåi vaø baäc tieàn boái aên saâu trong vaên hoùa, "baàu khí caùc cuoäc hoïp ñaõ trôû neân côûi môû vaø thuùc ñaåy ñoái thoaïi tröïc tieáp cuõng nhö chia seû. Ñieàu naøy giuùp moïi ngöôøi, nhaát laø giôùi treû, coù theå môû loøng vaø can ñaûm baøy toû quan ñieåm khaùc bieät cuûa mình."[86] Qua ñoù, "söï trao ñoåi aân hueä cho nhau", voán laø yeáu toá coát yeáu cuûa tính hieäp haønh, ñaõ ñöôïc hieän thöïc hoùa.[87] Cuõng quan troïng khoâng keùm laø vieäc coå voõ nhöõng ñoùng goùp mang tính xaùc thöïc, trong ñoù, sau khi chuaån bò thích ñaùng, caùc tham döï vieân chia seû caùch chaân thaønh töø chính kinh nghieäm cuûa mình. Bôûi leõ, trong sensus fidei, "ñoái töôïng caàn chuù yù khoâng phaûi laø yù kieán, maø laø ñöùc tin."[88] Do ñoù, söï chuaån bò caàn thieát taäp trung vaøocaàu nguyeän vaø suy tö vôùi caùc taøi lieäu ñöôïc gôïi yù, ñoàng thôøi ñöôïc naâng ñôõ baèng nhöõng hoaït ñoäng huaán luyeän khi caàn thieát lieân quan ñeán chuû ñeà ñang ñöôïc baøn thaûo.

Gaén lieàn vôùi ñieàu naøy, moät yeáu toá trung taâm khaùc cuûa phöông phaùp tham vaán chính laø chieàu saâu thieâng lieâng. Nhö ñöôïc baùo caùo taïi Haøn Quoác: "Vieäc nhaán maïnh ñeán laéng nghe, phaân ñònh vaø caàu nguyeän trong thinh laëng ñaõ giuùp loä trình hieäp haønh caáp giaùo phaän ñöôïc caûm nghieäm nhö moät tieán trình thieâng lieâng, chöù khoâng ñôn thuaàn laø moät chuoãi caùc cuoäc hoïp, thaûo luaän vaø soaïn thaûo baûn toång hôïp."[89] Caùc vaên kieän höôùng daãn Thöôïng Hoäi ñoàng thöôøng xuyeân nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa caàu nguyeän vaø söï chaêm chuù noäi taâm trong söï chuaån bò caù nhaân cuõng nhö trong ñoái thoaïi coäng ñoaøn. Nhieàu gôïi yù phong phuù veà phuïng vuï vaø suy nieäm Kinh Thaùnh cuõng ñöôïc cung caáp xuyeân suoát tieán trình. ÔÛ moïi caáp ñoä hoäi hoïp, nhöõng khoaûnh khaéc caàu nguyeän vaø thinh laëng thöôøng xuyeân ñaõ trôû thaønh moät neùt ñaëc tröng cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng. Ñaïi hoäi Thöôïng Hoäi ñoàng hoaøn vuõ thaäm chí coøn bao goàm moät kyø tónh taâm, moät cuoäc haønh höông vaø nhöõng söï kieän caàu nguyeän ñaëc bieät, beân caïnh vieäc cöû haønh Thaùnh Theå vaø caùc phuïng vuï khaùc trong chöông trình nghò söï. Taát caû nhöõng ñieàu naøy ñaõ giuùp caùc tham döï vieân gia taêng söï hieäp nhaát vôùi Söï Hieän dieän cuûa Thieân Chuùa trong khi chia seû vaø phaân ñònh. Nhöõng bieän phaùp aáy ñaõ cuï theå hoùa caùch sinh ñoäng moâ taû saâu saéc cuûa Richard Gaillardetz, khi oâng cho raèng moät Giaùo hoäi hieäp haønh laø Giaùo hoäi "vöôït leân chính mình trong moät tö theá côûi môû vaø saün saøng ñoùn nhaän söï töï-maïc-khaûi cuûa Thieân Chuùa", vaø raèng "toaøn theå Daân Kitoâ giaùo ñöôïc môøi goïi laéng nghe Lôøi Thieân Chuùa."[90]

Vieäc laéng nghe xem Chuùa Thaùnh Thaàn ñang môøi goïi ñieàu gì nôi Giaùo hoäi cuõng ñoàng nghóa vôùi vieäc khôûi söï tieán trình khoâng phaûi töø nhöõng keát luaän ñònh saün, maø töø nhöõng caâu hoûi môû, cuøng vôùi moät thaùi ñoä tín thaùc trieät ñeå vaøo söï ñoàng haønh cuûa Thieân Chuùa. Ñoàng thôøi, chieàu saâu thieâng lieâng cuõng bao haøm moät traùi tim baùc aùi, bieát laéng nghe nhöõng ngöôøi cuøng ñoái thoaïi vôùi tình yeâu vaø loøng traéc aån.

Moät yeáu toá khoâng theå thieáu khaùc cuûa phöông phaùp tham vaán chính laø nhaän thöùc luaän toaøn dieän. Ñieàu naøy coù nghóa laø caùc tham döï vieân laéng nghe vaø dieãn ñaït khoâng chæ baèng ngoân ngöõ vaên chöông vaø ôû bình dieän trí tueä, maø coøn baèng nhöõng caùch thöùc chaïm ñeán caûm xuùc vaø nhöõng chuyeån ñoäng noäi taâm. Caùc vaên kieän Thöôïng Hoäi ñoàng gôïi yù nhieàu phöông theá phi ngoân ngöõ ñeå ngöôøi tham gia dieãn taû tröïc giaùc vaø quan ñieåm cuûa mình, chaúng haïn nhö vieäc söû duïng hình aûnh, bieåu töôïng, caâu chuyeän, vaø caùc hình thöùc ngheä thuaät khaùc nhau. Caùc nhoùm ñoái thoaïi cuõng ñöôïc môøi goïi ghi nhaän nhöõng taâm tình saâu xa, caûm xuùc vaø naêng löôïng noäi taïi coù theå caûm nhaän ñöôïc trong tieán trình ñoái thoaïi, vaø ñöa nhöõng yeáu toá naøy vaøo baûn baùo caùo cuûa mình. Ñaëc bieät, nhöõng khoaûnh khaéc an uûi vaø khoâ khan trong nhoùm ñöôïc traân troïng nhö nhöõng daáu chæ quan troïng giuùp nhaän dieän caùc vaán ñeà caàn ñöôïc löu taâm. Nhö nhoùm toång hôïp baùo caùo caáp chaâu luïc cuûa Chaâu AÙ nhaän xeùt: "Vieäc laéng nghe moïi ngöôøi vaø caûm nhaän nhòp ñaäp cuûa caùc tham döï vieân ñaõ hoã trôï tieán trình phaân ñònh trong vieäc soaïn thaûo Vaên kieän Chung cuoäc."[91] UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá moâ taû sensus fidei nhö laø "söï hieåu bieát baèng thaáu caûm hay söï hieåu bieát cuûa con tim""[92] Do ñoù, sensus fidei "gaàn gioáng vôùi moät phaûn öùng töï nhieân, töùc thì vaø töï phaùt" vaø coù theå "ñöôïc so saùnh vôùi moät baûn naêng, bôûi noù khoâng chuû yeáu laø keát quaû cuûa moät tieán trình suy luaän lyù tính."[93] Thay vì bieåu hieän qua dieãn ngoân trí tueä, sensus fidei coù theå ñöôïc bieåu loä nhö moät "saéc thaùi, öôùc muoán hay moät thaùi ñoä," hoaëc qua "ngoân ngöõ bieåu töôïng hay huyeàn nhieäm."[94] Taïi Philippines, caùc tham döï vieân ñöôïc môøi goïi söû duïng caùc bieåu töôïng vaên hoùa baûn ñòa ñeå naém baét vaø dieãn taû ñieàu maø tính hieäp haønh coù yù nghóa ñoái vôùi hoï.[95] ÔÛ nhöõng nôi khaùc, caùc haønh ñoäng töï phaùt cuûa ngöôøi tham gia, chaúng haïn nhö chia seû nguoàn löïc cho nhau hoaëc noã löïc ñi xa hôn ñeå thaêm vieáng nhöõng ngöôøi ôû vuøng saâu vuøng xa, coù theå ñöôïc xem nhö nhöõng caùch thöùc hoï dieãn taû, moät caùch töï nhieân vaø phi ngoân ngöõ, ñieàu maø hoï tröïc giaùc veà tính hieäp haønh. Cuõng theá, vieäc tröïc tieáp traûi nghieäm thay vì chæ ñoïc hay nghe noùi veà tieán trình tham vaán, ñoùng vai troø thieát yeáu trong vieäc giuùp con ngöôøi hieåu saâu hôn veà tính hieäp haønh. Ñoàng thôøi, trí tueä vaø lyù trí vaãn giöõ vai troø khoâng theå thieáu, bôûi chính chuùng cho pheùp caùc tham döï vieân xem xeùt, luôïng giaù kinh nghieäm vaø hình thaønh nhöõng tröïc giaùc môùi.

