Taïi Taây Ban Nha, Ñöùc Giaùo Hoaøng höôùng chaâu AÂu
ñeán töông lai cuûa ñöùc tin vaø tình lieân ñôùi
giöõa boái caûnh bieán ñoäng toaøn caàu
Taïi Taây Ban Nha, Ñöùc Giaùo Hoaøng höôùng chaâu AÂu ñeán töông lai cuûa ñöùc tin vaø tình lieân ñôùi giöõa boái caûnh bieán ñoäng toaøn caàu.
Vuõ Vaên An
Madrid (VietCatholic News 07-06-2026) - Elise Ann Allen, treân taïp chí Crux Now soá ra ngaøy 7 thaùng 6 naêm 2026, cho raèng: Thoâng ñieäp troïng taâm cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV trong ngaøy ñaàu tieân taïi Taây Ban Nha coù theå ñöôïc toùm goïn baèng nhieäm vuï ngaøi giao cho giôùi treû: "Haõy laø con ngöôøi."
"Vaâng, haõy laø con ngöôøi: nhöõng ngöôøi ñaøn oâng vaø ñaøn baø baèng xöông baèng thòt," ngaøi noùi, keâu goïi giôùi treû "khoâng chæ laø veû beà ngoaøi, maø laø nhöõng göông maët ñaùng tin caäy."
Phaùt bieåu tröôùc khoaûng 600,000 ngöôøi treû tuoåi taäp trung döï buoåi caàu nguyeän taïi Quaûng tröôøng Lima ôû Madrid, söï kieän kheùp laïi moät ngaøy ñaàu tieân baän roän taïi thuû ñoâ Taây Ban Nha, Ñöùc Giaùo Hoaøng keâu goïi hoï haõy laø "nhöõng ngöôøi tìm kieám coâng lyù bôûi vì hoï khao khaùt noù, nhö khao khaùt mieáng côm manh aùo haøng ngaøy."
Ngaøi keâu goïi nhöõng ngöôøi treû tuoåi trong coäng ñoàng haõy soáng moät cuoäc ñôøi "trung thöïc vaø ngay thaúng" vaø trôû thaønh "nhöõng ngöôøi truyeàn baù Tin Möøng giöõa söï ngheøo khoù veà vaät chaát vaø tinh thaàn cuûa thôøi ñaïi chuùng ta, hieåu roõ raèng ñöùc tin cuûa chuùng ta laø moät loái soáng ñöôïc theå hieän trong tình yeâu thöông".
Trong suoát caùc söï kieän chính thöùc, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV ñaõ ñöa ra lôøi keâu goïi roõ raøng ñoái vôùi Taây Ban Nha - vaø chaâu AÂu noùi chung - haõy gaït boû heä tö töôûng vaø söï phaân cöïc sang moät beân vaø ñaët con ngöôøi laøm trung taâm, thoâng qua caùc giaù trò nhö tình lieân ñôùi vaø coâng lyù.
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV seõ ôû Taây Ban Nha töø ngaøy 6 ñeán ngaøy 12 thaùng 6 naêm 2026, ñeán thaêm Madrid, Barcelona vaø quaàn ñaûo Canary, vaø döï kieán seõ ñeà caäp ñeán caùc vaán ñeà nhö di cö, gia ñình vaø caùc vaán ñeà veà cuoäc soáng, vaø baøy toû loøng kính troïng ñoái vôùi coäi nguoàn Coâng Giaùo cuûa moät quoác gia ñang theá tuïc hoùa nhanh choùng, töøng laø moät trong nhöõng quoác gia truyeàn giaùo vó ñaïi nhaát theá giôùi.
Maëc duø gaây ra moät cuoäc tranh caõi treân maïng xaõ hoäi khi ñang treân ñöôøng ñeán Madrid baèng caùch tuyeân boá loøng trung thaønh cuûa mình trong traän ñaáu boùng ñaù lôùn nhaát nöôùc, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV vaãn giöõ vöõng lôøi keâu goïi choáng laïi söï phaân cöïc vaø haønh ñoäng xaõ hoäi döïa treân Tin Möøng trong suoát caùc cuoäc heïn vaøo thöù Baûy cuûa ngaøi.
