Ñieàu gì ñang chôø ñôïi Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV
trong chuyeán toâng du taïi Nam Myõ?
Ñieàu gì ñang chôø ñôïi Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV trong chuyeán toâng du taïi Nam Myõ?
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 07-08-2026) - Vôùi thoâng baùo hoâm muøng 05 thaùng Taùm naêm 2026, Toøa Thaùnh ñaõ chính thöùc xaùc nhaän nhöõng ñoàn ñoaùn keùo daøi nhieàu thaùng qua: Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV seõ toâng du laàn ñaàu tieân taïi chaâu luïc coù soá tín höõu Coâng giaùo ñoâng nhaát theá giôùi.
Beân caïnh Peru, ñöôïc ngaøi xem nhö "queâ höông thöù hai", nôi ngaøi ñaõ sinh soáng nhieàu thaäp nieân, chuyeán toâng du coøn ñöa ngaøi ñeán Uruguay vaø Argentina. Töø ngaøy 06 ñeán ngaøy 08 thaùng Möôøi Moät naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha seõ thaêm ba thaønh phoá: thuû ñoâ Montevideo, Paysanduù vaø Florida taïi Uruguay. Tieáp ñeán, töø ngaøy 08 ñeán ngaøy 11 thaùng Möôøi Moät naêm 2026, ngaøi ñeán Argentina: ngoaøi thuû ñoâ Buenos Aires, ngaøi coøn ñeán thaønh Coùrdoba, trung taâm trí thöùc cuûa ñaát nöôùc, vaø ñeàn thaùnh Ñöùc Meï taïi Lujaùn. Sau cuøng, töø ngaøy 11 ñeán ngaøy 17 thaùng Möôøi Moät naêm 2026, ngaøi seõ thaêm Peru vôùi caùc ñieåm döøng chaân, goàm thuû ñoâ Lima cuøng caùc thaønh phoá Chiclayo, Cusco vaø Pucallpa.
Chæ rieâng thôøi löôïng löu laïi ôû töøng quoác gia cuõng cho thaáy nhöõng öu tieân raát roõ raøng: taïi Uruguay, quoác gia bò tuïc hoùa cao nhaát Nam Myõ, Ñöùc Thaùnh cha seõ ôû ba ngaøy; taïi Argentina, queâ höông cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ tieàn nhieäm, quoác gia maø Ñöùc Coá Giaùo Hoaøng chöa töøng trôû veà thaêm trong thôøi gian laøm Giaùo hoaøng, Ñöùc Leâoâ XIV seõ ôû boán ngaøy; coøn taïi Peru, nôi ngaøi töøng phuïc vuï vôùi tö caùch Giaùm muïc giaùo phaän Chiclayo taùm naêm, töø naêm 2015 ñeán 2023 vaø cuõng laø nôi ngaøi nhaäp quoác tòch, ngaøi seõ löu laïi naêm ngaøy.
Ñi vaøo chi tieát moãi nöôùc:
Uruguay (6-8/11/2026): Montevideo, Paysanduù vaø Florida
Thuû ñoâ Montevideo seõ laø ñieåm ñeán ñaàu tieân trong ba ngaøy vieáng thaêm cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV taïi Uruguay. Quoác gia nhoû naøy, naèm giöõa Brazil vaø Argentina, coù möùc soáng cao hôn ñaùng keå so vôùi hai nöôùc laùng gieàng lôùn vaø ñöôïc xem laø moät ñaát nöôùc theo chuû nghóa caáp tieán. Keå töø naêm 1916, Uruguay thöïc hieän söï taùch bieät nghieâm ngaët giöõa Giaùo hoäi vaø Nhaø nöôùc. Hieän nay, chöa ñeán moät nöûa daân soá Uruguay töï nhaän mình laø ngöôøi Coâng giaùo. Nhieàu ñaïo luaät cuûa nöôùc naøy cuõng mang tính theá tuïc vaø caáp tieán. Töø naêm 2012, Uruguay cho pheùp phaù thai trong moät thôøi haïn luaät ñònh vôùi ñieàu kieän phaûi ñöôïc tö vaán tröôùc, töông töï nhö moâ hình cuûa nöôùc Ñöùc. Ñeán naêm 2025, nöôùc naøy tieáp tuïc hôïp phaùp hoùa trôï töû tích cöïc cho nhöõng beänh nhaân maéc beänh nan y thoâng qua moät ñaïo luaät.
