Nhöõng ñieåm noåi baät trong chuyeán thaêm Taây Ban Nha
cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV
Bình ñöïng Mình Thaùnh, Nghò vieän vaø El Zorro: Nhöõng ñieåm noåi baät trong chuyeán thaêm Taây Ban Nha cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV.
Vuõ Vaên An
Madrid (VietCatholic News 09-06-2026) - Chuùa Kitoâ "laø nieàm an uûi cho ngöôøi yeáu ñuoái, aùnh saùng cho gia ñình, nieàm hy voïng cho ngöôøi beänh vaø bình an cho nhöõng ngöôøi ñau khoå."
Edgar Beltraùn, trong baûn tin ngaøy 09 thaùng 6 naêm 2026 cuûa taïp chí The Pillar, cho hay: Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV ñaõ ñeán Taây Ban Nha vaøo ngaøy 6 thaùng 6 naêm 2026 trong chuyeán thaêm giaùo hoaøng ñaàu tieân tôùi nöôùc naøy sau 15 naêm.
Vôùi tình hình chính trò caêng thaúng cuûa Taây Ban Nha, di saûn Coâng Giaùo saâu saéc vaø tình caûm cuûa chính Ñöùc Giaùo Hoaøng daønh cho ñaát nöôùc naøy, baét nguoàn töø nhöõng naêm thaùng ngaøi coøn laø sinh vieân ôû YÙ, kyø voïng raát cao.
Cho ñeán nay, caûm nhaän chung ôû ñaát nöôùc naøy laø nhöõng kyø voïng ñoù ñaõ ñöôïc ñaùp öùng - neáu khoâng muoán noùi laø vöôït quaù.
Trong khi döï kieán coù 300,000 ngöôøi tham döï buoåi caàu nguyeän vaøo thöù Baûy cuøng vôùi giôùi treû, thì hôn nöûa trieäu ngöôøi ñaõ tham döï. Vaø trong khi döï kieán coù moät trieäu ngöôøi tham döï Thaùnh leã Mình Thaùnh Chuùa cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng vaøo Chuùa nhaät, thì öôùc tính chính thöùc cho thaáy soá ngöôøi tham döï laø 1.5 trieäu.
Vaäy ñaâu laø nhöõng khoaûnh khaéc quan troïng trong chuyeán thaêm Taây Ban Nha cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng?
Haõy cuøng xem:
Buoåi caàu nguyeän daønh cho giôùi treû
Vaøo thöù Baûy, ngaøy 6 thaùng 6 naêm 2026, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ toå chöùc moät buoåi caàu nguyeän daønh cho giôùi treû, bao goàm phaàn hoûi ñaùp, sau ñoù ngaøi ñaõ höôùng daãn ñaùm ñoâng tham döï chaàu Thaùnh Theå vaø ban pheùp laønh.
Caâu hoûi ñaàu tieân daønh cho Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV laø veà nhöõng vò thaùnh naøo, ngoaøi Thaùnh Augustinoâ, ñaõ giuùp ngaøi tröôûng thaønh trong ñöùc tin Kitoâ giaùo, ngaøi ñaõ nhaéc ñeán Thaùnh Gioan Chrysostom, Thaùnh Toâma Villanueva - moät giaùm muïc doøng Augustinoâ ngöôøi Taây Ban Nha theá kyû 16 - vaø Thaùnh Toribio Mogrovejo, moät giaùm muïc truyeàn giaùo ngöôøi Taây Ban Nha ôû Peru theá kyû 16.
"Suy gaãm veà cuoäc ñôøi cuûa nhöõng vò thaùnh naøy, toâi töï nhuû, cuõng nhö Thaùnh Augustinoâ: Neáu hoï coù theå laøm ñöôïc, taïi sao toâi laïi khoâng theå? Ñoù laø moät caâu hoûi maø toâi cuõng muoán chia seû vôùi caùc baïn, khi toâi môøi caùc baïn choïn nhöõng taám göông veà moät cuoäc soáng toát ñeïp, truyeàn caûm höùng cho chính caùc baïn vaø cho ngöôøi khaùc," ngaøi noùi. Tieáp theo, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo ñöôïc hoûi veà nhöõng naêm thaùng truyeàn giaùo ôû Peru, vaø ngaøi noùi raèng ngaøi nhôù nhaát "treân heát laø chöùng nhaân ñöùc tin cuûa ngöôøi daân - moät ñöùc tin ñöôïc ñaùnh daáu bôûi nhieàu khoù khaên, nhöng traøn ñaày hy voïng. Chính söï gaëp gôõ vôùi nhöõng gian khoå vaø caû nieàm vui cuûa ngöôøi daân ñaõ giuùp toâi tröôûng thaønh hôn treân haønh trình theo Chuùa Gieâsu."
"Qua traûi nghieäm ñöùc tin naøy vaøo Lôøi Chuùa, toâi ñaõ thaáy Lôøi Chuùa coù theå bieán xung ñoät thaønh hoøa bình nhö theá naøo," ngaøi noùi theâm.
Ñöùc Giaùo Hoaøng cuõng ñöôïc hoûi laøm theá naøo ñeå nhaän ra tieáng noùi cuûa Chuùa vaø caùch ngaøi ñoàng haønh cuøng con ngöôøi treân haønh trình ñöùc tin cuûa hoï.
