Phaùt bieåu cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV
taïi buoåi gaëp gôõ vaên hoùa, ngheä thuaät,
kinh teá vaø theå thao ôû Madrid
Phaùt bieåu cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV taïi buoåi gaëp gôõ vaên hoùa, ngheä thuaät, kinh teá vaø theå thao ôû Madrid.
Vuõ Vaên An
Madrid (VietCatholic News 07-06-2026) - Victoria Cardiel cuûa haõng tin EWTNNews, ngaøy 7 thaùng 6 naêm 2026, cho raèng: Movistar Arena cuûa Madrid ñaõ trôû thaønh moät kieåu "Toøa aùn cuûa ngöôøi ngoaïi ñaïo" hieän ñaïi vaøo Chuùa nhaät, ngaøy 7 thaùng 6 naêm 2026, nôi ñöùc tin vaø ngheä thuaät ñöông thôøi gaëp gôõ ñeå khaùm phaù maàu nhieäm cuûa con ngöôøi döôùi söï höôùng daãn cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV.
Buoåi gaëp gôõ ñaõ quy tuï nhöõng nhaân vaät haøng ñaàu cuûa neàn vaên hoùa Taây Ban Nha vôùi taàm aûnh höôûng quoác teá, bao goàm caû dieãn vieân Antonio Banderas. Lónh vöïc theå thao ñöôïc ñaïi dieän bôûi vaän ñoäng vieân caàu loâng huyeàn thoaïi Carolina Marín, ba laàn voâ ñòch theá giôùi, trong khi lónh vöïc hoïc thuaät ñöôïc ñaïi dieän bôûi Joseù María Coello de Portugal, phoù vieän tröôûng phuï traùch keá hoaïch, ñieàu phoái vaø quan heä theå cheá taïi Ñaïi hoïc Complutense Madrid.
Caùc ñaïi dieän cuûa coâng ñoaøn vaø caùc toå chöùc söû duïng lao ñoäng cuõng trình baøy vôùi Ñöùc Giaùo Hoaøng nhöõng moái quan ngaïi vaø thaùch thöùc cuûa hoï, vôùi muïc ñích cuøng nhau xaây döïng moät xaõ hoäi höôùng tôùi lôïi ích chung vaø coù khaû naêng vöôït qua söï chia reõ vaø phaân cöïc.
Söï hieän dieän cuûa hoï töï noù laø moät daáu hieäu cho thaáy söï gaëp gôõ vaãn coù theå xaûy ra ngay caû trong moät xaõ hoäi bò chia reõ.
Cuoäc gaëp gôõ lòch söû naøy phaûn aùnh chuû ñeà cuûa chuyeán thaêm ñaàu tieân cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng ñeán Taây Ban Nha sau 15 naêm - "Haõy ngöôùc nhìn leân" - vaø lôøi keâu goïi cuûa ngaøi veà vieäc xaây döïng maïng löôùi giöõa caùc taùc nhaân xaõ hoäi khaùc nhau, cho thaáy raèng vöôït leân treân nhöõng khaùc bieät chính ñaùng laø moät mong muoán vöõng chaéc xaây döïng caùc lieân minh maïnh meõ, lieân ngaønh ñeå ñoái dieän vôùi nhöõng thaùch thöùc cuûa töông lai.
Moät trong nhöõng ñieåm noåi baät cuûa söï kieän laø baøi phaùt bieåu cuûa Banderas, trong ñoù oâng ñoïc moät vaên baûn veà moái lieân heä giöõa ñöùc tin vaø vaên hoùa.
"Toâi thuù nhaän raèng toâi laø naïn nhaân cuûa buøa chuù cuûa Chuùa," nam dieãn vieân noùi, nhìn thaúng vaøo Ñöùc Giaùo Hoaøng.