Caùc giaùm muïc Coâng giaùo taïi Uruguay luoân coâng khai baøy toû laäp tröôøng phaûn ñoái nhöõng chính saùch mang tính töï do naøy. Vì vaäy, ngöôøi ta kyø voïng Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV seõ leân tieáng uûng hoä vaø cuûng coá laäp tröôøng cuûa caùc ngaøi.
Taïi thuû ñoâ Montevideo, döï kieán seõ coù cuoäc gaëp vôùi Toång thoáng Yamanduù Orsi cuûa Uruguay, moät ñieåm döøng taïi Quoác hoäi - khoâng coù baøi phaùt bieåu chính thöùc, theo thoâng leä caùc chuyeán toâng du cuûa Giaùo hoaøng nhaèm traùnh can döï vaøo caùc tranh luaän chính trò noäi boä -, cuøng chuyeán thaêm caùc coâng trình baùc aùi cuûa Giaùo hoäi taïi khu Casavalle - moät trong nhöõng khu vöïc khoù khaên nhaát cuûa thuû ñoâ.
Ñaây seõ laø laàn ñaàu tieân moät Giaùo hoaøng trôû laïi Uruguay keå töø chuyeán vieáng thaêm cuûa Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II naêm 1988. Ñaõ gaàn 40 naêm khoâng coù Giaùo hoaøng naøo ñeán quoác gia naøy - nôi ñöôïc xem laø moät trong nhöõng nöôùc coù möùc ñoä theá tuïc hoùa cao nhaát taïi Nam Myõ.
Taïi Florida, thò traán naèm ôû phía baéc thuû ñoâ, coù Ñeàn thaùnh quoác gia kính Ñöùc Meï Ba Möôi Ba (Virgen de los Treinta y Tres), boån maïng cuûa Uruguay. Taïi ñaây döï kieán seõ dieãn ra thaùnh leã troïng theå gaén vôùi loøng suøng kính Ñöùc Maria - neùt ñaëc tröng noåi baät nhaát cuûa Coâng giaùo Uruguay.
Paysanduù, thaønh phoá bieân giôùi beân doøng soâng cuøng teân, seõ kheùp laïi chaëng döøng chaân taïi Uruguay. Vì naèm gaàn thaønh phoá Coloùn cuûa Argentina, döï kieán seõ coù ñoâng ñaûo khaùch haønh höông töø phía beân kia bieân giôùi sang tham döï.
Taïi Argentina, nhöõng xung ñoät chính trò laïi mang maøu saéc khaùc
Toång thoáng Javier Milei tuy phaûn ñoái phaù thai vaø trôï töû, nhöng trong lónh vöïc kinh teá vaø chính saùch xaõ hoäi, oâng theo ñuoåi moät chöông trình caûi caùch mang tính thò tröôøng töï do raát trieät ñeå.
Vò cöïu giaùo sö kinh teá noåi tieáng vôùi lôøi höùa seõ duøng "cöa maùy" ñeå caét giaûm maïnh boä maùy quan lieâu coàng keành vaø heä thoáng an sinh xaõ hoäi toán keùm, laø moät ñoàng minh cuûa Toång thoáng Hoa Kyø Donald Trump. Caùch maø Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV - ngöôøi coù phong caùch oân hoøa vaø luoân ñeà cao coâng baèng xaõ hoäi - seõ öùng xöû vôùi oâng Milei vaø caùc chính saùch kinh teá töï do trieät ñeå cuûa oâng laø moät trong nhöõng caâu hoûi ñöôïc quan taâm nhaát trong chuyeán coâng du naøy.