Taàm quan troïng cuûa nhaän thöùc luaän toaøn dieän trong phaân ñònh ñaõ ñöôïc nhieàu hoïc giaû thaàn hoïc vaø muïc vuï ghi nhaän. Chaúng haïn, Moons khaúng ñònh raèng "lónh vöïc caûm xuùc mang giaù trò maëc khaûi," trong khi Rush nhaän ñònh raèng "sensus fidelium dieãn giaûi maëc khaûi vaø dieãn taû tröïc giaùc cuûa mình chuû yeáu ôû bình dieän tình yeâu. Do ñoù, ñoùng goùp cuûa sensus fidelium khoâng naèm ôû söï chính xaùc thaàn hoïc mang tính heä thoáng vaø chaët cheõ."[96] Khi baøn veà nhöõng chuyeån ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn trong noäi taâm con ngöôøi, Ladislas Orsy giaûi thích raèng "chuùng ta khaùm phaù daïng tri thöùc naøy qua vieäc caûm nghieäm söï bình an, nieàm vui, haân hoan vaø söï khích leä trong söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa. Nhöõng daáu chæ taâm lyù naøy chaéc chaén khoâng phaûi laø keát quaû logic cuûa moät tieán trình suy luaän."[97] Trong töông lai, coù leõ caàn theâm nhieàu nghieân cöùu thaàn hoïc vaø thöïc nghieäm veà khía caïnh nhaän thöùc luaän cuûa sensus fidei, bao goàm caû vieäc khaûo saùt moái lieân heä, neáu coù, giöõa söï hieän dieän sinh hoa traùi cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn (x. Gl 5,22-23) vaø nhöõng chuyeån ñoäng cuûa caûm xuùc cuõng nhö noäi taâm con ngöôøi.[98] Tröôùc maét, ñieàu maø Thöôïng Hoäi ñoàng naøy ñaõ giuùp laøm noåi baät laø: vieäc laéng nghe hieäp haønh khoâng chæ ñöôïc thöïc hieän baèng trí tueä khoa hoïc, maø coøn baèng söï nhaïy beùn caûm xuùc cuûa moät con tim chieâm nieäm, bieát laéng nghe "tieáng keâu ñoâi khi thaàm laëng vang leân töø Daân Chuùa."[99]

Yeáu toá cuoái cuøng trong phöông phaùp tham vaán laø söï phaùt sinh mang tính hieäp ñoaøn. Caùc vaên kieän höôùng daãn cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng nhaán maïnh raèng chæ chia seû caùc phaûn hoài caù nhaân vaø laéng nghe nhau caùch chaêm chuù thì vaãn chöa ñuû, maø caùc tham döï vieân coøn caàn ghi nhaän nhöõng phaûn öùng, chuû ñeà, ñònh höôùng, hoaëc thaäm chí nhöõng caâu hoûi môùi naûy sinh töø tieán trình chia seû vaø laéng nghe. Nhöõng yeáu toá naøy coù theå lieân quan ñeán caùc quan ñieåm coù söï ñoàng thuaän roäng raõi trong nhoùm, cuõng nhö nhöõng quan ñieåm xung ñoät laãn nhau, hoaëc khôi daäy söï toø moø vaø caêng thaúng. Nhôø vieäc tieáp tuïc ñaøo saâu, suy tö vaø ñoái thoaïi trong baàu khí caàu nguyeän, caùc thaønh vieân trong nhoùm daàn hình thaønh nhöõng tröïc giaùc ñaõ ñöôïc ñaøo luyeän hôn. Muïc tieâu laø tieán trieån trong söï hieåu bieát chung vaø töøng böôùc nhaän ra ñieàu maø Chuùa Thaùnh Thaàn coù theå ñang maëc khaûi cho toaøn nhoùm. Caùch thöùc khôi môû söï phaùt sinh taäp theå thoâng qua caùc giai ñoaïn ñoái thoaïi laëp ñi laëp laïi nhö theá thöôøng daãn ñeán vieäc môû roäng nhaõn quan cuûa töøng tham döï vieân, söï tröôûng thaønh cuûa caùc quan ñieåm trong nhoùm, vaø thaäm chí laø söï hoaùn caûi noäi taâm. Coù theå noùi raèng keát quaû cuoái cuøng laø moät thuï taïo môùi, noåi leân töø moät phöông phaùp laéng nghe mang tính taïo sinh, cho thaáy raèng "toaøn theå thì lôùn hôn töøng phaàn, nhöng cuõng lôùn hôn caû toång soá caùc phaàn."[100] Töông töï, caùc vaên kieän höôùng daãn nhaán maïnh raèng caùc baûn baùo caùo nhoùm khoâng ñöôïc toång hôïp baèng caùch ñôn giaûn laø toùm löôïc nhöõng gì töøng nhoùm ñaõ noùi, maø baèng vieäc phaân ñònh trong caàu nguyeän nhöõng chuû ñeà vaø chuyeån ñoäng phaùt sinh caùch taäp theå. Tieán trình phaân ñònh naøy bao haøm khoâng chæ vieäc laéng nghe caùc caâu traû lôøi thu nhaän ñöôïc töø tieán trình tham vaán, maø coøn laø "laéng nghe chính vieäc laéng nghe", töùc laø quan saùt tieán trình vaø chuù yù ñeán nhöõng khía caïnh quan troïng cuûa kinh nghieäm, bao goàm caû nhöõng khoaûnh khaéc an uûi vaø khoâ khan trong nhoùm. Chính vì lyù do naøy, caû DCS laãn Instrumentum Laboris ñeàu baét ñaàu baèng vieäc neâu baät nhöõng nhaän ñònh then choát veà kinh nghieäm cuûa tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng treân toaøn theá giôùi, bôûi chính nhöõng kinh nghieäm aáy cuõng laø nhöõng chæ daáu veà ñieàu maø Chuùa Thaùnh Thaàn ñang khôi daäy trong Giaùo hoäi. Theo toâi, noã löïc nhaän dieän söï phaùt sinh mang tính taäp theå coù leõ laø khía caïnh thaùch ñoá nhaát cuûa phöông phaùp tham vaán, bôûi noù ñoøi hoûi söï trao ñoåi quan ñieåm moät caùch chaân thaønh, vieäc ñaøo saâu caùc khaùc bieät vaø baát ñoàng, söï côûi môû tröôùc nhöõng caêng thaúng, saün saøng hoïc hoûi vaø thay ñoåi nhöõng giaû ñònh khi caàn, cuõng nhö söï kieân nhaãn ñeå cho caùc tröïc giaùc coù thôøi gian chín muoài. Nhö Baùo caùo chaâu AÙ caáp luïc ñòa nhaän xeùt: "Tieán trình thöïc hieän caùc cuoäc ñoái thoaïi hieäp haønh theo yeâu caàu ñoâi khi gaây ñau ñôùn vaø xaùo troän, ñoàng thôøi khieán chuùng ta trôû neân deã bò toån thöông ñoái vôùi nhau."[101] Tuy nhieân, nhöõng tieán trình nhö theá coù khaû naêng saùng taïo, theo lôøi cuûa UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá, "moät khoâng gian soáng ñoäng, nôi caùc xung ñoät, caêng thaúng vaø nhöõng ñieàu ñoái nghòch coù theå ñaït tôùi moät söï hieäp nhaát ña daïng, laøm phaùt sinh söï soáng môùi."[102] Theo nghóa naøy, söï phaùt sinh mang tính taäp theå chính laø thöôùc ño cuûa tính hieäp haønh.[103]

