Ñöùc Hoàng y Parolin:
Ñöùc tin vaø yù thöùc coâng daân laø hai ngoïn haûi ñaêng
cho moät cuoäc ñoåi môùi xaõ hoäi saâu ñaäm
Ñöùc Hoàng y Parolin: Ñöùc tin vaø yù thöùc coâng daân laø hai ngoïn haûi ñaêng cho moät cuoäc ñoåi môùi xaõ hoäi saâu ñaäm.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Rabat (RVA News 25-06-2026) - Ñöùc Hoàng y Quoác vuï khanh Toøa Thaùnh Pietro Parolin ñaõ khaúng ñònh raèng: Ñöùc tin vaø yù thöùc coâng daân laø hai ngoïn haûi ñaêng höôùng daãn moät cuoäc ñoåi môùi xaõ hoäi saâu ñaäm.
Ñöùc Hoàng y baøy toû laäp tröôøng treân ñaây trong buoåi leã ñoùn nhaän ngaøi laøm thaønh vieân danh döï môùi cuûa Vieän Haøn laâm Vöông quoác Maroc, taïi thuû ñoâ Rabat hoâm 22 thaùng Saùu naêm 2026. Vieän naøy ñöôïc Vua Hassan II thaønh laäp naêm 1977 vaø coù 60 Vieän só, trong ñoù coù 30 vò thöôøng truù coù quoác tòch Maroc vaø 30 Vieän só keát naïp, thuoäc caùc quoác tòch khaùc nhau.
Trong baøi phaùt bieåu taïi buoåi leã, Ñöùc Hoàng y Parolin nhaán maïnh söï töông ñoàng quan ñieåm giöõa Toøa Thaùnh vaø Maroc, ñoàng thôøi keâu goïi khoâng nhìn tình huynh ñeä döôùi goùc ñoä thuaàn tuùy thöïc duïng, nhöng phaûi vöôït qua söï "khoan dung" ñôn thuaàn ñeå ñaït tôùi söï ñoùn nhaän chaân thaønh ngöôøi khaùc nhö anh chò em cuøng moät nhaân loaïi.
Ñöùc tin vaø yù thöùc coâng daân: hai maët cuûa cuøng moät ñoàng tieàn
Baøi dieãn vaên cuûa Ñöùc Hoàng y trong dòp naøy mang töïa ñeà: "Ngöôøi tín höõu vaø coâng daân: cuøng nhau xaây döïng tình huynh ñeä nhaân loaïi sau 50 naêm quan heä ngoaïi giao giöõa Toøa Thaùnh vaø Maroc."
Ñöùc Hoàng y khaúng ñònh raèng ñöùc tin vaø traùch nhieäm coâng daân khoâng ñoái laäp nhau nhö nhieàu cuoäc tranh luaän coâng khai thöôøng moâ taû, nhöng laø hai maët cuûa cuøng moät thöïc taïi.
Ñeå chuyeån töø vieäc chæ "chòu ñöïng" ngöôøi khaùc nhö moät "ngöôøi ñoàng thuï höôûng caùc quyeàn lôïi phaùp lyù" sang vieäc thöïc söï ñoùn nhaän hoï nhö moät ngöôøi anh em hay chò em trong gia ñình nhaân loaïi, con ngöôøi caàn ñöôïc neo ñaäu vaøo chieàu kích thieâng lieâng. Neáu khoâng, tình huynh ñeä coù nguy cô bò thu heïp thaønh moät quan nieäm thöïc duïng thuaàn tuùy.
50 naêm moái quan heä giöõa Toøa Thaùnh vaø Maroc
Trong dieãn vaên, Ñöùc Hoàng y Quoác vuï Khanh Toøa Thaùnh ñaõ göûi lôøi chaøo vaø chuùc laønh cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV, vaø nhaéc laïi raèng naêm nay ñaùnh daáu 50 naêm töông quan ngoaïi giao giöõa Maroc vaø Toøa Thaùnh, ñöôïc thieát laäp töø naêm 1976. Trong suoát naêm thaäp nieân qua, hai beân ñaõ duy trì moái quan heä döïa treân söï toân troïng laãn nhau vaø söï ñoàng thuaän saâu saéc veà nhieàu vaán ñeà quan troïng. Moät ñieåm chung noåi baät laø quan nieäm coi toân giaùo nhö moät thaønh trì choáng chuû nghóa cöïc ñoan chöù khoâng phaûi laø caùi côù cho chia reõ.