Ñieàu töông töï cuõng aùp duïng ñoái vôùi cuoäc gaëp gôõ giöõa Ñöùc Giaùo hoaøng vaø taân Toång thoáng Peru, baø Keiko Fujimori, ngöôøi cuõng chuû tröông neàn kinh teá töï do vaø moät nhaø nöôùc chæ maïnh trong caùc chöùc naêng baûo ñaûm an ninh, caûnh saùt. Thaân phuï baø, Alberto Fujimori, ñaõ laøm Toång thoáng Peru töø naêm 1990 ñeán 2000 vôùi moät chính quyeàn cöùng raén, nhieàu laàn vi phaïm nhaân quyeàn, nhöng ñoàng thôøi cuõng ngaên chaën ñöôïc vieäc Peru rôi vaøo tay toå chöùc coäng saûn cöïc ñoan ñaãm maùu "Con Ñöôøng Saùng" (Sendero Luminoso). Chính Ñöùc Giaùo hoaøng ñöông kim ñaõ traûi qua nhöõng naêm thaùng ñaày bieán ñoäng aáy khi ngaøi phuïc vuï taïi Peru vôùi cöông vò Giaùm ñoác ñaøo taïo vaø sau ñoù laø Beà treân Tænh doøng Thaùnh Augustinoâ (töø naêm 1988 ñeán 1998). Vì vaäy, ngöôøi ta kyø voïng raát lôùn raèng, vôùi tö caùch laø moät nhaân chöùng lòch söû vaø hieän nay coøn laø vò laõnh ñaïo tinh thaàn coù thaåm quyeàn ñaïo ñöùc cao nhaát cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo, ngaøi seõ tìm ñöôïc nhöõng lôøi noùi thích hôïp. Thaùch thöùc ñaët ra laø phaûi goùp phaàn nhìn nhaän vaø chöõa laønh nhöõng veát thöông do thôøi kyø khuûng boá vaø choáng khuûng boá ñeå laïi, töôûng nhôù caùc naïn nhaân vaø goùp phaàn haøn gaén moät ñaát nöôùc cho ñeán nay vaãn coøn chia reõ.
Vieäc Ñöùc Leâoâ XIV am hieåu ñaát nöôùc, con ngöôøi vaø ngoân ngöõ Peru laø moät lôïi theá raát lôùn. Ngay trong baøi phaùt bieåu quan troïng gaàn ñaây nhaát baèng tieáng Taây Ban Nha mang tính "chính trò" cuûa mình taïi Quoác hoäi Madrid vaøo ngaøy 08 thaùng Saùu naêm nay, ngaøi ñaõ gaây baát ngôø cho cöû toïa. Nhöõng phaân tích saâu saéc döïa treân hieåu bieát veà lòch söû cuøng vôùi nhöõng quan ñieåm vöôït leân treân ranh giôùi ñaûng phaùi ñaõ giuùp ngaøi nhaän ñöôïc söï kính troïng töø moïi khuynh höôùng chính trò. Moät thaønh coâng töông töï cuõng hoaøn toaøn coù theå laëp laïi trong chuyeán coâng du Nam Myõ saép tôùi.
Peru (11-17/11/2026): Lima, Chiclayo, Cusco vaø Pucallpa
Chaëng döøng daøi nhaát, ñoàng thôøi coù leõ cuõng mang tính rieâng tö nhaát, seõ dieãn ra taïi Peru, nôi Ñöùc Leâoâ XIV ñaõ daønh gaàn 40 naêm cho söù vuï truyeàn giaùo cuûa Doøng Augustinoâ vaø sau ñoù laø söù vuï giaùm muïc.
Nhöõng ngöôøi thaân caän vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng goïi ñaây laø "moät cuoäc trôû veà queâ höông vó ñaïi." Chuyeán trôû laïi ñaát nöôùc vuøng tröôøng sôn Andes ñöôïc döï baùo seõ laø phaàn xuùc ñoäng nhaát trong toaøn boä chuyeán haønh höông.
Lima seõ môû ñaàu chaëng döøng taïi Peru vôùi caùc cuoäc gaëp mang tính chính thöùc taïi thuû ñoâ.
Sau ñoù Ñöùc Giaùo hoaøng seõ ñeán Chiclayo, giaùo phaän maø ngaøi ñaõ laõnh ñaïo vôùi cöông vò giaùm muïc töø naêm 2015 ñeán 2023, nôi moái lieân heä giöõa ngaøi vôùi ngöôøi daân ñòa phöông vaãn coøn heát söùc beàn chaët.