Moät hình thöùc ñoái thoaïi cuï theå ñöôïc nhaän thaáy laø hoäi tuï nhieàu yeáu toá neâu treân chính laø Ñoái thoaïi trong Thaùnh Thaàn. Nhöõng ngöôøi tham döï ôû caùc caáp ñòa phöông, chaâu luïc vaø hoaøn vuõ ñeàu nhaän thaáy phöông thöùc naøy raát hieäu quaû trong vieäc taïo ñieàu kieän cho moät kinh nghieäm laéng nghe hieäp haønh. Nhö baùo caùo töø Philippines ghi nhaän: "Duø ña daïng veà tính caùch vaø boái caûnh xaõ hoäi-chính trò, vaên hoùa vaø toân giaùo, cuõng nhö khaùc bieät veà khuynh höôùng thaàn hoïc, caùc cuoäc ñoái thoaïi thieâng lieâng ñaõ laøm phaùt sinh caû nhöõng nhaän thöùc ñaày nieàm vui laãn ñau ñôùn veà ñôøi soáng vaø söù vuï cuûa Giaùo hoäi chuùng ta."[104] Töông töï, Pakistan nhaán maïnh raèng "nieàm vui cuûa söï traûi nghieäm naèm ôû vieäc caûm nhaän Chuùa Thaùnh Thaàn ñöôïc tuoân ñoå treân moãi ngöôøi vaø ñöôïc gaëp gôõ trong ñoái thoaïi thieâng lieâng ra sao. Vieäc laéng nghe vaø noùi vôùi nhau döôùi söï höôùng daãn cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn ñaõ mang laïi nieàm vui, söï giaûi thoaùt vaø khích leä."[105]

Keát Luaän

Thöôïng Hoäi ñoàng veà Hieäp haønh ñaõ tìm caùch phaân ñònh ñieàu maø Chuùa Thaùnh Thaàn ñang môøi goïi Giaùo hoäi thöïc hieän lieân quan ñeán söï hieäp thoâng, tham gia vaø söù vuï. Döïa treân nhöõng chöùng töø cuûa nhieàu ngöôøi tham gia trong giai ñoaïn tham vaán, coù theå noùi raèng caâu traû lôøi khoâng naèm ôû ñieåm keát thuùc cuûa chính tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng, maø naèm ngay trong chính caùch thöùc Giaùo hoäi ñaõ vaø ñang soáng tieán trình aáy trong nhöõng naêm gaàn ñaây. Nhöõng phöông caùch ñöôïc aùp duïng trong vieäc laéng nghe phaûn aùnh, ôû moät möùc ñoä naøo ñoù, söï bieán ñoåi cuûa Giaùo hoäi, ñoàng thôøi laøm saùng toû nhöõng yeáu toá then choát giuùp söï hieäp thoâng, tham gia vaø söù vuï sinh hoa traùi.

Theo ñoù, moät Giaùo hoäi hieäp haønh coù theå ñöôïc moâ taû laø Giaùo hoäi theå hieän moät laäp tröôøng ñoùn tieáp trieät ñeå trong lôøi noùi vaø haønh ñoäng, xaây döïng caùc moái töông quan song song vôùi vieäc thieát laäp caùc cô caáu, hoäi nhaäp thaàn hoïc "töø treân xuoáng" vaø "töø döôùi leân" thoâng qua moät loái giaûi thích mang tính löõ haønh, vaø aùp duïng caùc phöông phaùp tham vaán thaám ñaãm linh ñaïo hieäp thoâng. Thaät vaäy, phöông phaùp chính laø söù ñieäp. Qua vieäc thích nghi phuø hôïp vôùi caùc boái caûnh ñòa phöông, nhö ñaõ thaáy taïi chaâu AÙ, nhöõng caùch thöùc tieán haønh naøy ñaõ goùp phaàn nuoâi döôõng moät sentire cum Ecclesia (caûm thöùc cuøng vôùi Giaùo hoäi), ñoàng thôøi cho pheùp caùc giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi veà tính hieäp haønh vaø sensus fidei khoâng chæ ñöôïc thöïc haønh maø coøn tieáp tuïc ñöôïc phaùt trieån nhôø vaøo kinh nghieäm hieän taïi. Moät soá yeáu toá then choát trong tieán trình naøy cuõng coù theå mang laïi aùnh saùng cho vieäc ñoái thoaïi trong caùc xaõ hoäi ñang bò phaân cöïc cuõng nhö cho coâng cuoäc loan baùo Tin möøng thoâng qua vieäc laéng nghe laãn nhau. Dó nhieân, caàn nhìn nhaän raèng nhöõng gì Thöôïng Hoäi ñoàng veà Tính Hieäp haønh ñaït ñöôïc cho ñeán nay vaãn coøn raát xa söï hoaøn haûo. Nhieàu xung ñoät vaãn chöa ñöôïc giaûi quyeát vaø khoâng ít ngöôøi ôû caáp cô sôû vaãn chöa tham gia, hoaëc thaäm chí chöa caûm thaáy mình ñöôïc dung naïp. Nhö ñaõ döï lieäu ngay töø ñaàu, taát caû nhöõng ñieàu naøy seõ caàn thôøi gian, bôûi vì "laéng nghe chính laø söï hoaùn caûi muïc vuï ñích thöïc cuûa Giaùo hoäi."[106] Tuy nhieân, töø nieàm vui vaø nhöõng hoa traùi maø nhieàu ngöôøi treân khaép theá giôùi ñaõ vaø ñang caûm nghieäm cho ñeán nay, vaãn coù theå nhaän ra nhöõng daáu chæ hy voïng cho thaáy raèng chuùng ta ñang daàn daàn, nhöng chaéc chaén, laéng nghe ñeå laøm cho moät Giaùo hoäi hieäp haønh ñöôïc hình thaønh.