Phaùt bieåu tröôùc chính quyeàn daân söï sau chuyeán thaêm xaõ giao Quoác vöông Felipe vaø Hoaøng haäu Letizia cuûa Taây Ban Nha, ngaøi ñaõ nhaéc laïi lòch söû xaây döïng "vaên hoùa gaëp gôõ, khoâng phaûi ñoái ñaàu" cuûa Taây Ban Nha trong boái caûnh caêng thaúng toaøn caàu hieän ñaïi, vaø keâu goïi moïi ngöôøi - treân toaøn boä phoå heä quan ñieåm chính trò - haõy vöôït leân treân heä tö töôûng vaø taäp trung vaøo Phuùc AÂm.
Thoâng ñieäp göûi ñeán chính quyeàn daân söï: Hoøa bình, lieân ñôùi, hôïp taùc
"Thoâng ñieäp hoøa bình, maø hieän nay khoâng may bò moät soá ngöôøi cho laø ngaây thô vaø nhöõng ngöôøi khaùc cho laø ñoái ñaàu, ñöôïc hoan ngheânh bôûi nhöõng ngöôøi khoâng töï nhoát mình trong nhöõng heä tö töôûng ñònh kieán, maø côûi môû vôùi söï thaät," ngaøi noùi. Theo ngaøi, ñaây chính laø ñieàu coát loõi taïo neân söï oån ñònh vaø thònh vöôïng cho moät quoác gia.
Ñeà caäp ñeán xu höôùng baïo löïc toaøn caàu, caû veà haønh ñoäng vaø caûm xuùc, ngaøi cho raèng xu höôùng naøy thöôøng baét nguoàn töø söï baát oån vaø maát ñi neàn taûng vöõng chaéc.
"Ñoù laø lyù do taïi sao, ngay caû trong ñôøi soáng coâng coäng, chuùng ta caàn nhöõng ngöôøi coù theå nhìn thaáy aùnh saùng trong boùng toái: moät khôûi ñaàu môùi, gioáng nhö bình minh cuûa moät chaân lyù maø cho ñeán nay vaãn coøn laøm chuùng ta muø quaùng, nhöng neáu chuùng ta tin töôûng vaø tìm thaáy söï bình an, noù seõ nheï nhaøng daãn daét chuùng ta ñeán vôùi chính noù," ngaøi noùi.
Trong moät thôøi ñaïi "bò lung lay bôûi nhöõng baát caân baèng vaø xung ñoät khuûng khieáp," ngaøi noùi, coù moät caûm giaùc tìm kieám hoøa bình, söï hieåu bieát vaø söï quan taâm ñeán phaåm giaù con ngöôøi, ñieàu coù khaû naêng xaây döïng "moät neàn vaên minh cuûa tình yeâu thöông."
Ñöùc Leo than thôû raèng "söï caùm doã ñeå giaønh ñöôïc söï noåi tieáng baèng caùch thoåi buøng ngoïn löûa phaân cöïc döôøng nhö ñaõ gia taêng chöù khoâng heà giaûm ñi, vaø phaåm giaù con ngöôøi tieáp tuïc bò xaâm phaïm" döôùi nhieàu hình thöùc khaùc nhau. Ñieàu naøy khoâng chæ aùp duïng cho cuoäc khuûng hoaûng laïm duïng tình duïc trong giôùi giaùo só ñaày bi kòch cuûa ñaát nöôùc, maø coøn cho caû taâm lyù baøi ngoaïi maïnh meõ ôû Taây Ban Nha vaø noã löïc khoâng ngöøng cuûa caùc nhaø laäp phaùp nhaèm thuùc ñaåy luaät phaùp, töông töï nhö nhöõng gì ñaõ ñöôïc thöïc hieän tröôùc ñaây ôû Phaùp, seõ ghi nhaän quyeàn phaù thai trong hieán phaùp cuûa ñaát nöôùc.
Ñoái dieän vôùi nhöõng thaùch thöùc nhö vaäy, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo noùi, "[Chuùng ta] caàn vaên hoùa, noäi taâm vaø giaùo duïc chaát löôïng mieãn phí; chuùng ta caàn söï sieâu vieät," vaø môøi goïi taát caû coâng daân "haõy gaït boû nhöõng caâu chuyeän chia reõ vaø phaân cöïc veà thöïc taïi vaø lòch söû xaõ hoäi cuûa caùc baïn, ñeå vöôït qua nhöõng söï ñôn giaûn hoùa voâ ích thoâng qua söï ñaùnh giaù höõu hieäu veà tính phöùc taïp."
