Baøi phaùt bieåu cuûa Ñöùc Leo XIV
taïi buoåi canh thöùc caàu nguyeän
vôùi giôùi treû Taây Ban Nha taïi Quaûng tröôøng Lima
Baøi phaùt bieåu cuûa Ñöùc Leo XIV taïi buoåi canh thöùc caàu nguyeän vôùi giôùi treû Taây Ban Nha taïi Quaûng tröôøng Lima.
Vuõ Vaên An
Madrid (VietCatholic News 06-06-2026) - Theo tin Toøa thaùnh, luùc 20 giôø 30 Thöù Baûy, ngaøy 6 thaùng 6 naêm 2026, Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV ñaõ tôùi Quaûng tröôøng Lima ôû Madrid ñeå gaëp gôõ khoaûng 600,000 baïn treû haân hoan chaøo ñoù ngaøi taïi ñoù. Taïi ñaây, Ñöùc Giaùo Hoaøng ñaõ hoäi thoaïi vôùi 6 ñaïi dieän giôùi treû vaø sau ñaây laø caùc caâu hoûi cuûa hoï vaø ñaùp töø cuûa Ñöùc Leo XIV:
(1) Chuùng con bieát raèng Thaùnh Augustinoâ raát quan troïng ñoái vôùi ngaøi, nhöng nhöõng vò thaùnh vaø taám göông naøo khaùc ñaõ giuùp ngaøi tröôûng thaønh trong ñöùc tin Kitoâ höõu?
(2) Baây giôø con muoán hoûi ngaøi veà nhöõng naêm thaùng laøm nhaø truyeàn giaùo ôû Peru. Kyû nieäm hay traûi nghieäm naøo ngaøi traân troïng nhaát töø nhöõng naêm thaùng ñoù?
Vaâng, tröôùc heát: chaøo taát caû caùc baïn! Caûm ôn caùc baïn ñaõ ñeán ñaây vaø caûm ôn caùc baïn ñaõ chia seû ñöùc tin vôùi toaøn theå Madrid vaø toaøn theå Taây Ban Nha. Ñoái vôùi caâu hoûi ñaàu tieân veà moät soá vò thaùnh ñaõ laø hình maãu cho toâi trong thôøi thô aáu vaø tuoåi treû, cuõng nhö khi toâi laøm giaùm muïc vaø Giaùo hoaøng# Caùc baïn ñaõ nhaéc ñeán Thaùnh Augustinoâ - vaø taát caû chuùng ta ñeàu bieát raèng Thaùnh Augustinoâ laø moät nhaân vaät raát quan troïng ñoái vôùi toaøn theå Giaùo hoäi - nhöng toâi cuõng nghó ñeán moät trong nhöõng Giaùo phuï cuûa Giaùo hoäi Ñoâng phöông, Thaùnh Gioan Chrysostom. Teân cuûa ngaøi coù nghóa laø "mieäng vaøng", moät danh hieäu maø vò Giaùo phuï naøy xöùng ñaùng nhaän ñöôïc vì ngaøi sôû höõu taøi huøng bieän tuyeät vôøi. Tröôùc khi chòu pheùp röûa toäi vaøo naêm 368 Coâng nguyeân, ngaøi ñaõ hoïc trieát hoïc. Sau ñoù, ngaøi daønh taâm huyeát cho vieäc chuù giaûi Kinh Thaùnh, cuøng vôùi nhöõng thanh nieân khaùc ñeán töø Antioch, queâ höông cuûa ngaøi. Sau moät thôøi gian soáng aån daät, ngaøi coáng hieán heát mình cho vieäc phuïc vuï Giaùo hoäi vôùi tö caùch laø linh muïc vaø sau ñoù laø giaùm muïc. Vaø ôû ñaây toâi nhaân cô hoäi naøy ñeå noùi vôùi taát caû caùc baïn: Ñöøng bao giôø sôï haõi khi xem xeùt ôn goïi laøm linh muïc, soáng ñôøi tu, hoaëc caùc phuïc vuï khaùc trong Giaùo hoäi! Thaùnh Gioan Chrysostom, ngöôøi mang trong loøng tình yeâu Lôøi Chuùa, ñaõ laøm chöùng maïnh meõ sau khi laøm linh muïc vaø giaùm muïc, treân heát laø qua söï nhaát quaùn trong cuoäc soáng cuûa ngaøi. Neáu ngaøi rao giaûng, ñoù laø vì ngaøi soáng theo thoâng ñieäp ñoù. Caù nhaân toâi ñaëc bieät aán töôïng bôûi nhöõng baøi giaùo lyù, baøi giaûng, baøi thuyeát giaûng vaø caùc taùc phaåm cuûa ngaøi, keát hôïp tình yeâu chaân lyù vôùi söï ngay thaúng trong cuoäc soáng. Nhöng ngaøi cuõng sôû höõu loøng can ñaûm lôùn lao. Ngaøi khoâng sôï noùi tröôùc maët Hoaøng ñeá, noùi nhöõng ñieàu coù lôïi cho coâng lyù chöù khoâng chæ ñeå laøm haøi loøng ngöôøi khaùc. Ngaøi laø ngöôøi giöõ lôøi.