* * *

Phuï Luïc:

Ghi chuù Phöông phaùp luaän veà vieäc Söû duïng Döõ lieäu

töø caùc baûn Baùo caùo Thöôïng hoäi ñoàng

cuûa caùc Giaùo hoäi Ñòa phöông

Baøi vieát naøy chuû yeáu döïa treân caùc Baûn baùo caùo cuoái cuøng ñaõ ñöôïc taäp theå giaùm muïc cuûa moãi Hoäi ñoàng Giaùm muïc xeùt duyeät vaø pheâ chuaån, roài ñeä trình leân Ban Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng. Nhö ñaõ ñeà caäp trong phaàn thaûo luaän ôû treân, caùc baùo caùo naøy ñöôïc toång hôïp theo caùch luõy tieán thoâng qua nhieàu voøng laéng nghe ôû bình dieän sieâu caáp, töø caùc coäng ñoaøn cô sôû ñeán caáp quoác gia. Vademecum nhaán maïnh raèng caùc nhoùm toång hôïp "caàn ñoïc taát caû caùc baûn baùo caùo trong tinh thaàn caàu nguyeän" vaø raèng "chính caùc cuoäc hoïp cuûa nhoùm cuõng phaûi mang tính hieäp haønh vaø phaân ñònh thieâng lieâng, laéng nghe tieáng noùi soáng ñoäng cuûa Daân Chuùa trong toaøn giaùo phaän döôùi söï höôùng daãn cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn."[107] Noùi caùch khaùc, phöông phaùp chuû ñaïo cuûa vieäc toång hôïp, bao goàm caû vieäc soaïn thaûo baûn baùo caùo, ñöôïc xaùc ñònh laø phöông phaùp phaân ñònh coäng ñoaøn.

Theo nhöõng khuyeán nghò boå sung cuûa Vademecum, caùc ñaïi hoäi hieäp haønh cuõng ñöôïc toå chöùc ôû caáp giaùo phaän ñeå caùc ñaïi dieän töø cô sôû coù theå thaûo luaän vaø xaùc nhaän baûn baùo caùo chung keát cuûa giaùo phaän. Moät soá Hoäi ñoàng Giaùm muïc vaø giaùo phaän cuõng ñaõ phoå bieán caùc baûn baùo caùo cuûa mình ñeå xin xaùc nhaän. Tuy nhieân, vaãn toàn taïi nhöõng khoaûng troáng roõ raøng trong caùc tieán trình naøy. Khoâng phaûi taát caû caùc giaùo phaän ñeàu toå chöùc ñaïi hoäi hay phoå bieán baûn baùo caùo chung keát cuûa mình. ÔÛ bình dieän caên baûn hôn, haàu nhö khoâng coù hoaëc coù raát ít caùc hình thöùc thaåm ñònh chính thöùc, khaûo saùt ñònh löôïng, quan saùt tham gia hay phoûng vaán daân toäc hoïc ñeå coù theå kieåm chöùng moät caùch ñoäc laäp möùc ñoä maø caùc baûn toång hôïp ôû caùc caáp keá tieáp nhau phaûn aùnh quan ñieåm cuûa ngöôøi tham gia moät caùch coâng baèng vaø chính xaùc. Cuõng khoâng theå xaùc minh ñöôïc möùc ñoä maø caùc baûn toång hôïp laø keát quaû cuûa vieäc laéng nghe Chuùa Thaùnh Thaàn trong caàu nguyeän vaø cuûa moät tieán trình phaân ñònh coäng ñoaøn ñích thöïc. Daãu vaäy, caùc baûn baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng vaãn laø moät nguoàn döõ lieäu chöa töøng coù tieàn leä, xuaát phaùt töø noã löïc ñaàu tieân cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo trong vieäc thöïc hieän moät cuoäc tham vaán toaøn caàu mang tính toaøn dieän. Moät soá ñieåm töông hôïp cuõng coù theå nhaän thaáy giöõa caùc baûn baùo caùo chung keát vaø caùc chöùng töø ñöôïc chia seû qua nhöõng neàn taûng khaùc bôûi nhöõng ngöôøi tröïc tieáp tham gia ôû caáp cô sôû.[108] Trong töông lai, coøn raát nhieàu tieàm naêng cho caùc nghieân cöùu tieáp theo, ñaëc bieät laø trong vieäc xem xeùt caùch thöùc maø caùc phöông phaùp khoa hoïc xaõ hoäi vaø caùc nguoàn kieåm chöùng ñoäc laäp coù theå boå trôï cho baûn chaát toân giaùo, caù nhaân vaø thieâng lieâng cuûa vieäc laéng nghe hieäp haønh, phaân ñònh coäng ñoaøn vaø sensus fidei.

Moät vaán ñeà khaùc lieân quan ñeán caùch thöùc noäi dung cuûa caùc baûn baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng ñaõ ñöôïc söû duïng trong nghieân cöùu cuûa toâi cho baøi vieát naøy. Phaàn lôùn caùc nhoùm toång hôïp taïi Chaâu AÙ ñaõ tuaân theo ñònh daïng vaø caáu truùc noäi dung ñöôïc Vademecum ñeà xuaát cho caùc baùo caùo chung keát, trong ñoù bao goàm phaàn moâ taû vaø suy tö veà kinh nghieäm tham vaán, caùc ñieåm coù "söï coäng höôûng maïnh meõ" nôi nhöõng ngöôøi tham gia, nhöõng ñieåm "ñaëc bieät quan troïng, gaây ngaïc nhieân hoaëc khoâng ñöôïc döï lieäu tröôùc", cuõng nhö caùc quan ñieåm thieåu soá ñaùng löu yù.[109] Toâi ñaõ ñoái chieáu noäi dung cuûa taát caû caùc baûn baùo caùo do caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc chaâu AÙ ñeä trình, nhaèm trong möùc ñoä coù theå, baûo ñaûm raèng caùc ñieåm ñöôïc neâu baät trong baøi vieát naøy phaûn aùnh moät caùi nhìn coâng baèng veà caùc Giaùo hoäi ñòa phöông nhö ñöôïc trình baøy trong caùc baûn baùo caùo. Beân caïnh vieäc ghi nhaän nhöõng ñieàu maø chính caùc nhoùm toång hôïp ñaõ nhaán maïnh laø quan troïng, toâi cuõng coá gaéng löu yù ñeán tyû leä töông ñoái cuûa vaên baûn daønh cho caùc quan ñieåm khaùc nhau, möùc ñoä laëp laïi hoaëc ñöôïc cuûng coá qua caùc phaùt bieåu töông töï, cuõng nhö vieäc caùc quan ñieåm aáy coù ñöôïc ñöa vaøo caùc baûn toùm keát vaø keát luaän hay khoâng. Ngoaøi ra, moät soá ñoái chieáu cuõng ñöôïc thöïc hieän vôùi caùc caùch ñoïc vaø dieãn giaûi cuûa nhöõng ngöôøi khaùc ôû caáp ñoä hoaøn vuõ vaø caáp chaâu luïc AÙ chaâu.[110] Do ñoù, nhöõng ñieåm ñöôïc neâu baät trong baøi vieát naøy phaûn aùnh nhöõng ñònh höôùng chính yeáu cuûa caùc baûn baùo caùo. Tuy nhieân, vaãn coøn nhieàu tieàm naêng cho nhöõng nghieân cöùu xa hôn chaúng haïn nhö vieäc thöïc hieän moät phaân tích vaên baûn mang tính heä thoáng hôn, hoaëc caùc nghieân cöùu theo chuû ñeà taäp trung vaøo nhöõng vaán ñeà cuï theå ñaõ ñöôïc neâu ra.