"Khi tìm caùch nhaän ra tieáng noùi cuûa Chuùa, söï im laëng laø ñieàu coù theå giuùp chuùng ta nhieàu nhaát. Toâi tin raèng vieäc trau doài khaû naêng im laëng laø raát quan troïng ñoái vôùi moãi ngöôøi chuùng ta. Thöôøng thì chuùng ta ñeo tai nghe, nghe nhaïc hoaëc tìm kieám söï xao nhaõng, vaø chuùng ta khoâng bieát caùch im laëng. Toâi tin raèng chính trong traûi nghieäm im laëng naøy, Chuùa coù theå noùi chuyeän vôùi chuùng ta hoaëc chuùng ta coù theå phaân bieät ñöôïc tieáng noùi cuûa Chuùa," Ñöùc Giaùo Hoaøng noùi.
"Thöù hai, baïn coù theå chaéc chaén raèng Chuùa bieát roõ tieáng noùi cuûa baïn: Ngöôøi nghe thaáy baïn vaø seõ traû lôøi baïn. Ñöøng sôï haõi khi baøy toû nhöõng gì trong loøng baïn# Caàu nguyeän laø moät tieáng noùi töï do chính vì noù khoâng noùi ñeå chöùng toû baûn thaân, ñeå chöùng toû raèng chuùng ta ñaõ chuaån bò saün saøng hoaëc ñeå laøm cho chuùng ta caûm thaáy quan troïng. Khi chuùng ta trôû thaønh lôøi caàu nguyeän, Chuùa ñaùp laïi chuùng ta baèng Lôøi cuûa Ngöôøi, Ñaáng ñaõ trôû thaønh ngöôøi vì chuùng ta, cho thaáy raèng Ngöôøi yeâu thöông chuùng ta baèng caû höõu theå cuûa Ngöôøi."
Cuoái cuøng, moät caëp vôï choàng môùi cöôùi ñaõ hoûi Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV veà caùch soáng nhö nhöõng Kitoâ höõu taän tuïy trong theá giôùi ngaøy nay vaø söù meänh cuûa ngaøi ñoái vôùi giôùi treû trong Giaùo hoäi laø gì. "Nhö toâi ñaõ noùi tröôùc ñaây, ñöøng ngaïi xem xeùt ôn goïi - hoân nhaân cuõng laø moät ôn goïi. Ñöøng sôï hoân nhaân vaø vieäc laäp gia ñình!" ngaøi noùi.
"Toâi muoán trao cho taát caû caùc baïn söù meänh trôû neân thaät söï laø con ngöôøi. Phaûi, haõy laø con ngöôøi: nhöõng ngöôøi nam vaø nöõ baèng xöông baèng thòt!... Haõy laø con ngöôøi nhö Chuùa Kitoâ laø con ngöôøi, con ngöôøi hoaøn haûo, Ñaáng Phuïc Sinh, Ñaáng cuøng chia seû lòch söû vôùi chuùng ta trong moïi thôøi ñaïi."
Leã Mình Thaùnh Chuùa
Ngaøy 7 thaùng 6 naêm 2026 ñaùnh daáu laàn ñaàu tieân trong thôøi hieän ñaïi moät vò Giaùo Hoaøng cöû haønh Leã Mình Thaùnh Chuùa beân ngoaøi Vatican, nôi leã naøy ñöôïc cöû haønh vaøo thöù Naêm haøng tuaàn. Söï kieän naøy bao goàm moät cuoäc röôùc Mình Thaùnh Chuùa do chính Ñöùc Giaùo Hoaøng chuû trì.
Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ söû duïng moät bình ñöïng Mình Thaùnh Chuùa naêm 1943 ñöôïc löu giöõ taïi baûo taøng Nhaø thôø chính toøa Madrid. Bình naøy ñöôïc thieát keá cho Colegio de la Sagrada Familia de Chamberí, moät toå chöùc ban ñaàu daønh rieâng cho vieäc chaêm soùc treû em deã bò toån thöông vaø treû moà coâi. Chieác bình ñöïng Mình Thaùnh ñöôïc thieát keá ôû Granada, söû duïng baïc maï vaøng, men, thaïch anh tím vaø kim cöông, vôùi moät caây thaùnh giaù coù hình boán thaùnh söû ôû hai ñaàu.
Trong baøi giaûng, Ñöùc Giaùo Hoaøng noùi raèng "Leã Mình Thaùnh Chuùa khoâng chæ laø moät cöû haønh khaùc trong lòch phuïng vuï. Ñoù laø moät caùch ñeå trôû veà vôùi coát loõi cuûa ñöùc tin ñeå ñoåi môùi tình yeâu vaø loøng trung thaønh cuûa chuùng ta ñoái vôùi Chuùa. Caùc cuoäc röôùc long troïng ñöôïc toå chöùc vaøo ngaøy naøy ñaõ ñònh hình loøng suøng kính, ngheä thuaät, aâm nhaïc, kieán truùc vaø cuoäc soáng cuûa ngöôøi daân Taây Ban Nha trong nhieàu theá kyû."