Banderas, ngöôøi hoâm tröôùc ñaõ chæ ñaïo daøn dieãn vieân cuûa vôû nhaïc kòch "Buøa chuù cuûa Chuùa" trong moät buoåi bieåu dieãn ñaëc bieät trong buoåi caàu nguyeän cuøng giôùi treû taïi Quaûng tröôøng Lima ôû Madrid, cuõng gôïi laïi loøng suøng ñaïo cuûa ngöôøi daân queâ höông Maùlaga vaø caùc cuoäc röôùc kieäu Tuaàn Thaùnh ñaõ ghi daáu aán tuoåi thô cuûa oâng.
Trong baøi phaùt bieåu cuûa mình, Banderas nhaán maïnh khaû naêng cuûa ngheä thuaät trong vieäc ñaët ra nhöõng caâu hoûi saâu saéc.
"Trong moät theá giôùi ñoâi khi bò ñôn giaûn hoùa quaù möùc, ngheä thuaät giuùp chuùng ta khoâi phuïc laïi chieàu saâu vaø taâm hoàn ñang coá gaéng bò ñaùnh caép bôûi trí tueä nhaân taïo," oâng noùi.
Tröôùc ñoù, Ñöùc Hoàng Y Joseù Cobo, toång giaùm muïc Madrid, ñaõ giôùi thieäu Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV nhö moät ñieåm tham chieáu trong cuoäc chieán choáng chuû nghóa cöïc ñoan. Theo höôùng ñoù, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ laøm roõ raèng Giaùo hoäi, ngay töø nhöõng ngaøy ñaàu tieân, ñaõ ñöùng veà phía vaên hoùa vaø ngheä thuaät, thuùc ñaåy söï gaëp gôõ cuûa nhöõng caûm nhaän khaùc nhau trong moät cuoäc tìm kieám chung veà söï sieâu vieät.
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV noùi: "Giaùo Hoäi, yù thöùc ñöôïc caû nhöõng thaønh coâng vaø thaát baïi cuûa mình trong suoát lòch söû, khao khaùt ñöôïc duy trì ñoái thoaïi vôùi theá giôùi ñöông thôøi."
Trong baøi phaùt bieåu cuûa ngaøi, Ñöùc Giaùo Hoaøng môøi goïi theá giôùi ngaøy nay ñöøng gaït boû "kinh nghieäm haøng theá kyû" cuûa Giaùo Hoäi, maø ngaøi cho raèng luoân "ñeà xuaát nhöõng con ñöôøng cho moät cuoäc soáng phaåm giaù vaø lôïi ích chung." Trong boái caûnh ñoù, ngaøi nhaéc laïi lôøi cuûa Thaùnh Phaoloâ VI, ngöôøi ñaõ löu yù tröôùc Lieân Hôïp Quoác raèng, baát keå yù kieán cuûa ngöôøi ta veà Giaùm muïc Roâma laø gì, söù meänh cuûa ngaøi ñeàu ñöôïc bieát ñeán roäng raõi.
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV cuõng trích daãn thoâng ñieäp "Magnifica humanitas" cuûa mình, ñöôïc coâng boá ngaøy 25 thaùng 5 naêm 2025, ñeå trôû laïi moät caâu hoûi troïng taâm: "thöïc söï nhaân baûn coù nghóa laø gì?"
Ñoái vôùi caâu hoûi ñoù, ngaøi ñaõ ñöa ra moät caâu traû lôøi roõ raøng: "Giaùo Hoäi chia seû vôùi söï khieâm nhöôøng, nhöng cuõng vôùi söï kieân ñònh, nhöõng gì Giaùo Hoäi ñaõ khaùm phaù ñöôïc qua kinh nghieäm ñöùc tin: raèng Chuùa Gieâsu Kitoâ ñaùp laïi nhöõng caâu hoûi lôùn veà cuoäc soáng con ngöôøi vaø söï vieân maõn cuûa noù, ngay trong theá giôùi naøy vaø cho ñeán khi noù ñöôïc hoaøn thaønh trong coõi vónh haèng."
