Ñöùc Hoàng y Grech:
Hieäp haønh khôûi ñi töø söï hoaùn caûi taâm hoàn,
chöù khoâng phaûi töø nhöõng luaät leä môùi
Ñöùc Hoàng y Grech: Hieäp haønh khôûi ñi töø söï hoaùn caûi taâm hoàn, chöù khoâng phaûi töø nhöõng luaät leä môùi.
Chuyeån ngöõ: Lm. Antoân Traàn Xuaân Sang, SVD
Jakarta (WHÑ 25-07-2026) - Töông lai cuûa tieán trình hieäp haønh trong Giaùo hoäi Coâng giaùo tröôùc heát tuøy thuoäc vaøo söï hoaùn caûi taâm hoàn, chöù khoâng phaûi vaøo vieäc söûa ñoåi Giaùo luaät. Ñoù laø khaúng ñònh cuûa Ñöùc Hoàng y Mario Grech, Toång Thö kyù Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc, trong cuoäc hoïp baùo laàn thöù hai cuûa Ñaïi hoäi Toaøn theå laàn thöù XII cuûa Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ chaâu (FABC).
Phaùt bieåu taïi Phoøng Baùo chí cuûa Khaùch saïn Hotel Mulia, Jakarta vaøo ngaøy 24 thaùng 7 naêm 2026, Ñöùc Hoàng y Grech traû lôøi caâu hoûi cuûa caùc kyù giaû veà vieäc lieäu nhöõng thaønh quaû cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng veà Hieäp haønh coù ñöôïc ñöa vaøo heä thoáng Giaùo luaät cuûa Giaùo hoäi trong töông lai hay khoâng.
Maëc duø nhìn nhaän raèng tieán trình hieäp haønh coù theå daãn ñeán nhöõng ñieàu chænh trong Giaùo luaät, nhöng Ñöùc Hoàng y nhaán maïnh raèng moïi cuoäc canh taân ñích thöïc cuûa Giaùo hoäi phaûi khôûi nguoàn töø Tin möøng vaø söï bieán ñoåi cuûa traùi tim con ngöôøi.
"Ñieàu caàn hoaùn caûi khoâng chæ laø thaùi ñoä, maø laø chính traùi tim," ngaøi noùi. "Ñaây khoâng phaûi laø vaán ñeà cuûa caùc vaên kieän. Chuùng ta khoâng caàn theâm caùc vaên kieän. Chuùng ta ñaõ coù moät vaên kieän neàn taûng, ñoù chính laø Tin möøng."
Phaùt bieåu cuûa Ñöùc Hoàng y phaûn aùnh moät trong nhöõng troïng taâm cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng veà Hieäp haønh, ñöôïc Ñöùc Thaùnh Cha Phanxicoâ khôûi xöôùng vaøo naêm 2021 vaø hieän ñang böôùc vaøo giai ñoaïn trieån khai taïi caùc Giaùo hoäi ñòa phöông treân toaøn theá giôùi. Tieán trình naøy môøi goïi caùc Giaùo hoäi ñaøo saâu söï hieäp thoâng, tham gia vaø söù vuï thoâng qua vieäc laéng nghe, phaân ñònh vaø cuøng chia seû traùch nhieäm.
Traû lôøi nhöõng baên khoaên veà moái töông quan giöõa tính hieäp haønh vaø Giaùo luaät, Ñöùc Hoàng y Grech ñaõ phaân bieät roõ raøng giöõa canh taân thieâng lieâng vaø caûi toå cô caáu.
Ngaøi nhìn nhaän raèng caùc cô caáu vaø quy ñònh phaùp lyù giöõ vai troø quan troïng trong ñôøi soáng Giaùo hoäi, nhöng nhaán maïnh raèng chuùng khoâng theå laø ñieåm khôûi ñaàu cuûa coâng cuoäc ñoåi môùi Giaùo hoäi.
"Tin möøng phaûi ñeán tröôùc," Ñöùc Hoàng y khaúng ñònh, ñoàng thôøi giaûi thích raèng chæ khi taâm hoàn con ngöôøi ñöôïc bieán ñoåi thì caùc cô caáu môùi thöïc söï coù theå naâng ñôõ vaø thuùc ñaåy moät loái soáng hieäp haønh.
