Taïi Taây Ban Nha, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV
seõ cuûng coá neàn taûng Coâng Giaùo
trong boái caûnh chuû nghóa theá tuïc ñang gia taêng
Taïi Taây Ban Nha, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV seõ cuûng coá neàn taûng Coâng Giaùo trong boái caûnh chuû nghóa theá tuïc ñang gia taêng.
Vuõ Vaên An
Roma (VietCatholic News 05-06-2026) - Elise Ann Allen, trong baûn tin ngaøy 5 thaùng 6 naêm 2026 cuûa taïp chí Crux Now, cho raèng: Khi Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV baét ñaàu chuyeán thaêm saùu ngaøy tôùi Taây Ban Nha, ngaøi seõ ñeán moät quoác gia ñang vaät loän ñeå vöôït qua söï phaân cöïc saâu xa vaø chia reõ chính trò, cuõng nhö moät Giaùo hoäi ñang ñaáu tranh choáng laïi söï gia taêng cuûa chuû nghóa theá tuïc.
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo seõ ôû Taây Ban Nha töø ngaøy 6 ñeán 12 thaùng 6 naêm 2026, thaêm Madrid, Barcelona vaø Quaàn ñaûo Canary, vaø döøng chaân taïi Las Palmas vaø Tenerife ñeå neâu baät hoaøn caûnh khoù khaên cuûa nhöõng ngöôøi di cö thöïc hieän cuoäc haønh trình nguy hieåm töø chaâu Phi ñeán chaâu AÂu.
Phaùt bieåu vôùi baùo chí quoác teá tröôùc chuyeán ñi, ngöôøi phaùt ngoân cuûa Vatican, Matteo Bruni, cho bieát Ñöùc Giaùo Hoaøng döï kieán seõ ñeà caäp ñeán moät soá chuû ñeà bao quaùt quan troïng trong suoát chuyeán thaêm cuûa ngaøi, bao goàm giôùi treû, gia ñình vaø ñoái thoaïi vôùi theá giôùi vaên hoùa. Theo Bruni, Ñöùc Giaùo Hoaøng cuõng seõ ñeà caäp ñeán caùc vaán ñeà noùng nhö di cö, cuõng nhö ñoái thoaïi giöõa Giaùo hoäi, chính trò vaø vaên hoùa nhö moät giaûi phaùp cho söï phaân cöïc, vaø nhu caàu theo ñuoåi hoøa bình "trong thôøi ñieåm vieäc söû duïng vuõ khí ñang ñöôïc bieän minh".
Theo nghóa naøy, Bruni noùi, Ñöùc Giaùo Hoaøng seõ suy gaãm veà "vai troø cuûa Giaùo hoäi ôû Taây Ban Nha vaø, noùi chung hôn, cuûa Giaùo hoäi ôû chaâu AÂu, döôùi aùnh saùng lòch söû cuûa Giaùo hoäi, toaøn boä lòch söû cuûa Giaùo hoäi, nhö moät kho baùu quyù giaù, trong thôøi kyø huy hoaøng vaø trong thôøi kyø khuûng hoaûng".
Taêng cöôøng ñöùc tin giöõa chuû nghóa theá tuïc
Ñöùc Leo XIV, moät tu só doøng Augustinoâ vaø cöïu beà treân cuûa Doøng, hieåu roõ Taây Ban Nha, vì tænh lôùn nhaát cuûa Doøng laø San Juan de Sahaguùn ôû Taây Ban Nha, vaø ngaøi ñaõ ñeán thaêm ñaát nöôùc naøy gaàn 50 laàn.
