Söù ñieäp cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV
nhaân Ngaøy Theá giôùi Ngöôøi ngheøo laàn thöù X
Söù ñieäp cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV nhaân Ngaøy Theá giôùi Ngöôøi ngheøo laàn thöù X.
peternguyen chuyeån dòch Vieät ngöõ
(GPNT 18-06-2026) - Baûn dòch Vieät ngöõ Söù ñieäp cuûa ÑTC Leâoâ XIV nhaân Ngaøy Theá giôùi Ngöôøi ngheøo laàn thöù X:
Söù ñieäp cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV
Ngaøy Theá giôùi Ngöôøi ngheøo laàn thöù X
Chuùa Nhaät thöù 33 Muøa Thöôøng Nieân
15 thaùng 11 naêm 2026
"Chuùa laø nôi aån naùu cuûa ngöôøi ngheøo" (x. Tv 14,6)
1. Chuùa laø nôi aån naùu cuûa ngöôøi ngheøo (x. Tv 14,6). Nhöõng lôøi cuûa Thaùnh vònh gia gôïi leân haønh trình maø chuùng ta ñöôïc môøi goïi thöïc hieän höôùng tôùi Ngaøy Theá giôùi Ngöôøi ngheøo laàn thöù X. Moät laàn nöõa, caàn trôû veà vôùi Lôøi Chuùa ñeå nhaän ra taàm quan troïng cuûa ngöôøi ngheøo trong ñôøi soáng cuûa Giaùo hoäi. Caâu Thaùnh vònh naøy trôû thaønh tieâu chuaån ñeå ñaùnh giaù ñôøi soáng Kitoâ höõu, bôûi vì caâu naøy maëc khaûi dung maïo Thieân Chuùa vaø nhaän dieän thaân phaän ngheøo khoù cuûa con ngöôøi. Thaät vaäy, trong moät thôøi ñieåm lòch söû bi thaûm nhö bieán coá Ñeàn thôø Gieârusalem bò phaù huûy, daân Chuùa caûm thaáy mình bò töôùc maát söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa vaø phaûi traûi qua caûnh khoán cuøng veà vaät chaát cuõng nhö luaân lyù chöa töøng coù.
Qua moïi theá heä, Lôøi naøy vaãn luoân mang tính thôøi söï saâu saéc. Ngay töø ñaàu, Thaùnh vònh ñaõ cho thaáy nghòch lyù maø con ngöôøi thöôøng rôi vaøo, keå caû trong thôøi ñaïi chuùng ta hoâm nay. Tröôùc heát laø nhaän ñònh naøy: "Keû ngu si töï nhuû: 'Laøm chi coù Chuùa Trôøi'. Chuùng ñaõ ra hö ñoán, laøm nhöõng ñieàu gheâ tôûm, chaúng coù moät ai laøm ñieàu thieän" (Tv 14,1). Lôøi aáy neâu baät söï töông phaûn giöõa nhöõng ngöôøi soáng khoân ngoan vaø nhöõng ngöôøi soáng nhö theå khoâng coù gì cao caû hôn hoï. Ñaùng tieác thay, ngay trong thôøi ñaïi chuùng ta, baát coâng xaõ hoäi vaãn lan roäng, phaùt sinh töø söï tham nhuõng ngaïo maïn, vöøa ñaùng leân aùn vöøa mang tính phaân bieät ñoái xöû. Vieäc ñaùnh maát yù thöùc veà chieàu kích sieâu vieät trong ñôøi soáng haèng ngaøy khoâng coøn ñôn thuaàn laø söï phuû nhaän veà maët lyù thuyeát söï hieän höõu cuûa Thieân Chuùa; ñuùng hôn, noù ñöôïc bieåu loä qua vieäc khoâng coøn quan taâm ñeán loøng nhaân laønh vaø loøng thöông xoùt cuûa Ngöôøi trong vieäc xaây döïng coâng lyù caù nhaân vaø xaõ hoäi.