Ñeå ñaët ra nhöõng caâu hoûi naøy, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñeà xuaát moät hình thöùc ñoái thoaïi xaõ hoäi maø ngaøi so saùnh vôùi ngheä thuaät deät maïng löôùi, döïa treân "gaëp gôõ, laéng nghe, ñoái thoaïi vaø toân troïng". Caùch tieáp caän naøy khoâng phaûi laø môùi ñoái vôùi chuyeán thaêm Taây Ban Nha cuûa ngaøi. Noù ñaõ hieän dieän trong huy hieäu giaùm muïc cuûa ngaøi vaø ñaõ ñöôïc khaúng ñònh keå töø khi ngaøi ñöôïc baàu laøm Giaùm Muïc Roâma, nhö ngöôøi xaây döïng caàu noái tröôùc heát vôùi Chuùa vaø sau ñoù vôùi con ngöôøi, xaõ hoäi vaø caùc neàn vaên hoùa.
Noùi moät caùch cuï theå, ngaøi giaûi thích raèng "deät maïng löôùi" coù nghóa laø "tröôøng ñaïi hoïc khoâng soáng quay löng laïi vôùi theá giôùi vieäc laøm hoaëc töø boû chaân lyù; hoaït ñoäng kinh doanh khoâng coi ngöôøi lao ñoäng chæ laø moät yeáu toá khaùc trong phöông trình lôïi ích cuûa mình; ngheä thuaät khoâng chæ höôùng ñeán giôùi tinh hoa; theå thao khoâng bò thu heïp thaønh troø giaûi trí hoaëc bieán thaønh hoaït ñoäng kinh doanh ñôn thuaàn; tieán boä kyõ thuaät caàn tính ñeán ngöôøi giaø, ngöôøi ngheøo vaø nhöõng ngöôøi khoâng coù tieáng noùi."
Trong boái caûnh ñoù, Ñöùc Giaùo Hoaøng - moät nhaø toaùn hoïc ñöôïc ñaøo taïo baøi baûn - ñaõ nhaéc laïi vôùi söï ngöôõng moä nhöõng taùc phaåm coå ñieån vó ñaïi cuûa vaên hoïc Taây Ban Nha, daãn chöùng caùc taùc giaû nhö Lope de Vega, Thaùnh Teresa thaønh AÙvila, Thaùnh Gioan Thaùnh Giaù vaø Calderoùn de la Barca. Ngaøi cuõng nhaéc laïi neùt thanh thaûn trong vaên xuoâi cuûa Thaùnh Thomas Aquinas, ngöôøi maø Giaùo hoäi ñaõ thöøa höôûng nhöõng baøi thaùnh ca tuyeät ñeïp cuûa Leã Mình Thaùnh Chuùa, leã troïng ñöôïc cöû haønh vaøo Chuùa nhaät.
Ñoái vôùi Ñöùc Giaùo Hoaøng, vieäc xaây döïng maïng löôùi cuõng coù nghóa laø "phuïc vuï moät caùch voâ tö", nhö nhöõng ngöôøi nam vaø nöõ ñöôïc thuùc ñaåy bôûi ñöùc tin ñaõ laøm trong suoát nhieàu theá kyû baèng caùch thaønh laäp caùc beänh vieän, tröôøng hoïc vaø caùc saùng kieán baùc aùi. Do ñoù, ngaøi môøi nhöõng ngöôøi tham döï haõy thaønh thaät töï hoûi lieäu chaâu AÂu coù theå taïo döïng baûn saéc cuûa mình "neáu khoâng coù daáu aán taâm linh ñaõ ñaùnh daáu lòch söû cuûa noù" hay khoâng.
"Ñaây khoâng phaûi laø moät söï khieâu khích, maø laø moät lôøi môøi xem xeùt lieäu söï vónh haèng, ñieàu ñaõ phaù vôõ thôøi gian vaø khoâng gian thoâng qua söï nhaäp theå cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, coù theå moät laàn nöõa ñöôïc hoøa giaûi vôùi cuoäc soáng haøng ngaøy hay khoâng", ngaøi noùi. "Lieäu coù thöïc söï coù theå tin raèng chaâu AÂu - maø chuùng ta yeâu meán bieát bao - seõ laø chính noù neáu khoâng coù daáu aán cuûa ñöùc tin? Taïi sao laïi sôï raèng söï vónh haèng coù theå thaám nhuaàn vaøo cuoäc soáng haøng ngaøy?"