"Ngay caû ngaøy nay, chuùng vaãn noùi leân vaø bieåu loä nhöõng tình caûm taâm linh cuûa ñaát nöôùc naøy thoâng qua veû ñeïp vaø söï trang nhaõ cuûa nhöõng taám thaûm hoa, caùc baøn thôø#""Chuùng ta ñöôïc chieâm ngöôõng nhöõng cuoäc röôùc kieäu Thaùnh Theå treân ñöôøng phoá, nhöõng bình ñöïng Mình Thaùnh vaø giaù ñôõ ñöôïc cheá taùc tæ mæ, nhöõng baøi thaùnh ca vaø phaåm phuïc phuïng vuï. Ñaây khoâng phaûi laø moät cuoäc trieån laõm, moät taøn tích cuûa vaên hoùa daân gian hay moät söï phoâ tröông veû ñeïp ñôn thuaàn. Ñoù laø moät lôøi tuyeân xöng ñöùc tin tröôùc söï hieän dieän cuûa Chuùa Phuïc Sinh," ngaøi noùi theâm.
Sau ñoù, Ñöùc Giaùo Hoaøng suy gaãm veà yù nghóa cuûa caùc cuoäc röôùc kieäu Thaùnh Theå.
"Cuoäc röôùc kieäu cho thaáy raèng Ngöôøi khoâng bò giôùi haïn trong nhaø thôø, maø ñeán gaëp gôõ chuùng ta. Chuùa Gieâsu ñi treân ñöôøng phoá, baêng qua caùc quaûng tröôøng vaø thaêm vieáng caùc khu phoá cuûa chuùng ta, hieän dieän trong boái caûnh cuoäc soáng haøng ngaøy cuûa chuùng ta. Ngöôøi laø moät Thieân Chuùa gaàn guõi vôùi chuùng ta, Ñaáng ñoàng haønh cuøng daân Ngöôøi," Chuùa cuûa lòch söû."
"Ngöôøi laø nieàm an uûi cho ngöôøi yeáu ñuoái, aùnh saùng cho caùc gia ñình, nieàm hy voïng cho ngöôøi beänh vaø bình an cho nhöõng ngöôøi ñau khoå. Chuùa Kitoâ röôùc kieäu Thaùnh Theå treân ñöôøng phoá cuõng chính laø Ñaáng ñoàng caûm vôùi ngöôøi ngheøo# Ñoù khoâng chæ ñôn thuaàn laø vieäc mang bình ñöïng Mình Thaùnh ra, maø coøn laø vieäc cho pheùp baûn thaân mình ñöôïc ñöa ra khoûi söï ích kyû vaø thôø ô cuûa mình," ngaøi noùi theâm. Ñöùc Giaùo Hoaøng sau ñoù keâu goïi Giaùo hoäi Taây Ban Nha "ñaûm baûo raèng loøng suøng ñaïo ñaõ ñònh hình vaø xaùc ñònh ñaát nöôùc naøy trong nhieàu theá kyû khoâng phaûi laø moät baûo taøng cuûa quaù khöù ñeå tham quan, maø laø moät tröôøng hoïc ñöùc tin ñeå chuùng ta tieáp thu ngay caû ngaøy nay."
"Moät tröôøng hoïc daïy chuùng ta quyø goái tröôùc Chuùa vaø tröôùc tha nhaân, bôûi vì khoâng ai coù theå quyø goái tröôùc Chuùa maø laïi khinh mieät anh em mình# Moät tröôøng hoïc maø töø ñoù chuùng ta hoïc ñöôïc raèng Chuùa laø moät söï hieän dieän thöïc söï vaø chuùng ta cuõng ñöôïc keâu goïi hieän dieän trong thöïc teá vaø nhöõng thaùch thöùc cuûa xaõ hoäi, khoâng neù traùnh, maø heát loøng coáng hieán cho vieäc xaây döïng lôïi ích chung."
El Zorro gaëp Ñöùc Giaùo Hoaøng
Ngaøy 7 thaùng 6 naêm 2026, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ gaëp gôõ caùc ñaïi dieän cuûa theá giôùi ngheä thuaät, theå thao vaø vaên hoùa. Trong cuoäc gaëp gôõ, dieãn vieân kieâm nhaø saûn xuaát Hollywood Antonio Banderas ñaõ noùi veà moái lieân heä giöõa ñöùc tin Coâng Giaùo vaø ngheä thuaät trong cuoäc ñôøi oâng.
Banderas baét ñaàu baøi phaùt bieåu cuûa mình baèng caùch noùi raèng "moái quan heä giöõa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo vaø ngheä thuaät khoâng chæ mang laïi nhieàu keát quaû toát ñeïp maø coøn mang tính quyeát ñònh. Giaùo hoäi laø nhaø saûn xuaát ngheä thuaät vó ñaïi nhaát trong lòch söû nhaân loaïi."
"Coát loõi cuûa ñoäng löïc saùng taïo ñoù laø Ñaáng traûi daøi qua nhieàu theá kyû, phong caùch vaø vaên hoùa, vaø chaéc chaén laø nhaân vaät ñöôïc mieâu taû nhieàu nhaát trong lòch söû ngheä thuaät: Chuùa Gieâsu Kitoâ, nhaân vaät trung taâm trong boä phim cuoäc ñôøi," oâng noùi theâm.
Banderas, ngöôøi ñeán töø Maùlaga ôû mieàn nam Taây Ban Nha, cuõng ñaõ thaûo luaän veà vieäc caùc cuoäc röôùc kieäu vaø caùc nghi leã suøng kính daân gian ôû queâ höông oâng ñaõ aûnh höôûng ñeán ñöùc tin cuûa oâng nhö theá naøo.