Nhöõng ngöôøi ñaàu tieân phaûi gaùnh chòu haäu quaû chính laø ngöôøi ngheøo; khoâng phaûi ngaãu nhieân maø taïi nhieàu xaõ hoäi, soá ngöôøi ngheøo ngaøy caøng gia taêng. Khi Thieân Chuùa bò loaïi khoûi ñôøi soáng, con ngöôøi khoâng coøn ñöùng beân nhau trong söï toân troïng laãn nhau, nhöng laïi ñaët mình leân treân ngöôøi khaùc baèng söï thoáng trò vaø aùp böùc. Töø ñoù xuaát hieän moät thöù logic ñaày xuùc phaïm, döïa treân söï laán aùt vaø loaïi tröø, khieán con ngöôøi bò ñaåy ra beân leà vaø bò haï nhuïc. Trong hoaøn caûnh aáy khoâng chæ coù nhöõng caù nhaân, maø caû nhöõng daân toäc. Nhöõng lôøi cuûa Thaùnh vònh vaãn vang leân ñaày chaân thöïc: "Chuùng soáng treân xöông maùu ñoàng baøo ta" (Tv 14,4).
2. Tieáng keâu ñoøi coâng lyù cuûa ngöôøi ngheøo ngaøy nay ñang bò daäp taét baèng nhieàu phöông thöùc khaùc nhau, ngaøy caøng tinh vi hôn, ñeán möùc moïi noã löïc cuûa hoï nhaèm laøm cho nhöõng ñoøi hoûi chính ñaùng cuûa mình ñöôïc laéng nghe ñeàu trôû neân caâm laëng. Moâi tröôøng kyõ thuaät soá laøm gia taêng nhöõng ñònh kieán ñoái vôùi hoï vaø cuûng coá böùc maøn voâ caûm bao quanh caùc vaán ñeà cuûa hoï. Ngöôøi ngheøo chæ coøn bieát keâu leân cuøng Thieân Chuùa (x. Tv 34,7) vaø daâng leân Ngöôøi lôøi than thôû cuûa mình, vôùi nieàm xaùc tín raèng hoï seõ ñöôïc laéng nghe, vì Thieân Chuùa luoân trung tín vaø giaøu loøng thöông xoùt. Nhöõng ai bò aùp böùc, bò haï nhuïc vaø khoâng ñöôïc baûo veä vaãn tieáp tuïc lôùn leân trong nieàm xaùc tín raèng hoï phaûi hoaøn toaøn phoù thaùc cho Thieân Chuùa vôùi loøng tín thaùc vaø nieàm hy voïng. Chính trong söï tín thaùc troïn veïn aáy, yù thöùc veà phaåm giaù cuûa mình laïi ñöôïc hoài sinh; hoï nhaän ra nhöõng ngöôøi chò em vaø anh em cuøng chia seû nhöõng öôùc mô cuûa mình, vaø nieàm hy voïng aâm thaàm trôû thaønh hieän thöïc. AÅn naùu nôi Thieân Chuùa ñoàng nghóa vôùi vieäc tìm ñöôïc söï chôû che ñích thöïc vaø vöõng beàn, ñieàu maø nhöõng ngöôøi quyeàn theá khoâng theå baûo ñaûm vaø ñoâi khi coøn coá tình töø choái.
Tuy nhieân, ngöôøi ngheøo hieåu ñieàu coát yeáu hôn baát cöù ai khaùc, bôûi hoï soáng baèng chính nhöõng ñieàu coát yeáu aáy. Laø ngöôøi gioáng Ñöùc Kitoâ hôn heát, hoï nhaän bieát Thieân Chuùa laø nôi aån naùu cuûa mình ngay caû khi hoaøn caûnh döôøng nhö phuû nhaän ñieàu ñoù, vaø hoï traøn ñaày hy voïng vaøo coâng lyù cuûa Ngöôøi, moät coâng lyù khoâng chaäm treã trong vieäc toû hieän. Trong ñeâm toái cuûa söï bò boû rôi vaø coâ ñôn, ngöôøi ngheøo "ñöôïc ôû trong nôi truù aån cuûa Ñaáng Toái Cao" (x. Tv 91,1). Nhöõng ai ñang öu phieàn, chòu baát coâng vaø bò xuùc phaïm, nhöõng ai ñang ñau khoå vaø quaèn quaïi, nhöõng ai coâ ñôn vaø maát yù nghóa cuoäc soáng, ñeàu coù theå tìm thaáy nôi Chuùa nieàm an uûi vaø ñoäng löïc môùi ñeå tieáp tuïc böôùc ñi.
