Giaùo trieàu Roâma chôø ñôïi
caùc quyeát ñònh cuûa Ñöùc Thaùnh cha veà nhaân söï
Giaùo trieàu Roâma chôø ñôïi caùc quyeát ñònh cuûa Ñöùc Thaùnh cha veà nhaân söï.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 01-08-2026) - Theo baùo chí, Giaùo trieàu Roâma ñang chôø ñôïi caùc quyeát ñònh nhaân söï cuûa Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV veà ñoäi nguõ caùc coäng söï vieân cuûa ngaøi.
Trong thôøi gian Ñöùc Giaùo hoaøng vaéng maët, nhieàu trang maïng baûo thuû ñaõ taän duïng khoaûng troáng thoâng tin cuûa muøa heø ñeå lan truyeàn ñuû loaïi tin ñoàn: töø vieäc döï ñònh môû moät quaùn aên treân maùi Vöông cung Thaùnh ñöôøng Thaùnh Pheâroâ, khaû naêng cöïu linh muïc Doøng Teân Marko Rupnik ñöôïc tuyeân traéng aùn, cho ñeán vieäc caûi toå nhaân söï trong Giaùo trieàu Roâma.
Nhieàu vò trí chuû choát vaãn chöa thay ñoåi
Treân thöïc teá, sau 14 thaùng trieàu ñaïi Ñöùc Leâoâ XIV, caùc quyeát ñònh nhaân söï vaãn coøn raát haïn cheá. Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV toû ra ñaëc bieät thaän troïng vaø daønh nhieàu thôøi gian caân nhaéc tröôùc khi boå nhieäm nhöõng ngöôøi ñöùng ñaàu caùc cô quan quan troïng. Phaàn lôùn boä maùy ñieàu haønh Vatican vaãn do nhöõng ngöôøi ñöôïc Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ (2013-2025), thaäm chí töø thôøi Ñöùc Beâneâñictoâ XVI (2005- 2013), boå nhieäm.
Ñöùng ñaàu nhoùm naøy laø Ñöùc Hoàng y Kurt Koch ngöôøi Thuïy Só Ñöùc, Toång tröôûng Boä Hieäp nhaát caùc tín höõu Kitoâ töø naêm 2010. Hieän ngaøi ñaõ 76 tuoåi, vöôït quaù tuoåi nghæ höu thoâng thöôøng.
Ñieàu töông töï cuõng aùp duïng cho Ñöùc Hoàng y Arthur Roche, ngöôøi Anh, Toång tröôûng Boä Phuïng töï vaø Kyû luaät caùc Bí tích, cuõng 76 tuoåi. Ngaøi tieáp tuïc laõnh ñaïo duø ñaõ cao tuoåi.
Ñöùc Hoàng y Marcello Semeraro, Toång tröôûng Boä Phong Thaùnh, vaø Ñöùc Hoàng y Kevin Farrell, Toång tröôûng Boä Giaùo daân, Gia ñình vaø Söï soáng, ñeàu ñaõ 78 tuoåi. Ñöùc Hoàng y Semeraro laõnh ñaïo Boä töø saùu naêm nay, trong khi Ñöùc Hoàng y Farrell, ngöôøi Myõ, seõ keát thuùc hai nhieäm kyø toång coäng 10 naêm vaøo thaùng Taùm naêm 2026. Trong khi ñoù, Ñöùc Hoàng y Lazaro Du Höng Thöïc (You Heung-sik) ngöôøi Haøn quoác, Toång tröôûng Boä Giaùo só töø naêm 2021, seõ troøn 75 tuoåi vaøo thaùng Möôøi Moät naêm 2026.
Ñöùc Toång giaùm muïc Salvatore Fisichella, Quyeàn Toång tröôûng Boä Loan baùo Tin möøng, phaân boä caùc vaán ñeà cô baûn, cuõng seõ böôùc sang tuoåi 75 vaøo cuoái thaùng Taùm naøy.
Tröôøng hôïp ñaëc bieät cuûa Ñöùc Hoàng y Fernaùndez
Moät nhaân vaät ñaùng chuù yù khaùc laø Ñöùc Hoàng y Víctor Manuel Fernaùndez, ngöôøi Argentina, coäng söï thaân caän cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ. Laø Toång tröôûng Boä Giaùo lyù Ñöùc tin, ngaøi laø moät trong nhöõng nhaân vaät quyeàn löïc nhaát Vatican. Vôùi vai troø laø ngöôøi ñöùng ñaàu veà giaùo lyù, laäp tröôøng cuûa ngaøi phaûi phuø hôïp vôùi giaùo huaán cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng.