* * *

Christina Kheng ñeán töø Singapore vaø hieän giaûng daïy Thaàn hoïc vaø Muïc vuï taïi Hoïc vieän Muïc vuï Ñoâng AÙ (East Asian Pastoral Institute) ôû Manila. Baø laø thaønh vieân cuûa UÛy ban Phöông phaùp luaän cho Thöôïng Hoäi ñoàng veà Hieäp haønh giai ñoaïn 2021-2024, cô quan ñaõ soaïn thaûo Vademecum vaø höôùng daãn caùc nhoùm hieäp haønh ôû nhieàu caáp ñoä khaùc nhau. Baø cuõng laø thaønh vieân cuûa nhoùm toång hôïp hoaøn vuõ phuï traùch soaïn thaûo Taøi lieäu cho Giai ñoaïn Chaâu luïc. Taïi chaâu AÙ, Christina töøng giöõ vai troø ñieàu phoái vieân vaø dieãn giaû taïi Ñaïi hoäi Hieäp haønh chaâu luïc AÙ chaâu. Hieän nay, baø phuïc vuï vôùi tö caùch laø chuyeân vieân (ñieàu phoái vieân) khoâng coù quyeàn bieåu quyeát taïi caùc phieân hoïp Thöôïng Hoäi ñoàng ôû Roâma dieãn ra vaøo thaùng 10 naêm 2023 vaø 2024. Christina coù baèng Tieán só Thaàn hoïc cuûa Ñaïi hoïc Coâng giaùo UÙc vaø baèng Thaïc só Quaûn trò Coâng cuûa Tröôøng John F. Kennedy, Ñaïi hoïc Harvard. Höôùng nghieân cöùu cuûa baø taäp trung vaøo caùc neàn taûng cho phöông phaùp lieân ngaønh trong ñoái thoaïi giöõa Giaùo hoäi vaø xaõ hoäi.

Nt. Anna Ngoïc Dieäp, Doøng Ña Minh Thaùnh Taâm

Chuyeån ngöõ töø: Listening a Synodal Church into Being:

Learning Points from the Methodology of the Synod 2021-2024

and the Asian Experience, Christina Kheng,

Journal of Moral Theology, jmt.scholasticahq.com

Trích Baûn tin Hieäp Thoâng / HÑGMVN, Soá 153 (thaùng 5 & 6 naêm 2026)

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

[1] Veà thaûo luaän phöông phaùp luaän lieân quan ñeán vieäc söû duïng caùc baûn baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng naøy, xin xem Phuï luïc.

[2] Phoøng Baùo chí Toøa Thaùnh, "Thoâng caùo cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc," ngaøy 21/5/2021, press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2021/05/21/210521b.html...

[3]Ibid.

[4] Hoàng y Mario Grech, ñöôïc trích daãn trong Andrea Tornielli, "Thöôïng Hoäi ñoàng Roâma veà Hieäp haønh ñöôïc hoaõn ñeán naêm 2023," Vatican News, 21/5/2021, ñöôïc ñaêng laïi baèng tieáng Anh treân Exaudi Catholic News, www.exaudi.org/cardinal-grech-explores-new-synodal-process

[5] Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, "Dieãn vaên göûi caùc tín höõu cuûa Giaùo phaän Roâma," ngaøy 18/9/2021, www.vatican.va/content/francesco/en/speeches/2021/september/documents/20210918-fedeli-diocesiroma.html

[6] UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá, Sensus Fidei in the Life of the Church (Vatican City: Vatican Press, 2014), caùc soá 54 vaø 49.

[7] Phoøng Baùo chí Toøa Thaùnh, "Thoâng caùo cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc," ngaøy 21/5/2021.

[8]Ibid.

[9] Moät soá ví duï ñöôïc neâu trong UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá, Sensus Fidei, chöông 1, soá 2.

[10] Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, "Dieãn vaên göûi caùc tín höõu cuûa Giaùo phaän Roâma."

[11] Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc, Vademecum cho Thöôïng Hoäi ñoàng veà Hieäp haønh (VD) (Vatican: Vaên phoøng Thöôïng Hoäi ñoàng, 2021), soá 1.3.

[12] Ormond Rush, "Inverting the Pyramid: The Sensus Fidelium in a Synodal Church," Theological Studies 78, soá 2 (2017): 321, doi: 10.1177/0040563917698561.

[13] Herveù Legrand, "Synodality is a Matter of Practice: A Plea for Learning," Concilium 2 (2021): 120-121.

[14] Dario Vitali, "The Circularity between Sensus fidei and Magisterium as a Criterion for the Exercise of Synodality in the Church," trong For a Missionary Reform of the Church, bieân taäp bôûi Antonio Spadaro vaø Carlos M. Galli (Mahwah, NJ: Paulist, 2017), 196-217.

[15] Jos Moons, "A Comprehensive Introduction to Synodality: Reconfiguring Ecclesiology and Ecclesial Practice," Roczniki Teologiczne69, soá 2 (2022): 86, doi.org/10.18290/rt22692.5.

[16] Moons, "Comprehensive Introduction to Synodality," 87-88.

[17] Amanda C. Oshiem, "Tieán böôùc höôùng tôùi moät Giaùo hoäi hieäp haønh," Theological Studies 80, soá 2 (2019): 374, doi: 10.1177/0040563919836225.

[18] Myriam Wijlens, "The Church of God is Convoked in Synod: Theological and Canonical Challenges Concerning the 2021-2023 Synod," Centro Pro Unione Bulletin 99 (Fall 2021): 95-96.

[19] Wijlens, "The Church of God is Convoked in Synod," 96.

[20]Ibid., 87.