Cusco, coá ñoâ cuûa Ñeá quoác Inca, vaø Pucallpa, thaønh phoá naèm beân röøng Amazon, seõ hoaøn taát haønh trình. Qua ñoù, Ñöùc Giaùo hoaøng seõ ñi töø vuøng Andes ñeán Amazon - nhöõng vuøng ngoaïi vi veà ñòa lyù vaø muïc vuï maø huaán quyeàn cuûa ngaøi nhieàu laàn nhaán maïnh laø nhöõng öu tieân ñaëc bieät.
Moät voøng troøn cuoäc ñôøi kheùp kín
Haønh trình naøy ñaùnh daáu söï trôû laïi cuûa moät vò Giaùo hoaøng taïi Uruguay vaø Argentina sau nhieàu thaäp nieân vaéng boùng, ñoàng thôøi taïi Peru, noù kheùp laïi moät caùch bieåu töôïng haønh trình cuoäc ñôøi ñaõ baét ñaàu töø nhöõng naêm 1980. Ñaây laø moät chuyeán ñi noùi leân raát nhieàu ñieàu veà con ngöôøi Robert Francis Prevost, tuïc danh cuûa Ñöùc Leâoâ.
Ngay trong lôøi chaøo ñaàu tieân göûi ñeán caùc tín höõu taäp trung taïi Quaûng tröôøng Thaùnh Pheâroâ ngaøy 08 thaùng Naêm naêm 2025, vò Giaùo hoaøng môùi ñaõ nhaéc ñeán Giaùo phaän Chiclayo vaø ngöôøi daân nôi ngaøi töøng thi haønh söù vuï muïc töû. Khaùc vôùi moät soá ngöôøi tieàn nhieäm, Ñöùc Prevost vaãn duy trì moái lieân heä chaân thaønh vaø saâu saéc vôùi nhöõng ngöôøi töøng bieát ngaøi vôùi tö caùch laø giaùm muïc vaø nhaø truyeàn giaùo.
Ngaøi khoâng phaûi laø hình aûnh cuûa moät nhaø truyeàn giaùo ñöôïc xaây döïng qua dieãn vaên, hình aûnh hay tuyeân truyeàn, maø laø moät vò muïc töû thöïc söï ñaõ cuøng chia seû nhöõng khoù khaên thöôøng nhaät vôùi daân cuûa mình. Taïi Peru, ngöôøi daân yeâu meán ngaøi vì hoï ñaõ thaáy moät vò muïc töû luoân gaàn guõi, thöïc teá, giaøu loøng nhaân haäu vaø khoâng duøng nhöõng lôøi leõ caàu kyø tröôùc noãi ñau cuûa con ngöôøi.
Chuyeán ñi naøy tieáp tuïc khaúng ñònh phong caùch nhaân baûn vaø ñôøi soáng thieâng lieâng cuûa Ñöùc Leâoâ XIV: moät con ngöôøi giaûn dò, yù thöùc saâu saéc veà troïng traùch cuûa söù vuï mình laõnh nhaän vaø khoâng thích töï ñeà cao baûn thaân. Ngaøi khoâng theo chuû nghóa ngheøo hoùa cöïc ñoan, khoâng phaûi laø moät nhaø yù thöùc heä, cuõng khoâng muoán bieán moïi haønh ñoäng cuûa mình thaønh moät baûn tuyeân ngoân.
Ngaøi laø moät con ngöôøi thöïc teá vaø giaøu ñöùc tin, nay trôû veà nhöõng nôi ñaõ hình thaønh neân söù vuï giaùm muïc cuûa mình, nhöõng nôi maø teân tuoåi cuûa ngaøi vaãn luoân ñöôïc ngöôøi daân nhaéc ñeán vôùi taát caû loøng yeâu meán.
Sau thoâng baùo chính thöùc naøy, trong nhöõng tuaàn tôùi, Toøa Thaùnh seõ coâng boá chöông trình chi tieát cuûa chuyeán toâng du, bao goàm thôøi gian, ñòa ñieåm caùc cöû haønh phuïng vuï vaø caùc cuoäc gaëp döï kieán taïi töøng chaëng döøng chaân.
(Kathpress 5-8-2026)