Ñöùc Thaùnh cha cöû haønh thaùnh leã
taïi Vöông cung Thaùnh ñöôøng
Thaùnh gia, Sagrada Família, ôû Barcelona
Ñöùc Thaùnh cha cöû haønh thaùnh leã taïi Vöông cung Thaùnh ñöôøng Thaùnh gia, Sagrada Família, ôû Barcelona.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Barcelona (RVA News 11-06-2026) - Luùc 18g30, ngaøy 10 thaùng Saùu naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ ñeán Vöông cung thaùnh ñöôøng Thaùnh Gia, ñeå cöû haønh thaùnh leã luùc 19g30.
Ñeàn thôø Thaùnh Gia
Vöông cung Thaùnh ñöôøng Thaùnh Gia, Sagrada Família, laø coâng trình ñöôïc khôûi coâng xaây döïng caùch ñaây 144 naêm, töùc laø vaøo naêm 1882. Ñaây laø moät trong nhöõng bieåu töôïng ñaëc tröng nhaát cuûa baûn saéc thaønh phoá Barcelona, noåi tieáng treân toaøn theá giôùi vaø thu huùt haøng trieäu löôït khaùch tham quan. Phaàn coâng trình do Antoni Gaudí thieát keá ñaõ ñöôïc UNESCO coâng nhaän laø Di saûn Theá giôùi vaøo naêm 2005.
YÙ töôûng xaây döïng moät ngoâi ñeàn chuoäc toäi daâng kính Thaùnh Gia taïi khu vöïc Eixample, khi ñoù coøn laø vuøng ngoaïi oâ, xuaát phaùt töø nhaø xuaát baûn saùch Josep Maria Bocabella, ngöôøi ñöôïc truyeàn caûm höùng do linh muïc Josep Manyanet i Vives (ñöôïc phong thaùnh ngaøy 16 thaùng Naêm naêm 2004), saùng laäp caùc Doøng Tu Nam Töû vaø Nöõ Thöøa Sai Thaùnh Gia.
Cha Bocabella thaønh laäp Hieäp hoäi Tín höõu Thaùnh Giuse (Asociacioùn de Devotos de San Josep) vaø vaøo naêm 1881, nhôø caùc khoaûn quyeân goùp, hieäp hoäi ñaõ mua moät khu ñaát roäng 12.800 meùt vuoâng ñeå xaây döïng nôi thôø phöôïng. Ngaøy 19 thaùng Ba naêm 1882, leã kính Thaùnh Giuse, vieân ñaù ñaàu tieân ñöôïc ñaët xuoáng.
Ban ñaàu, döï aùn ñöôïc giao cho kieán truùc sö Francesc de Paula Villar, tröôùc khi chuyeån sang Antoni Gaudí vaøo cuoái naêm 1883.
Thieát keá môùi vó ñaïi hôn raát nhieàu so vôùi phöông aùn ban ñaàu: coâng trình döï kieán coù ba maët tieàn töôïng tröng cho ba söï kieän: Giaùng sinh, Cuoäc Khoå naïn vaø Söï Phuïc sinh cuûa Chuùa Gieâsu; 7 gian giöõa vaø 18 ngoïn thaùp. Ñaây chaéc chaén laø döï aùn phöùc taïp vaø ñoäc ñaùo nhaát trong toaøn boä söï nghieäp cuûa Gaudí, coâng trình maø oâng ñaõ daønh 43 naêm cuoäc ñôøi ñeå coáng hieán.
Taàm nhìn cuûa vò ñaïi dieän tieâu bieåu nhaát cuûa tröôøng phaùi Taân Ngheä thuaät Catalonia (Modernisme Catalaø) döïa treân hai neàn taûng chính: giaùo lyù Kitoâ giaùo vaø söï quan saùt thieân nhieân. Ñoái vôùi Gaudí, thieân nhieân gaén lieàn maät thieát vôùi toân giaùo vì ñoù laø coâng trình saùng taïo cuûa Thieân Chuùa. Vì vaäy, nhieàu khoâng gian trong nhaø thôø mang hình thaùi höõu cô hoaëc laáy caûm höùng töø caùc yeáu toá töï nhieân, chaúng haïn nhö loøng chính ñieän vaø caùc coät ñôõ, ñöôïc thieát keá nhö moät khu röøng töôi toát vôùi nhöõng haøng caây vöôn cao.