Trong nhieàu theá kyû, Taây Ban Nha laø moät trong nhöõng quoác gia truyeàn giaùo haøng ñaàu cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo, vôùi caùc nhaø truyeàn giaùo truyeàn baù ñöùc tin khaép chaâu Myõ Latinh, chaâu Phi vaø chaâu AÙ, söû duïng Philippines laøm baøn ñaïp quan troïng ñeå phaùi caùc nhaø truyeàn giaùo ñeán Nhaät Baûn, Trung Quoác, Vieät Nam vaø caùc vuøng ñaát chaâu AÙ khaùc. Maëc duø vöôùng maéc vôùi di saûn phöùc taïp cuûa chuû nghóa thöïc daân Taây Ban Nha, nhöng taùc ñoäng cuûa nhöõng noã löïc truyeàn giaùo cuûa ñaát nöôùc naøy lôùn ñeán noãi, trong chuyeán thaêm Manila cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Phanxicoâ vaøo thaùng 1 naêm 2015, moät giaùo daân ñaõ chôø ñôïi ngoaøi trôøi suoát ñeâm ñeå tham döï Thaùnh leã cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng, ñaõ caûm ôn ngaøi vì ñaõ ñeán, vaø ñaëc bieät caûm ôn Taây Ban Nha vì ñaõ mang ñöùc tin Coâng Giaùo ñeán quoác gia naøy, nôi hieän coù daân soá Coâng Giaùo lôùn nhaát chaâu AÙ.
Tuy nhieân, di saûn truyeàn giaùo cuûa Taây Ban Nha ñaõ bò lu môø trong nhöõng naêm gaàn ñaây bôûi söï phaùt trieån nhanh choùng cuûa chuû nghóa theá tuïc.
Maëc duø phaàn lôùn daân soá, khoaûng 54-70%, töï nhaän mình laø ngöôøi Coâng Giaùo veà maët vaên hoùa, nhöng con soá naøy ñaõ giaûm töø 90% vaøo nhöõng naêm 1970, vôùi phaàn lôùn daân soá, vaø ngaøy caøng nhieàu thanh thieáu nieân, töï nhaän mình laø ngöôøi voâ thaàn hoaëc baát khaû tri. Theo baùo caùo hoaït ñoäng chính thöùc cuûa Hoäi ñoàng Giaùm muïc Taây Ban Nha, soá löôïng leã röûa toäi haøng naêm trong nöôùc ñaõ giaûm gaàn moät nöûa trong voøng chöa ñaày 20 naêm, xuoáng coøn 325,271 vaøo naêm 2007 vaø 159,693 vaøo naêm 2024.
Moät phaàn cuûa söï thay ñoåi naøy laø do vaên hoùa, trong boái caûnh xu höôùng theá tuïc hoùa roäng lôùn hôn ôû chaâu AÂu trong nhöõng thaäp kyû gaàn ñaây, vaø moät phaàn lieân quan ñeán caùc vuï beâ boái nhö khuûng hoaûng laïm duïng tình duïc trong giôùi giaùo só, bao goàm caû cuoäc ñieàu tra naêm 2023 cuûa cô quan baûo veä nhaân quyeàn Taây Ban Nha baùo caùo raèng keå töø naêm 1940, hôn 400,000 ngöôøi Taây Ban Nha ñaõ bò laïm duïng bôûi caùc thaønh vieân cuûa giôùi giaùo só.
Maëc duø caùc phong traøo ñöùc tin do giaùo daân laõnh ñaïo trong giôùi treû ñaõ gia taêng trong nhöõng naêm gaàn ñaây vaø loøng nhieät thaønh môùi meû ñoái vôùi ñöùc tin trong caùc theá heä treû, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo seõ phaûi xöû lyù nhöõng quan ñieåm khaùc bieät vôùi giaùo huaán cuûa Giaùo hoäi veà caùc vaán ñeà nhö hoân nhaân ñoàng tính vaø phaù thai, khieán nhöõng bình luaän cuûa ngaøi veà giaù trò cuûa söï soáng vaø gia ñình trôû thaønh moät thoâng ñieäp quan troïng ñoái vôùi Giaùo hoäi ñòa phöông.
Noùi chuyeän vôùi moät coâng chuùng roäng lôùn hôn
Noåi tieáng vôùi sôû thích höôùng ñeán caùc vuøng ngoaïi vi, ngöôøi tieàn nhieäm cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo, Ñöùc Phanxicoâ, thöôøng xuyeân khoâng ñeán thaêm caùc quoác gia lôùn ôû chaâu AÂu nhö Phaùp, Taây Ban Nha vaø Ñöùc, thay vaøo ñoù thích ñeán nhöõng quoác gia nhoû maø tröôùc ñaây chöa coù giaùo hoaøng naøo ñeán thaêm, hoaëc nôi Giaùo hoäi chæ chieám moät thieåu soá nhoû.
