Ñöùc Thaùnh cha baét ñaàu vieáng thaêm
thuû ñoâ Madrid cuûa Taây Ban Nha
Ñöùc Thaùnh cha baét ñaàu vieáng thaêm thuû ñoâ Madrid cuûa Taây Ban Nha.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Madrid (RVA News 07-06-2026) - Sau hôn hai giôø bay, maùy bay chôû Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ ñeán phi tröôøng Barajas cuûa thuû ñoâ Madrid cuûa Taây Ban Nha.
Töø treân maùy bay böôùc xuoáng, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ ñöôïc Quoác phöông Felipe VI vaø Hoaøng haäu Letizia cuøng vôùi Thuû töôùng vaø nhieàu quan khaùch trong chính quyeàn ñoùn tieáp noàng nhieät, cuøng vôùi moät soá tín höõu, caùc gia ñình vaø treû em.
Sau cuoäc hoäi kieán ngaén ôû phi tröôøng, Ñöùc Thaùnh cha vaø nhaø vua ñaõ ñi xe veà hoaøng cung, caùch ñoù hôn 26 caây soá. Taïi ñaây, luùc 11 giôø 45 ñaõ dieãn ra nghi thöùc ñoùn tieáp chính thöùc vôùi caùc nghi leã ngoaïi giao, quoác thieàu Vatican vaø Taây Ban Nha, vôùi 21 phaùt ñaïi baùc, duyeät qua ñoaøn quaân danh döï. Sau ñoù, Vua Felipe vaø Ñöùc Thaùnh cha vaøo cung ñieän ñeå hoäi kieán rieâng.
Vua Felipe VI naêm nay 58 tuoåi (1968), voán laø con trai thöù ba cuûa Vua Juan Carlos I cuûa Taây Ban Nha vaø Hoaøng haäu Sofía. Sau quaù trình ñaøo taïo quaân söï, thaùi töû Felipe theo hoïc ngaønh Luaät vaø toát nghieäp naêm 1993 taïi Ñaïi hoïc Töï trò Madrid (Universidad Autoùnoma de Madrid). Naêm 1995, oâng nhaän baèng Thaïc só Quan heä Quoác teá taïi Tröôøng Ngoaïi giao Edmund A. Walsh thuoäc Ñaïi hoïc Georgetown ôû Washington D.C.
Naêm 2004, oâng keát hoân vôùi nöõ nhaø baùo ngöôøi Asturias Letizia Ortiz. Hai ngöôøi coù hai con gaùi laø Coâng chuùa Leonor vaø Coâng chuùa Sofía.
Sau khi Vua Juan Carlos I tuyeân boá thoaùi vò, ngaøy 02 thaùng Saùu naêm 2014 vaø vieäc thoaùi vò ñöôïc hôïp thöùc hoùa baèng moät ñaïo luaät ñaëc bieät (do Hieán phaùp Taây Ban Nha khoâng quy ñònh cuï theå thuû tuïc naøy), Felipe VI chính thöùc leân ngoâi, ngaøy 19 thaùng Saùu naêm 2014.
Ngay töø ñaàu trieàu ñaïi, oâng phaûi ñoái maët vôùi thaùch thöùc khoâi phuïc hình aûnh cuûa Hoaøng gia sau moät soá vuï beâ boái töøng aûnh höôûng ñeán uy tín cuûa theå cheá quaân chuû. Vua Felipe VI theo ñuoåi ñöôøng loái minh baïch, tieát kieäm vaø gaàn guõi vôùi ngöôøi daân. OÂng ñaõ ban haønh boä quy taéc ñaïo ñöùc cho Hoaøng gia, töø choái quyeàn thöøa keá taøi saûn cuûa cha mình vaø caét giaûm löông cuûa caùc thaønh vieân Hoaøng gia. OÂng cuõng noåi baät vôùi caùc hoaït ñoäng hoã trôï caùc vaán ñeà xaõ hoäi vaø moâi tröôøng.