Ñöùc Hoàng y nhaéc ñeán nhöõng daáu moác quan troïng trong quan heä song phöông: chuyeán thaêm Vatican cuûa Quoác vöông Hassan II naêm 1980, chuyeán vieáng thaêm Maroc cuûa Thaùnh Giaùo hoaøng Gioan Phaoloâ II naêm 1985, cuoäc gaëp ñaàu tieân giöõa moät vò Giaùo hoaøng vaø giôùi treû Hoài giaùo theo lôøi môøi cuûa moät nguyeân thuû quoác gia, chuyeán toâng du cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ taïi Maroc naêm 2019.
"Loøng traéc aån chuû ñoäng" cuûa caùc quoác gia
Ñöùc Hoàng y Parolin nhaán maïnh raèng caùc cuoäc gaëp gôõ naøy tieáp tuïc thuùc ñaåy cam keát chung vì hoøa bình, coâng lyù vaø phaåm giaù con ngöôøi. Ngaøi nhaéc ñeán Vaên kieän veà Tình Huynh ñeä Nhaân loaïi vì Hoøa bình Theá giôùi vaø Chung soáng Hoøa bình, ñöôïc kyù taïi Abu Dhabi, ngaøy 04 thaùng Hai naêm 2019, khaúng ñònh raèng Thieân Chuùa ñaõ ban cho moïi ngöôøi phaåm giaù ngang nhau vaø môøi goïi hoï soáng nhö anh chò em. Theo Ñöùc Hoàng y, chaân lyù vöôït thôøi gian naøy ñoøi hoûi caùc quoác gia phaûi thöïc haønh loøng traéc aån tích cöïc, söï toân troïng laãn nhau vaø tinh thaàn lieân ñôùi môùi tröôùc nhöõng cuoäc khuûng hoaûng ñang thöû thaùch theá giôùi.
Moät tình huynh ñeä ñöôïc ñaët neàn treân ñôøi soáng thieâng lieâng
Ñöùc Hoàng y giaûi thích raèng chính khi ñöôïc theå hieän qua vieäc phuïc vuï coäng ñoàng vaø toân troïng phaåm giaù voán coù cuûa moãi con ngöôøi, ñöùc tin môùi trôû thaønh neàn taûng xaây döïng tình huynh ñeä nhaân loaïi vaø moät theá giôùi coâng baèng hôn. Ngaøi trích daãn nhöõng lôøi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ vaø Quoác vöông Mohammed VI, trong chuyeán thaêm Maroc naêm 2019: ñôøi soáng thieâng lieâng khoâng phaûi laø muïc ñích töï thaân; ñöùc tin phaûi ñöôïc theå hieän qua nhöõng haønh ñoäng cuï theå.
Ñöùc Hoàng y cuõng nhaéc laïi lôøi Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV trong Naêm Thaùnh daønh cho caùc nhaø laõnh ñaïo, ngaøy 21 thaùng Saùu vöøa qua: "Tin vaøo Thieân Chuùa vaø caùc giaù trò tích cöïc phaùt sinh töø nieàm tin aáy laø moät nguoàn maïch voâ cuøng lôùn lao cuûa ñieàu thieän vaø chaân lyù trong ñôøi soáng caù nhaân cuõng nhö coäng ñoàng." Neáu taùch khoûi neàn taûng thieâng lieâng, tình huynh ñeä coù nguy cô trôû thaønh moät khaùi nieäm khoâ cöùng vaø mang tính thöïc duïng.
Keát hôïp ñöùc tin vaø quyeàn coâng daân
Theo Ñöùc Hoàng y Parolin, ñöùc tin vaø quyeàn coâng daân laø hai yeáu toá khoâng theå taùch rôøi neáu muoán xaây döïng tình huynh ñeä ñích thöïc. Nhaéc laïi lôøi Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ taïi Rabat, ngaøi noùi caàn phaûi vöôït qua söï "khoan dung" ñôn thuaàn ñeå tieán tôùi tình huynh ñeä thöïc söï. Toøa Thaùnh nhieàu laàn khaúng ñònh raèng: "Danh Thieân Chuùa khoâng bao giôø ñöôïc duøng ñeå bieän minh cho haän thuø." Maroc ñaõ cuï theå hoùa nguyeân taéc naøy qua Tuyeân boá Marrakech naêm 2016, taùi khaúng ñònh quyeàn cuûa caùc nhoùm thieåu soá toân giaùo trong theá giôùi Hoài giaùo treân neàn taûng quyeàn coâng daân, phaåm giaù con ngöôøi vaø söï hoøa nhaäp.