Maëc duø ñaõ ñeán thaêm caùc thaønh phoá ôû Phaùp nhieàu laàn, bao goàm Strasbourg, Marseille vaø Corsica, chaúng haïn, nhöng Ñöùc Phanxicoâ chöa bao giôø thöïc hieän moät chuyeán thaêm caáp nhaø nöôùc chính thöùc tôùi Phaùp.
Cho ñeán nay, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo, vôùi söï löïa choïn caùc chuyeán ñi quoác teá cuûa mình, ñaõ theå hieän söï caân baèng giöõa Coâng Giaùo ôû theá giôùi cuõ vaø theá giôùi môùi, thaêm Trung Ñoâng, chaâu Phi, hieän taïi laø Taây Ban Nha, vaø coù nhöõng chuyeán ñi trong töông lai ñeán Phaùp vaø Myõ Latinh.
Laø moät nhaø truyeàn giaùo taän taâm, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo ñang noã löïc heát söùc ñeå gaén keát Giaùo Hoäi Coâng Giaùo vôùi coäi nguoàn lòch söû cuûa noù ôû phöông Taây, cuõng nhö nôi noù ñang phaùt trieån nhanh nhaát ôû Nam baùn caàu, baéc caàu giöõa hai theá giôùi naøy ñeå khuyeán khích moät ñaøn chieân ñang nôû roä ôû caùi goïi laø "laõnh thoå truyeàn giaùo", vaø ñeå laøm soáng laïi ñöùc tin ôû nhöõng khu vöïc maø giaùo hoäi ngaøy caøng vaéng boùng tín höõu, nhöng nôi Giaùo hoäi vaãn coøn thoâng ñieäp ñeå truyeàn taûi. Trong nhieàu naêm qua, caùc giaùm muïc chaâu AÂu ñaõ lieân tuïc keâu goïi caùc quoác gia vaø caùc thöïc theå thuoäc Lieân hieäp Chaâuu AÂu quay trôû laïi vôùi caùc giaù trò Kitoâ giaùo laøm neàn taûng cho chaâu AÂu, vaø voán töø laâu ñaõ laø tinh thaàn coát loõi cuûa caùc ñònh cheá nhö Lieân minh chaâu AÂu vaø Lieân Hôïp Quoác, vaøo thôøi ñieåm maø caùc ñònh cheá naøy, vaø chuû nghóa ña phöông noùi chung, ñang gaëp khuûng hoaûng.
OÂng Bruni cho bieát Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo coù theå seõ ñeà caäp ñeán hoaøn caûnh khoù khaên cuûa ngöôøi di cö vaø "lòch söû chaøo ñoùn ôû chaâu AÂu" noùi chung khi phaùt bieåu tröôùc caùc nhaø chöùc traùch quoác gia taïi Madrid.
Baát cöù thoâng ñieäp naøo maø Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo ñöa ra veà caùc vaán ñeà chính trò gai goùc nhö di cö, chieán tranh vaø hoøa bình, vaø ngaønh coâng ngheä ñang phaùt trieån nhanh choùng, seõ coù tieáng vang khoâng chæ ôû Taây Ban Nha maø coøn treân khaép luïc ñòa.
Moät lòch trình daøy ñaëc veà ñöùc tin, chính trò vaø vaên hoùa
Lòch trình cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo taïi Taây Ban Nha, moät chuyeán ñi mang khaåu hieäu "Haõy ngöôùc nhìn leân", daøy ñaëc caùc söï kieän nhaø nöôùc chính thöùc, nghi leã vaø nhöõng khoaûnh khaéc caàu nguyeän, caùc chuyeán ñi ñeán caùc saùng kieán töø thieän vaø caùc hoaït ñoäng vaên hoùa.
Taïi Madrid, ngaøi seõ ñöôïc Vua Felipe VI chaøo ñoùn khi ñeán vaø seõ gaëp gôõ caùc nhaø chöùc traùch daân söï quoác gia cuõng nhö caùc thaønh vieân cuûa Quoác hoäi Taây Ban Nha. Ngaøi cuõng seõ ñeán thaêm moät trung taâm phuïc vuï ngöôøi voâ gia cö vaø chuû trì caùc cuoäc gaëp gôõ vôùi giôùi vaên hoùa, ngheä thuaät, kinh teá vaø theå thao.