"Nhöõng leã hoäi daân gian dieãn ra treân ñöôøng phoá, môû ra moät nghi thöùc huøng vó cuûa ngheä thuaät vaø ñöùc tin, cuûa coäi nguoàn vaø loøng suøng kính# cuûa phuïng vuï mang tính saân khaáu maø moãi naêm bieán thaønh phoá thaønh moät khoâng gian nôi ngheä thuaät vaø taâm linh hoøa quyeän. Vaø chính ôû ñoù# khi môùi chæ 4 hoaëc 5 tuoåi, moät caâu hoûi naûy sinh trong toâi chæ chöùa moät töø: Chuùa?"
"Daàn daàn, toâi tìm thaáy caâu traû lôøi, moät soá caâu traû lôøi ñôn giaûn nhö caâu traû lôøi toâi nhaän ra trong aùnh maét cuûa meï toâi khi baø chaêm chuù nhìn vaø höôùng traùi tim thaønh kính veà Ñöùc Meï Hy Voïng ñang ngöï treân ngai vaøng# Hoaëc giöõa nhöõng ngöôøi daân khieâm nhöôøng, toát buïng cuûa thaønh phoá toâi, nhöõng ngöôøi moãi naêm ñeàu xuoáng ñöôøng - vaø vaãn ñang laøm vaäy - mang caû khu phoá treân vai, mang theo nhöõng hình aûnh giuùp hoï tìm thaáy chính mình khi tìm kieám Chuùa," oâng noùi theâm.
Banderas keát thuùc baøi phaùt bieåu cuûa mình baèng caùch trích daãn moät caâu noùi cuûa Thaùnh Augustinoâ maø Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo thöôøng nhaéc ñeán.
"'Caùc baïn noùi raèng thôøi theá ñang toài teä. Haõy soáng toát hôn, vaø thôøi theá seõ toát hôn. Caùc baïn chính laø thôøi theá,'" nhö Thaùnh Augustinoâ ñaõ noùi.
"Thöa Ñöùc Thaùnh Cha, con ñeán ñaây vì vôû nhaïc kòch 'Godspell'," Banderas noùi, vì oâng laø nhaø saûn xuaát cho phieân baûn tieáng Taây Ban Nha cuûa vôû kòch naêm 1971. "Hoâm nay con ñeán ñaây ñeå thuù nhaän raèng con ñaõ bò Chuùa meâ hoaëc. Caûm ôn Ñöùc Thaùnh Cha raát nhieàu," oâng keát luaän.
Baøi phaùt bieåu tröôùc Quoác hoäi Taây Ban Nha
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV trôû thaønh vò Giaùo hoaøng ñaàu tieân phaùt bieåu tröôùc Quoác hoäi Taây Ban Nha vaøo ngaøy 8 thaùng 6 naêm 2026.
Maëc duø Thaùnh Gioan Phaoloâ II ñaõ naêm laàn ñeán thaêm Taây Ban Nha vaø Ñöùc Benedict XVI ba laàn, nhöng chöa ai töøng phaùt bieåu tröôùc phieân hoïp chung cuûa Quoác hoäi Taây Ban Nha.
Baøi phaùt bieåu ñöôïc kyø voïng raát lôùn, xeùt ñeán moái quan heä phöùc taïp giöõa Giaùo hoäi vaø nhaø nöôùc ôû Taây Ban Nha. Chính phuû caùnh taû cuûa nöôùc naøy ñaõ thuùc ñaåy caùc chính saùch veà phaù thai, an töû vaø caùc vaán ñeà LGBT, ñoàng thôøi tìm ñöôïc tieáng noùi chung vôùi Giaùo hoäi veà vaán ñeà di cö vaø moâi tröôøng.
Ñoàng thôøi, caêng thaúng vaãn coøn cao veà caùc vaán ñeà nhö Thung luõng nhöõng ngöôøi ngaõ xuoáng, taøi trôï coâng cho giaùo duïc Coâng Giaùo vaø vieäc xöû lyù cuoäc khuûng hoaûng laïm duïng. Moâi tröôøng chính trò caøng trôû neân phöùc taïp hôn bôûi moät loaït caùc vuï beâ boái tham nhuõng trong nhöõng thaùng gaàn ñaây lieân quan ñeán caùc quan chöùc caáp cao cuûa chính phuû vaø moät cöïu thuû töôùng.
Baøi phaùt bieåu cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng taäp trung vaøo moái quan heä giöõa luaät phaùp vaø phaåm giaù con ngöôøi, döïa treân di saûn trí tueä vaø toân giaùo phong phuù cuûa Taây Ban Nha ñeå suy gaãm veà vaán ñeà ñoù. "Trích töø nhöõng trang saùch baát huû cuûa Don Quixote, nôi Cervantes tuyeân boá raèng 'töï do# laø moät trong nhöõng moùn quaø quyù giaù nhaát maø trôøi ban taëng cho loaøi ngöôøi'. "#ñeán chieàu saâu taâm linh cuûa Thaùnh Teresa thaønh AÙvila... Taây Ban Nha ñaõ bieát caùch nhìn nhaän con ngöôøi khoâng chæ laø moät maét xích trong traät töï xaõ hoäi, kinh teá hay chính trò# noùi toùm laïi, laø moät ngöôøi maø phaåm giaù cuûa hoï ñöôïc öu tieân hôn moïi lôïi ích vaø haønh ñoäng laäp phaùp phaûi phuïc vuï cho hoï."