Moät vò thaùnh khaùc maø toâi nghó ñeán laø Thaùnh Toâma Villanova, moät tu só doøng Augustinoâ, ngöôøi cuõng ñöôïc keâu goïi trôû thaønh muïc töû cuûa Giaùo hoäi. Ngaøi laø ngöôøi Taây Ban Nha. Ngaøi hoïc taïi Ñaïi hoïc Alcalaù vaø nhôø trí tueä cuûa mình, ngaøi ñaõ ñöôïc Hoaøng ñeá Charles V kính troïng. Sau ñoù, ngaøi ñöôïc boå nhieäm laøm Giaùm muïc Valencia vaø ñaûm nhieäm moät coâng vieäc caûi caùch Giaùo hoäi maïnh meõ, ñaëc bieät laø haøng giaùo só, khuyeân nhuû caùc anh em cuûa mình kieân trì caàu nguyeän, soáng thanh khieát vaø vaâng phuïc. Vì loøng baùc aùi noàng nhieät cuûa mình, ngaøy nay ngaøi vaãn ñöôïc bieát ñeán vôùi danh hieäu "Giaùm muïc cuûa ngöôøi ngheøo". Loøng baùc aùi naøy ñaõ naâng ñôõ toâi trong nhöõng luùc thöû thaùch vaø trong nhöõng luùc phuïc vuï.
Moät ngöôøi baïn ñoàng haønh khaùc treân haønh trình naøy laø Thaùnh Toribio de Mogrovejo, cuõng laø ngöôøi Taây Ban Nha. Vaøo theá kyû 16, ngaøi laø moät nhaø truyeàn giaùo ôû Peru, nôi ngaøi heát loøng coáng hieán cho vieäc truyeàn baù Tin Möøng, hoïc caùc ngoân ngöõ ñòa phöông. Thaùnh Toribio keát hôïp moät ñôøi soáng caàu nguyeän maõnh lieät vôùi söï taän taâm vôùi coâng lyù, ñaëc bieät laø tröôùc nhöõng laïm duïng vaø tham nhuõng thôøi baáy giôø. Vì lyù do naøy, ngaøi laø moät taám göông veà söï taän hieán cho nhaân daân, ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi ngheøo nhaát, nhaân danh Chuùa Kitoâ.
Khi suy gaãm veà cuoäc ñôøi cuûa caùc vò thaùnh naøy, nhö Thaùnh Augustinoâ, toâi töï nhuû: neáu hoï coù theå, taïi sao toâi laïi khoâng theå? (xem Töï thuù, VIII, 27). Moät caâu hoûi maø toâi cuõng vui veû trao cho caùc baïn, môøi goïi caùc baïn choïn nhöõng taám göông veà moät cuoäc soáng toát ñeïp, haáp daãn caû chính mình vaø ngöôøi khaùc.
Veà nhöõng naêm thaùng toâi ôû Peru, tröôùc heát laø moät nhaø truyeàn giaùo vaø sau ñoù laø moät giaùm muïc, toâi nhôù nhaát laø chöùng nhaân ñöùc tin cuûa ngöôøi daân, ñöôïc ñaùnh daáu baèng nhieàu khoù khaên, nhöng traøn ñaày hy voïng. Chính vieäc gaëp gôõ nhöõng veát thöông vaø caû nhöõng nieàm vui cuûa ngöôøi daân ñaõ giuùp toâi tröôûng thaønh treân con ñöôøng theo Chuùa Gieâsu. Trong khi rao giaûng veà Ngöôøi, toâi cuõng ñöôïc bieán ñoåi bôûi Tin Möøng, ñöôïc bieán ñoåi bôûi cuoäc soáng vaø ñöùc tin cuûa nhöõng ngöôøi naøy, thöôøng raát ngheøo veà vaät chaát, nhöng giaøu coù veà ñöùc tin. Vaø khi traûi nghieäm ñöùc tin naøy trong Lôøi Chuùa, toâi ñaõ thaáy Lôøi Chuùa coù theå bieán xung ñoät thaønh hoøa bình nhö theá naøo. Noù coù theå laø nguoàn goác cuûa söï hoøa giaûi, hoøa bình vaø coâng lyù.