Cuoái cuøng, Ñöùc Giaùo Hoaøng noùi raèng Chuùa Kitoâ khoâi phuïc laïi lôïi ích chung veà vò trí trung taâm cuûa noù nhö moät troïng taøi "laøm dòu loøng tham cuûa moät soá ngöôøi vaø nuoâi döôõng hy voïng cuûa nhöõng ngöôøi khaùc, ñoàng thôøi mong muoán cöùu roãi taát caû hoï".
Sau ñaây laø baûn dòch Vieät ngöõ toaøn vaên baøi phaùt bieåu cuûa Ñöùc Leo XIV:
Thöa Ñöùc Hoàng Y,
Caùc baïn thaân meán,
Thaät haân haïnh ñöôïc gaëp gôõ caùc baïn taïi nôi naøy, moät khoâng gian khoâng chæ laø nôi dieãn ra caùc hoaït ñoäng theå thao, ngheä thuaät vaø vaên hoùa, maø coøn laø nôi hoäi tuï nhöõng caûm xuùc saâu saéc nhaát cuûa con ngöôøi: nieàm vui vaø söï ngöôõng moä, söï nhieät tình vaø hy voïng, cuõng nhö noãi buoàn vaø söï thaát voïng.
ÔÛ ñaát nöôùc tuyeät vôøi naøy, khoâng theå khoâng ngöôõng moä daáu aán cuûa söï saùng taïo xuyeân suoát lòch söû vaø ñònh hình baûn saéc cuûa noù. Moät veû ñeïp hieän höõu trong caùc thaønh phoá, ñöôøng phoá vaø töôïng ñaøi, quaûng tröôøng vaø khu vöôøn, tröôøng ñaïi hoïc vaø nhaø thôø, trong aâm nhaïc, hoäi hoïa vaø vuõ ñieäu, vaø trong aåm thöïc cuûa noù. ÔÛ ñaây, chuùng ta cuõng tri nhaän ñöôïc linh hoàn cuûa nhöõng theá heä töøng bieán ñoåi caûnh quan vaø cho noù moät dieän maïo rieâng, boäc loä trong töøng ñöôøng neùt trí tueä vaø yù chí tieàm aån trong taâm hoàn con ngöôøi.
Sau khi quan saùt kyõ löôõng nhöõng kyø quan do caùc theá heä tröôùc taïo ra, moät caâu hoûi khoâng theå traùnh khoûi naûy sinh, thaùch thöùc taát caû chuùng ta: chuùng ta ñang ñeå laïi di saûn gì cho töông lai vaø, do ñoù, chuùng ta ñang xaây döïng moät coäng ñoàng nhö theá naøo?
Toâi ñaõ laéng nghe vôùi söï quan taâm saâu saéc töøng baøi thuyeát trình cuûa caùc dieãn giaû; toâi ñoàng yù vôùi caùc baïn. Xaõ hoäi chuùng ta, treân thöïc teá, sôû höõu khaû naêng phi thöôøng trong saûn xuaát, ñoåi môùi vaø truyeàn ñaït; tuy nhieân, döôøng nhö chuùng ta vaãn caàn hoïc caùch baûo toàn linh hoàn cuûa nhöõng gì noù taïo ra. Neáu khoâng, chuùng ta coù nguy cô trôû thaønh chuyeân gia veà phöông tieän truyeàn thoâng vaø hieäu quaû trong saûn xuaát, nhöng laïi khoâng chaéc chaén veà lyù do, muïc ñích, vôùi ai vaø cho ai chuùng ta saûn xuaát. Trong boái caûnh naøy, Giaùo hoäi, nhaän thöùc ñöôïc caû nhöõng thaønh coâng vaø sai laàm cuûa mình trong suoát lòch söû, mong muoán duy trì ñoái thoaïi vôùi theá giôùi ñöông thôøi.
