Nhöõng daáu chæ hy voïng
cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Laøo
Nhöõng daáu chæ hy voïng cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Laøo.
Phuùc Nhaïc
Battambang (RVA News 19-06-2026) - Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Laøo ñang traûi qua moät giai ñoaïn chuyeån giao teá nhò nhöng ñaày hy voïng, ñaùnh daáu söï tieáp noái giöõa theá heä caùc muïc töû ñaõ daãn daét coäng ñoàng Coâng giaùo trong nhöõng thaäp nieân khoù khaên nhaát vôùi theá heä môùi goàm caùc giaùm muïc, linh muïc vaø giaùo daân, nhöõng ngöôøi ñöôïc môøi goïi tieáp nhaän vaø phaùt huy di saûn aáy.
Ñoù laø nhaän ñònh cuûa cha Enrique Figaredo Alvargonzaùlez, Doøng Teân, Phuû doaõn Toâng toøa Battambang, beân Campuchia vaø Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc Laøo - Campuchia, goïi taét laø CELAC.
Hieän nay, coäng ñoàng Coâng giaùo taïi Laøo coù khoaûng 50,000 tín höõu, chieám chöa ñeán 1% daân soá caû nöôùc, vaø goàm ba ñòa phaän Ñaïi dieän Toâng toøa laø Vieân Chaên, Pakseù, Savannakhet vaø Luang Prabang. Giaùo hoäi ñòa phöông coù khoaûng 50 linh muïc, 3 giaùm muïc, nhieàu nöõ tu vaø giaùo lyù vieân ñang chaêm soùc muïc vuï cho caùc coäng ñoaøn thöôøng naèm raûi raùc ôû nhöõng vuøng xa xoâi.
Moät theá heä môùi ñang xuaát hieän
Cha Figaredo cho bieát Giaùo hoäi Laøo ñang böôùc vaøo giai ñoaïn chuyeån giao theá heä. Nhöõng vò laõnh ñaïo cao nieân nhö Ñöùc Hoàng y Louis-Marie Ling Mangkhanekhoun khoâng coøn ñuû söùc khoûe ñeå tieáp tuïc thi haønh troïn veïn söù vuï muïc töû. Vì theá, moät chöông môùi ñang môû ra trong nieàm hy voïng.
Cha nhaän xeùt raèng theá heä tröôùc, ñöôïc ñaøo taïo tröôùc thôøi kyø coäng saûn, coù ñieàu kieän hoïc taäp ôû nöôùc ngoaøi vaø ñöôïc höôûng lôïi töø söï hieän dieän cuûa caùc nhaø truyeàn giaùo quoác teá. Tuy nhieân, sau khi phong traøo coäng saûn Pathet Laøo leân naém quyeàn naêm 1975 vaø thaønh laäp nöôùc Coäng hoøa Daân chuû Nhaân daân Laøo, caùc nhaø truyeàn giaùo nöôùc ngoaøi bò truïc xuaát vaø ñaát nöôùc gaàn nhö ñoùng cöûa.
Ngaøy nay, phaàn lôùn nhaân söï Giaùo hoäi xuaát thaân töø moâi tröôøng ñòa phöông vaø coù ít cô hoäi hoïc taäp ngoaïi ngöõ hoaëc tieáp xuùc quoác teá hôn tröôùc. Duø vaäy, moät soá giaùm muïc treû, nhö Ñöùc cha Andrew Souksavath Nouane Asa ñaõ ñöôïc ñaøo taïo taïi Canada, hay Ñöùc cha Anthony Adoun Hongsaphong töøng soáng taïi Thuïy Só vaø theo hoïc Giaùo luaät taïi Roma. Cha Figaredo nhaän ñònh: "Theá heä môùi khoâng coù cuøng söï phong phuù veà kinh nghieäm nhaân baûn, thieâng lieâng, muïc vuï vaø vaên hoùa nhö thôøi caùc nhaø truyeàn giaùo. Tuy nhieân, chính trong söï thieáu thoán nguoàn löïc aáy laïi xuaát hieän söùc saùng taïo raát lôùn."
Vai troø noåi baät cuûa giaùo daân
Moät trong nhöõng neùt ñaëc tröng noåi baät cuûa Giaùo hoäi Laøo laø vai troø raát quan troïng cuûa giaùo daân.