Ñöùc Giaùo Hoaøng cuõng nhaán maïnh di saûn cuûa Ñaïi hoïc Salamanca, nhoùm caùc nhaø thaàn hoïc, trieát gia vaø luaät gia Taây Ban Nha theá kyû 16, nhöõng ngöôøi coù nhöõng suy tö veà phaåm giaù con ngöôøi, luaät töï nhieân vaø quyeàn cuûa caùc daân toäc ñaõ giuùp ñònh hình neàn taûng cuûa luaät quoác teá trong thôøi kyø ñaàu Taây Ban Nha ñoâ hoä chaâu Myõ.
"Salamanca [ñaõ] thöïc hieän moät caùch roõ raøng, söï suy tö veà ñaïo ñöùc vaø phaùp lyù maø tình hình ñoøi hoûi. Taïi tröôøng ñaïi hoïc ñoù, 500 naêm tröôùc, khi nhöõng theá giôùi môùi vaø nhöõng khaû naêng to lôùn ñang môû ra trong moái quan heä giöõa caùc daân toäc, moät soá giaùo vieân ñaõ hieåu raèng lyù trí khoâng theå ñöôïc vieän daãn ñeå hôïp phaùp hoùa baát cöù theá löïc naøo# coù veû thuaän tieän. Do ñoù, hoï ñaõ ñöa vaøo söï phaân ñònh lòch söû caâu hoûi veà giaù trò khoâng theå thieáu cuûa moãi con ngöôøi vaø giôùi haïn ñaïo ñöùc cuûa quyeàn löïc." "Töø Taây Ban Nha, nhöõng suy tö cuûa Tröôøng phaùi Salamanca# ñaõ giuùp ñònh hình moät yù thöùc phaùp lyù vaø ñaïo ñöùc coù khaû naêng ghi nhôù raèng quyeàn löïc luoân ñi keøm vôùi traùch nhieäm vaø moãi con ngöôøi phaûi ñöôïc coâng nhaän laø chuû theå cuûa caùc quyeàn vaø nghóa vuï."
Ñöùc Giaùo Hoaøng keâu goïi ngöôøi Taây Ban Nha noi theo tinh thaàn cuûa caùc nhaø tö töôûng Salamanca trong vieäc ñaët phaåm giaù con ngöôøi vaø lôïi ích chung laøm trung taâm cuûa suy tö chính trò vaø phaùp lyù.
"Moïi xaõ hoäi coâng baèng thöïc söï ñeàu ñöôïc xaây döïng treân söï thöøa nhaän phaåm giaù baát khaû xaâm phaïm cuûa con ngöôøi. Phaåm giaù ñoù coù tröôùc baát cöù söï nhöôïng boä naøo cuûa Nhaø nöôùc vaø khoâng theå bò leä thuoäc vaøo söï ñoàng thuaän xaõ hoäi hay thay ñoåi hoaëc nhöõng yù thích nhaát thôøi cuûa ña soá taïi baát cöù thôøi ñieåm naøo# Ñöùc tin Kitoâ giaùo tuyeân boá ñieàu ñoù döïa treân Maëc Khaûi; lyù trí con ngöôøi coù theå nhaän ra ñoù laø moät yeâu caàu ñöôïc ghi khaéc trong chaân lyù cuûa con ngöôøi."
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV cuõng ñaõ baûo veä maïnh meõ söï soáng töø khi thuï thai ñeán khi cheát töï nhieân.
"Theo nghóa naøy, neáu söï soáng khoâng coøn ñöôïc coâng nhaän laø moät giaù trò cô baûn, thì xaõ hoäi cuûa chuùng ta coù theå coù töông lai gì?" Lieäu moät coäng ñoàng boû maëc nhöõng ñöùa treû chöa chaøo ñôøi, ngöôøi giaø, ngöôøi beänh, nhöõng ngöôøi chòu ñöïng trong im laëng, hay nhöõng ngöôøi hoaøn toaøn phuï thuoäc vaøo söï chaêm soùc cuûa ngöôøi khaùc coù theå ñöôïc goïi laø hoaøn toaøn coâng baèng hay khoâng?"
"Vieäc baûo veä söï soáng con ngöôøi khoâng phaûi laø vaán ñeà ñaûng phaùi hay lôïi ích toân giaùo: ñoù laø muïc tieâu cuûa neàn vaên minh. Moãi maïng soáng con ngöôøi phaûi ñöôïc coâng nhaän vaø baûo veä töø khi thuï thai ñeán khi keát thuùc töï nhieân, trong moïi hoaøn caûnh toàn taïi. Khi söï chaéc chaén naøy bò che khuaát, nhöõng ngöôøi deã bò toån thöông nhaát seõ laø naïn nhaân ñaàu tieân, vaø luaät phaùp maát ñi yù nghóa saâu saéc nhaát cuûa noù: phuïc vuï vaø baûo veä moïi ngöôøi. Vì lyù do naøy, söï vó ñaïi veà maët ñaïo ñöùc cuûa moät quoác gia ñöôïc theå hieän treân heát ôû khaû naêng ñoàng haønh, baûo veä vaø yeâu thöông nhöõng sinh maïng mong manh nhaát," ngaøi noùi theâm.