Khaùt voïng veà söï toát laønh, caùi ñeïp vaø chaân lyù baét nguoàn töø DNA cuûa nhaân loaïi; vaø chính töø khaùt voïng nhaân baûn saâu saéc naøy cuøng kinh nghieäm haøng theá kyû cuûa chuùng ta maø Giaùo hoäi ñeà xuaát nhöõng con ñöôøng höôùng tôùi moät cuoäc soáng phaåm giaù vaø lôïi ích chung. Veà vaán ñeà naøy, Thaùnh Phaoloâ VI ñaõ tuyeân boá tröôùc Lieân Hôïp Quoác raèng, baát keå yù kieán cuûa ngöôøi ta veà Giaùm Muïc Roâma, söù meänh cuûa ngaøi ñeàu ñöôïc bieát ñeán roäng raõi. Laø moät "chuyeân gia veà nhaân loaïi", Giaùo hoäi khoâng thôø ô vôùi baát cöù ñieàu gì thöïc söï thuoäc veà con ngöôøi (xem Gaudium et Spes, 1). Vì lyù do naøy, "thaùi ñoä ñoái thoaïi laø moät phaàn khoâng theå thieáu trong ôn goïi cuûa Giaùo hoäi" (Magnifica Humanitas, 2). Ngaøy nay, chuùng ta thaáy raèng caâu hoûi quan troïng vaãn nhö cuõ: laøm theá naøo ñeå thöïc söï laø con ngöôøi?
Giaùo hoäi khieâm toán nhöng cuõng kieân ñònh chia seû nhöõng gì mình ñaõ khaùm phaù ñöôïc trong kinh nghieäm ñöùc tin: raèng Chuùa Gieâsu Kitoâ traû lôøi nhöõng caâu hoûi lôùn veà cuoäc soáng con ngöôøi vaø söï vieân maõn cuûa noù, ngay trong theá giôùi naøy vaø cho ñeán khi ñaït ñeán ñænh cao trong coõi vónh haèng. "Vì lyù do naøy, con ngöôøi luoân luoân laø 'con ñöôøng chính yeáu vaø cô baûn cuûa Giaùo hoäi' vaø laø troïng taâm cuûa moïi haønh trình ñích thöïc trong söï phaùt trieån toaøn dieän cuûa con ngöôøi" (ibid., 50). Do ñoù, Giaùo Hoäi khoâng theå phôùt lôø vaên hoùa, bôûi vì thoâng qua noù, con ngöôøi vôùi tö caùch laø con ngöôøi "trôû neân" troïn veïn hôn (xem Tuyeån taäp Giaùo lyù Xaõ hoäi cuûa Giaùo hoäi, 554).
Vaø chính vì thuaät ngöõ "vaên hoùa" gôïi leân khaùi nieäm "vun troàng", nhö nguoàn goác töø nguyeân chung cuûa caû hai thuaät ngöõ cho thaáy, chuùng ta ñöôïc môøi goïi töï hoûi mình ñang gieo troàng ñieàu gì ngaøy nay, ñieàu gì ñang nôû roä vaø ñieàu gì ñang aâm thaàm heùo taøn trong xaõ hoäi chuùng ta; nhöõng giaù trò naøo chuùng ta ñang gìn giöõ vaø nhöõng giaù trò naøo chuùng ta ñang ñeå cho bieán maát. Ñaây laø nhöõng caâu hoûi saâu saéc, caàn thieát khoâng theå boû qua.
Ñeå traû lôøi nhöõng caâu hoûi naøy, chuùng ta caàn moät cuoäc ñoái thoaïi xaõ hoäi maø chuùng ta coù theå so saùnh vôùi ngheä thuaät deät neân nhöõng maïng löôùi, bao goàm söï gaëp gôõ, laéng nghe, ñoái thoaïi vaø toân troïng.