Ngaøy 20 thaùng Ba naêm 2026, Nhaø vua cuøng Hoaøng haäu ñöôïc Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV tieáp kieán taïi Ñieän Toâng toøa Vatican. Cuøng ngaøy, Vua Felipe VI ñöôïc trao töôùc hieäu Kinh só tröôûng (Protocanonico) taïi Ñeàn thôø Ñöùc Baø Caû, moät vinh döï chæ daønh rieâng cho nguyeân thuû quoác gia Taây Ban Nha.
Sau cuoäc hoäi kieán, Nhaø vua vaø Ñöùc Thaùnh cha ñaõ tieán qua Saûnh ñöôøng Columnas ñeå gaëp gôõ chung haøng traêm ñaïi dieän chính quyeàn, giaùo quyeàn, cuõng nhö caùc ñaïi dieän xaõ hoäi daân söï vaø vaên hoùa cuûa Taây Ban Nha.
Lôøi chaøo cuûa Vua Felipe VI
Trong lôøi chaøo möøng Ñöùc Thaùnh cha, Quoác vöông Felipe VI ñaëc bieät noùi veà söï hieäp nhaát nhö moät phöông theá hoøa bình, vaø goïi ñaây laø qui luaät haønh söû chung.
Phöông tieän vaø coâng cuï cuûa hoøa bình
Nhaø vua cho bieát, khaùt voïng hieäp nhaát "xuaát phaùt töø yù thöùc veà söï mong manh cuûa moãi caù nhaân, veà tính höõu haïn vaø nhöõng giôùi haïn cuûa chuùng ta", nhöng ñoàng thôøi cuõng baét nguoàn töø "khaû naêng laøm ñieàu thieän vaø saùng taïo veû ñeïp voâ taän, ñaït ñeán ñænh cao khi con ngöôøi bieát yeâu thöông tha nhaân, bieát môû loøng vaø hieán mình cho ngöôøi khaùc".
Töø ñoù, Nhaø vua nhaán maïnh lôøi keâu goïi "luoân ghi nhôù ñieàu naøy, khoâng chæ baèng lôøi noùi maø coøn baèng haønh ñoäng". Ñaëc bieät, "trong thôøi ñaïi ñaày baát ñònh naøy", oâng khaúng ñònh raèng söï hieäp nhaát, vôùi tö caùch laø "phöông tieän vaø coâng cuï cuûa hoøa bình", xöùng ñaùng trôû thaønh moät chuaån möïc öùng xöû mang tính phoå quaùt.
Chuùng toâi caûm thaáy may maén vì taát caû nhöõng gì thuoäc veà theá giôùi Myõ Latinh cuõng raát gaàn guõi vôùi Ñöùc Thaùnh cha".
Nhaø vua Taây Ban Nha nhaéc ñeán khaû naêng söû duïng tieáng Taây Ban Nha maø Ñöùc Giaùo hoaøng ñaõ trau doài qua nhieàu naêm laøm nhaø truyeàn giaùo taïi Peru, moái gaén boù keùo daøi nhieàu thaäp nieân cuûa ngaøi vôùi quoác gia Nam Myõ naøy - nôi ngaøi ñaõ thöïc hieän caùc hoaït ñoäng muïc vuï, hoïc thuaät vaø nhaân ñaïo, ñaëc bieät taïi thaønh phoá Trujillo - cuõng nhö thôøi gian phuïc vuï cuûa ngaøi treân cöông vò Giaùm muïc Giaùo phaän Chiclayo beân Peru...
