Nhaän ñònh cuûa Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc
veà Thoâng ñieäp ñaàu tieân cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV
Nhaän ñònh cuûa Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc veà Thoâng ñieäp ñaàu tieân cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Muenster (RVA News 26-05-2026) - Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc, Ñöùc cha Heiner Wilmer, Giaùm muïc Giaùo phaän Muenster, goïi thoâng ñieäp xaõ hoäi ñaàu tieân cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV laø "moät vaên kieän mang tính ñònh höôùng cho nhaân loaïi".
Theo Ñöùc cha, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV laøm roõ raèng trong töông lai, boån phaän cuûa caùc Kitoâ höõu laø phaûi ñoái dieän vôùi caùc vaán ñeà ñaïo ñöùc cuûa trí tueä nhaân taïo.
Ñöùc cha Wilmer, thuoäc Doøng Linh muïc Thaùnh Taâm, phaùt bieåu nhö treân, hoâm 25 thaùng Naêm vöøa qua, tröôùc caùc nhaø baùo taïi thaønh phoá Bonn, Ñöùc quoác. Theo Ñöùc cha, khoâng coù moät "keá hoaïch toång theå" naøo cho ñieàu naøy; tuy nhieân, Ñöùc Giaùo hoaøng ñaõ vaïch ra nhöõng giôùi haïn ñònh höôùng cho moät caùch tieáp caän hôïp lyù ñoái vôùi Trí tueä nhaân taïo (AI).
Ñöùc cha cuõng nhaán maïnh raèng Ñöùc Leâoâ XIV hoaøn toaøn khoâng phaûi laø ngöôøi choáng laïi coâng ngheä. Tuy nhieân, con ngöôøi vaø nhaân phaåm phaûi laø trung taâm trong vieäc ñaùnh giaù AI. Moät tö töôûng neàn taûng cuûa Thoâng ñieäp Magnifica humanitas, Nhaân loaïi kyø dieäu, laø coâng ngheä khoâng trung laäp, nhöng bò ñònh hình bôûi "nhöõng ngöôøi thieát keá, taøi trôï, ñieàu tieát vaø söû duïng noù". Töø ñoù, Ñöùc Giaùo hoaøng ñöa ra lôøi keâu goïi raèng ngay caû trong thôøi ñaïi trí tueä nhaân taïo, con ngöôøi vaãn phaûi "soáng moät caùch saâu saéc nhaân baûn".
Ñöøng ñeå traùi tim con ngöôøi bò khoâ caèn
Theo giaûi thích cuûa Ñöùc cha Wilmer veà tö töôûng cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ, con ngöôøi laø moät ngoâi vò chöù khoâng phaûi moät taäp döõ lieäu. Khoâng ñöôïc pheùp söû duïng vaø khai thaùc con ngöôøi nhö moät nguoàn taøi nguyeân ñôn thuaàn thoâng qua caùc thuaät toaùn. Tính baát khaû xaâm phaïm cuûa nhaân quyeàn cuõng phaûi laø nguyeân taéc chæ ñaïo trong vaán ñeà AI. Theo Ñöùc Leâoâ XIV, tieán boä kyõ thuaät khoâng ñöôïc laøm cho traùi tim con ngöôøi trôû neân chai cöùng. Duø coâng ngheä coù phaùt trieån ñeán ñaâu, söï gaëp gôõ ñích thöïc giöõa con ngöôøi vôùi nhau cuõng khoâng ñöôïc thay theá.
Ñöùc cha Wilmer ñaùnh giaù phaàn noùi veà quyeàn löïc vaø chieán tranh trong thoâng ñieäp laø moät yeáu toá then choát. Thoâng ñieäp Magnifica humanitas pheâ phaùn thöù "vaên hoùa quyeàn löïc" môùi ñang phuïc hoài chieán tranh "nhö moät coâng cuï cuûa chính trò quoác teá". Theo Ñöùc Giaùo hoaøng, hoïc thuyeát veà "chieán tranh chính ñaùng", voán ngaøy caøng bò boùp meùo trong thöïc teá, caàn phaûi ñöôïc vöôït qua - ngoaïi tröø quyeàn töï veä. Thay vaøo ñoù, caàn thuùc ñaåy ñoái thoaïi, ngoaïi giao vaø söï tha thöù.
Naïn nhaân chieán tranh bò bieán thaønh döõ lieäu
Vì theá, Ñöùc Giaùo hoaøng caûnh baùo roõ raøng veà vieäc söû duïng caùc loaïi vuõ khí ñöôïc hoã trôï baèng Trí tueä nhaân taïo, qua ñoù caùc naïn nhaân bò coi nhö nhöõng döõ lieäu ñôn thuaàn. AI vì theá chæ coù theå laøm cho chieán tranh "nhanh hôn vaø voâ caûm hôn", ñoàng thôøi haï thaáp ngöôõng söû duïng baïo löïc. Ñöùc cha Wilmer nhaán maïnh raèng tình traïng hoãn loaïn ñòa chính trò ñang hình thaønh vaø voâ soá xung ñoät quoác teá ñaõ khieán caùc giaùm muïc Ñöùc, cuõng nhö chính ngaøi, lo ngaïi töø laâu. Ngaøi cuõng nhaéc ñeán lôøi keâu goïi trong Magnifica humanitas veà vieäc "giaûi tröø vuõ khí cho AI" vaø xaây döïng moät boä quy taéc ñaïo ñöùc cho quaù trình soá hoùa vaø AI, döïa treân coâng baèng xaõ hoäi. Ñieàu caàn thieát laø phaûi giaûi phoùng AI khoûi logic cuûa caùc cuoäc tranh giaønh quyeàn löïc quaân söï vaø kinh teá, keå caû trong suy nghó cuûa con ngöôøi. Ñeå öu theá coâng ngheä khoâng bò caùc taäp ñoaøn ñoäc quyeàn lôïi duïng nhaèm kieåm soaùt con ngöôøi vaø cuûng coá quyeàn löïc, caàn phaûi coù moät traät töï phaùp lyù mang tính raøng buoäc quoác teá.
Ñöùc cha Wilmer noùi theâm raèng: "Ngay taïi Ñöùc, chuùng ta cuõng ñang chöùng kieán caùc thuaät toaùn thöôøng cho soá löôïng nhieàu hôn laø phaåm chaát vaø söï thaät; vaø trong boái caûnh caùc cuoäc tranh luaän coâng khai bò phaân cöïc, neàn daân chuû ñang chòu aùp löïc". Theo ngaøi, Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ ñaët Giaùo hoäi vaø caùc cô caáu cuûa mình tröôùc traùch nhieäm phaûi goùp phaàn vaøo "moät neàn truyeàn thoâng minh baïch vaø moät cuoäc tìm kieám söï thaät caùch chaân thaønh".
(KAP 25-5-2026)