AÙnh saùng cuõng laø moät yeáu toá voâ cuøng quan troïng trong Vöông cung Thaùnh ñöôøng. Noù khoâng chæ duøng ñeå chieáu saùng maø coøn taïo neân nhöõng khoâng gian giaøu yù nghóa, theå hieän troïn veïn thieân taøi cuûa ngöôøi ngheä só. Moät trong nhöõng ví duï tieâu bieåu nhaát laø caùch chieáu saùng caùc coång vaøo: taïi Maët tieàn Giaùng Sinh (Nativity Facade), aùnh maët trôøi xuaát hieän vaøo luùc bình minh, töôïng tröng cho söï ra ñôøi; ngöôïc laïi, taïi Maët tieàn Khoå Naïn (Passion Facade), maët trôøi laën töôïng tröng cho caùi cheát. Cuoái cuøng, ôû Maët tieàn Vinh Quang (Glory Facade), aùnh naéng chieáu suoát caû ngaøy, soi saùng toaøn boä loøng nhaø thôø vaø töôïng tröng cho söï phuïc sinh.
18m, ngoïn thaùp cuûa Sagrada Família laø moät trong nhöõng ñaëc ñieåm noåi baät nhaát trong kieät taùc cuûa Gaudí vaø ñaõ trôû thaønh bieåu töôïng cuûa thaønh phoá Barcelona. Veà maët ngheä thuaät vaø vaên hoùa, chuùng ñöôïc chia thaønh boán nhoùm: caùc thaùp Toâng ñoà, caùc thaùp Thaùnh söû, thaùp Ñöùc Trinh Nöõ Maria vaø thaùp Chuùa Gieâsu Kitoâ.
Caùc thaùp daønh cho möôøi hai Toâng ñoà coù chieàu cao töø 98 ñeán 112 meùt, tuøy thuoäc vaøo vò trí ôû trung taâm hay hai beân caùc maët tieàn Giaùng sinh vaø Khoå naïn. Boán thaùp bao quanh thaùp lôùn cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, moãi thaùp cao 135 meùt, ñöôïc döïng ñeå toân vinh boán Thaùnh söû Marcoâ, Luca, Mattheâu vaø Gioan; vì vaäy phaàn ñænh cuûa chuùng mang caùc bieåu töôïng töông öùng: sö töû, boø moäng, thieân thaàn vaø ñaïi baøng.
Thaùp Ñöùc Trinh Nöõ Maria cao hôn caùc thaùp Thaùnh söû ba meùt, ñaït toång chieàu cao 138 meùt. Ñieåm gaây aán töôïng nhaát cuûa coâng trình naøy laø ngoâi sao möôøi hai caùnh ñaët treân ñænh, moãi ñeâm ñeàu phaùt saùng baèng thöù aùnh saùng traéng röïc rôõ coù theå nhìn thaáy töø nhieàu kiloâmeùt xa.
Thaùp Chuùa Gieâsu laø ñieåm nhaán quan troïng nhaát trong döï aùn cuûa Gaudí: vôùi chieàu cao 172.5 meùt, coâng trình naøy khieán Sagrada Família trôû thaønh toøa nhaø cao nhaát Barcelona vaø laø nhaø thôø cao nhaát theá giôùi. Gaudí ñaõ löïa choïn chieàu cao naøy ñeå ngoïn thaùp thaáp hôn ñænh nuùi Montjuc ñuùng nöûa meùt, vì oâng tin raèng coâng trình cuûa con ngöôøi khoâng neân vöôït quaù coâng trình cuûa Thieân Chuùa. Treân ñænh thaùp Chuùa Gieâsu laø moät caây thaùnh giaù roäng khoaûng 13 meùt, ñöôïc laøm töø kính vaø goám traéng traùng men.