Trong caùc lónh vöïc hoaït ñoäng khaùc nhau cuûa con ngöôøi, chuùng ta phaûi chuù yù ñeán ngoân ngöõ maø chuùng ta söû duïng: ngoân ngöõ vieát, ngoân ngöõ noùi, vaø trong theá giôùi kyõ thuaät soá, thaäm chí caû hình aûnh; bôûi vì truyeàn thoâng khoâng bao giôø trung laäp. Moãi bieåu thöùc ñeàu truyeàn ñaït, chuyeån taûi; noù coù theå laøm toån thöông hoaëc chöõa laønh, phaù huûy kyø voïng hoaëc môû ra nhöõng chaân trôøi môùi, gieo raéc söï chia reõ hoaëc khôi daäy hy voïng veà khaû naêng cuøng nhau xaây döïng moät ñieàu gì ñoù thöïc söï nhaân baûn.
Do ñoù, vieäc xaây döïng maïng löôùi laø moät cuoäc ñoái thoaïi giöõa caùc ñònh cheá laáy phaåm giaù con ngöôøi laøm trung taâm. Ñieàu naøy nguï yù, ví duï, raèng caùc tröôøng ñaïi hoïc khoâng neân quay löng laïi vôùi theá giôùi vieäc laøm hoaëc töø boû chaân lyù; raèng caùc doanh nghieäp khoâng neân coi nhaân vieân chæ laø nhöõng yeáu toá phuïc vuï lôïi ích cuûa rieâng hoï; raèng ngheä thuaät khoâng neân chæ höôùng ñeán giôùi thöôïng löu; raèng theå thao khoâng neân bò thu heïp thaønh moät troø giaûi trí hoaëc bieán thaønh hoaït ñoäng kinh doanh ñôn thuaàn; raèng tieán boä kyõ thuaät caàn tính ñeán ngöôøi giaø, ngöôøi ngheøo vaø nhöõng ngöôøi khoâng coù tieáng noùi.
Ñoùng goùp cuûa chuùng toâi vaøo cuoäc ñoái thoaïi, baét ñaàu töø moät taàm nhìn Kitoâ giaùo veà cuoäc soáng. Ñieàu ñoù baét ñaàu töø nhaän thöùc raèng Ñaáng Taïo Hoùa ñaõ deät neân con ngöôøi baèng nhöõng sôïi chæ tình yeâu; vì chuùng ta ñöôïc taïo döïng theo hình aûnh vaø hoïa aûnh Thieân Chuùa, Thieân Chuùa laø tình yeâu (xem 1 Gioan 4:8). Ñaây laø neàn taûng cuûa phaåm giaù con ngöôøi baát khaû xaâm phaïm, söï toân troïng tuyeät ñoái phaåm giaù ñoù laø cô sôû cuûa ñoái thoaïi.
Thöù hai, vieäc deät neân caùc maïng löôùi coù nghóa laø cuøng nhau saùng taïo. Ñöùc Giaùo Hoaøng Benedict XVI ñaõ tuyeân boá: "Ñöùc tin laø tình yeâu vaø do ñoù taïo ra thi ca vaø aâm nhaïc. Ñöùc tin laø nieàm vui vaø do ñoù taïo ra veû ñeïp" (Giaùo lyù, ngaøy 21 thaùng 5 naêm 2008). Taát caû chuùng ta ñeàu ñaõ traûi nghieäm ñieàu gì ñoù ñeïp ñeõ, ñuû ñeå thay ñoåi chuùng ta töø beân trong: moät baøi haùt, moät baøi thô, moät nhaø thôø tónh laëng, moät gioïng noùi, moät aùnh nhìn, thaäm chí laø moät traän boùng roå vôùi baïn beø.
Do ñoù, khoâng coù gì ñaùng ngaïc nhieân khi vieäc loan baùo Tin Möøng vaø yù thöùc veà tình anh chò em ñöôïc theå hieän döôùi hình thöùc "saeta [ai ca ngaãu höùng]" trong Tuaàn Thaùnh, trong thi ca huyeàn nhieäm vaø söï tinh teá trong vaên chöông cuûa caùc taùc giaû nhö Lope de Vega, Thaùnh Teresa cuûa AÙvila, Thaùnh Gioan Thaùnh Giaù, Calderoùn de la Barca, hay trong vaên xuoâi thanh thaûn cuûa Thaùnh Thomas Aquinas, ngöôøi maø chuùng ta ñöôïc thöøa höôûng nhöõng baøi thaùnh ca tuyeät ñeïp cuûa Leã Mình Thaùnh Chuùa maø chuùng ta cöû haønh hoâm nay. Taát caû ñieàu naøy chöùng toû moái lieân heä giöõa vaät chaát vaø tinh thaàn ñònh hình neân söï hieän höõu cuûa chuùng ta.