[21] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Trung AÙ (CECAC), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 32, FABC Papers soá 176, www.fabc.org/document/fabc-papers-176/. Caùc baûn baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng cuûa haàu heát caùc Hoäi ñoàng Giaùm muïc taïi chaâu AÙ ñöôïc coâng boá coâng khai treân trang maïng cuûa Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ chaâu (FABC) taïi www.fabc.org/document-library/. Caùc trích daãn töø caùc Giaùo hoäi ñòa phöông trong baøi vieát naøy ñöôïc laáy töø caùc baûn baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng noùi treân, tröø khi coù ghi chuù khaùc.

[22] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Pakistan (PCBC), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 46, FABC Papers soá 178, www.fabc.org/document/fabc-papers-178/.

[23] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Nhaät Baûn (CBCJ), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 18, FABC Papers soá 177, www.fabc.org/document/fabc-papers-177/. Taïi ñieåm naøy, caàn neâu roõ hai löu yù quan troïng lieân quan ñeán nhöõng nhaän ñònh cuûa toâi veà caùc neàn vaên hoùa taïi chaâu AÙ. Thöù nhaát, luoân toàn taïi nguy cô rôi vaøo vieäc raäp khuoân khi baøn ñeán caùc ñaëc ñieåm vaên hoùa. Moät nghieân cöùu daân toäc hoïc coù heä thoáng seõ coù theå xaùc ñònh vaø phaân tích nhöõng ñaëc ñieåm naøy moät caùch toaøn dieän hôn, ñaëc bieät laø veà vieäc chuùng thuùc ñaåy hay caûn trôû tính hieäp haønh. Tuy nhieân, ñieàu ñoù vöôït quaù phaïm vi cuûa baøi vieát naøy. Trong giai ñoaïn hieän taïi, toâi döïa vaøo caùc trích daãn tröïc tieáp töø chính caùc baûn baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng cuûa caùc Giaùo hoäi ñòa phöông. ÔÛ moät möùc ñoä naøo ñoù, nhöõng trích daãn naøy cho thaáy caùch hoï töï nhìn nhaän caùc khuynh höôùng vaên hoùa vaø Giaùo hoäi cuûa mình trong töông quan vôùi caùc khía caïnh khaùc nhau cuûa hieäp haønh. Thöù hai, toâi yù thöùc raèng nhöõng khaùi quaùt chung khoâng theå phaûn aùnh ñaày ñuû söï ña daïng cuûa caùc neàn vaên hoùa xaõ hoäi vaø Giaùo hoäi treân khaép chaâu AÙ, thaäm chí ngay trong töøng coäng ñoàng ñòa phöông. Tuy nhieân, theo quan ñieåm cuûa toâi, söï ña daïng naøy khoâng nhaát thieát loaïi tröø nhöõng noã löïc nhaèm nhaän dieän moät soá ñieåm töông ñoàng, ít laø ôû möùc ñoä taïm thôøi vaø khaùi quaùt, nhö nhöõng ñieåm khôûi ñaàu cho vieäc coäng taùc muïc vuï vaø keát noái thaàn hoïc ôû caáp chaâu luïc, ñieàu ngaøy caøng ñöôïc keâu goïi trong tieán trình hieäp haønh cuûa Hoäi Thaùnh. Moät caùch tieáp caän töông töï ñaõ ñöôïc FABC aùp duïng trong caùc vaên kieän quan troïng gaàn ñaây. Xem "Journeying Together as the Peoples of Asia: FABC 50 Bangkok Document," ngaøy 15/3/ 2023; "Vaên kieän Chung keát cuûa Ñaïi hoäi Hieäp haønh Chaâu luïc AÙ chaâu," ngaøy 16/ 3/2023; "The Asian Face of Synodality" thaùng 8/2024, www.fabc.org/document-library/. Trong töông lai, coù theå thöïc hieän theâm caùc nghieân cöùu veà nhöõng khaùc bieät vaø töông ñoàng vaên hoùa nhaèm hoã trôï vieäc cuøng nhau böôùc ñi nhö Giaùo hoäi.

[24] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Malaysia-Singapore-Brunei (CBCMSB), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 5, FABC Papers soá 178, www.fabc.org/document/fabc-papers-178/.

[25] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Haøn Quoác (CBCK), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 31, FABC Papers soá 177, www.fabc.org/document/fabc-papers-177/.

[26] Clarence Devadass, "Towards a Synodal Church: Asian Models and Initiatives-Malaysia & Singapore," trong Towards a Synodal Church: Moving Forward, taäp 1, bieân taäp bôûi S. G. Kochuthara vaø J. J. Kochumuttom (Bengaluru, AÁn Ñoä: Dharmaram, 2023), 363.

[27] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Timor Leste (CET), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 41, FABC Papers soá 179, www.fabc.org/document/fabc-papers-179/.

[28] Konferensi Waligereja Indonesia (KWI - Hoäi ñoàng Giaùm muïc Indonesia), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 3, FABC Papers soá 177, www.fabc.org/document/fabc-papers-177/.

[29] FABC, "Asian Continental Assembly," soá 46.

[30] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Myanmar (CBCM), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 28, FABC Papers soá 178, www.fabc.org/document/fabc-papers-178/.

[31] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Vieät Nam (CBCV), "Caùc baûn toång hôïp quoác gia ñaõ coâng boá," www.synod.org.pl/vietnam-catholic-bishops-conference-of-vietnam/.

[32] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Laøo vaø Campuchia, "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 59, FABC Papers soá 177, www.fabc.org/document/fabc-papers-177/

[33] CBCV, "Caùc baûn toång hôïp quoác gia ñaõ coâng boá."

[34] "Delhi Archdiocese's Synodal Sessions Help Focus 'Unnoticed Persons," Matters India, ngaøy 4 /5 /2022, mattersindia.com/2022/05/delhi-archdioceses-synodal-sessions-help-focus-unnoticed-persons/

[35] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo AÁn Ñoä (CCBI), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 47, FABC Papers soá 176, www.fabc.org/document/fabc-papers-176/.

[36] CBCK, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 31.

[37] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Philippines (CBCP), "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 56, 72, FABC Papers soá 178, www.fabc.org/document/fabc-papers-178/. Heä thoáng arancel taïi Philippines chæ heä thoáng leä phí cuûa Giaùo hoäi ñòa phöông lieân quan ñeán vieäc cöû haønh caùc bí tích. Trong moät soá tröôøng hôïp, caùc khoaûn leä phí naøy ñaõ khieán vieäc laõnh nhaän caùc bí tích vöôït quaù khaû naêng cuûa ngöôøi ngheøo.

[38] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Khu vöïc Trung Hoa, "Caùc baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 5, FABC Papers soá 179, www.fabc.org/document/fabc-papers-179/

[39] UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá (ITC), Sensus Fidei, caùc soá 87-105.

[40] ITC, Sensus Fidei, soá 102.

[41] FABC, "Asian Continental Assembly" soá 50.

[42] CBCK, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 31.

[43]Ibid., tr. 17.

[44] ITC, Sensus Fidei, soá 55.

[45] Ñöùc Thaùnh Cha ñaõ nhaán maïnh ñieåm naøy trong caùc baøi giaûng vaø söù ñieäp cuûa ngaøi suoát tieán trình Thöôïng Hoäi ñoàng. Moät trong nhöõng trích daãn noåi baät nhaát laø lôøi nhaán maïnh cuûa ngaøi raèng: "La Chiesa delle porte aperte a tutti, tutti, tutti! (Cöûa Hoäi Thaùnh môû ra cho taát caû, taát caû, taát caû!)". Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, "Baøi giaûng trong Thaùnh leã khai maïc Ñaïi hoäi Thöôøng leä cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc," ngaøy 4/10/2023,

www.vatican.va/content/francesco/en/homilies/2023/documents/20231004-omelia-nuovi-cardinali.html.