(3) Ngaøi nghó ñieàu gì seõ giuùp chuùng con nhaän ra tieáng noùi cuûa Chuùa giöõa nhieàu tieáng noùi khaùc?
(4) Chuùng con, nhöõng ngöôøi cuõng ñang tìm kieám, coù theå ñoàng haønh cuøng hoï trong quaù trình khaùm phaù veû ñeïp cuûa ñöùc tin nhö theá naøo?
Tröôùc heát, chuùng ta coù theå noùi veà caùch laéng nghe tieáng noùi cuûa Chuùa, caùch phaân ñònh xem ñoù coù thöïc söï laø tieáng noùi cuûa Chuùa hay laø ñieàu gì khaùc, moät söï haáp daãn khaùc, moät khoù khaên khaùc.
Ñeå nhaän ra tieáng noùi cuûa Chuùa, söï im laëng coù theå giuùp chuùng ta hôn heát. Toâi nghó ñieàu raát quan troïng laø moãi ngöôøi trong chuùng ta neân tìm caùch phaùt trieån khaû naêng im laëng. Nhieàu khi chuùng ta ñeo tai nghe, nghe nhaïc, bò phaân taâm, vaø chuùng ta khoâng bieát caùch im laëng. Toâi nghó raèng nhieàu khi# Chính trong traûi nghieäm tónh laëng naøy maø Chuùa coù theå noùi chuyeän vôùi chuùng ta, hoaëc nôi chuùng ta coù theå nhaän ra tieáng noùi cuûa Chuùa. Khi tìm kieám söï tónh laëng, chuùng ta quyeát ñònh khoâng nghe nhöõng gì vaø khoâng ñeå nhöõng tieáng oàn laøm xao nhaõng mình. Baèng caùch giaûi thoaùt baûn thaân khoûi söï oàn aøo cuûa haøng ngaøn tieáng noùi, chuùng ta nhaän ra raèng moät soá löøa doái nhöõng ham muoán cuûa chuùng ta, soá khaùc mua chuoäc chuùng ta maø khoâng nuoâi döôõng chuùng ta, vaø soá khaùc nöõa noùi ra vì lôïi ích caù nhaân. Trong tónh laëng, chuùng ta hieåu raèng caùc heä tö töôûng seõ qua ñi, trong khi chaân lyù vaãn coøn maõi. ÔÛ ñaây, toâi cuõng muoán nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa vieäc tìm kieám chaân lyù, bôûi vì nhieàu tieáng noùi, nhieàu ñieàu treân maïng xaõ hoäi ñang löøa doái chuùng ta vaø noùi doái chuùng ta. Haõy luoân tìm kieám chaân lyù! Chuùa laø chaân lyù! Neáu noù daãn caùc baïn xa rôøi Chuùa, thì ñoù khoâng phaûi laø chaân lyù! Ñöøng queân ñieàu ñoù!
Thöù hai, haõy chaéc chaén raèng Chuùa bieát roõ tieáng noùi cuûa caùc baïn: Ngöôøi nghe thaáy caùc baïn vaø seõ traû lôøi caùc baïn. Ñöøng sôï haõi khi baøy toû nhöõng gì caùc baïn caûm thaáy trong loøng. Coù moät Thaùnh vònh noùi raèng: "Ñaáng taïo ra tai, haù chaúng nghe sao?" (Thaùnh vònh 94:9). Cuoäc ñoái thoaïi noäi taâm cuûa chuùng ta trôû thaønh lôøi caàu nguyeän, lôøi ngôïi khen vaø lôøi khaån caàu khi ñöôïc phoù thaùc cho Ñaáng duy nhaát coù theå thöïc söï laéng nghe. Lôøi caàu nguyeän laø moät tieáng noùi töï do chính bôûi vì noù khoâng noùi ñeå giaûi trình, ñeå chöùng toû söï saün saøng cuûa chuùng ta, hay ñeå laøm cho chuùng ta caûm thaáy quan troïng. Khi chính chuùng ta trôû thaønh lôøi caàu nguyeän, Chuùa ñaùp laïi baèng Ngoâi Lôøi cuûa Ngöôøi, Ñaáng ñaõ trôû thaønh ngöôøi vì chuùng ta, khaúng ñònh raèng Ngöôøi yeâu thöông chuùng ta baèng caû höõu theå cuûa Ngöôøi.