Caùc giaùm muïc tin töôûng giao cho giaùo daân nhieàu traùch nhieäm nhö: ñieàu haønh caùc giaùo xöù; ñoàng haønh vôùi caùc coäng ñoaøn; tham gia ñaøo taïo taïi caùc tieåu chuûng vieän; toå chöùc caùc hoaït ñoäng muïc vuï thöôøng ngaøy.
Theo cha Figaredo, söï tham gia cuûa giaùo daân laø yeáu toá khoâng theå thieáu ñoái vôùi ñôøi soáng Giaùo hoäi. Moät saùng kieán ñaùng chuù yù laø chöông trình cuûa Ñöùc cha Andrew Souksavath, ñöa nhieàu baïn treû sang Philippines tham gia caùc khoùa ñaøo taïo laõnh ñaïo. Ñaây ñöôïc xem laø moät ví duï ñieån hình veà söï saùng taïo trong muïc vuï. Tuy nhieân, khoù khaên lôùn vaãn laø ngheøo ñoùi. Nhieàu ngöôøi treû sau khi ñöôïc Giaùo hoäi ñaøo taïo laïi di cö sang Thaùi Lan ñeå tìm vieäc laøm.
Nhöõng thaùch thöùc cuûa xaõ hoäi Laøo
Neàn kinh teá Laøo chuû yeáu döïa vaøo: noâng nghieäp; du lòch ñang phaùt trieån; ñaàu tö nöôùc ngoaøi, ñaëc bieät töø Trung Quoác. Tuy nhieân, lôïi ích töø taêng tröôûng kinh teá khoâng phaûi luùc naøo cuõng ñeán ñöôïc vôùi caùc coäng ñoàng ñòa phöông. Cha Figaredo nhaän xeùt: "Ngöôøi ta noùi nhieàu veà hieän ñaïi hoùa vaø phaùt trieån, nhöng moïi thöù vaãn naèm döôùi söï kieåm soaùt chaët cheõ cuûa chính quyeàn vaø chöa coù töï do ñaày ñuû."
Duø vaäy, Giaùo hoäi vaãn hoaït ñoäng moät caùch khoân ngoan vaø thaän troïng trong hoaøn caûnh ñoù. Ñöùc tin ñöôïc soáng trong bình an Caùc giaùm muïc vaø linh muïc vaãn aâm thaàm: cöû haønh caùc bí tích; ñoàng haønh vôùi tín höõu; duy trì ñôøi soáng ñöùc tin nôi caùc coäng ñoaøn nhoû.
Ñeå thöïc hieän caùc hoaït ñoäng muïc vuï, caùc vò phaûi thöôøng xuyeân baùo caùo vôùi chính quyeàn vaø hoaøn taát nhieàu thuû tuïc haønh chính phöùc taïp.
Ñieàu gaây aán töôïng nhaát ñoái vôùi cha Figaredo laø tinh thaàn bình an cuûa ngöôøi Coâng giaùo Laøo: "Hoï coù söï bình an trong taâm hoàn. Hoï soáng ñöùc tin vôùi nieàm vui duø gaëp nhieàu khoù khaên. Ñöùc tin cuûa hoï raát saâu saéc vaø hoï trung thaønh vôùi Ñöùc Kitoâ cuøng söù maïng cuûa Ngöôøi."
Coâng cuoäc truyeàn giaùo vaãn phaùt trieån
Vieäc loan baùo Tin möøng vaãn tieáp tuïc qua caùc chuyeán vieáng thaêm nhöõng laøng baûn xa xoâi, nôi caùc tín höõu thöôøng soáng thaønh nhöõng nhoùm nhoû raûi raùc. Vì linh muïc khoâng theå hieän dieän thöôøng xuyeân, nhieàu traùch nhieäm ñöôïc giao cho giaùo daân. Maëc duø vieäc vaøo caùc laøng phaûi xin pheùp tröôùc vaø chòu söï giaùm saùt cuûa chính quyeàn, Giaùo hoäi vaãn chöùng kieán: nhieàu treû em vaø ngöôøi lôùn laõnh nhaän bí tích Röûa toäi; caùc gia ñình caûi ñaïo; thaäm chí coù caû nhöõng ngoâi laøng theo tín ngöôõng vaät linh taäp theå gia nhaäp Kitoâ giaùo.
Cha Figaredo ñaëc bieät nhaéc ñeán coá Ñöùc cha Jean Khamseù Vithavong, OMI, (1942-2024), ngöôøi ñaõ taän tuïy ñoùn nhaän caùc tín höõu môùi cho ñeán nhöõng ngaøy cuoái ñôøi.