Ngaøi noùi taàm nhìn cuûa mình laø "moät söù meänh ñaëc bieät phuø hôïp vôùi chaâu AÂu, trong ñoù Taây Ban Nha ñoùng moät vai troø ñoäc ñaùo vaø cô baûn."
Noùi veà ñieàu maø ngöôøi tieàn nhieäm cuûa ngaøi, Ñöùc Giaùo Hoaøng Phanxicoâ, töøng goïi laø "Baø Giaø Chaâu AÂu", Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV noùi raèng khaû naêng gaït boû söï chia reõ vaø phaân cöïc naøy laø moät moùn quaø maø "Luïc ñòa giaø" coù theå daønh taëng cho theá giôùi neáu muoán duy trì söï treû trung cuûa mình. Ngaøi ñaõ aùm chæ ñeán nhöõng noãi sôï haõi vaø nhöõng luaän ñieäu chính trò thöôøng ñi keøm vôùi taâm lyù baøi ngöôøi di cö treân khaép chaâu AÂu vaø hôn theá nöõa, ñaây seõ laø troïng taâm chuyeán thaêm quaàn ñaûo Canary cuûa ngaøi vaøo cuoái chuyeán ñi Taây Ban Nha vaø chuyeán thaêm ñaûo Lampedusa cuûa YÙ vaøo ngaøy 4 thaùng 7 naêm 2026.
"Ñaùnh giaù cao vaø nghieân cöùu söï phöùc taïp, hoïc caùch khoâng phuû nhaän noù maø ñoùn nhaän noù nhö moät phöôùc laønh, vaø traùnh xa nhöõng caùch tieáp caän döïa treân baûn saéc döôøng nhö giaûi thích moïi thöù nhöng chæ laøm cho theá giôùi traøn ngaäp...""Nhöõng boùng ma vaø keû thuø laø nhieäm vuï cuûa nhöõng ngöôøi thöøa keá moät lòch söû vó ñaïi," ngaøi noùi.
Ñeà caäp ñeán taùc ñoäng cuûa kyõ thuaät môùi ñoái vôùi xaõ hoäi, ngaøi nhaán maïnh söï caàn thieát phaûi ñaàu tö ñoàng boä vaøo giaùo duïc, noùi raèng an ninh, thöôøng ñöôïc ñaët trong "vuõ khí vaø töôøng thaønh," thay vaøo ñoù neân ñaït ñöôïc thoâng qua söï hôïp taùc, "hoïc caùch tieán leân cuøng nhau, cuøng nhau phaùt trieån, saùt caùnh beân nhau."
Ngaøi cuõng nhaéc ñeán lòch söû chung soáng vaø ñoái thoaïi lieân toân cuûa Taây Ban Nha vôùi Hoài giaùo vaø Do Thaùi giaùo, noùi raèng vieäc taïo ra khoâng gian cho ñoái thoaïi vaø troø chuyeän ñaõ laøm cho nhöõng moái quan heä haøi hoøa naøy trôû neân khaû höõu vaãn coøn aûnh höôûng ñeán xaõ hoäi Taây Ban Nha trong thôøi hieän ñaïi.
"Ñaây laø söï thaät ñöôïc keå bôûi caùc thaønh phoá chaâu AÂu: söï phaân taàng lòch söû cuûa chuùng, taám vaûi lieân ñôùi ñaõ ñònh hình söï khaùc bieät cuûa chuùng qua nhieàu theá kyû, bieán nhöõng xung ñoät khoâng theå traùnh khoûi thaønh nhöõng khôûi ñaàu môùi," ngaøi noùi, ñoàng thôøi nhaán maïnh söï caàn thieát phaûi choïn "hoøa bình hôn vuõ khí vaø thaùnh nhaân hôn keû quyeàn löïc."
"Traùnh nhöõng lôøi leõ sæ nhuïc hoaëc thuø ñòch," Ñöùc Giaùo Hoaøng noùi, khuyeán khích chính quyeàn daân söï neân löïa choïn "söï roõ raøng soi saùng vaø söï thaúng thaén môû ra nhöõng khaû naêng môùi."
"Chuùng ta khoâng theå dung thöù cho nhöõng nhieät huyeát ngaây thô, cuõng khoâng theå nuoâi döôõng nhöõng noãi sôï haõi voâ caên cöù," ngaøi noùi, keâu goïi ngöôøi Taây Ban Nha "thieát laäp caùc tieâu chuaån ñeå phaân ñònh," vaø chæ ra caùc nguyeân taéc cô baûn cuûa hoïc thuyeát xaõ hoäi cuûa Giaùo hoäi nhö moät con ñöôøng tieán leân phía tröôùc trong vaán ñeà naøy.