Veà ñieåm naøy, trong giôùi hoïc thuaät thaàn hoïc toàn taïi nhöõng khaùc bieät ñaùng chuù yù. Chaúng haïn, laëp laïi lôøi Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, Jean-Francois Chiron nhaán maïnh tieáng noùi coù tính thaåm quyeàn cuûa ngöôøi ngheøo do söï töông hôïp baûn tính cuûa hoï vôùi Ñöùc Kitoâ chòu ñau khoå, trong khi Declan Marmion chæ ra raèng "Hoäi Thaùnh coù raát nhieàu ñieàu caàn hoïc hoûi töø kinh nghieäm cuûa nhöõng ngöôøi hoaøi nghi." (Jean-Francois Chiron, "Sensus Fidei et vision de l'EÙglise chez le Pape Francois," Recherches de Science Religieuse 104 [2016]: 187-205; Declan Marmion, "A Church that Listens: Synodality in the Life and Mission of the Church," New Blackfriars 120, soá 1100 [7/2021]: 450, doi:10.1111/nbfr.12609). Traùi laïi, moät soá hoïc giaû khaùc nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa söï thaùnh thieän, söï phuø hôïp vôùi truyeàn thoáng ñöùc tin vaø söï tham gia tích cöïc vaøo ñôøi soáng Hoäi Thaùnh nhö nhöõng phaåm chaát caàn thieát ñeå thöïc thi sensus fidei (xem, chaúng haïn, Bernhard Blankenhorn, "The Sensus Fidei and Synodality: Theological Epistemology and the Munus Propheticum," The Thomist 87 [2023]: 311-338; vaø Moons, "Daãn nhaäp toaøn dieän veà hieäp haønh," 84). Coù veû nhö Vaên phoøng Thöôïng Hoäi ñoàng ñaõ choïn laäp tröôøng thöù nhaát, phuø hôïp vôùi caùch tieáp caän cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ vaø nhaát quaùn vôùi söï nhaán maïnh lieân tuïc cuûa ngaøi veà caùc vuøng ngoaïi bieân.

[46] ITC, Sensus Fidei, soá 118ii.

[47] Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc, Vademecum, soá 4.1.

[48] CCBI, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 36.

[49]Ibid., tr. 30.

[50]Ibid., tr. 36.

[51] PCBC, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 42

[52] CBCP, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 55.

[53] CCBI, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 36.

[54] Trích daãn trong Rechilda Estores, "Philippines: A Catholic Parish Journeys Together, Living Synodality," Vatican News, ngaøy 19/10/2022, www.vaticannews.va/en/church/news/2022-10/philippines-catholic-parish-journeys-together-living-synodality.html.

[55] FABC, Asian Continental Assembly, soá 45.

[56]ITC, Synodality in the Life and Mission of the Church (Vatican City: Vatican Press, 2018), soá 60.

[57] CBCP, "Salubong (Cuoäc gaëp gôõ chaøo ñoùn): Baûn baùo caùo hieäp haønh cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo Philippines," Phuï luïc 1, tr. 11, ngaøy 15/8/2022, www.synodphilippines.com/wp-content/uploads/2022/08/Philippines_National-Synodal-Report.pdf

[58] KWI, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 3.

[59] CET, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 43-44.

[60]Ibid., tr. 44.

[61] ITC, Sensus Fidei, soá 77.

[62] Nhu caàu veà caùc cô caáu hieäu quaû song haønh vôùi moät tinh thaàn töông quan ñích thöïc ñaõ ñöôïc nhaán maïnh trong caùc coâng trình thaàn hoïc. Chaúng haïn, xem Rush, "Inverting the Pyramid," 322-323; Wijlens, "The Church of God is Convoked in Synod," 88-89; vaø Rafael Luciani, Synodality: A New Way of Proceeding in the Church (New York: Paulist, 2022), tr. 44. Thöôïng Hoäi ñoàng hieän nay ñaõ laøm cho nguyeân lyù lyù thuyeát naøy trôû neân soáng ñoäng baèng vieäc taïo cô hoäi ñeå caùc nhoùm hieäp haønh ôû moïi caáp ñoä tröïc tieáp traûi nghieäm vaø suy tö veà kinh nghieäm aáy.

[63] Caùc thuaät ngöõ "töø treân xuoáng" vaø "töø döôùi leân" ñaõ ñöôïc söû duïng vôùi nhöõng caùch hieåu khaùc nhau trong vieäc laøm thaàn hoïc. Trong baøi vieát naøy, toâi söû duïng thuaät ngöõ "thaàn hoïc töø treân xuoáng" ñeå chæ moät caùch tieáp caän suy tö thaàn hoïc laáy khôûi ñieåm laø kho taøng giaùo lyù vaø truyeàn thoáng ñöùc tin hieän coù, voán giöõ vai troø ñieåm quy chieáu chuû ñaïo vaø ñònh höôùng. Ngöôïc laïi, "thaàn hoïc töø döôùi leân" khôûi ñi töø kinh nghieäm vaø boái caûnh, vaø coù khuynh höôùng öu tieân nhöõng vieãn töôïng naøy trong suy tö thaàn hoïc. Veà moät thaûo luaän ngaén goïn veà caùc caùch tieáp caän naøy, xem Rajesh Kavalackal, "New Paradigms for an Integral Theological Education Today," Asian Horizons 12, soá 4 (12/2018): 638.

[64] CBCM, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 36.

[65] CBCJ, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 19.

[66] UÛy ban Thaàn hoïc Quoác teá, Theology Today: Perspectives, Principles, and Criteria (Vatican City: Vatican Press, 2012), soá 35.

[67] CBCP, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 71-72.

[68] ITC, Sensus Fidei, soá 59.

[69] Rush, "Inverting the Pyramid," tr. 312.

[70] Wijlens, "The Church of God is Convoked in Synod," tr. 94.

[71] Moons, "Comprehensive Introduction to Synodality," tr. 79.

[72] Luciani, Synodality, tr. 95-96.

[73] CBCP, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 62.

[74] CBCMSB, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 11.

[75] Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, "Dieãn vaên göûi caùc tín höõu Giaùo phaän Roâma."

[76]Ibid.

[77]Ibid.

[78] Catherine Clifford, "The 'Hierarchy' of Truths in a New Context," Theological Studies 85, soá 1 (2024): 32, doi:10.1177/00405639231225145.

[79] ITC, Sensus Fidei, soá 64.

[80]Ibid.