Sau cuoäc töû naïn bi thaûm cuûa Antoni Gaudí vaøo ngaøy 10 thaùng Saùu naêm 1926, ba ngaøy sau khi oâng gaëp tai naïn giao thoâng treân ñöôøng Gran Via cuûa Barcelona, ngöôøi hoïc troø Domeønec Sugranes ñaõ tieáp quaûn coâng trình cho ñeán naêm 1938. Trong Noäi chieán Taây Ban Nha, moät vuï hoûa hoaïn xaûy ra taïi haàm moä, ñoàng thôøi phaù huûy caùc tröôøng hoïc taïm vaø xöôûng löu giöõ toaøn boä baûn thieát keá cuõng nhö moâ hình maø Gaudí ñeå laïi ñeå nhöõng theá heä sau coù theå tieáp tuïc coâng vieäc cuûa oâng.
Sau ñoù, nhieàu kieán truùc sö khaùc ñaõ tham gia xaây döïng coâng trình, bao goàm Isidre Puig Boada, Lluís Bonet i Garí, Francesc de Paula Cardoner Blanch, Jordi Bonet Armengol vaø Jordi Faulí Oller, ngöôøi ñaûm nhieäm vò trí kieán truùc sö tröôûng töø naêm 2012.
Ngaøy 07 thaùng Möôøi Moät naêm 2010, Ñöùc Giaùo hoaøng Bieån Ñöùc XVI ñaõ naâng ngoâi thaùnh ñöôøng naøy leân haøng Tieåu Vöông cung Thaùnh ñöôøng (Basilica Minor), sau thaùnh leã do chính ngaøi chuû söï, trong ñoù dieãn ra nghi thöùc cung hieán nhaø thôø vaø baøn thôø.
Thaùnh leã
Khi Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ ñeán Ñeàn thôø Thaùnh Gia luùc 19 giôø, ngaøi ñöôïc Quoác vöông Felipe töø thuû ñoâ Madrid ñeán ñaây ñeå ñoùn tieáp vaø cuøng vôùi nhaø Vua xuoáng taàng haàm cuûa Thaùnh ñöôøng, nôi coù moä cuûa Kieán truùc sö Antoni Gaudí.
Haàm moä laø phaàn saâu thaúm nhaát vaø cuõng laø traùi tim cuûa Vöông cung Thaùnh ñöôøng. Coâng trình ñöôïc thieát keá theo maët baèng hình thaùnh giaù Latinh, vaø haàm moä naèm ngay beân döôùi baøn thôø chính. Nhaø nguyeän ngaàm naøy goàm baûy gian nguyeän ñöôøng daâng kính Thaùnh Giuse, Thaùnh Taâm Chuùa Gieâsu, Ñöùc Meï Voâ Nhieãm Nguyeân Toäi, Thaùnh Gioakim, Thaùnh Anna, Thaùnh Gioan, Thaùnh EÂlisabeùt vaø Thaùnh Dacaria.
Baûy nhaø nguyeän ñöôïc boá trí theo hình baùn nguyeät; phía ñoái dieän laø naêm nhaø nguyeän khaùc xeáp thaønh haøng thaúng. Nhaø nguyeän trung taâm ñöôïc daâng kính Thaùnh Gia vaø ñaët baøn thôø chính, phía treân coù moät böùc phuø ñieâu Thaùnh Gia. Trong soá caùc nhaø nguyeän coøn laïi coù nhaø nguyeän Ñöùc Meï Nuùi Carmeâloâ, nôi Antoni Gaudí ñöôïc an taùng.
Bao quanh haàm moä laø moät böùc khaûm kieåu La Maõ moâ taû caây nho vaø boâng luùa mì, nhöõng bieåu töôïng cuûa Bí tích Thaùnh Theå. Beå nöôùc thaùnh ñöôïc laøm töø nhöõng voû soø lôùn coù nguoàn goác töø Philippines, do Haàu töôùc xöù Comillas taëng. Maùi voøm phía treân töôïng tröng cho bieán coá Truyeàn tin cho Ñöùc Maria vaø ñöôïc trang trí baèng nhieàu ñeøn chuøm, trong ñoù coù nhöõng chieác do chính Gaudí cheá taùc thuû coâng.