Ngaøi caûm ôn Taây Ban Nha vì "söï tuaân thuû trung thaønh luaät phaùp quoác teá vaø chuû nghóa ña phöông, ñöôïc phaûn aùnh trong cam keát tích cöïc ñoái vôùi hoøa bình vaø tình llie6n ñôùi giöõa caùc daân toäc," vaø keâu goïi ngöôøi Taây Ban Nha "haøi hoøa caùc yeâu saùch veà quyeàn töï trò vaø thoáng nhaát, vaø thuùc ñaåy söï nghieäp thoáng nhaát ôû chaâu AÂu - khoâng phaûi ñeå choáng laïi caùc cöôøng quoác khaùc, maø nhö moät moùn quaø cho toaøn theå gia ñình nhaân loaïi."
Keát thuùc baøi phaùt bieåu cuûa ngaøi, Ñöùc Giaùo Hoaøng keâu goïi quoác gia naøy neâu göông cho luïc ñòa chaâu AÂu vaø vun ñaép "ñoái thoaïi vaø tình höõu nghò coâng daân trong chính ñaát nöôùc mình, tính ñeán trieån voïng cuûa ngöôøi ngheøo vaø ngöôøi treû khi hình dung veà töông lai."
Lieân ñôùi vaø quan taâm ñeán ngöôøi khaùc: "Cedia 24 Horas"
Chieàu thöù Baûy, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ nhaán maïnh giaù trò cuûa tình lieân ñôùi vaø quan taâm ñeán ngöôøi khaùc, nhaán maïnh söï caàn thieát phaûi baét ñaàu töø ngöôøi ngheøo vaø nhöõng ngöôøi deã bò toån thöông trong chuyeán thaêm döï aùn "Cedia 24 Horas", moät trung taâm ôû quaän Lucero cuûa Madrid daønh rieâng cho vieäc chaøo ñoùn vaø ñoàng haønh cuøng ngöôøi ngheøo vaø ngöôøi voâ gia cö.
Ngaøi nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa coäng ñoàng vaø tình ñoaøn keát, noùi raèng, "Baèng caùch laéng nghe laãn nhau, chuùng ta cuøng nhau ñoái maët vôùi nhöõng thaùch thöùc, maø khoâng xem nheï söï phöùc taïp cuûa caùc tình huoáng vaø ñoàng thôøi, khoâng boû qua nhöõng ñoøi hoûi cuûa loøng baùc aùi vaø coâng lyù."
Ñöùc Giaùo Hoaøng nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa boån phaän xaõ hoäi ñoái vôùi nhöõng ngöôøi caàn giuùp ñôõ, goïi ñoù laø "moät traùch nhieäm thaùnh hoùa moãi cuoäc gaëp gôõ vôùi ngöôøi khaùc nhö moät kairoùs" (thôøi toát ñeïp).
Ngaøi than thôû raèng caùc Kitoâ höõu thöôøng "ñaõ khuaát phuïc tröôùc nhöõng thaùi ñoä ñöôïc ñònh hình bôûi caùc heä tö töôûng theá tuïc hoaëc caùc phöông phaùp chính trò vaø kinh teá daãn ñeán nhöõng khaùi quaùt hoùa quaù möùc vaø nhöõng keát luaän sai laàm."
"Vieäc moät soá ngöôøi coi thöôøng hoaëc cheá gieãu caùc hoaït ñoäng baùc aùi, nhö theå ñoù laø noãi aùm aûnh cuûa moät soá ít ngöôøi chöù khoâng phaûi laø ngoïn löûa chaùy boûng trong söù meänh cuûa Giaùo hoäi, khieán toâi tin chaéc raèng caàn phaûi ñoïc laïi Tin Möøng, keûo chuùng ta coù nguy cô thay theá noù baèng söï khoân ngoan cuûa theá gian naøy," ngaøi noùi.
Ngaøi noùi, trong Tin Möøng, Chuùa Gieâsu ñöa ra lôøi môøi goïi "nuoâi döôõng moät traùi tim nhaïy caûm vôùi nhu caàu cuûa ngöôøi khaùc," vaø baûo veä con ngöôøi.