Ñöùc Hoàng y Grech cuõng cho bieát Giaùo hoäi hieän nay ñaõ coù nhieàu cô caáu ñuû khaû naêng thuùc ñaåy tinh thaàn hieäp haønh. Ñoù laø caùc Hoäi ñoàng Muïc vuï giaùo xöù vaø giaùo phaän, Hoäi ñoàng Linh muïc, Ban Tö vaán Giaùo phaän (College of Consultors), Coâng nghò Giaùo phaän, Hoäi ñoàng Giaùm muïc, cuøng nhieàu cô quan tö vaán khaùc.
Theo ngaøi, thay vì thaønh laäp theâm nhöõng thieát cheá hoaøn toaøn môùi, ñieàu quan troïng laø bieát khai thaùc vaø phaùt huy hieäu quaû caùc cô caáu hieän coù, baèng caùch thoåi vaøo ñoù tinh thaàn hieäp thoâng, tham gia vaø söù vuï.
Beân caïnh ñoù, Ñöùc Hoàng y cuõng xaùc nhaän raèng tieán trình hieäp haønh ñaõ thuùc ñaåy nhöõng suy tö nghieâm tuùc veà khaû naêng söûa ñoåi moät soá quy ñònh cuûa Giaùo luaät.
Vôùi söï chuaån thuaän cuûa Ñöùc Thaùnh Cha, hai UÛy ban Giaùo luaät ñaõ ñöôïc thaønh laäp trong thôøi gian dieãn ra Thöôïng Hoäi ñoàng ñeå nghieân cöùu caùch thöùc phaûn aùnh nhöõng thaønh quaû cuûa tieán trình hieäp haønh vaøo heä thoáng Giaùo luaät cuûa Giaùo hoäi.
Moät uûy ban phuï traùch nghieân cöùu ñoái vôùi Giaùo hoäi Latinh, trong khi uûy ban coøn laïi taäp trung vaøo nhöõng nhu caàu ñaëc thuø cuûa caùc Giaùo hoäi Coâng giaùo Ñoâng phöông.
Theo Ñöùc Hoàng y Grech, uûy ban daønh cho Giaùo hoäi Latinh ñaõ hoaøn taát coâng vieäc, coøn uûy ban cuûa caùc Giaùo hoäi Ñoâng phöông ñang hoaøn thieän baûn baùo caùo cuoái cuøng.
"Hy voïng raèng khi caùc vaên kieän ñöôïc hoaøn taát, chuùng seõ ñöôïc trình leân caùc Boä chuyeân traùch cuûa Toøa thaùnh cuõng nhö Ñöùc Thaùnh Cha, vaø roài chuùng ta seõ chöùng kieán nhöõng thay ñoåi caàn thieát," ngaøi cho bieát.
Tuy nhieân, Ñöùc Hoàng y moät laàn nöõa nhaán maïnh raèng moïi caûi caùch veà Giaùo luaät trong töông lai chæ coù yù nghóa khi phuïc vuï cho tieán trình canh taân thieâng lieâng saâu xa cuûa Giaùo hoäi, chöù khoâng theå thay theá tieán trình aáy.
Trong suoát haønh trình hieäp haønh cuûa Giaùo hoäi hoaøn vuõ, Ñöùc Hoàng y Grech luoân khaúng ñònh raèng caùc hoäi ñoàng, ñaïi hoäi hay nhöõng quy ñinh Giaùo luaät töï chuùng khoâng theå taïo neân moät Giaùo hoäi hieäp haønh. Nhöõng cô caáu aáy chæ thöïc söï phaùt huy hieäu quaû khi ñöôïc naâng ñôõ bôûi nhöõng tín höõu ñaõ ñeå cho Tin möøng bieán ñoåi taâm hoàn vaø quyeát taâm cuøng nhau böôùc ñi trong ñöùc tin.
Khi Giaùo hoäi Coâng giaùo tieáp tuïc trieån khai nhöõng ñònh höôùng cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng veà Hieäp haønh, Ñöùc Hoàng y Grech cho raèng söï ñoåi môùi beàn vöõng seõ khoâng khôûi ñi töø nhöõng ñieàu luaät môùi, nhöng töø nhöõng Kitoâ höõu ñaõ ñöôïc Ñöùc Kitoâ bieán ñoåi taän caên trong taâm hoàn. Chæ khi ñoù, caùc luaät leä vaø cô caáu môùi thöïc söï trôû thaønh phöông theá höõu hieäu ñeå cuûng coá söù maïng cuûa Giaùo hoäi trong vieäc xaây döïng hieäp thoâng, thuùc ñaåy söï tham gia vaø loan baùo Tin möøng.
Taùc giaû: Gabriel Abdi Susanto (Radio Veritas Asia)