Dieãn vaên ñaàu tieân cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Coøn Ñöùc Thaùnh cha, leân tieáng trong dòp naøy, ngaøi baøy toû loøng bieát ôn vì ñöôïc vieáng thaêm Taây Ban Nha, moät quoác gia coù lòch söû gaàn hai nghìn naêm gaén lieàn vôùi Kitoâ giaùo. Ngaøi nhaéc ñeán truyeàn thoáng theo ñoù Thaùnh Giacoâbeâ Toâng ñoà ñaõ mang Tin möøng ñeán baùn ñaûo Iberia, qua ñoù khaúng ñònh söï lieân tuïc giöõa Giaùo hoäi Taây Ban Nha vaø söù maïng toâng ñoà khôûi ñi töø Leã Nguõ Tuaàn. Ñöùc tin Kitoâ giaùo khoâng bao truøm toaøn boä baûn saéc daân toäc Taây Ban Nha, nhöng ñaõ goùp phaàn ñònh hình saâu saéc neàn vaên hoùa vaø trôû thaønh nguoàn hy voïng tröôùc nhöõng thaùch thöùc cuûa thôøi ñaïi. Caùc hình thöùc ñaïo ñöùc bình daân, ngheä thuaät, aâm nhaïc, caùc hoäi ñoaøn baùc aùi vaø truyeàn thoáng toân giaùo phong phuù laø minh chöùng cho söï gaëp gôõ giöõa Tin möøng vaø ñôøi soáng nhaân daân.
Ñöùc Thaùnh cha cho bieát muïc ñích chuyeán thaêm laø cuûng coá ñöùc tin cuûa caùc tín höõu vaø khuyeán khích söï hoøa giaûi, hôïp taùc giöõa caùc thaønh phaàn khaùc nhau trong xaõ hoäi. Theo Ñöùc Thaùnh cha, lòch söû cho thaáy vaên hoùa gaëp gôõ vaø ñoái thoaïi mang laïi oån ñònh vaø thònh vöôïng hôn laø vaên hoùa ñoái ñaàu. Ñöùc Giaùo hoaøng nhaéc laïi tö töôûng cuûa Ñöùc Phanxicoâ raèng thöïc taïi luoân lôùn hôn yù töôûng; con ngöôøi caàn ñoái thoaïi vôùi nhau vaø vôùi Thieân Chuùa ñeå tìm kieám chaân lyù, thay vì bò giam haõm trong caùc heä tö töôûng hay nhöõng khaåu hieäu tröøu töôïng.
Ñeå minh hoïa, Ñöùc Thaùnh cha nhaéc ñeán hai nhaø thaàn bí vó ñaïi cuûa Taây Ban Nha, laø Thaùnh Gioan Thaùnh Giaù vaø Thaùnh Teâreâsa Avila. Töø hình aûnh "ñeâm toái" trong tö töôûng cuûa Thaùnh Gioan Thaùnh Giaù, Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng nhöõng giai ñoaïn baát ñònh, khuûng hoaûng vaø maát phöông höôùng khoâng chæ laø nguoàn sôï haõi maø coøn coù theå trôû thaønh cô hoäi ñeå khaùm phaù aùnh saùng môùi vaø khôûi ñaàu môùi. Theá giôùi ngaøy nay tuy ñaày xung ñoät vaø maát caân baèng, nhöng saâu xa vaãn ñang khao khaùt hoøa bình, phaåm giaù con ngöôøi vaø moät neàn vaên minh tình thöông. Tieáp noái tö töôûng aáy, Ñöùc Thaùnh cha nhaéc ñeán hình aûnh "laâu ñaøi noäi taâm" cuûa Thaùnh Teâreâsa Avila. Khi con ngöôøi ñi saâu vaøo noäi taâm vaø khaùm phaù chaân lyù nôi löông taâm mình, hoï seõ môû roäng taâm trí, vöôït qua maâu thuaãn vaø bieát ñoùn nhaän ngöôøi khaùc. Vì theá, töï do toân giaùo vaø töï do löông taâm caàn ñöôïc baûo veä nhö moät giaù trò neàn taûng cuûa xaõ hoäi.