[81] Rush aùm chæ moät tieán trình nhö vaäy khi oâng ñeà xuaát moâ hình "voøng troøn chuù giaûi hoïc," bao goàm caùc haønh vi laëp ñi laëp laïi cuûa vieäc hieåu, giaûi thích vaø aùp duïng. Trong moâ thöùc tuaàn hoaøn naøy, moät coäng ñoaøn ñöùc tin tìm caùch hieåu hieän taïi baèng caùch quy chieáu veà quaù khöù, vaø khi laøm nhö vaäy, laïi xuaát hieän vôùi moät caùch nhìn vaø söï hieåu bieát môùi veà chính quaù khöù aáy (Ormond Rush, "Sensus Fidei: Faith 'Making Sense' of Revelation," Theological Studies 62, soá 2 [2001]: 233). Töông töï, Luciani chæ ra raèng chính söï phaân ñònh coäng ñoaøn ñöôïc thöïc hieän bôûi toaøn theå caùc tín höõu trong söï ña daïng ñaëc suûng cuûa hoï laø ñieàu "trung gian cho vieäc hieåu ñuùng kho taøng ñöùc tin (depositum fidei - 'kho taøng chaân lyù maïc khaûi trong Thaùnh Kinh vaø Thaùnh Truyeàn') theo töøng thôøi ñieåm vaø thôøi ñaïi" (Luciani, Synodality, tr. 94). Do ñoù, neàn taûng cuûa truyeàn thoáng ñöùc tin khoâng phaûi laø nhöõng coâng thöùc baát bieán, nhöng laø moät tröïc giaùc soáng ñoäng.

[82] X. ITC, Synodality, soá 108.

[83] Devadass, "Towards a Synodal Church," tr. 364.

[84] Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc, Vademecum, soá 5.1.

[85] CBCP, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 56.

[86] Hoäi ñoàng Giaùm muïc Coâng giaùo Thaùi Lan, "Baûn baùo caùo toång hôïp: Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc 2021-2023," tr. 22, FABC Papers soá 179, www.fabc.org/document/fabc-papers-179/.

[87] ITC, Synodality, soá 76. Ñoàng voïng vôùi ñieàu naøy / Chia seû ñieàu naøyResonating with this, Gilles Routhier nhaän xeùt raèng "tính hieäp haønh giaû ñònh moät noã löïc chung, vì moïi ngöôøi ñeàu phaûi ñoùng goùp phaàn cuûa mình, theå hieän tinh thaàn lieân ñôùi vaø mong muoán ñaït tôùi söï ñoàng thuaän, moät xaùc tín ñöôïc chia seû. Noù giaû ñònh öôùc muoán coäng taùc, chaáp nhaän vaø ñoàng thuaän, cho ñi vaø ñoùn nhaän" ("Synodality as a Constitutive Dimension of the Church and an Expression of the Gospel," Concilium 2 [2021]: 95).

[88] ITC, Sensus Fidei, soá 118i.

[89] CBCK, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 31.

[90] Richard Gaillardetz, "The Synodal Shape of Church Ministry and Order," Concilium 2 (2021): 99.

[91] FABC, "Asian Continental Assembly" soá 32.

[92] ITC, Sensus Fidei, soá 50.

[93] Ibid., caùc soá 54 vaø 49.

[94] Ibid., caùc soá 82i vaø 82iii.

[95] Sau ñoù, caùc bieåu töôïng naøy ñaõ ñöôïc thaûo luaän trong ñoái thoaïi nhoùm giöõa caùc tham döï vieân vaø caùc nhoùm hieäp haønh, vaø yù nghóa cuûa chuùng ñöôïc trình baøy döôùi daïng vaên baûn trong baûn vaên cuoái cuøng cuûa baùo caùo Thöôïng Hoäi ñoàng.

[96] Jos Moons, "Synodality and Discernment: The Affective Reconfiguration of the Church," Studia Canonica 56, soá 2 (2022): 391; Rush, "Inverting the Pyramid," tr. 322.

[97] Ladislas Orsy, Discernment: Theology and Practice, Communal and Personal (Collegeville, MN: Liturgical Press, 2020), tr. 9.

[98] Moät soá truyeàn thoáng linh ñaïo trong Hoäi Thaùnh ñaõ löu taâm ñeán vaán ñeà naøy ôû nhöõng möùc ñoä khaùc nhau. Chaúng haïn, Inhaxioâ Loyola moâ taû caùc chuyeån ñoäng thieâng lieâng cuûa an uûi vaø saàu khoå nhö nhöõng chæ daáu veà taùc ñoäng cuûa caùc thaàn khí (caùc soá 313-336 trong The Spiritual Exercises of St. Ignatius: Based on Studies in the Language of the Autograph, baûn dòch cuûa Louis Puhl [Chicago: Loyola University Press, 1951]). Tuy nhieân, nhöõng tröïc giaùc naøy vaãn chöa ñöôïc khai trieån vaø heä thoáng hoùa moät caùch toaøn dieän trong kho taøng giaùo huaán chính thöùc cuûa Coâng giaùo. Hoïc giaû ñöông ñaïi Beaùta Toùth ñaõ löu yù ñeán "moâ hình nhaân hoïc löôõng cöïc" ñöôïc trình baøy trong vaên kieän cuûa ITC veà sensus fidei vaø keâu goïi nhöõng noã löïc taäp trung hôn nhaèm xaây döïng moät khung nhaän thöùc luaän thích ñaùng lieân quan ñeán sensus fidei. Xem Beaùta Toùth, "Knowledge of the Heart: Notes on the Definition of the Sensus Fidei in the Personal Life of the Believer," New Blackfriars 104, soá 1110 (2023): 204, doi:10.1111/nbfr.12788.

[99] ITC, Synodality, soá 114.

[100] Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, Toâng huaán veà vieäc loan baùo Tin Möøng trong theá giôùi hoâm nay (Evangelii Gaudium) (Vatican City: Vatican Press, 2013), soá 235.

[101] FABC, "Asian Continental Assembly," soá 43.

[102] ITC, Synodality, soá 111.

[103] Luciani aùm chæ ñieàu naøy khi oâng vieát raèng "trong khi dieãn taû vaø soáng Kitoâ giaùo, caùc tín höõu seõ yù thöùc ñöôïc soá löôïng lôùn caùc taùc nhaân naâng ñôõ caùc cô caáu cuûa Hoäi Thaùnh - nhöõng con ngöôøi ña daïng veà giôùi tính, kinh nghieäm, ñaøo luyeän vaø vaên hoùa. Nhöõng töông taùc phöùc hôïp giöõa hoï seõ laøm naûy sinh moät caûm thöùc ñöùc tin môùi" (Synodality, tr. 96).

[104] CBCP, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 57.

[105] PCBC, "Baûn baùo caùo toång hôïp," tr. 44.

[106] Hoàng y Mario Grech, trích daãn trong Andrea Tornielli, "Thöôïng Hoäi ñoàng Roâma veà tính hieäp haønh ñöôïc hoaõn ñeán naêm 2023."

[107] Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc, Vademecum, Phuï luïc D.

[108] Chaúng haïn, xem Shaji George Kochuthara vaø Joby Jose Kochumuttom (chuû bieân), Towards a Synodal Church: Moving Forward (Bengaluru: Dharmaram, 2023), Phaàn V-VI.

[109] Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc, Vademecum, Phuï luïc D.

[110] Ví duï, xem Secretaria Generalis Synodi, Taøi lieäu laøm vieäc cho Giai ñoaïn Chaâu luïc, Vatican City, ngaøy 24/10/2022; vaø FABC, "Asian Continental Assembly."

Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page