Thöù ba, vieäc deät neân caùc maïng löôùi coù nghóa laø phuïc vuï voâ vò kyû. Moät caùi nhìn khaùch quan cho thaáy raèng nhöõng ngöôøi nam vaø nöõ ñöôïc thuùc ñaåy bôûi ñöùc tin ñaõ xaây döïng beänh vieän vaø tröôøng hoïc, khôûi xöôùng caùc saùng kieán lieân ñôùi vaø noùi baèng moät ngoân ngöõ laøm cao quyù con ngöôøi. Do ñoù, thaät chính ñaùng khi ñaët caâu hoûi moät caùch thaúng thaén raèng lieäu theá giôùi - vaø ñaëc bieät laø chaâu AÂu - coù theå hình thaønh baûn saéc cuûa mình neáu khoâng coù daáu aán tinh thaàn ñaõ thaám nhuaàn trong lòch söû cuûa noù hay khoâng. Ñaây khoâng phaûi laø moät söï khieâu khích, maø laø moät lôøi môøi goïi suy gaãm veà vieäc lieäu söï vónh haèng, ñieàu ñaõ buøng noå trong thôøi gian vaø khoâng gian thoâng qua söï nhaäp theå cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, coù theå ñöôïc dung hoøa vôùi cuoäc soáng thöôøng nhaät hay khoâng.
Lieäu thöïc söï coù theå tin raèng chaâu AÂu-nôi chuùng ta yeâu meán bieát bao-seõ vaãn nhö vaäy neáu thieáu ñi daáu aán cuûa ñöùc tin? Taïi sao laïi sôï haõi khi söï vónh haèng thaám ñaãm vaøo cuoäc soáng thöôøng nhaät? Tieáng keâu cuûa caùc vò tieàn nhieäm cuûa toâi vaãn coøn vang voïng: Ñöøng sôï haõi! Haõy môû roäng caùnh cöûa cho Chuùa Kitoâ! Chuùa Gieâsu Kitoâ khoâng laáy gì cuûa chuùng ta nhöng ban cho chuùng ta moïi söï.
Toâi muoán töï hoûi mình moät caùch coâng khai: Ai bò loaïi tröø baát chaáp caùc nhaân ñöùc vaø khaû naêng cuûa hoï? Chuùng ta khoâng theå phôùt lôø raèng hoaøn caûnh khoán khoå cuûa ngöôøi ngheøo ñaïi dieän cho moät tieáng keâu maø xuyeân suoát lòch söû nhaân loaïi, lieân tuïc thaùch thöùc cuoäc soáng cuûa chuùng ta, xaõ hoäi cuûa chuùng ta, heä thoáng chính trò vaø kinh teá cuûa chuùng ta, vaø caû Giaùo hoäi (xem Dilexi te, 9).
Thaät vaäy, Chuùa Kitoâ ñaõ khoâi phuïc laïi vò trí xöùng ñaùng cho lôïi ích chung nhö moät troïng taøi khoân ngoan, ngöôøi xoa dòu loøng tham cuûa moät soá ngöôøi vaø nuoâi döôõng nieàm hy voïng cuûa nhöõng ngöôøi khaùc, ñoàng thôøi mong muoán cöùu roãi moïi ngöôøi.
Giaùo hoäi naøy, am hieåu veà nhaân loaïi, duø ñoâi khi ñi ngöôïc laïi vôùi soá ñoâng, vaãn khaúng ñònh raèng "caùc caáu truùc kinh teá vaø ñònh cheá chæ coâng baèng khi chuùng coå vuõ söï phaùt trieån toaøn dieän cuûa con ngöôøi vaø khuyeán khích söï tham gia coù traùch nhieäm cuûa taát caû moïi ngöôøi" (Magnifica Humanitas, 34).