Ñieàu ñaùng chuù yù laø Ñöùc Leâoâ XIV ñaõ gaàn nhö giao hoaøn toaøn cho Ñöùc Hoàng y Fernaùndez vieäc xöû lyù vaán ñeà nhaïy caûm lieân quan ñeán tình traïng vaï tuyeät thoâng cuûa Huynh ñoaøn Thaùnh Pioâ X.
Sau khi Ñöùc Leâoâ XIV ñöôïc baàu laøm Giaùo hoaøng, nhieàu ngöôøi töøng cho raèng vò trí cuûa Ñöùc Hoàng y Fernaùndez seõ raát baáp beânh. Tuy nhieân, hieän nay coù nhieàu daáu hieäu cho thaáy ngaøi coù theå tieáp tuïc taïi vò ít nhaát cho ñeán heát nhieäm kyø naêm naêm vaøo naêm 2028.
Môùi chæ coù 5 boä ñöôïc thay laõnh ñaïo
Cho ñeán nay, Ñöùc Leâoâ XIV môùi chæ boå nhieäm laõnh ñaïo môùi cho 5 trong soá 16 Boä cuûa Giaùo trieàu, goàm: Boä Baùc aùi, Boä Phaùt trieån Con ngöôøi Toaøn dieän, Boä Truyeàn thoâng, Boä veà Caùc Vaên baûn Luaät vaø Boä Giaùm muïc.
Ngoaïi tröø ngöôøi ñöùng ñaàu môùi cuûa Boä Truyeàn thoâng, taát caû caùc vò ñöôïc boå nhieäm ñeàu laø nhöõng ngöôøi ñaõ coù nhieàu kinh nghieäm trong hoaït ñoäng cuûa Giaùo trieàu.
Lieäu Ñöùc Hoàng y Parolin seõ coøn ôû laïi?
Moät caâu hoûi khaùc ñang ñöôïc quan taâm laø ai seõ laø vò Quoác vuï khanh môùi. Töø naêm 2013, Ñöùc Hoàng y Pietro Parolin laø nhaân vaät soá hai cuûa Vatican. ÔÛ tuoåi 71, ngaøi ñaõ giuùp ñieàu haønh neàn ngoaïi giao ñaày soùng gioù döôùi thôøi Ñöùc Phanxicoâ suoát 12 naêm, ñoàng thôøi höôùng daãn Ñöùc Leâoâ XIV - ngöôøi chöa coù nhieàu kinh nghieäm ngoaïi giao - trong nhöõng thaùng ñaàu trieàu ñaïi.
Gia nhaäp ngaønh ngoaïi giao Vatican töø naêm 1986, Ñöùc Hoàng y Parolin ñaõ goùp phaàn giuùp Toøa Thaùnh vöôït qua nhieàu thaùch thöùc quoác teá. Tuy nhieân, hieän vaãn chöa roõ ngaøi seõ tieáp tuïc giöõ vai troø naøy trong bao laâu.
Töø ñaïi döông ñeán bieån Adriatic?
Hieän nay, giôùi quan saùt khoâng baøn nhieàu ñeán chuyeän nghæ höu cuûa Ñöùc Hoàng y Parolin, maø ñoàn ñoaùn raèng ngaøi coù theå ñöôïc chuyeån ñeán moät moâi tröôøng "eâm ñeàm hôn": töø ngoaïi giao toaøn caàu sang laõnh ñaïo moät Toång Giaùo phaän lôùn ôû mieàn Baéc nöôùc YÙ.
Hai ñòa ñieåm thöôøng ñöôïc nhaéc ñeán laø Venezia vaø Milano, maëc duø hieän nay caû hai Toøa Toång giaùm muïc naøy vaãn ñang coù ngöôøi ñaûm nhieäm.
Trong khi ñoù, caâu hoûi ai seõ keá nhieäm Ñöùc Hoàng y Parolin trong vai troø thöôøng ñöôïc ví nhö "Thuû töôùng cuûa Vatican" vaãn chöa coù lôøi giaûi. Raát coù theå Ñöùc Leâoâ XIV seõ taän duïng baàu khí yeân tónh cuûa muøa heø taïi Vatican ñeå suy nghó veà nhöõng quyeát ñònh nhaân söï quan troïng naøy. Vì ngay töø ñaàu trieàu ñaïi, ngaøi chæ taïm thôøi xaùc nhaän taát caû caùc vò ñöùng ñaàu caùc cô quan tieáp tuïc taïi chöùc, neân ngaøi khoâng bò raøng buoäc bôûi baát kyø thôøi haïn naøo. Tuy nhieân, neáu thöïc söï muoán ñònh hình ñöôøng höôùng laõnh ñaïo cuûa mình taïi Vatican, Ñöùc Leâoâ XIV seõ khoâng theå traùnh khoûi vieäc ñöa ra caùc quyeát ñònh nhaân söï quan troïng trong thôøi gian tôùi.
(KNA / Kathpress 29-7-2026)