Ñöùc Giaùo Hoaøng tieáp tuïc nhaän xeùt ñoù baèng lôøi keâu goïi toân troïng phaåm giaù con ngöôøi cuûa ngöôøi di cö ñoàng thôøi baûo veä quyeàn khoâng bò eùp buoäc di cö thoâng qua vieäc caûi thieän ñieàu kieän ñòa phöông.
"Bi kòch cuûa vaán ñeà di cö cuõng thaùch thöùc löông taâm cuûa caùc quoác gia vaø neàn taûng ñaïo ñöùc cuûa traät töï quoác teá ngaøy nay. Nhieàu ngöôøi ñaøn oâng, phuï nöõ vaø treû em, thöôøng trong nhöõng hoaøn caûnh bi thaûm, buoäc phaûi rôøi boû coäng ñoàng cuûa mình vaø boû laïi nhöõng ngöôøi thaân yeâu, lòch söû vaø moái lieân heä.
Ñieàu naøy laøm naûy sinh nhu caàu keùp veà coâng baèng xaõ hoäi: cung caáp nhöõng con ñöôøng an toaøn vaø hôïp phaùp, söï chaøo ñoùn toân troïng vaø cô hoäi thöïc söï ñeå hoäi nhaäp; vaø ñoàng thôøi, thuùc ñaåy quyeàn ñöôïc ôû laïi treân ñaát nöôùc cuûa mình, noã löïc ñaûm baûo raèng khoâng ai phaûi rôøi boû nhaø cöûa vì thieáu hoøa bình, an ninh hoaëc ñieàu kieän soáng töû teá.
Ñöùc Giaùo Hoaøng cuõng baûo veä töï do toân giaùo, vaø cuï theå hôn laø aán tích toøa giaûi toäi, trong moät ñieàu döôøng nhö aùm chæ ñeán nhöõng noã löïc gaàn ñaây ôû Phaùp nhaèm buoäc caùc linh muïc phaûi tieát loä thoâng tin thu ñöôïc trong bí tích xöng toäi.
"AÁn tích toøa giaûi toäi coù taàm quan troïng ñaëc bieät ñoái vôùi Giaùo Hoäi Coâng Giaùo. Ñoù laø moät phaàn cuûa phaïm vi roäng lôùn hôn cuûa töï do toân giaùo, ñaûm baûo cho caùc coäng ñoàng tín höõu khoâng gian rieâng cho cuoäc soáng, toå chöùc vaø kyû luaät noäi boä# Baûo veä noù veà maët phaùp lyù# coù nghóa laø baûo toàn moät khoâng gian thieâng lieâng cuûa töï do noäi taâm, nôi ngöôøi tín höõu coù theå môû loøng mình vôùi Chuùa maø khoâng sôï aùp löïc beân ngoaøi," ngaøi noùi theâm.
Ñöùc Giaùo Hoaøng keát thuùc baøi phaùt bieåu baèng caùch nhaéc nhôû veà yù nghóa thöïc söï cuûa töï do vaø phaùp luaät trong tö töôûng Coâng Giaùo.
"Töï do khoâng chæ ñôn giaûn coù nghóa laø ñöôïc töï do khoûi söï cöôõng böùc hoaëc coù nhieàu löïa choïn; noù coù nghóa laø coù theå nhaän ra ñieàu toát vaø cam keát thöïc hieän noù moät caùch coù traùch nhieäm. Vì lyù do naøy, moïi xaõ hoäi thöïc söï töï do cuõng ñoøi hoûi söï haïn cheá thích ñaùng ñoái vôùi quyeàn löïc nhaø nöôùc... Ñöùc tin khoâng tìm caùch aùp ñaët baûn thaân thoâng qua ñaëc quyeàn hoaëc söï cöôõng böùc; tuy nhieân, noù cuõng khoâng theå bò im laëng nhö theå noù khoâng lieân quan ñeán ñôøi soáng coâng coäng."
"Moät ñaïo luaät khoâng ñaït ñöôïc söï vó ñaïi thöïc söï cuûa noù chæ baèng vieäc ñöôïc ban haønh chính thöùc; noù ñaït ñöôïc ñieàu ñoù khi, ngoaøi vieäc hôïp leä veà hình thöùc, noù coù theå ñöùng vöõng tröôùc phaåm giaù cuûa con ngöôøi vaø vöôït qua thöû nghieäm ñoù maø khoâng caàn xaáu hoå," ngaøi keát luaän.
Sau ñoù, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ giao phoù ñaát nöôùc cho söï baûo hoä cuûa Ñöùc Meï Truï Coät vaø Thaùnh Gia-coâ-beâ Toâng ñoà, vaø ñöôïc tieáp noái baèng traøng phaùo tay keùo daøi baûy phuùt.
Boùng daùng Catalan
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV seõ ñeán Barcelona vaøo ngaøy 9 thaùng 6 naêm 2026. Tranh caõi ñaõ noå ra trong khu vöïc sau khi coù thoâng baùo raèng Ñöùc Giaùo Hoaøng seõ khoâng ñoïc baøi phaùt bieåu cuûa mình baèng tieáng Catalan - moät ngoân ngöõ maø ngaøi khoâng bieát noùi - vaø thay vaøo ñoù seõ laøm pheùp baèng tieáng Taây Ban Nha cho Thaùp Chuùa Gieâsu Kitoâ taïi Vöông cung thaùnh ñöôøng Sagrada Familia.