Ñöùc Giaùo hoaøng caûnh baùo raèng xu höôùng khai thaùc söï chia reõ ñeå tìm kieám söï uûng hoä chính trò ñang gia taêng, trong khi phaåm giaù con ngöôøi vaãn lieân tuïc bò xaâm phaïm. Tröôùc thöïc traïng ñoù, xaõ hoäi caàn ñaàu tö vaøo vaên hoùa, giaùo duïc chaát löôïng, ñôøi soáng tinh thaàn vaø khaû naêng sieâu vieät. Giaùo hoäi Coâng giaùo mong muoán phuïc vuï khaùt voïng saâu xa cuûa con ngöôøi baèng chöùng taù Tin möøng, goùp phaàn xaây döïng hoøa giaûi vaø hoøa bình. Ñöùc Thaùnh cha keâu goïi töø boû nhöõng caâu chuyeän vaø caùch dieãn giaûi mang tính chia reõ veà lòch söû vaø thöïc taïi xaõ hoäi, thay vaøo ñoù hoïc caùch traân troïng tính phöùc taïp cuûa cuoäc soáng. Theo Ñöùc Thaùnh cha, ñaây laø söù maïng ñaëc bieät cuûa chaâu AÂu noùi chung vaø Taây Ban Nha noùi rieâng. Trong thôøi ñaïi coâng ngheä soá, nôi ñònh kieán vaø cöïc ñoan deã bò khueách ñaïi coøn tö duy phaûn bieän suy yeáu, vieäc hoïc caùch soáng vôùi söï ña daïng vaø phöùc taïp trôû neân ñaëc bieät caàn thieát.
Cuõng trong dieãn vaên, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa vieäc ñaàu tö vaøo tröôøng hoïc, ñaïi hoïc, nghieân cöùu khoa hoïc, coäng ñoàng ñòa phöông vaø xaõ hoäi daân söï. An ninh khoâng ñeán töø vuõ khí hay nhöõng böùc töôøng ngaên caùch maø töø khaû naêng cuøng nhau tieán böôùc. Ñöùc Thaùnh cha nhaéc laïi kinh nghieäm lòch söû Taây Ban Nha, nôi Kitoâ giaùo, Hoài giaùo vaø Do Thaùi giaùo töøng coù nhöõng giai ñoaïn ñoái thoaïi vaø hôïp taùc veà tri thöùc, ñaëc bieät taïi Coùrdoba vaø Toledo, goùp phaàn truyeàn baù di saûn vaên hoùa Hy Laïp, AÛ Raäp vaø Do Thaùi cho chaâu AÂu.
Sau cuøng, laáy caûm höùng töø Thaùnh Inhaxio Loyola, Ñöùc Giaùo hoaøng khuyeán khích con ngöôøi ñoái dieän nhöõng bieán ñoåi môùi baèng söï phaân ñònh khoân ngoan thay vì sôï haõi hoaëc ngaây thô. Ngaøi ñeà nghò laáy phaåm giaù con ngöôøi, coâng ích, öu tieân ngöôøi ngheøo, baûo veä moâi tröôøng vaø xaây döïng hoøa bình laøm tieâu chuaån cho caùc quyeát ñònh chính trò, kinh teá vaø coâng ngheä. Keát thuùc baøi dieãn vaên, ngaøi ñaùnh giaù cao vai troø cuûa Taây Ban Nha trong vieäc baûo veä luaät phaùp quoác teá, chuû nghóa ña phöông vaø hoøa bình, ñoàng thôøi khuyeán khích ñaát nöôùc tieáp tuïc phaùt trieån ñoái thoaïi xaõ hoäi, quan taâm ñeán ngöôøi ngheøo vaø giôùi treû, cuûng coá söï ñoaøn keát trong ña daïng vaø ñoùng goùp tích cöïc cho tieán trình hoäi nhaäp chaâu AÂu cuõng nhö cho toaøn theå gia ñình nhaân loaïi.
