Söù ñieäp Video cuûa Ñöùc Thaùnh cha
göûi Hoäi nghò Thöôïng ñænh Theá giôùi taïi AÙo laàn thöù X
Söù ñieäp Video cuûa Ñöùc Thaùnh cha göûi Hoäi nghò Thöôïng ñænh Theá giôùi taïi AÙo laàn thöù X.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 17-06-2026) - Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV keâu goïi caùc nhaø laõnh ñaïo vaø caùc vò höõu traùch veà baûo veä moâi tröôøng tieáp caän vaán ñeà khí haäu trong boái caûnh roäng lôùn hôn, döïa treân ba nhaân ñöùc Kitoâ giaùo: tin, caäy, meán.
Ngaøi baøy toû laäp tröôøng treân ñaây, trong söù ñieäp Video göûi Hoäi nghò Thöôïng ñænh Theá giôùi AÙo laàn thöù X (Tenth Austrian World Summit), veà khí haäu vaø moâi tröôøng khai dieãn hoâm 16 thaùng Saùu vöøa qua taïi Vienne, thuû ñoâ AÙo.
Hoäi nghò do Saùng kieán Khí haäu Schwarzenegger (Schwarzenegger Climate Initiative) toå chöùc vaø ñöôïc oâng Arnold Schwarzenegger chuû trì. OÂng Arnold Schwarzenegger voán laø moät taøi töû, moät chính trò gia ngöôøi AÙo, vaø töøng laøm Thoáng ñoác bang California, Hoa Kyø. Hoäi nghò quy tuï caùc nhaø laõnh ñaïo toaøn caàu nhaèm bieán caùc muïc tieâu khí haäu thaønh nhöõng haønh ñoäng cuï theå.
Chuû ñeà cuûa Hoäi nghò laø: "WE ARE UNSTOPPABLE", Chuùng ta khoâng theå bò ngaên caûn.
Thaønh phaàn tham döï Hoäi nghò goàm nhöõng ngöôøi ñang tröïc tieáp tham gia giaûi quyeát cuoäc khuûng hoaûng khí haäu nhö caùc quan chöùc chính phuû vaø nhaø hoaïch ñònh chính saùch; caùc doanh nhaân vaø nhaø ñoåi môùi saùng taïo trong lónh vöïc moâi tröôøng; caùc nhaø khoa hoïc vaø chuyeân gia; caùc nhaø hoaït ñoäng thanh nieân vaø ñaïi dieän xaõ hoäi daân söï. Muïc tieâu chung laø chia seû kinh nghieäm, thuùc ñaåy hôïp taùc vaø tìm kieám caùc giaûi phaùp hieäu quaû ñeå öùng phoù vôùi bieán ñoåi khí haäu.
Noäi dung söù ñieäp cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Trong söù ñieäp, Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng khuûng hoaûng moâi tröôøng khoâng phaûi laø moät vaán ñeà rieâng leû nhöng laø bieåu hieän sinh thaùi cuûa cuoäc khuûng hoaûng kinh teá - xaõ hoäi toaøn caàu. Ngaøi keâu goïi caùc nhaø laõnh ñaïo vaø nhöõng ngöôøi tham döï hoäi nghò tieáp caän vaán ñeà khí haäu trong boái caûnh roäng lôùn hôn, döïa treân ba nhaân ñöùc höôùng thaàn Kitoâ giaùo:
Veà ñöùc tin, Ñöùc Thaùnh cha khaúng ñònh toân giaùo coù vai troø quan troïng trong vieäc giaûi quyeát bieán ñoåi khí haäu vaø baûo veä moâi tröôøng. Ñoái vôùi caùc tín höõu, theá giôùi laø coâng trình saùng taïo cuûa Thieân Chuùa vaø laø moät moùn quaø thieâng lieâng caàn ñöôïc gìn giöõ. Vì vaäy, vieäc baûo veä thieân nhieân khoâng phaûi laø löïa choïn phuï thuoäc vaøo sôû thích caù nhaân maø laø moät traùch nhieäm ñaïo ñöùc gaén lieàn vôùi ñöùc tin. Ngaøi cuõng löu yù raèng nhieàu toân giaùo ñeàu coi söï soáng laø thieâng lieâng, töø ñoù cuûng coá ñoäng löïc chung nhaèm baûo veä moâi tröôøng vaø söï soáng treân Traùi Ñaát.