Thöù ba, ñeå nhaän ra tieáng noùi cuûa Chuùa, caàn phaûi laéng nghe Ngoâi Lôøi. Ngoâi Lôøi cuûa Chuùa soáng ñoäng bôûi vì ñoù laø Chuùa Kitoâ, tieáng noùi cuûa Ngöôøi tieáp tuïc vang voïng trong Giaùo Hoäi, laø Thaân Theå cuûa Ngöôøi. Ngöôøi laøm troïn boä Kinh Thaùnh, caû Cöïu Öôùc vaø Taân Öôùc ñöôïc ban cho nhaân loaïi nhö moät lôøi höùa veà ôn cöùu ñoä. Vieäc toân thôø Thaùnh Theå, maø chuùng ta cuøng chia seû toái nay, chính laø nôi thích hôïp ñeå tónh laëng, ñeå giaûi phoùng taâm hoàn chuùng ta, vaø ñeå hieän dieän tröôùc Chuùa, troø chuyeän vôùi Ngöôøi, ñeå tình yeâu cuûa Ngöôøi, ñöôïc ban cho toaøn theå nhaân loaïi, coù theå ñöôïc baøy toû moät caùch huøng hoàn.
Hôn nöõa, hôõi caùc baïn treû thaân meán, ñeå cuøng ñoàng haønh vôùi nhöõng ngöôøi khaùc trong vieäc khaùm phaù veû ñeïp cuûa ñöùc tin chuùng ta, haõy nhôù raèng khoâng ai trong chuùng ta sinh ra ñaõ laø thaày vaø tröôùc maët Chuùa, taát caû chuùng ta ñeàu laø moân ñeä. Vaäy neân, haõy chia seû haønh trình taâm linh cuûa mình, laøm chöùng cho ñieàu ñoù baèng söï kieân ñònh trong cuoäc soáng: yù chí theo Chuùa Gieâsu seõ lieân tuïc ñoåi môùi caùc baïn, ñaëc bieät laø trong nhöõng luùc meät moûi. Trong ñieàu naøy, ñieàu quan troïng laø phaûi nhaän ra raèng khoâng ai ñôn ñoäc trong nieàm tin vaøo Chuùa Gieâsu. Haõy nhìn xem coù bao nhieâu ngöôøi trong soá caùc baïn ôû ñaây! Vaø cuõng vaäy, trong coäng ñoàng, trong caùc nhoùm thanh nieân, trong gia ñình, taát caû chuùng ta ñeàu coù theå hoïc ñöôïc veû ñeïp cuûa ñöùc tin mình. Bôûi vì khi chia seû haønh trình taâm linh cuûa mình, yù chí theo Chuùa Gieâsu seõ lieân tuïc ñoåi môùi caùc baïn. Ngöôøi böôùc ñi beân caïnh chuùng ta vaø soi saùng con ñöôøng cuûa chuùng ta. Noi theo göông cuûa Thaày: ñoù laø caùch toâi môøi goïi caùc baïn haønh ñoäng, vôùi tö caùch laø muïc töû, nhaø giaùo duïc, baïn beø. Neáu caùc baïn caàu nguyeän vôùi tình yeâu thöông, giôùi treû seõ traân troïng taàm quan troïng cuûa lôøi caàu nguyeän. Neáu caùc baïn chaùy boûng ñöùc tin, caùc baïn seõ truyeàn taûi ngoïn löûa soáng ñoäng cuûa noù. Haõy tìm kieám ngoïn löûa tình yeâu cuûa Chuùa trong traùi tim mình! Vaâng, coù söï hieän dieän cuûa Chuùa Gieâ-su, vaø söï hieän dieän gaàn guõi cuûa Chuùa Gieâ-su ñöôïc caûm nhaän ngay caû trong nhöõng luùc chuùng ta noã löïc, bôûi vì Chuùa Gieâ-su khoâng boû rôi chuùng ta. Cuõng vaäy, khi chuùng ta trôû thaønh baøn tay dang roäng, moät caùi oâm huynh ñeä, khi chuùng ta tìm kieám cô hoäi ñeå phuïc vuï ngöôøi khaùc, vaø khi chuùng ta tìm caùch chaïm ñeán cuoäc soáng cuûa ngöôøi khaùc vôùi nhöõng veát thöông, noãi buoàn, nhöõng khoù khaên cuûa hoï. ÔÛ ñoù, ñöùc tin vaøo Chuùa Gieâ-su Kitoâ trôû neân soáng ñoäng, vaø ñoù laø nôi Chuùa Gieâ-su seõ giuùp chuùng ta naâng ñôõ laãn nhau treân haønh trình.