Treân thöïc teá, Miriam Nogueras, ngöôøi phaùt ngoân cuûa ñaûng ñoäc laäp Junts per Catalunya taïi Quoác hoäi, ñaõ noùi chuyeän vôùi Ñöùc Giaùo Hoaøng tröôùc baøi phaùt bieåu cuûa ngaøi tröôùc Quoác hoäi Taây Ban Nha, yeâu caàu ngaøi phaùt bieåu baèng tieáng Catalan.
"Gioáng nhö Gaudí, toâi laø ngöôøi Catalan. "Noùi ngoân ngöõ cuûa vuøng ñaát chaøo ñoùn mình laø moät haønh ñoäng tuyeät vôøi theå hieän tình yeâu thöông vaø söï toân troïng," oâng Nogueras noùi vôùi Ñöùc Giaùo Hoaøng baèng tieáng Anh. Chuû tòch ñaûng naøy taïi Thöôïng vieän cuõng noùi ñieàu töông töï vôùi Ñöùc Giaùo Hoaøng baèng tieáng YÙ.
Nhieàu thaønh vieân cuûa caùc ñaûng uûng hoä ñoäc laäp Catalonia töø choái noùi tieáng Taây Ban Nha trong caùc boái caûnh chính thöùc, vaø laø moät phaàn cuûa saùng kieán ñöôïc thoâng qua naêm 2024 nhaèm coù caùc phieân dòch vieân tieáng Catalan, tieáng Basque vaø tieáng Galician trong Quoác hoäi Taây Ban Nha, maëc duø taát caû caùc thaønh vieân Quoác hoäi Taây Ban Nha ñeàu noùi tieáng Taây Ban Nha.
Trong baøi phaùt bieåu cuûa mình, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ ca ngôïi tieáng Taây Ban Nha laø "ngoân ngöõ keát noái caùc chaâu luïc."
Cöïu chuû tòch cuûa Generalitat - töông ñöông vôùi thoáng ñoác vuøng Catalonia - Carles Puidgemont ñaõ keâu goïi ngöôøi daân Catalonia la où Giaùo hoaøng trong chuyeán thaêm nhaø thôø Sagrada Familia, trong khi Silvia Orriols, moät thò tröôûng noåi tieáng cuûa Catalonia, cho bieát baø seõ khoâng tham gia caùc hoaït ñoäng ñaõ leân keá hoaïch neáu Ñöùc Giaùo Hoaøng phaùt bieåu baèng tieáng Taây Ban Nha.
Hoàng Y Juan Joseù Omella cuûa Barcelona ñaõ baûo veä quyeát ñònh cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng, noùi raèng Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo khoâng bieát noùi tieáng Catalan.
Tuy nhieân, moät soá phaàn cuûa Thaùnh leã taïi Sagrada Familia seõ ñöôïc cöû haønh baèng tieáng Catalan. Khi Ñöùc Giaùo Hoaøng Benedict XVI ñeán thaêm vaøo naêm 2010, ngaøi ñaõ giaûng baøi thuyeát giaùo baèng tieáng Taây Ban Nha, nhöng hai ñoaïn vaên daøi ñöôïc vieát baèng tieáng Catalan. Omella cho bieát oâng hy voïng Ñöùc Giaùo Hoaøng seõ noùi moät vaøi caâu tieáng Catalan trong Thaùnh leã vaø trong caùc baøi phaùt bieåu coâng khai cuûa ngaøi ôû Barcelona.
"Toâi bieát ngaøi ñang coá gaéng heát söùc ñeå noùi tieáng Catalan." "Ngaøi aáy thoâng thaïo nhieàu thöù tieáng, noùi tieáng Anh, tieáng Taây Ban Nha, tieáng Phaùp vaø tieáng YÙ raát troâi chaûy," Omella noùi trong moät cuoäc phoûng vaán.
Baøi phaùt bieåu tröôùc hoäi nghò caùc giaùm muïc
Cuõng vaøo ngaøy 8 thaùng 6, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV ñaõ coù baøi phaùt bieåu tröôùc caùc giaùm muïc Taây Ban Nha taïi truï sôû hoäi ñoàng giaùm muïc Taây Ban Nha.
Ñöùc Giaùo Hoaøng nhaéc nhôû caùc giaùm muïc veà taàm quan troïng cuûa caùc bí tích, "Baùnh Lôøi Chuùa vaø Thaùnh Theå thaäm chí coøn caàn thieát hôn caû thöùc aên vaät chaát ñoái vôùi chuùng ta vì chuùng môû ra cho chuùng ta con ñöôøng cöùu roãi."
"Vaán ñeà khoâng phaûi laø laøm cho vieäc cöû haønh trôû neân haáp daãn hôn hay keùm haáp daãn hôn; maø laø caûm nhaän raèng, neáu chuùng ta laø moät phaàn cuûa Ngöôøii, söï vaéng maët cuûa Ngöôøi gaây ra trong chuùng ta moät söï boàn choàn töông töï nhö côn ñoùi theå xaùc. Ñôøi soáng bí tích mang laïi nhòp ñieäu cho söï hieän höõu cuûa chuùng ta# gioáng nhö moät vaän ñoäng vieân ñang caân nhaéc söùc maïnh caàn thieát ñeå veà ñích."