Tieåu söû kieán truùc sö Gaudí
Antoni Gaudí sinh ngaøy 25 thaùng Saùu naêm 1852 taïi Reus theo moät soá taøi lieäu tieåu söû, hoaëc taïi Riudoms theo nhöõng taøi lieäu khaùc. Riudoms laø moät ngoâi laøng nhoû gaàn Reus, nôi gia ñình oâng thöôøng nghæ heø. OÂng xuaát thaân töø moät gia ñình thôï reøn, ñieàu naøy giuùp Gaudí töø nhoû ñaõ phaùt trieån khaû naêng ñaëc bieät trong vieäc caûm nhaän khoâng gian vaø khoái tích khi phuï giuùp cha vaø oâng noäi trong xöôûng gia ñình.
Gaudí laø moät ñöùa treû coù söùc khoûe yeáu neân thöôøng phaûi daønh nhieàu thôøi gian nghæ döôõng taïi Mas de Riudoms. Taïi ñaây, oâng daønh haøng giôø quan saùt vaø ghi nhôù nhöõng bí maät cuûa thieân nhieân, maø oâng coi laø ngöôøi thaày vó ñaïi nhaát vaø laø nguoàn truyeàn ñaït tri thöùc cao caû nhaát, bôûi thieân nhieân chính laø kieät taùc toái thöôïng cuûa Ñaáng Taïo Hoùa.
Naêm 1870, oâng chuyeån ñeán Barcelona ñeå theo hoïc kieán truùc. Maëc duø laø moät sinh vieân khoâng thaät söï xuaát saéc theo tieâu chuaån hoïc ñöôøng, oâng ñaõ sôùm boäc loä thieân taøi vaø coù cô hoäi coäng taùc vôùi moät soá giaùo sö cuûa mình. Khi toát nghieäp Tröôøng Kieán truùc naêm 1878, hieäu tröôûng Elies Rogent ñaõ nhaän xeùt: "Toâi khoâng bieát chuùng ta vöøa trao baèng cho moät keû ñieân hay moät thieân taøi; thôøi gian seõ traû lôøi."
Sau khi nhaän baèng, Gaudí môû vaên phoøng rieâng treân phoá Call ôû Barcelona vaø vôùi loøng taän tuïy phi thöôøng, oâng baét ñaàu taïo döïng di saûn kieán truùc ñoäc ñaùo cuûa mình, phaàn lôùn trong soá ñoù ngaøy nay ñaõ ñöôïc UNESCO coâng nhaän laø Di saûn Theá giôùi.
Cuõng trong naêm 1878, oâng gaëp Eusebi Guell, moät nhaø phaùt trieån coâng nghieäp ñaày nhieät huyeát vôùi ngheä thuaät. Cuoäc gaëp gôõ aáy ñaõ môû ñaàu cho moät trong nhöõng moái quan heä baûo trôï ngheä thuaät vaø tình baïn hieäu quaû nhaát trong lòch söû. Ngoaøi söï hôïp taùc vôùi Guell, Gaudí coøn nhaän ñöôïc raát nhieàu ñôn ñaët haøng vaø ñeà xuaát voâ soá döï aùn. Nhieàu döï aùn ñaõ ñöôïc hieän thöïc hoùa, trong khi moät soá khaùc chæ toàn taïi treân baûn veõ.
Trong giai ñoaïn tröôûng thaønh, oâng ñaõ saùng taïo neân haøng loaït kieät taùc nhö Casa Batlloù, Casa Milaø, Coâng vieân G#ell (Park G#ell) vaø Haàm moä Coloønia Guell. Cuøng vôùi vieäc daàn ruùt lui khoûi ñôøi soáng xaõ hoäi, Gaudí - ngöôøi thôøi treû töøng thöôøng xuyeân ñeán nhaø haùt, hoøa nhaïc vaø caùc buoåi gaëp gôõ - ñaõ thay ñoåi töø moät quyù oâng lòch laõm coù gu thaåm myõ tinh teá thaønh moät con ngöôøi ít quan taâm ñeán veû beà ngoaøi, daønh toaøn boä taâm huyeát cho ñôøi soáng taâm linh vaø toân giaùo, taäp trung gaàn nhö hoaøn toaøn vaøo vieäc xaây döïng Ñeàn thôø Sagrada Família.