3. Trôû thaønh nôi aån naùu khoâng chæ laø moät lôøi höùa, nhöng ñaõ trôû thaønh hieän thöïc nôi chính con ngöôøi Ñöùc Gieâsu Kitoâ. Thieân Chuùa cö nguï giöõa chuùng ta qua maàu nhieäm Nhaäp Theå cuûa Chuùa Con, Ñaáng laøm cho nôi aån naùu maø nhaân loaïi haèng mong ñôïi trôû neân cuï theå vaø höõu hình. Ñöùc Gieâsu Kitoâ thöïc söï laø nôi aån naùu cuûa Thieân Chuùa daønh cho ngöôøi ngheøo. Vì vaâng phuïc Chuùa Cha, Ngöôøi ñaõ haï mình xuoáng taän ñaùy saâu cuûa thaân phaän con ngöôøi, nôi nhöõng ngöôøi beù moïn hieän dieän. Ngöôøi ñeán gaëp gôõ taát caû vaø ban cho moãi ngöôøi moät nôi truù aån an toaøn: "Taát caû nhöõng ai ñang vaát vaû mang gaùnh naëng neà, haõy ñeán cuøng toâi, toâi seõ cho nghæ ngôi boài döôõng" (Mt 11,28). Nôi Ñöùc Gieâsu, Thieân Chuùa khoâng chæ che chôû, nhöng coøn chia seû chính söï ngheøo khoù cuûa con ngöôøi cho ñeán taän thaäp giaù.
Ngöôøi ngheøo trong thôøi ñaïi chuùng ta laø nhöõng ngöôøi bò laõng queân vaø bò gaït ra beân leà xaõ hoäi: khoâng chæ bò töôùc maát côm baùnh, maø coøn bò töôùc maát tieáng noùi vaø khuoân maët cuûa mình. Xin cho hoï gaëp ñöôïc Con Thieân Chuùa, Ñaáng trôû neân ngöôøi thaân caän vôùi moïi ngöôøi maø khoâng loaïi tröø baát cöù ai. Tröôùc heát, xin cho hoï gaëp ñöôïc Ngöôøi nôi nhöõng ngöôøi mang danh Kitoâ höõu. Trong Giaùo hoäi, laø Thaân Theå cuûa Ngöôøi, chính Ñöùc Gieâsu trao ban baùnh vaø tình baèng höõu; Ngöôøi ñem ñeán aùnh saùng vaø môû ra chaân trôøi hy voïng; Ngöôøi goïi ñích danh töøng ngöôøi vaø hoaøn traû phaåm giaù cho taát caû. Ñöùc Gieâsu Nadareùt laø hoàng aân Thieân Chuùa ban cho ngöôøi ngheøo. Nôi Ngöôøi, moïi lôøi höùa ñeàu trôû thaønh hieän thöïc. Ñoái vôùi nhöõng ai khoâng coù nhaø ôû, khoâng coù vieäc laøm, khoâng ñöôïc giaùo duïc, thieáu löông thöïc vaø chaêm soùc söùc khoûe, moät con ñöôøng môùi ñöôïc môû ra: ñoù laø söï chia seû nhö bieåu hieän cuûa Nöôùc Thieân Chuùa (x. Mt 5,3). Ñoái nghòch vôùi söï aùm aûnh cuûa nhöõng ngöôøi chæ bieát tích luõy cuûa caûi cho rieâng mình laø söï kieân trì cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng qua chöùng taù cuûa nhöõng con ngöôøi baèng xöông baèng thòt, môû roäng taâm hoàn vaø ñoùn nhaän moïi ngöôøi trong tình yeâu cuûa Ngöôøi.
4. Vì theá, trong Ñöùc Kitoâ, chuùng ta cuõng ñöôïc môøi goïi trôû neân ngheøo vaø trôû thaønh nôi nöông naùu cho ngöôøi ngheøo. Coäng ñoaøn Kitoâ höõu khoâng theå döûng döng tröôùc bieát bao ngöôøi hoâm nay ñang ñöùng ngoaøi ngöôõng cöûa vaø vaãn voâ hình ñoái vôùi nhöõng ai kheùp kín sau nhöõng böùc töôøng cuûa mình. Töï baûn chaát, Giaùo hoäi ñöôïc môøi goïi trôû neân ngheøo vaø laø nôi nöông naùu cho ngöôøi ngheøo. Chuùng ta ñöøng queân lôøi bình giaûi cuûa Thaùnh Augustinoâ thaønh Hippo veà duï ngoân ngöôøi phuù hoä vaø anh Ladaroâ ngheøo khoù: "Kinh Thaùnh khoâng cho bieát teân ngöôøi giaøu, nhöng laïi cho bieát teân ngöôøi ngheøo. Teân ngöôøi giaøu ñöôïc ngöôøi ñôøi nhaéc ñeán, nhöng Thieân Chuùa ñaõ giöõ im laëng; teân ngöôøi ngheøo bò ngöôøi ñôøi laõng queân, nhöng Thieân Chuùa laïi maëc khaûi cho chuùng ta. [...] Baïn seõ choïn ñieàu gì? Trôû neân ngheøo nhö Ladaroâ hay giaøu coù nhö ngöôøi kia? Ñöøng ñeå mình bò löøa doái! Haõy nhìn vaøo keát cuïc cuûa hoï vaø nhaän ra söï löïa choïn sai laàm" (Sermo 33A, 4).