Khoù khaên hieän nay khoâng phaûi laø vieäc gia nhaäp Giaùo hoäi, nhöng laø quaù trình ñaêng kyù chính thöùc vôùi nhaø nöôùc, voán raát phöùc taïp vaø keùo daøi.
Daáu chæ hy voïng
Moät söï kieän ñaày yù nghóa laø vaøo thaùng Tö naêm nay (2026), hai tu só Doøng Chuùa Cöùu Theá ngöôøi Laøo ñaàu tieân: cha Peter Gnantina Phiakeo vaø cha Philip Nouy Kamhou ñaõ ñöôïc phong chöùc linh muïc.
Cha Figaredo cho raèng ñaây laø daáu hieäu ñaùng khích leä vì cho thaáy caùc ôn goïi linh muïc baûn ñòa ñang tröôûng thaønh.
Hai linh muïc treû naøy ñöôïc ñaøo taïo taïi Laøo, Thaùi Lan, Philippines vaø Australia, nhôø söï hoã trôï cuûa Tænh Doøng Chuùa Cöùu Theá Thaùi Lan. Kinh nghieäm quoác teá cuûa hoï ñöôïc kyø voïng seõ giuùp Giaùo hoäi Laøo ñoái dieän toát hôn vôùi nhöõng thaùch thöùc töông lai.
Cuoäc gaëp vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV
Caùc giaùm muïc Laøo cuõng vöøa hoaøn thaønh chuyeán vieáng thaêm ad limina vaø ñöôïc gaëp Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV.
Theo cha Figaredo, caùc giaùm muïc trôû veà vôùi taâm traïng raát phaán khôûi vì coù cô hoäi trình baøy vôùi Ñöùc Thaùnh cha thöïc teá phöùc taïp cuûa Giaùo hoäi taïi Laøo, ñieàu khoâng phaûi luùc naøo cuõng deã daøng dieãn ñaït coâng khai.
Höôùng tôùi töông lai
Cha Figaredo nhìn thaáy nhieàu tín hieäu tích cöïc caû trong Giaùo hoäi laãn xaõ hoäi Laøo. Moät theá heä treû môùi ñang daàn tham gia tích cöïc hôn vaøo ñôøi soáng Giaùo hoäi vaø xaõ hoäi. Trong lónh vöïc chính trò, moät soá nghò só treû cuõng cho thaáy khuynh höôùng côûi môû hôn vôùi theá giôùi beân ngoaøi. Ngaøi noùi: "Chuùng toâi hy voïng vaøo moät söï ñoåi môùi toaøn dieän do caùc theá heä treû mang laïi."
Höôùng tôùi Ngaøy Giôùi treû Theá giôùi 2027
Moät ñoaøn thanh nieân töø Laøo vaø Campuchia seõ tham döï Ngaøy Quoác teá Giôùi treû 2027 taïi Haøn Quoác. Tuy nhieân, thanh nieân Laøo gaëp nhieàu khoù khaên hôn thanh nieân Campuchia veà: thuû tuïc thò thöïc; chi phí ñi laïi.
Nhôø söï hoã trôï cuûa caùc coäng ñoàng Coâng giaùo Haøn Quoác vaø nhieàu nöôùc chaâu AÙ khaùc, moät nhoùm nhoû thanh nieân Laøo vaãn coù theå hieän dieän taïi söï kieän naøy. Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi khoâng theå tham döï, Giaùo hoäi seõ toå chöùc Ngaøy Giôùi treû Theá giôùi ôû caáp ñòa phöông.
Keát luaän, cha Figaredo nhaán maïnh raèng Giaùo hoäi Laøo nhaéc nhôû moïi ngöôøi veà giaù trò cuûa ñôøi soáng Kitoâ höõu bình thöôøng: "Caùc tín höõu khoâng tìm kieám nhöõng ñieàu phi thöôøng. Hoï chæ mong ñöôïc tham döï thaùnh leã, hoïc giaùo lyù vaø soáng ñôøi soáng coäng ñoaøn. Chính nhöõng ñieàu ñôn sô vaø thieát yeáu aáy môùi thöïc söï quan troïng. Giaùo hoäi Laøo giuùp chuùng ta trôû veà vôùi coát loõi cuûa ñôøi soáng Kitoâ giaùo."
(Fides 16-6-2026)