Thaùnh leã
Thaùnh leã Ñöùc Thaùnh cha cöû haønh baét ñaàu luùc 19g30, tröôùc söï tham döï cuûa Quoác vöông vaø hoaøng haäu Taây Ban nha, ñoâng ñaûo caùc hoàng y, giaùm muïc, linh muïc vaø tín höõu.
Baøi giaûng
Trong baøi giaûng thaùnh leã, Ñöùc Thaùnh cha môøi goïi caùc tín höõu haõy chieâm ngaém maàu nhieäm Thieân Chuùa vaø suy tö veà ñôøi soáng Kitoâ höõu nhö moät coâng trình luoân ñang ñöôïc xaây döïng.
Môû ñaàu, ngaøi baøy toû nieàm vui ñöôïc quy tuï cuøng caùc tín höõu taïi Barcelona trong ngoâi thaùnh ñöôøng noåi tieáng do Antoni Gaudí thieát keá. Ngaøi nhaéc raèng Vöông cung Thaùnh ñöôøng Sagrada Família môû roäng voøng tay ñoùn tieáp moïi ngöôøi nhö moät gia ñình ñöôïc quy tuï quanh baøn tieäc Lôøi Chuùa vaø Thaùnh Theå. Ñaây khoâng chæ laø bieåu töôïng cuûa Barcelona vaø Catalonia maø coøn laø daáu chæ cuûa söï hieäp nhaát vaø hoøa hôïp cho toaøn theå Taây Ban Nha.
Ñöùc Thaùnh cha ñaëc bieät baøy toû loøng bieát ôn vì coâng trình kieán truùc ñaëc bieät naøy, ñöôïc Ñöùc Giaùo hoaøng Bieån Ñöùc XVI cung hieán naêm 2010 nhö moät "daáu chæ höõu hình cuûa Thieân Chuùa voâ hình". Ngaøi nhaán maïnh raèng Sagrada Família khoâng chæ laø moät töôïng ñaøi ñaõ hoaøn thaønh, nhöng laø moät coâng tröôøng vaãn ñang tieáp tuïc ñöôïc xaây döïng. Chính ñieàu ñoù trôû thaønh hình aûnh cuûa ñôøi soáng Kitoâ höõu: con ngöôøi khoâng phaûi laø moät coâng trình ñaõ hoaøn taát maø luoân ñang treân haønh trình tröôûng thaønh theo keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa.
Ngaøi giaûi thích raèng chính Thieân Chuùa laø Ñaáng xaây döïng "ngoâi nhaø" cho con ngöôøi. Chuùng ta khoâng phaûi laø nhöõng ngöôøi daønh choã cho Thieân Chuùa, nhöng Thieân Chuùa ñaõ daønh cho moãi ngöôøi moät choã trong chính traùi tim Ngaøi. Qua Ñöùc Gieâsu Kitoâ, con ngöôøi ñöôïc ñoùn nhaän nhö nhöõng ngöôøi con yeâu daáu duø mang thaân phaän toäi loãi. Vì theá, lôøi Chuùa Gieâsu trong Tin Möøng "Neáu caùc oâng khoâng tin raèng Ta laø Ñaáng Haèng Höõu, caùc oâng seõ cheát trong toäi loãi mình" khoâng phaûi laø lôøi ñe doïa nhöng laø lôøi môøi goïi böôùc vaøo söï soáng vaø töï do ñích thöïc.