Cuoái cuøng, cho pheùp toâi höôùng söï chuù yù cuûa caùc baïn ñeán moät theá giôùi maø nhö caùc baïn ñaõ bieát, khoâng heà xa laï vôùi toâi: ñoù laø theá giôùi theå thao. Haõy nghó xem coù bao nhieâu ngöôøi trong chuùng ta ñaõ hoïc ñöôïc söï toân troïng ñoái thuû treân saân chôi hôn laø baèng caùch laéng nghe moät baøi dieãn thuyeát. Coù bao nhieâu vaän ñoäng vieân daïy chuùng ta caùch thua maø khoâng thuø haän, caùch thaéng maø khoâng laøm nhuïc ñoái thuû, hoaëc caùch ñöùng daäy sau khi vaáp ngaõ.
Veà vaán ñeà naøy, Thaùnh Gioan Phaoloâ II, vôùi tö caùch laø moät vaän ñoäng vieân vaø moät muïc töû, ñaõ tuyeân boá: "Trong thôøi ñaïi naøy, khi maø thaät khoâng may, nhieàu hình thöùc baïo löïc vaø do ñoù laø haän thuø ñang coù xu höôùng xeù naùt neàn taûng cuûa tình lieân ñôùi xaõ hoäi, caùc baïn [vaän ñoäng vieân] goùp phaàn, baèng phaàn mình, laøm chöùng saùng ngôøi cho söï gaén keát, hoøa bình, thoáng nhaát - noùi toùm laïi, laø 'bieát caùch soáng cuøng nhau'" (Baøi phaùt bieåu tröôùc caùc vaän ñoäng vieân tham gia Giaûi voâ ñòch tröôït nöôùc chaâu AÂu, chaâu Phi vaø Ñòa Trung Haûi laàn thöù 33, ngaøy 31 thaùng 8 naêm 1979).
Nhöõng phaùt bieåu naøy caøng trôû neân ñöông thôøi vaø kòp thôøi hôn so vôùi khi chuùng laàn ñaàu tieân ñöôïc vang leân.
Caùc baïn thaân meán, vì vaäy toâi môøi caùc baïn haõy laø nhöõng sôïi chæ môùi, deät neân nhöõng maïng löôùi môùi hoøa hôïp moïi lónh vöïc cuûa cuoäc soáng, deät neân moät xaõ hoäi ñoåi môùi, nôi thôøi gian ñöôïc thaám ñaãm söï vónh haèng, vaên hoùa löu giöõ kyù öùc vaø thuùc ñaåy ñoái thoaïi, giaùo duïc khuyeán khích vieäc tìm kieám chaân lyù moät caùch coù pheâ phaùn, ngheä thuaät truyeàn caûm höùng kyø dieäu vaø taïo ra nhöõng caûm xuùc cao quyù, kinh doanh nhaän ra phaåm giaù cuûa con ngöôøi, vaø lao ñoäng tieáp tuïc laø ñoäng löïc cuûa hy voïng.
Chuùng ta haõy trôû thaønh nhöõng sôïi chæ môùi, theo lôøi khuyeân cuûa Thaùnh Phaoloâ: "Haõy vui möøng vôùi nhöõng ngöôøi vui möøng, haõy khoùc vôùi nhöõng ngöôøi khoùc. Haõy ñoàng taâm nhaát trí vôùi nhau. Ñöøng töï cho mình laø khoân ngoan. Ñöøng laáy aùc traû aùc. Haõy tìm laøm ñieàu ñuùng ñaén tröôùc maët moïi ngöôøi. Neáu coù theå, tuøy theo khaû naêng cuûa mình, haõy soáng hoøa thuaän vôùi moïi ngöôøi" (Rm 12:15-18). Vì ñieàu ñang bò ñe doïa ôû ñaây chính laø Nhaân tính Tuyeät dieäu cuûa chuùng ta trong töông lai. Caûm ôn raát nhieàu.