Ñöùc Giaùo Hoaøng sau ñoù gôïi yù raèng moät soá khía caïnh cuûa moâ hình truyeàn giaùo xuaát hieän trong thôøi kyø Taùi chinh phuïc Taây Ban Nha - quaù trình keùo daøi haøng theá kyû maø caùc vöông quoác Kitoâ giaùo ôû baùn ñaûo Iberia daàn daàn giaønh laïi laõnh thoå töø söï cai trò cuûa ngöôøi Hoài giaùo - coù theå mang laïi baøi hoïc cho Giaùo hoäi ngaøy nay.
"Ñaây khoâng phaûi laø laàn ñaàu tieân Taây Ban Nha phaûi ñoái dieän vôùi tình huoáng nhö vaäy: trong quaù khöù, chaúng haïn, khi Giaùo hoäi phaûi xaây döïng laïi söï hieän dieän cuûa mình ôû nhöõng vuøng ñaát bò taøn phaù, caùc moâ hình truyeàn giaùo ñaõ xuaát hieän vaø sau ñoù ñöôïc xuaát khaåu sang chaâu Myõ, vaø chuùng coù theå giuùp chuùng ta trong söù meänh cuûa mình ôû ñaây."
"Chuùng ta cuõng ñöôïc keâu goïi xaây döïng moät thöïc taïi môùi thoâng qua ñoái thoaïi toân troïng vaø söû duïng nhöõng ngoân ngöõ môùi, gioáng nhö vò "thaùnh mufti" noåi tieáng cuûa Granada, Cha Hernando de Talavera, vaø sau naøy laø Thaùnh Toribio de Mogrovejo ôû chaâu Myõ, moät vò giaùm muïc göông maãu ñaõ vöôn tôùi nhöõng ngöôøi khaùc trong thôøi kyø truyeàn giaùo vaø taùi toå chöùc Giaùo hoäi, vaø chuùng ta ñang kyû nieäm 300 naêm ngaøy phong thaùnh cuûa ngaøi," ngaøi noùi.
Cha Hernando de Talavera OSH laø cha giaûi toäi cuûa Toâi tôù Chuùa, Nöõ hoaøng Isabella xöù Castille, ñöôïc boå nhieäm laøm Toång giaùm muïc Granada naêm 1493, sau khi quaân Taây Ban Nha chieám laïi Granada. Talavera noåi tieáng vì phaûn ñoái vieäc caûi ñaïo cöôõng böùc, vaø vì keát baïn vôùi ngöôøi Hoài giaùo, hieåu bieát veà kinh saùch vaø vaên hoùa cuûa hoï nhö moät phöông tieän ñeå truyeàn giaùo cho hoï.
Sau ñoù, Ñöùc Giaùo Hoaøng tieáp tuïc vôùi moät suy nieäm veà muïc vuï ôn goïi vaø muïc vuï giôùi treû.
"Muïc vuï ôn goïi khoâng theå chæ ñôn thuaàn laø theo ñuoåi soá löôïng." "Noù baét nguoàn töø nhöõng coäng ñoàng soáng ñoäng, töø nhöõng linh muïc haïnh phuùc, töø nhöõng gia ñình coù khaû naêng laøm chöùng cho veû ñeïp cuûa loøng trung thaønh, töø moät Giaùo hoäi bieát caùch theå hieän moät caùch giaûn dò raèng vieäc theo Chuùa Kitoâ khoâng laøm ngheøo naøn cuoäc soáng, maø traùi laïi laøm phong phuù theâm noù," ngaøi noùi theâm.
Sau ñoù, ngaøi noùi veà quaù trình taùi toå chöùc caùc chuûng vieän ôû Taây Ban Nha, ñang ñöôïc tieán haønh töø naêm 2024 theo yeâu caàu cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Phanxicoâ.
"Vieäc baûo toàn caùc caáu truùc khoâng theå ñöôïc öu tieân hôn lôïi ích toát ñeïp cuûa chính ôn goïi. Caùc chuûng sinh coù quyeàn ñöôïc ñaøo taïo toát nhaát coù theå, vaø Giaùo hoäi, veà phaàn mình, coù quyeàn coù nhöõng linh muïc ñöôïc ñaøo taïo ñaøng hoaøng."
"Tieâu chuaån ñeå caùc chuûng vieän trôû thaønh nhöõng ngoâi nhaø ñaøo taïo ñích thöïc laø phaûi ñaûm baûo traûi nghieäm ñaày ñuû veà ñôøi soáng coäng ñoàng; phaûi coù nhöõng ngöôøi ñaøo taïo taän taâm vôùi vieäc hoïc taäp vaø giaûng daïy, coù kinh nghieäm trong vieäc ñoàng haønh taâm linh# Ñeå ñaït ñöôïc ñieàu naøy, ñieàu caàn thieát khoâng chæ laø hôïp löïc maø coøn phaûi hoïc caùch laøm vieäc cuøng nhau ñeå giaûi quyeát nhöõng thaùch thöùc naøy," ngaøi noùi.