Töø ñoù, Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh nhöõng heä quaû cuï theå cuûa ñöùc tin. Theo ngaøi, khoâng theå vöøa tin vaøo Chuùa Kitoâ vöøa gaây chieán tranh; khoâng theå tin vaøo Chuùa maø gieát haïi nhöõng sinh linh voâ toäi tröôùc khi sinh ra; cuõng khoâng theå tin vaøo Chuùa maø thôø ô vôùi ngöôøi ñau khoå, ngöôøi ngheøo khoå hay nhöõng ngöôøi phaûi boû queâ höông vì khoán khoù. Ñöùc tin chaân thaät phaûi ñöôïc theå hieän baèng tình yeâu, loøng thöông xoùt vaø söï baûo veä phaåm giaù con ngöôøi.
Ngaøi ñaëc bieät suy nieäm veà Thaùnh giaù treân ñænh ngoïn thaùp Chuùa Kitoâ. Thaùnh giaù laø daáu chæ cuûa tình yeâu Thieân Chuùa, nôi nhöõng ngöôøi bò loaïi tröø ñöôïc naâng leân, ngöôøi toäi loãi ñöôïc bieán ñoåi thaønh thaùnh nhaân vaø söï cheát ñöôïc bieán thaønh söï soáng. Thaäp giaù khoâng coøn laø bieåu töôïng cuûa thaát baïi nhöng laø ngoïn haûi ñaêng cuûa hy voïng, chieáu saùng caû thaønh phoá vaø nhaéc nhôû raèng tình yeâu maïnh hôn söï döõ.
Moät chuû ñeà quan troïng khaùc cuûa baøi giaûng laø moái lieân heä giöõa ñöùc tin vaø ngheä thuaät. Ñöùc Thaùnh cha ca ngôïi thieân taøi cuûa Antoni Gaudí, ngöôøi ñaõ duøng kieán truùc ñeå keå laïi caùc maàu nhieäm cuoäc ñôøi Chuùa Kitoâ. Theo ngaøi, veû ñeïp ngheä thuaät laø moät con ñöôøng ñaëc bieät daãn con ngöôøi ñeán vôùi Thieân Chuùa. Sagrada Família trôû thaønh moät "cuoán Kinh thaùnh baèng ñaù, maøu saéc vaø aùnh saùng", tieáp noái truyeàn thoáng caùc nhaø thôø lôùn thôøi Trung coå trong vieäc loan baùo Tin möøng.
Sau cuøng, Ñöùc Thaùnh cha môøi goïi moïi ngöôøi khoâng chæ ngöôùc nhìn leân ngoïn thaùp cao nhaát theá giôùi cuûa moät nhaø thôø, nhöng coøn bieát naâng ñôõ nhöõng ngöôøi ñang bò vuøi daäp vaø ñau khoå. Ngaøi khaúng ñònh raèng söï vó ñaïi cuûa Sagrada Família khoâng naèm ôû chieàu cao kieán truùc, maø ôû khaû naêng höôùng daãn daân Chuùa böôùc ñi treân con ñöôøng ñöùc tin, döôùi aùnh saùng cuûa thaùnh giaù Chuùa Kitoâ, trong nieàm hy voïng chôø ñôïi ngaøy Ngöôøi trôû laïi.
Khaùnh thaønh thaùp cao nhaát
Thaùnh leã keát thuùc luùc gaàn 21 giôø. Ñöùc Thaùnh cha cuøng ñoaøn röôùc tieán ra beân ngoaøi Ñeàn thôø Thaùnh Gia, vaø töø ñaây ngaøi laøm pheùp ngoïn thaùp Chuùa Kitoâ cao 172 meùt röôõi, thaùp cao nhaát, tröôùc khi chuùc laønh cho caùc tín höõu.
Sau ñoù, töø moät khaùn ñaøi, Ñöùc Thaùnh cha coøn chöùng kieán tieát muïc trình dieãn phaùo boâng vaø caûnh töôïng aùnh saùng. Tröôùc khi giaõ töø nhaø vua, Ñöùc Thaùnh cha coøn khai môû bia kyû nieäm bieán coá ñaëc bieät naøy, roài trôû veà Toøa Toång Giaùm muïc Barcelona, caùch ñoù ba caây soá röôõi ñeå duøng böõa toái vaø nghæ ñeâm.