Ñoù laø lôøi keâu goïi, ngaøi noùi, "nhìn thaúng vaøo maét nhöõng ngöôøi ñau khoå vaø bieán söï giuùp ñôõ cuûa chuùng ta, treân heát, thaønh cuoäc gaëp gôõ giöõa anh chò em ñöôïc hieäp nhaát trong voøng tay yeâu thöông cuûa Chuùa Cha."
Gaëp gôõ giôùi treû: "Nhöõng tia saùng cuûa moät nhaân loaïi môùi"
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV ñaõ keát thuùc ngaøy baèng cuoäc gaëp gôõ vôùi giôùi treû, traû lôøi moät soá caâu hoûi veà ñöùc tin vaø nguoàn caûm höùng cuûa ngaøi, cuõng nhö nhöõng lôøi khuyeân veà caùch soáng nhö nhöõng ngöôøi Kitoâ höõu trong moät theá giôùi theá tuïc vaø chia reõ, ñoàng thôøi nhaán maïnh lôøi keâu goïi lieân ñôùi vaø ñöùc tin nhö moät phöông tieän ñeå vöôït qua söï chia reõ.
Moät Leo ngaøy caøng töï tin ñaõ noùi chuyeän öùng khaåu baèng tieáng Taây Ban Nha troâi chaûy trong moät soá dòp giöõa nhöõng baøi phaùt bieåu ñaõ chuaån bò, coù luùc noùi vôùi giôùi treû ñöøng sôï haõi vieäc keát hoân vaø laäp gia ñình.
Ñeà caäp ñeán nguoàn caûm höùng cho ñöùc tin cuûa mình, Ñöùc Giaùo Hoaøng noùi raèng moät trong soá ñoù laø Thaùnh Toribius de Mogrovejo, moät nhaø truyeàn giaùo ngöôøi Taây Ban Nha ôû Peru noåi tieáng vôùi vieäc truyeàn baù Tin Möøng cho caùc neàn vaên hoùa baûn ñòa vaø nghieân cöùu ngoân ngöõ ñòa phöông.
Ñöùc Leo XIV, ngöôøi coù theå seõ ñeán Peru vaøo cuoái naêm 2026 ñeå kyû nieäm 300 naêm ngaøy phong thaùnh cuûa Thaùnh Toribius, noùi raèng vò thaùnh laø moät taám göông veà caùch keát hôïp caàu nguyeän vaø haønh ñoäng xaõ hoäi, vaø ñaëc bieät quan taâm "ñeán nhöõng laïm duïng vaø tham nhuõng trong thôøi ñaïi cuûa ngaøi".
Ngaøi noùi: "Vì lyù do naøy, ñoái vôùi toâi, ngaøi laø moät hình maãu veà söï taän taâm phuïc vuï ngöôøi daân, ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi ngheøo nhaát, nhaân danh Chuùa Kitoâ".
Khi khuyeân baûo giôùi treû veà caùch soáng ñuùng vôùi ñöùc tin Kitoâ giaùo giöõa laøn soùng theá tuïc hoùa ñang gia taêng nhanh choùng ôû Taây Ban Nha, chaâu AÂu vaø phöông Taây, ngaøi keâu goïi hoï haõy giöõ vöõng caùc giaù trò cuûa Tin Möøng.
Ngaøi baøy toû hy voïng raèng nhöõng ngöôøi hieän dieän seõ laøm chöùng cho Chuùa Kitoâ trong theá giôùi, "bao goàm caû lónh vöïc truyeàn thoâng kyõ thuaät soá", vaø thu huùt söï chuù yù ñeán veû ñeïp cuûa ñöùc tin trong moät neàn vaên hoùa ñaõ laõng queân noù.
"Tröôùc söï troáng roãng cuûa söï thôø ô vaø tuaân phuïc, tröôùc baïo löïc cuûa chieán tranh vaø doái traù, caùc baïn phaûi laø nhöõng tia löûa cuûa moät nhaân loaïi môùi", ngaøi noùi.
Vaøo Chuùa nhaät, ngaøy thöù hai ôû Madrid, Ñöùc Leo XIV seõ cöû haønh Thaùnh leã vaø aên tröa vôùi caùc thaønh vieân cuûa doøng Augustinoâ tröôùc khi chuû trì moät cuoäc gaëp gôõ vôùi caùc ñaïi dieän töø caùc lónh vöïc vaên hoùa, ngheä thuaät, kinh teá vaø theå thao.