Ñöùc Thaùnh cha tieáp tuïc nhaán maïnh caùc neàn taûng ñaïo ñöùc caàn thieát cho vieäc giaûi quyeát khuûng hoaûng khí haäu, bao goàm phaåm giaù bình ñaúng cuûa moïi con ngöôøi, caùc quyeàn cô baûn, coâng ích, tình lieân ñôùi, coâng baèng xaõ hoäi vaø nguyeân taéc phaân quyeàn phuø hôïp. Theo ngaøi, nhöõng nguyeân taéc naøy phaûi ñöôïc xem xeùt nhö moät toång theå vì chuùng lieân heä maät thieát vôùi nhau. Neáu caùc vaán ñeà xaõ hoäi vaø kinh teá khoâng ñöôïc giaûi quyeát, caùc giaûi phaùp kyõ thuaät nhaèm baûo veä moâi tröôøng cuõng khoù ñaït ñöôïc hieäu quaû mong muoán. Ñaëc bieät, Ñöùc Thaùnh cha keâu goïi quan taâm ñeán ngöôøi ngheøo vaø nhöõng coäng ñoàng deã bò toån thöông nhaát tröôùc taùc ñoäng cuûa suy thoaùi moâi tröôøng.
Veà hy voïng, Ñöùc Thaùnh cha nhìn nhaän raèng nhieàu ngöôøi ñang lo laéng tröôùc caùc thaùch thöùc toaøn caàu nhö bieán ñoåi khí haäu, caïn kieät taøi nguyeân vaø suy giaûm chaát löôïng cuoäc soáng. Nhöõng vaán ñeà naøy ñoøi hoûi söï hôïp taùc quoác teá vaø chuû nghóa ña phöông hieäu quaû. Tuy nhieân, trong quaù trình ñaøm phaùn vaø ra quyeát ñònh, con ngöôøi thöôøng bò caûn trôû bôûi noãi sôï thay ñoåi, sôï maát quyeàn löïc hoaëc sôï nhöõng keát quaû khoâng chaéc chaén. Theo ngaøi, hy voïng giuùp con ngöôøi vöôït qua nhöõng noãi sôï ñoù vaø cuøng nhau tìm kieám giaûi phaùp ñuùng ñaén. Ngaøi baøy toû nieàm tin raèng caùc cam keát quoác teá veà khí haäu coù theå daãn ñeán moät quaù trình chuyeån ñoåi coâng baèng, trong ñoù coâng ích ñöôïc ñaët cao hôn lôïi nhuaän vaø caùc moâ hình kinh teá döïa treân phaåm giaù con ngöôøi vaø tinh thaàn lieân ñôùi. Ñieàu naøy cuõng ñoøi hoûi caùc quoác gia giaøu coù thöïc hieän ñaày ñuû nghóa vuï hoã trôï taøi chính cho caùc quoác gia ngheøo hôn.
Sau cuøng, veà ñöùc meán, Ñöùc Thaùnh cha ñeà cao vieäc xaây döïng moät "vaên hoùa chaêm soùc" ñoái vôùi moâi tröôøng vaø xaõ hoäi. Ngaøi nhaéc laïi khaùi nieäm "tình yeâu coâng daân vaø chính trò" cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, theo ñoù tình yeâu phaûi trôû thaønh nguyeân taéc ñònh höôùng cho caùc hoaït ñoäng chính trò, kinh teá vaø vaên hoùa. Khoâng chæ theå hieän qua nhöõng haønh ñoäng nhoû haèng ngaøy, tình yeâu xaõ hoäi coøn thuùc ñaåy vieäc xaây döïng caùc chieán löôïc lôùn nhaèm ngaên chaën suy thoaùi moâi tröôøng vaø lan toûa tinh thaàn traùch nhieäm trong toaøn xaõ hoäi. Keát thuùc thoâng ñieäp, Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV baøy toû hy voïng raèng hoäi nghò seõ thuùc ñaåy ñoái thoaïi hieäu quaû ñeå tìm ra caùc giaûi phaùp baûo veä thieân nhieân - moùn quaø quyù giaù cuûa Thieân Chuùa - ñoàng thôøi caàu chuùc moïi ngöôøi nhaän ñöôïc ôn khoân ngoan vaø bình an trong söù maïng naøy.
(Sala Stampa 16-6-2026)