Giaù trò cuûa ñoái thoaïi lieân toân
Theo Ñöùc Hoàng y Quoác vuï khanh, vieäc xaây döïng töông lai chung ñoøi hoûi ñoái thoaïi lieân toân. Ngaøi nhaéc laïi lôøi Quoác vöông Mohammed VI veà "tình huynh ñeä cuûa con chaùu Abraham", voán laø neàn taûng cho söï ña daïng phong phuù cuûa neàn vaên minh Maroc. Tinh thaàn aáy ñöôïc theå hieän qua vieäc caùc ñeàn thôø Hoài giaùo, nhaø thôø Kitoâ giaùo vaø hoäi ñöôøng Do Thaùi cuøng hieän dieän trong caùc thaønh phoá cuûa vöông quoác. Ñoái vôùi Toøa Thaùnh, "ngoaïi giao vaên hoùa vaø gaëp gôõ" laø moät truïc chieán löôïc quan troïng ñeå laøm dòu caùc caêng thaúng quoác teá.
Nhöõng thaùch ñoá cuûa thôøi ñaïi
Ñöùc Hoàng y ñeà caäp ñeán nhieàu thaùch ñoá hieän nay nhö di cö quoác teá, baûo veä moâi tröôøng, nhöõng bieán ñoåi coâng ngheä nhanh choùng.
Veà vaán ñeà di cö, ngaøi ca ngôïi vai troø cuûa Maroc vaø Hieäp öôùc Marrakech, nhö moät loä trình chung nhaèm baûo ñaûm ngöôøi di cö luoân ñöôïc ñoùn nhaän, baûo veä, naâng ñôõ vaø hoäi nhaäp nhö anh chò em.
Veà moâi tröôøng, Ñöùc Hoàng y nhaän xeùt raèng caùc ñònh höôùng cuûa thoâng ñieäp Laudato si raát phuø hôïp vôùi nhöõng noã löïc tieân phong cuûa Maroc trong lónh vöïc naêng löôïng taùi taïo vaø sinh thaùi toaøn dieän.
Ñoái vôùi caùc bieán ñoåi coâng ngheä saâu roäng, Ñöùc Hoàng y nhaán maïnh nguyeân taéc raèng phaåm giaù con ngöôøi mang tính baûn theå hoïc, khoâng phuï thuoäc vaøo khaû naêng, cuûa caûi hay thaønh tích caù nhaân, nhöng laø moät aân ban töø Thieân Chuùa.
Giaùo duïc giôùi treû: Ñeå baûo veä nhöõng giaù trò naøy tröôùc caùc leäch höôùng cuûa xaõ hoäi hieän ñaïi, Ñöùc Hoàng y Parolin cho raèng giaùo duïc giôùi treû laø yeáu toá quyeát ñònh. Theo ngaøi, ñaây laø thaønh trì duy nhaát coù theå baûo veä theá heä treû khoûi chuû nghóa hö voâ vaø chuû nghóa cöïc ñoan, giuùp hoï trôû thaønh nhöõng ngöôøi xaây döïng theá giôùi töông lai.
Laøm chöùng cho tình huynh ñeä
Keát thuùc baøi phaùt bieåu, Hoàng y Parolin khaúng ñònh raèng khi yù thöùc coâng daân vaø tinh thaàn ñöùc tin gaëp gôõ nhau, chuùng seõ trôû thaønh nhöõng ngöôøi kieán taïo moät söï ñoåi môùi xaõ hoäi saâu saéc. Ngaøi nhaán maïnh raèng mong muoán coù moät theá giôùi coâng baèng hôn laø chöa ñuû; caàn coù söï daán thaân kieân trì, cuï theå vaø phoái hôïp. Hoøa bình ñích thöïc khoâng theå döïa treân nhöõng thoûa thuaän taïm thôøi, nhöng phaûi ñöôïc xaây döïng töøng ngaøy baèng moät neàn vaên hoùa ñoái thoaïi chaân thaønh. Ngaøi baøy toû hy voïng raèng Maroc vaø Toøa Thaùnh seõ tieáp tuïc cuøng nhau môû ra nhöõng con ñöôøng cho töông lai vaø laøm chöùng soáng ñoäng cho tình huynh ñeä nhaân loaïi.
(Vatican News 23-6-2026)