Nhö toâi ñaõ nhaéc laïi trong Toâng huaán Dilexi te: "Thieân Chuùa daønh moät tình yeâu öu tieân cho ngöôøi ngheøo: tröôùc heát, chính hoï laø nhöõng ngöôøi ñöôïc nghe lôøi hy voïng vaø giaûi thoaùt cuûa Chuùa; vì theá, duø ôû trong caûnh ngheøo khoù hay yeáu ñuoái, khoâng ai ñöôïc caûm thaáy mình bò boû rôi. Vaø neáu muoán thuoäc veà Ñöùc Kitoâ, Giaùo hoäi phaûi laø Giaùo hoäi cuûa caùc Moái Phuùc, moät Giaùo hoäi daønh choã cho nhöõng ngöôøi beù nhoû vaø cuøng ngöôøi ngheøo böôùc ñi trong tinh thaàn ngheøo khoù, nôi ngöôøi ngheøo coù moät vò trí öu tieân" (soá 21).
Trong Ngaøy Theá giôùi Ngöôøi ngheøo laàn thöù X naøy, coù nhöõng caâu hoûi caáp thieát caàn vang leân trong taâm trí vaø con tim chuùng ta. Chuùng ta coù phaûi laø daáu chæ cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng laø nôi aån naùu cho ngöôøi ngheøo khoâng? Chuùng ta coù yù thöùc veà söï ngheøo khoù cuûa chính mình vaø choïn noù thay vì söï giaøu coù baát chính khoâng? Chuùng ta coù ñeán vôùi nhöõng nôi ngöôøi ngheøo ñang soáng, chia seû kinh nghieäm bò gaït ra beân leà cuûa hoï khoâng? Chuùng ta coù laéng nghe suy nghó cuûa hoï vaø cuøng chia seû nhöõng khaùt voïng cuûa hoï khoâng? Chuùng ta coù goïi teân hoï baèng söï dòu daøng cuûa Thieân Chuùa khoâng? Ñöùc aùi cuûa chuùng ta coù khôi daäy vaø naâng ñôõ nôi hoï khaùt voïng coâng lyù vaø söï phuïc hoài phaåm giaù khoâng? Nhöõng caâu hoûi aáy, cuøng vôùi nhieàu caâu hoûi khaùc, ñoøi buoäc chuùng ta phaûi thöïc hieän moät cuoäc xeùt mình nghieâm tuùc ñeå nhaän ra chuùng ta coøn phaûi thay ñoåi bieát bao vì ngöôøi ngheøo vaø cho söï giaûi thoaùt cuûa hoï. Khi ñoù, chuùng ta seõ thaáy raèng chính ngöôøi ngheøo cuõng trôû thaønh nôi aån naùu cho nhöõng ngöôøi khaùc. Kinh nghieäm ngheøo khoù laøm cho hoï ñaëc bieät nhaïy beùn tröôùc nhu caàu cuûa moät tình lieân ñôùi ñöôïc canh taân tröôùc nhöõng thaùch ñoá cuûa thôøi ñaïi.
