Ñöùc Thaùnh cha keâu goïi
thaêng tieán truyeàn thoâng söï thaät
vaø toân troïng phaåm giaù con ngöôøi
Ñöùc Thaùnh cha keâu goïi thaêng tieán truyeàn thoâng söï thaät vaø toân troïng phaåm giaù con ngöôøi.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 05-08-2026) - Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV keâu goïi giôùi truyeàn thoâng Coâng giaùo thaêng tieán moät neàn truyeàn thoâng ñöôïc söï thaät vaø tinh thaàn toân troïng nhaân phaåm soi saùng.
Ngaøi ñöa ra lôøi keâu goïi treân ñaây trong söù ñieäp ñöôïc Ñöùc Hoàng y Pietro Parolin, Quoác vuï khanh Toøa Thaùnh, nhaân danh Ñöùc Thaùnh cha gôûi ñeán caùc tham döï vieân Hoäi nghò cuûa Hieäp hoäi Coâng giaùo theá giôùi veà truyeàn thoâng, goïi taét laø SIGNIS, ñang tieán haønh töø ngaøy 03 ñeán 08 thaùng Taùm naêm 2026, taïi thuû ñoâ Kigali cuûa Rwanda beân Phi chaâu. Tham döï hoäi nghò coù 300 kyù giaû vaø giôùi truyeàn thoâng Coâng giaùo ñeán töø 100 quoác gia.
Chuû ñeà Hoäi nghò laø: "Truyeàn thoâng kyõ thuaät soá vì söï haøi hoøa vaên hoùa vaø phuùc lôïi moâi tröôøng." Troïng taâm cuûa hoäi nghò laø nhöõng thaùch thöùc cuûa truyeàn thoâng ñöông ñaïi, vieäc söû duïng coâng ngheä soá vaø trí tueä nhaân taïo (AI) moät caùch coù ñaïo ñöùc.
Trong söù ñieäp, ñöôïc Ñöùc Toång giaùm muïc Arnaldo Catalan, Söù thaàn Toøa Thaùnh taïi Rwanda, coâng boá trong phieân khai maïc, Ñöùc Thaùnh cha khaúng ñònh raèng: Söï thaät vaø söï toân troïng phaåm giaù con ngöôøi laø hai giaù trò, hai nguyeân taéc ñònh höôùng vaø truyeàn caûm höùng cho caùc chieán löôïc cuõng nhö phöông tieän truyeàn thoâng.
Ñaây cuõng chính laø nhöõng chuû ñeà maø Ñöùc Leâoâ XIV ñaõ trình baøy trong thoâng ñieäp Magnifica Humanitas, ñöôïc chính ngaøi trích daãn trong böùc thö göûi Ñaïi hoäi. Ngaøi baøy toû hy voïng ñaïi hoäi naøy "Goùp phaàn taïo neân moät ñoäng löïc môùi ñeå caùc neàn taûng truyeàn thoâng thuùc ñaåy thieän ích chung cuûa ñaïi gia ñình nhaân loaïi," ñaëc bieät trong thôøi ñaïi ngaøy nay - thöôøng ñöôïc goïi laø kyû nguyeân soá, khi phaàn lôùn ñôøi soáng con ngöôøi ñöôïc daãn daét bôûi coâng ngheä soá vaø Internet.
Moät neàn vaên hoùa cuûa hieäp thoâng, hoøa bình vaø baûo veä moâi tröôøng
Ñöùc Giaùo hoaøng tieáp tuïc trích daãn Magnifica Humanitas, trong ñoù ngaøi khaúng ñònh: "Truyeàn thoâng tröïc tuyeán khoâng chæ ñôn thuaàn laø vieäc truyeàn taûi thoâng tin, maø coøn laø vieäc kieán taïo moät neàn vaên hoùa." Vì truyeàn thoâng coù khaû naêng ñònh hình caùch con ngöôøi nhìn nhaän theá giôùi, töø ñoù aûnh höôûng saâu saéc ñeán yù thöùc taäp theå.
Trong vieãn töôïng ñoù, Ñöùc Giaùo hoaøng mong muoán caùc tham döï vieân Ñaïi hoäi SIGNIS 2026: "Tìm kieám nhöõng phöông thöùc nhaèm thuùc ñaåy caùc chieán löôïc vaø coâng cuï truyeàn thoâng ñöôïc soi saùng bôûi vieäc tìm kieám söï thaät vaø söï toân troïng phaåm giaù con ngöôøi." Nhôø ñoù coù theå xaây döïng: "Moät neàn vaên hoùa phaûn aùnh caùc giaù trò Tin möøng veà hieäp thoâng, hoøa bình vaø baûo veä moâi tröôøng."
