Phaùt bieåu cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV
tröôùc Quoác hoäi Taây Ban Nha:
Luaät phaùp phaûi ñöùng vöõng
tröôùc phaåm giaù con ngöôøi maø khoâng bò hoå theïn
Phaùt bieåu cuûa Ñöùc Thaùnh Cha Leâoâ XIV tröôùc Quoác hoäi Taây Ban Nha: Luaät phaùp phaûi ñöùng vöõng tröôùc phaåm giaù con ngöôøi maø khoâng bò hoå theïn.
Vuõ Vaên An
Madrid (VietCatholic News 08-06-2026) - Daniel Esparza, trong baûn tin ngaøy 08/06/2026 cuûa Aleteia, cho hay: Trong baøi phaùt bieåu lòch söû tröôùc Quoác hoäi Taây Ban Nha, baøi phaùt bieåu ñaàu tieân cuûa moät vò Giaùo hoaøng, Ñöùc Leo XIV ñaõ ñaët ra moät tieâu chuaån khaét khe cho vieäc laäp phaùp - moät tieâu chuaån maø khoâng moät cuoäc boû phieáu ña soá naøo coù theå töï mình ñaùp öùng ñöôïc.
Trong moät trong nhöõng khoaûnh khaéc ñöôïc mong ñôïi nhaát trong chuyeán toâng du ñeán Taây Ban Nha, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV ñaõ ñöùng tröôùc Quoác hoäi (Cortes Generales) hoâm thöù Hai, ngaøy 8 thaùng 6 naêm 2026, vaø ñöa ra cho caùc nhaø laäp phaùp moät thöôùc ño thaàm laëng nhöng ñaày thaùch thöùc veà coâng vieäc cuûa chính hoï. Moät ñaïo luaät, ngaøi noùi vôùi phieân hoïp chung cuûa caùc ñaïi bieåu vaø thöôïng nghò só, "khoâng ñaït ñöôïc söï vó ñaïi thöïc söï cuûa noù chæ baèng vieäc ñöôïc chính thöùc thoâng qua. Noù ñaït ñöôïc ñieàu ñoù khi, vöôït ra ngoaøi tính hôïp leä veà hình thöùc, noù coù theå ñöùng vöõng tröôùc phaåm giaù cuûa con ngöôøi vaø vöôït qua thöû thaùch ñoù maø khoâng bò hoå theïn."
Caâu noùi naøy ñöôïc thoát ra gaàn cuoái baøi phaùt bieåu daøi 30 phuùt taïi Saloùn de Plenos cuûa Palacio de las Cortes - laàn ñaàu tieân trong lòch söû moät vò Giaùo hoaøng phaùt bieåu tröôùc Quoác hoäi Taây Ban Nha. Nhöng chính ñieàu ñoù ñaõ taïo neân xöông soáng cho baøi phaùt bieåu.
Moïi ñieàu khaùc maø Leo XIV noùi - veà gia ñình, veà di cö, veà trí tueä nhaân taïo, veà taùi vuõ trang, veà bí maät xöng toäi - ñeàu xuaát phaùt töø cuøng moät söï nhaán maïnh: raèng phaåm giaù con ngöôøi coù tröôùc nhaø nöôùc, coù tröôùc ña soá, vaø khoâng theå ñöôïc ban cho hay töôùc boû bôûi baát cöù ñaïo luaät naøo.
Söï nhaán maïnh ñoù, Ñöùc Giaùo Hoaøng caån thaän löu yù, khoâng chæ laø moät tuyeân boá thaàn hoïc. "Ñöùc tin Kitoâ giaùo tuyeân boá ñieàu ñoù töø Maëc Khaûi," ngaøi noùi, "nhöng lyù trí con ngöôøi coù theå nhaän ra ñoù laø moät yeâu caàu ñöôïc ghi khaéc trong chaân lyù cuûa con ngöôøi." Ngaøi trích daãn baøi phaùt bieåu naêm 2011 cuûa Benedict XVI tröôùc Quoác hoäi Ñöùc veà cuøng moät ñieåm - moät söï laëp laïi coù chuû yù, vaø laø moät tín hieäu cho thaáy ngaøi ñang ñaët mình trong moät doøng lieân tuïc cuûa söï tham gia cuûa Giaùo hoaøng vôùi caùc ñònh cheá daân chuû, chöù khoâng phaûi laø öùng khaåu cho moät khaùn giaû Taây Ban Nha.
Ngaøi keát thuùc baèng moät cöû chæ höôùng leân - theo nghóa ñen vaø nghóa boùng. Ngaøi nhaän xeùt raèng gieáng trôøi phía treân phoøng hoïp cho aùnh saùng chieáu vaøo töø treân cao. Chính trò cuõng caàn phaûi nhaän ra moät thöôùc ño coù tröôùc vaø vöôït leân treân noù.