(5) Laø nhöõng Kitoâ höõu treû tuoåi taän taâm vôùi xaõ hoäi naøy, chuùng con coù theå soáng ñöùc tin cuûa mình nhö theá naøo?
(6) Söù meänh cuï theå naøo ñöôïc Thieân Chuùa giao phoù cho chuùng con, nhöõng ngöôøi treû tuoåi cuûa Giaùo hoäi?
Chuùc möøng Fernando veà ñaùm cöôùi cuûa anh! Toâi cuõng ñaõ thaáy nhöõng caëp ñoâi khaùc ôû ñaây ñang keát hoân: Chuùc möøng vaø chuùc phuùc! Bôûi vì, neáu tröôùc ñaây toâi ñaõ noùi, "Ñöøng sôï nghó veà ôn goïi," thì hoân nhaân cuõng laø moät ôn goïi! Ñöøng sôï hoân nhaân vaø vieäc laäp gia ñình!
Traûi qua nhieàu theá kyû lòch söû Giaùo hoäi, chuùng ta, nhöõng ngöôøi Kitoâ höõu, ñaõ soáng trong ñuû moïi loaïi xaõ hoäi, traûi nghieäm nhöõng thay ñoåi trong caùc neàn vaên hoùa maø chuùng ta ñaõ cuøng chia seû vaø goùp phaàn ñònh hình. Coù moät vaên baûn coå, Thö göûi Diognetus, cho chuùng ta moät caùi nhìn saâu saéc tuyeät vôøi veà vaán ñeà naøy: "Kitoâ höõu ñoái vôùi theá gian cuõng nhö linh hoàn ñoái vôùi thaân xaùc" (VI). Ñoù laø loái soáng cuûa chuùng ta: caùc moân ñeä cuûa Chuùa Gieâsu luoân hieän höõu trong thôøi ñaïi, nhöng khoâng bao giôø laø tuø nhaân cuûa thôøi gian troâi qua. Chuùng ta ñöôïc töï do trong Chuùa Kitoâ! Vaø Chuùa Kitoâ ñaõ giaûi phoùng chuùng ta baèng tình yeâu cuûa Ngöôøi. Nhôø tình yeâu naøy, chuùng ta luoân ñöôïc töï do khoûi moïi söï eùp buoäc vaø löøa doái. Chuùng ta ñöôïc töï do khoûi caùc xu höôùng vì chuùng ta laø moân ñeä cuûa chaân lyù; chuùng ta môû loøng ñoùn nhaän töông lai vì chuùng ta bieát raèng caùi cheát khoâng chôø ñôïi chuùng ta. Ngöôïc laïi, yù nghóa cuûa lòch söû ñaït ñeán ñænh cao trong söï hieäp thoâng vónh cöûu cuûa söï soáng ñöôïc Thieân Chuùa chuaån bò cho moãi ngöôøi. Töø quan ñieåm naøy, ñaëc bieät laø caùc baïn treû, ñöôïc keâu goïi ñeå ñònh höôùng laïi xaõ hoäi, trôû thaønh nhöõng ngöôøi chuû ñoäng trong söï thay ñoåi thoâng qua caùc moái quan heä haøng ngaøy cuûa mình, nhöõng moái quan heä ñöôïc caùc baïn soáng trong gia ñình, ôû tröôøng ñaïi hoïc vaø nôi laøm vieäc. Nhìn thaáy caùc baïn, nhöõng ngöôøi treû thaân yeâu, traøn ñaày nhieät huyeát ñöôïc thuùc ñaåy bôûi ñöùc tin, khieán toâi traøn ñaày hy voïng veà khaû naêng cuûa caùc baïn trong vieäc laøm chöùng cho Chuùa Kitoâ trong theá giôùi, keå caû trong lónh vöïc kyõ thuaät soá, ñeå truyeàn ñaït caùc giaù trò vaø veû ñeïp cuûa Tin Möøng (xem Christus vivit, 105; Lôøi chuùc möøng nhaân dòp Naêm Thaùnh Truyeàn giaùo Kyõ thuaät soá, ngaøy 29 thaùng 7 naêm 2025).