Trong buoåi khai maïc, oâng Paolo Ruffini, Boä tröôûng Boä truyeàn thoâng cuûa Toøa Thaùnh, cuõng phaùt bieåu vaø nhaán maïnh raèng: "Ñöøng bao giôø ñeå caùc thuaät toaùn vieát neân caâu chuyeän cuûa chuùng ta. Söï ñoåi môùi lôùn nhaát seõ khoâng phaûi laø moät coã maùy thoâng minh hôn, maø laø moät caùch truyeàn thoâng mang tính nhaân baûn hôn."
OÂng ñaëc bieät nhaán maïnh ñieàu naøy trong boái caûnh hieän nay - moät thôøi ñaïi ñaày khoù khaên, bò chi phoái vì chieán tranh, söï phaân cöïc, thoâng tin sai leäch, vaø tình traïng maát loøng tin ngaøy caøng gia taêng. Ñoàng thôøi, ñaây cuõng laø laàn ñaàu tieân nhaân loaïi sôû höõu nhöõng coâng cuï maïnh meõ ñeå keát noái vôùi nhau. Tuy nhieân, oâng löu yù raèng: "Moät keát noái kyõ thuaät soá ñôn thuaàn khoâng ñoàng nghóa vôùi moät moái töông quan döïa treân söï hieäp thoâng."
OÂng noùi theâm raèng: "Nhìn nhau qua maøn hình khoâng gioáng nhö baét tay vaø caûm nhaän hôi aám cuûa söï hieän dieän thaät."
Virus cuûa söï coâ laäp vaø phaân maûnh
Song song vôùi söï gia taêng khaû naêng keát noái, cuõng xuaát hieän: "Virus cuûa söï coâ laäp, söï phaân maûnh vaø söï thaân maät giaû taïo, ñöôïc ñònh hình bôûi caùc thuaät toaùn hôn laø bôûi cuoäc gaëp gôõ ñích thöïc."
OÂng Ruffini nhaán maïnh: "Moät löôït "thích" (like) treân maïng khoâng theå thay theá moät nuï cöôøi tröïc tieáp." Vì theá, söù maïng cuûa nhöõng ngöôøi laøm truyeàn thoâng Coâng giaùo caøng trôû neân quan troïng: xaây döïng loøng tin vaø chöùng minh raèng: "Moät caùch truyeàn thoâng khaùc laø hoaøn toaøn coù theå."
Trí tueä nhaân taïo vaø caâu hoûi quyeát ñònh
Theo oâng Boä tröôûng Ruffini, coâng ngheä laø ñieàu khoâng theå thieáu, vaø trí tueä nhaân taïo seõ tieáp tuïc bieán ñoåi xaõ hoäi theo nhöõng caùch phi thöôøng. Tuy nhieân, caâu hoûi neàn taûng vaãn laø: "Chuùng ta löïa choïn trôû thaønh kieåu con ngöôøi naøo khi söû duïng coâng ngheä aáy?" OÂng khaúng ñònh: "Ñieàu ñoù phuï thuoäc vaøo chính chuùng ta."
Trí tueä nhaân taïo coù theå: tính toaùn, toå chöùc thoâng tin, hoã trôï con ngöôøi, thaäm chí moâ phoûng ngoân ngöõ. Nhöng noù "Khoâng theå thay theá söï khoân ngoan ñích thöïc, voán phaùt sinh töø töï do, kinh nghieäm caù nhaân, traùch nhieäm vaø treân heát laø tình yeâu."
Chuùng ta phaûi laø taùc giaû caâu chuyeän cuûa chính mình
OÂng Ruffini nhaán maïnh raèng: "Chuùng ta khoâng bao giôø ñöôïc ñeå caùc thuaät toaùn vieát neân caâu chuyeän cuûa mình. Chính chuùng ta laø taùc giaû vaø phaûi tieáp tuïc laø taùc giaû cuûa caâu chuyeän aáy."
Nhö Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ tröôùc ñaây vaø Ñöùc Leâoâ XIV hieän nay ñeàu khaúng ñònh: "Chuùng ta ñöôïc môøi goïi baûo veä con ngöôøi, gìn giöõ tieáng noùi vaø khuoân maët cuûa con ngöôøi." Ñieàu ñoù khoâng coù nghóa laø löu giöõ chuùng nhö nhöõng hieän vaät trong baûo taøng, nhöng laø: tích cöïc chaêm soùc con ngöôøi, nuoâi döôõng tö duy phaûn bieän, baûo veä nhöõng khoâng gian ñoái thoaïi, vaø baûo ñaûm coâng ngheä luoân phuïc vuï con ngöôøi. Ñaây laø moät nhieäm vuï ñaày thaùch thöùc, ñoøi hoûi moät maïng löôùi toaøn caàu nhaèm phaùt huy vaø hoã trôï nhöõng hình thöùc truyeàn thoâng laønh maïnh, nguoàn thoâng tin ñaùng tin caäy, cuøng nhöõng doanh nhaân vaø kyõ sö coâng ngheä duõng caûm, saün saøng xaây döïng moät heä sinh thaùi truyeàn thoâng soá toát ñeïp hôn.
(Vatican News 4-8-2026)