Khung lòch söû maø ngaøi choïn laø Salamanca. Ngaøi nhaéc laïi, caùch ñaây 500 naêm, khi nhöõng theá giôùi môùi ñang môû ra vaø quyeàn löïc ñang tìm kieám voû boïc phaùp lyù cho nhöõng tham voïng cuûa mình, caùc baäc thaày cuûa tröôøng ñaïi hoïc ñoù ñaõ ñöa vaøo lyù luaän lòch söû caâu hoûi veà giaù trò khoâng theå thieáu cuûa moãi con ngöôøi vaø giôùi haïn ñaïo ñöùc cuûa quyeàn löïc. Francisco de Vitoria vaø caùc nhaø thaàn hoïc doøng Ña Minh vaø doøng Teân xung quanh oâng ñaõ taïo neân nhöõng gì seõ trôû thaønh neàn taûng cuûa luaät quoác teá-khoâng phaûi vì Giaùo hoäi hay xaõ hoäi Taây Ban Nha luoân soáng theo nhöõng tröïc giaùc ñoù, Ñöùc Leo XIV thaúng thaén thöøa nhaän, maø vì chính nhöõng tröïc giaùc ñoù ñaõ chöùng toû taàm quan troïng vöôït thôøi ñaïi. "Di saûn ñoù vaãn soáng trong caùc phieân hoïp Quoác hoäi naøy," ngaøi noùi, "moãi khi nhaø laäp phaùp hoûi laøm theá naøo ñeå bieán nhöõng gì coù theå thaønh coâng baèng, nhöõng gì hôïp phaùp trôû neân thöïc söï nhaân baûn."
Töø neàn taûng ñoù, ngaøi ñaõ chuyeån sang moät loaït caùc moái quan taâm cuï theå. Ngaøi baûo veä gia ñình nhö laø nôi ñaàu tieân hoïc hoûi ngöõ phaùp cuûa ñôøi soáng coäng ñoàng, vaø vieän daãn quyeàn cuûa cha meï trong vieäc ñònh höôùng giaùo duïc con caùi theo nieàm tin ñaïo ñöùc vaø toân giaùo cuûa rieâng hoï - moät vaán ñeà gaây tranh caõi ôû Taây Ban Nha, nôi vai troø cuûa caùc tröôøng Coâng Giaùo trong heä thoáng giaùo duïc coâng vaãn coøn gaây tranh caõi. Ngaøi keâu goïi caùc tuyeán ñöôøng an toaøn vaø hôïp phaùp cho ngöôøi di cö, nhöng cuõng keâu goïi caùc ñieàu kieän cho pheùp ngöôøi daân ñöôïc ôû laïi ñaát nöôùc cuûa hoï. Ngaøi caûnh baùo choáng laïi söï bình thöôøng hoùa aâm thaàm cuûa vieäc taùi vuõ trang nhö moät phaûn öùng tröôùc söï baát oån quoác teá, vaø nhaán maïnh raèng caùc quyeát ñònh veà sinh töû khoâng bao giôø ñöôïc giao cho caùc heä thoáng töï ñoäng - moät söï aùm chæ tröïc tieáp ñeán vieäc söû duïng trí tueä nhaân taïo trong boái caûnh quaân söï.
Veà töï do toân giaùo, ngaøi ñaõ thaúng thaén. Ngaøi laäp luaän raèng bí maät cuûa vieäc xöng toäi caàn ñöôïc baûo veä phaùp lyù töông töï nhö caùc thoâng tin ñaëc quyeàn trong caùc ngaønh ngheà khaùc - moät nhaän xeùt ngaàm ñeà caäp ñeán caùc cuoäc tranh luaän laäp phaùp ñang dieãn ra ôû moät soá quoác gia chaâu AÂu veà nghóa vuï baùo caùo baét buoäc ñoái vôùi giaùo só.
Ngaøi keát thuùc baèng moät cöû chæ höôùng leân - theo nghóa ñen vaø nghóa boùng. OÂng nhaän xeùt raèng gieáng trôøi phía treân phoøng hoïp cho aùnh saùng chieáu vaøo töø treân cao. Chính trò cuõng caàn phaûi nhaän ra moät thöôùc ño coù tröôùc vaø vöôït leân treân noù. Nhöõng böùc tranh treân caùc böùc töôøng phía treân cuûa baùn nguyeät, moâ taû vieäc ñoùn nhaän Tin Möøng vaø Möôøi Ñieàu Raên, khoâng phaûi laø söï laãn loän giöõa traät töï chính trò vaø toân giaùo, ngaøi noùi, maø laø lôøi nhaéc nhôû raèng neàn töï do hieän ñaïi ñaõ ñöôïc chuaån bò bôûi moät quaù trình giaùo duïc löông taâm laâu daøi-moät quaù trình daïy doã, trong soá nhöõng ñieàu khaùc, raèng ngöôøi ngheøo hoaøn toaøn thuoäc veà coäng ñoàng, raèng ngöôøi nöôùc ngoaøi phaûi ñöôïc ñoùn tieáp theo phaåm giaù cuûa hoï, vaø raèng maïng soáng con ngöôøi khoâng bao giôø coù theå bò coi nhö moät moùn haøng.
Baøi phaùt bieåu ñaõ nhaän ñöôïc traøng voã tay keùo daøi. Sau ñoù, Ñöùc Leo XIV laäp töùc ñeán truï sôû cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc Taây Ban Nha, nôi ngaøi gaëp gôõ caùc giaùm muïc cuûa ñaát nöôùc nhaân dòp kyû nieäm 60 naêm thaønh laäp cô quan naøy.