Moät ñieåm nhaán trong lòch trình cuûa ngaøi seõ laø Thaùnh leã vaø cuoäc röôùc kieäu nhaân dòp Leã Mình Thaùnh Chuùa, cuõng nhö chuyeán thaêm Nhaø thôø Ñöùc Meï Almudena, nôi ngaøi seõ baøy toû loøng toân kính ñoái vôùi tín ngöôõng ñòa phöông.
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo cuõng seõ gaëp gôõ giôùi treû, caùc giaùm muïc vaø caùc thaønh vieân cuûa giaùo phaän, vaø seõ chuû trì moät soá söï kieän caàu nguyeän tröôùc khi ñeán Barcelona.
Ñieåm döøng chaân cuûa ngaøi taïi Barcelona taäp trung vaøo söï kieän ñöôïc mong ñôïi nhaát trong lòch trình: leã laøm pheùp Thaùp Chuùa Gieâsu Kitoâ cuûa Nhaø thôø Thaùnh Gia, Vöông cung thaùnh ñöôøng Thaùnh Gia, vöøa ñöôïc hoaøn thaønh gaàn ñaây, vôùi caây thaùnh giaù traéng treân ñænh, khieán noù trôû thaønh nhaø thôø cao nhaát theá giôùi.
Söï kieän naøy, vaø söï hieän dieän cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo, kyû nieäm 100 naêm ngaøy maát cuûa Ñaáng Ñaùng kính Antoni Gaudí, ñöôïc goïi laø "kieán truùc sö cuûa Chuùa", vaøo ngaøy 10 thaùng 6 naêm 1926. Hieän ñang coù moät tieán trình phong chaân phöôùc cho ngaøi.
Taïi Barcelona, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo cuõng seõ ñeán thaêm moät nhaø tuø, gaëp gôõ caùc nhaân vieân töø thieän vaø phuùc lôïi cuûa giaùo phaän, vaø gaëp gôõ caùc giaùm muïc, linh muïc, phoù teá, tu só, chuûng sinh vaø nhaân vieân giaùo phaän, ngoaøi vieäc cöû haønh Thaùnh leã coâng khai vaø ñoïc kinh Maân Coâi taïi Tu vieän Ñöùc Meï Montserrat lòch söû.
Sau ñoù, ngaøi seõ ñeán Quaàn ñaûo Canary, nôi theo Bruni, ngaøi coù theå seõ ñeà caäp ñeán nhöõng khoù khaên cuûa ngöôøi di cö vaø noùi veà nhöõng noã löïc truyeàn giaùo cuûa Taây Ban Nha.
Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV seõ döøng chaân taïi Las Palmas, nôi ngaøi seõ gaëp gôõ caùc toå chöùc hoã trôï ngöôøi di cö, coù cuoäc gaëp gôõ vôùi caùc giaùm muïc, linh muïc, phoù teá, tu só, chuûng sinh vaø nhaân vieân giaùo phaän, vaø cöû haønh Thaùnh leã.
Vaøo ngaøy cuoái cuøng ôû Taây Ban Nha, Ñöùc Giaùo Hoaøng seõ ñeán thaêm Tenerife, nôi ngaøi seõ gaëp gôõ nhöõng ngöôøi di cö vaø caùc toå chöùc tham gia vaøo caùc noã löïc hoäi nhaäp tröôùc khi cöû haønh Thaùnh leã vaø leân chuyeán bay trôû veà Rome. Caân baèng giöõa söï tham gia chính trò, caùc vaán ñeà nhaân ñaïo vaø nhöõng khoaûnh khaéc caàu nguyeän vaø suøng kính, lòch trình cuûa Ñöùc Leo baùo hieäu mong muoán cuûa ngaøi trong vieäc tham gia vaøo boái caûnh ñòa chính trò phöùc taïp vaø ñeà caäp ñeán caùc vaán ñeà thôøi söï, ñoàng thôøi nhaéc nhôû Taây Ban Nha - vaø chaâu AÂu - veà nhöõng nguyeân taéc chæ ñaïo caàn thieát cho cuoäc thaûo luaän: Tin möøng vaø ñöùc tin ñaët haïnh phuùc cuûa nhaân loaïi laøm troïng taâm.