Vì vaäy, toâi môøi goïi taát caû caùc baïn cuøng nhau trôû thaønh muoái cuûa ñaát vaø aùnh saùng cuûa theá giôùi (xem Mt 5:13). Ñeå soáng theo caùch naøy, tröôùc heát caàn phaûi hieåu xaõ hoäi ngaøy nay, soáng moät caùch khoân ngoan, ñeå roài chuùng ta coù theå bieán ñoåi noù nhö nhöõng chöùng nhaân cuûa Tin Möøng. Ngöôøi Kitoâ höõu treû, treân thöïc teá, trôû neân raïng rôõ caû trong nieàm vui vaø thöû thaùch, mang laïi höông vò cho thöïc taïi bôûi vì hoï soáng trong ñoù nhö moät ngöôøi taän höôûng cuoäc soáng töø beân trong, khoâng mong ñôïi söï taän höôûng ñoù ñeán töø cuûa caûi, khoaùi laïc hay quyeàn löïc. Ñaây laø söï töï do cuûa chuùng ta, coù nguoàn goác töø ñöùc tin, coù khaû naêng soi saùng vaø mang laïi yù nghóa cho moïi xaõ hoäi, cho moïi traûi nghieäm cuûa con ngöôøi. Maët khaùc, khi cuoäc soáng trôû neân voâ vò, döôøng nhö noù ñang bò cöôùp maát khoûi chuùng ta: chuùng ta khoâng coøn caûm thaáy noù laø cuûa mình nöõa. Ñoái dieän vôùi söï troáng roãng cuûa loøng thôø ô vaø söï tuaân thuû, ñoái dieän vôùi baïo löïc cuûa chieán tranh vaø doái traù, haõy laø ngoïn löûa cuûa moät nhaân loaïi môùi.
Vì vaäy, toâi muoán trao cho taát caû caùc baïn moät söù meänh: haõy soáng laø con ngöôøi. Phaûi, haõy soáng laø con ngöôøi! Nhöõng ngöôøi ñaøn oâng vaø ñaøn baø baèng xöông baèng thòt. Khoâng chæ laø veû beà ngoaøi, maø laø nhöõng khuoân maët ñaùng tin caäy. Nhöõng ngöôøi tìm kieám coâng lyù bôûi vì hoï khao khaùt noù, nhö khao khaùt mieáng aên haøng ngaøy. Nhöõng ngöôøi mong muoán moät cuoäc soáng löông thieän vaø ngay thaúng, bôûi vì hoï vui veû laøm cho ngöôøi khaùc nhöõng gì hoï muoán ngöôøi khaùc laøm cho mình. Haõy soáng laø con ngöôøi nhö Chuùa Kitoâ, con ngöôøi hoaøn haûo, Ñaáng Phuïc Sinh, ngöôøi cuøng chia seû lòch söû vôùi chuùng ta trong moïi thôøi ñaïi. Haõy vun ñaép cam keát naøy, haõy nhìn ñeán caùc Toâng ñoà, nhöõng Kitoâ höõu ñaàu tieân, cö daân cuûa moät theá giôùi ngoaïi giaùo. Noi theo göông cuûa caùc ngaøi, haõy laø nhöõng nhaø truyeàn giaùo cuûa Tin Möøng tröôùc söï ngheøo khoù veà vaät chaát vaø tinh thaàn cuûa thôøi ñaïi chuùng ta, hieåu roõ raèng ñöùc tin cuûa chuùng ta laø moät loái soáng ñöôïc hoaøn thaønh trong tình yeâu thöông (xem Gl 5:6). Caùc baïn treû thaân meán, ñaây chính laø nhaân ñöùc coù söùc maïnh thay ñoåi lòch söû hôn baát kyø nhaân ñöùc naøo khaùc. Caùc baïn coù theå thay ñoåi lòch söû! Haõy laøm ñieàu ñoù baèng tình yeâu thöông! Caûm ôn caùc baïn raát nhieàu.