Quaû thaät, tình yeâu cuûa Ñöùc Kitoâ laøm cho chuùng ta ñöôïc tham döï vaøo chính ñôøi soáng yeâu thöông cuûa Thieân Chuùa. Theo nghóa ñoù, caùc Kitoâ höõu ñöôïc môøi goïi khoâng chæ tìm nôi aån naùu nôi Thieân Chuùa, nhöng coøn trôû thaønh, trong Thieân Chuùa, nôi aån naùu cho tha nhaân, khoâng "phaân bieät giöõa ngöôøi trôï giuùp vaø ngöôøi ñöôïc trôï giuùp, giöõa ngöôøi coù veû laø ñang cho ñi vaø ngöôøi coù veû laø ñang nhaän laõnh, giöõa ngöôøi ñöôïc xem laø ngheøo vaø ngöôøi nghó mình ñang trao ban thôøi gian, khaû naêng hay söï giuùp ñôõ. Chuùng ta laø Giaùo hoäi cuûa Chuùa, moät Giaùo hoäi cuûa nhöõng ngöôøi ngheøo; taát caû ñeàu quyù giaù, taát caû ñeàu laø chuû theå, moãi ngöôøi ñeàu mang trong mình moät Lôøi ñoäc ñaùo cuûa Thieân Chuùa. Moãi ngöôøi laø moät quaø taëng cho ngöôøi khaùc" (Baøi giaûng, ngaøy 17/8/2025).
5. Kyû nieäm 800 naêm ngaøy qua ñôøi cuûa Thaùnh Phanxicoâ Assisi thuùc giuïc chuùng ta nhôù laïi raèng, khi haønh höông ñeán Roma ñeå vieáng moä Thaùnh Toâng ñoà Pheâroâ Toâng ñoà, ngaøi ñaõ ñoäng loøng traéc aån tröôùc nhöõng ngöôøi aên xin. Ñeå thaáu hieåu vaø caûm nghieäm noãi ñau khoå cuûa hoï, ngaøi côûi boû y phuïc cuûa mình vaø ñoåi laáy nhöõng maûnh aùo raùch cuûa moät ngöôøi trong soá hoï; roài ngoài xin boá thí vaø daønh troïn moät ngaøy soáng giöõa nhöõng ngöôøi ngheøo vôùi nieàm vui thieâng lieâng saâu xa (x. Fonti Francescane, 1405-1406). Chuùng ta muoán laøm chöùng raèng, ngay trong thôøi ñaïi hoâm nay, vaãn coù theå caûm nghieäm cuøng moät nieàm vui aáy khi ñaët mình vaøo hoaøn caûnh cuûa ngöôøi ngheøo vaø laéng nghe hoï, thay vì chæ noùi veà hoï. Ngöôøi laáy Thieân Chuùa laøm nôi aån naùu thì ñöôïc töï do ñeå thöïc hieän nhöõng löïa choïn mang tính ngoân söù, laøm chöùng raèng moïi söï ñeàu coù theå ñöôïc suy nghó laïi töø nhöõng ngöôøi thaáp beù nhaát, trong tinh thaàn khieâm nhöôøng vaø huynh ñeä; bôûi chæ coù nhöõng ñieàu aáy môùi coù theå chöõa laønh moät theá giôùi ñang bò toån thöông bôûi söï laán aùt vaø quyeàn löïc thoáng trò.
Toâi hy voïng Ngaøy Theá giôùi Ngöôøi ngheøo laàn thöù X naøy seõ trôû thaønh moät coät moác yù nghóa, giuùp chuùng ta taùi khaùm phaù khuoân maët cuûa bieát bao anh chò em ñang tìm nôi aån naùu nôi Thieân Chuùa vaø mong ñöôïc caûm thaáy mình thöïc söï ôû nhaø trong caùc coäng ñoaøn cuûa chuùng ta. Chuùng ta haõy luoân trung thaønh vôùi Lôøi Chuùa, Lôøi môøi goïi hoaùn caûi taâm hoàn. Xin Ñöùc Trinh Nöõ Maria, Ñaáng ñaõ chieâm ngaém tình yeâu Thieân Chuùa nôi thaân xaùc chòu ñoùng ñinh cuûa Chuùa Con, tình yeâu ban cuûa ñaày dö cho ngöôøi ñoùi khaùt vaø ñeå ngöôøi giaøu coù trôû veà tay traéng (x. Lc 1,53), chuyeån caàu cho chuùng ta.
Vatican, ngaøy 13 thaùng 6 naêm 2026, leã nhôù Thaùnh Antoân Padua.
Giaùo Hoaøng Leâoâ XIV
Nguoàn: Vatican News
https://www.vaticannews.va/vi/pope/news/2026-06/su-diep-dtc-leo-xiv-ngay-the-gioi-nguoi-ngheo-lan-thu-x.html
dòch giaû: peternguyen