Sau cuoäc gaëp gôõ ñaàu tieân treân ñaây, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ veà toøa Söù thaàn Toøa Thaùnh, caùch hoaøng cung 17 caây soá, ñeå duøng böõa tröa vaø nghæ ngôi.
Ñaát nöôùc vaø Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Taây Ban Nha
Taây Ban Nha hieän coù hôn 48 trieäu röôõi daân cö soáng treân laõnh thoå roäng gaàn 506,000 caây soá vuoâng, trong ñoù soá tín höõu Coâng giaùo hôn 45 trieäu ngöôøi, töông ñöông vôùi hôn 93% daân soá toaøn quoác. Hoï thuoäc 71 giaùo phaän döôùi söï coi soùc cuûa 130 giaùm muïc, vôùi söï coäng taùc cuûa hôn 12,400 linh muïc giaùo phaän vaø 5,600 linh muïc doøng, toång coäng, khoaûng 18,110. Soá tu huynh trong Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Taây Ban Nha hôn 2,400 thaày vaø hôn 34,000 nöõ tu. Toaøn nöôùc naøy coù 1,340 ñaïi chuûng sinh. Taát caû nhöõng con soá naøy so vôùi 15 naêm tröôùc ñaây ñeàu suy giaûm khaù nhieàu. Tình traïng naøy phaûn aùnh nhöõng thaùch ñoá lôùn maø Giaùo hoäi taïi Taây Ban Nha phaûi ñöông ñaàu.
Thöïc vaäy, trong nhöõng thaäp nieân gaàn ñaây, traøo löu tuïc hoùa lan traøn taïi Taây Ban Nha, keå caû traøo löu baøi toân giaùo. Ñaûng xaõ hoäi do Thuû töôùng Joseù Zapatero tröôùc ñaây roài ñeán Thuû töôùng ñöông nhieäm Pedro Sanchez caàm quyeàn taïi Taây Ban Nha, trong nhöõng naêm qua ñaõ thoâng qua nhöõng ñaïo luaät ñi ngöôïc luaân lyù Coâng giaùo, baát chaáp söï choáng ñoái maïnh meõ cuûa Haøng Giaùo phaåm vaø caùc tín höõu Coâng giaùo, nhö luaät nôùi roäng luaät cho phaù thai, muoán ñöa phaù thai vaøo trong hieán phaùp quoác gia gioáng nhö nöôùc Phaùp. Vieäc ly dò deã daøng, giuùp keát lieãu sinh maïng beänh nhaân nan y vaø thuï thai trong oáng nghieäm, coâng nhaän caùc caëp ñoàng phaùi laø hoân phoái.
Chính trò
Theo Hieán phaùp naêm 1978, Taây Ban Nha laø moät cheá ñoä quaân chuû nghò vieän cha truyeàn con noái. Nhaø vua khoâng chæ coù vai troø ñaïi dieän nhöng coøn laø ngöôøi baûo ñaûm cho neàn daân chuû vaø söï thoáng nhaát quoác gia. Quyeàn haønh phaùp thuoäc veà Hoäi ñoàng Boä tröôûng (Consejo de Ministros), do Thuû töôùng ñöùng ñaàu vaø chòu traùch nhieäm tröôùc Quoác hoäi. Quyeàn laäp phaùp thuoäc veà Quoác hoäi löôõng vieän (Cortes Generales) vôùi nhieäm kyø boán naêm, trong khi quyeàn tö phaùp hoaøn toaøn ñoäc laäp.
Taây Ban Nha ñöôïc chia thaønh 17 Coäng ñoàng töï trò (Comunidades Autoùnomas), vôùi toång coäng 50 tænh vaø 2 thaønh phoá töï trò laø Ceuta vaø Melilla. Gibraltar, moät laõnh thoå haûi ngoaïi cuûa Anh, vaãn laø ñoái töôïng tranh chaáp chuû quyeàn cuûa Taây Ban Nha.