Tuyeân ngoân cuûa Phaùi boä Quan saùt Thöôøng tröïc
cuûa Toøa Thaùnh taïi Lieân Hieäp Quoác
Tuyeân ngoân cuûa Phaùi boä Quan saùt Thöôøng tröïc cuûa Toøa Thaùnh taïi Lieân Hieäp Quoác.
Phuùc Nhaïc
New York (RVA News 24-05-2026) - Ñaïi dieän Toøa Thaùnh taïi Lieân Hieäp Quoác ôû New York toá giaùc naïn khinh reû coâng phaùp quoác teá veà nhaân ñaïo trong chieán tranh vaø gaây nguy hieåm cho caùc thöôøng daân.
Baøy toû laäp tröôøng treân ñaây laø Ñöùc oâng Robert D. Murphy, Ñaïi bieän cuûa Phaùi boä Toøa Thaùnh taïi Lieân Hieäp Quoác trong phieân thaûo luaän môû cuûa Hoäi ñoàng Baûo an veà "Baûo veä thöôøng daân trong xung ñoät vuõ trang", hoâm 21 thaùng Naêm naêm 2026.
Ñöùc oâng Murphy noùi raèng: "Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, daân thöôøng tieáp tuïc phaûi gaùnh chòu nhöõng haäu quaû bi thaûm cuûa caùc cuoäc xung ñoät vuõ trang treân quy moâ roäng lôùn. Haøng trieäu ngöôøi ñaõ phaûi rôøi boû nhaø cöûa, trong khi nhieàu ngöôøi khaùc vaãn ñang ñoái dieän vôùi baïo löïc, naïn ñoùi, tình traïng baát an vaø söï suïp ñoå cuûa caùc dòch vuï thieát yeáu. Maëc duø ñaõ coù nhieàu noã löïc phoái hôïp nhaèm ñaët ra caùc giôùi haïn cho chieán tranh vaø cuûng coá söï baûo veä theo luaät nhaân ñaïo quoác teá, nhöõng ngöôøi daân voâ toäi vaø khoâng coù khaû naêng töï veä vaãn tieáp tuïc laø nhöõng naïn nhaân chòu thieät haïi naëng neà nhaát cuûa xung ñoät.
Vieäc baûo veä thöôøng daân khoâng chæ ñôn thuaàn laø moät vaán ñeà chính trò hay taùc chieán. Nhö Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV khaúng ñònh: "Nguyeân taéc nhaân ñaïo, ñöôïc khaéc ghi trong löông taâm cuûa moãi ngöôøi vaø ñöôïc coâng nhaän trong luaät phaùp quoác teá, bao haøm moät nghóa vuï luaân lyù phaûi baûo veä daân thöôøng khoûi nhöõng haäu quaû kinh hoaøng cuûa chieán tranh." Vì lyù do ñoù, Toøa Thaùnh heát söùc lo ngaïi tröôùc söï xem nheï ngaøy caøng gia taêng ñoái vôùi luaät nhaân ñaïo quoác teá vaø vieäc bình thöôøng hoùa nhöõng haønh vi khieán thöôøng daân ngaøy caøng bò ñaët vaøo tình traïng nguy hieåm. Veà ñieåm naøy, Phaùi ñoaøn xin löu yù ñeán ba vaán ñeà then choát:
Thöù nhaát, caùc cuoäc taán coâng nhaèm vaøo nôi thôø phöôïng vaø caùc coäng ñoàng toân giaùo laø ñieàu ñaëc bieät ñaùng lo ngaïi. Nhöõng haønh ñoäng nhö vaäy khoâng chæ gaây toån thöông cho töøng tín höõu, maø coøn laøm toån haïi ñeán caáu truùc vaên hoùa, tinh thaàn vaø xaõ hoäi cuûa toaøn theå coäng ñoàng. Hôn nöõa, trong thôøi chieán, caùc ñòa ñieåm aáy coøn trôû thaønh nôi truù aån, cung caáp söï trôï giuùp vaø nuoâi döôõng tinh thaàn lieân ñôùi. Vì theá, vieäc baûo ñaûm töï do toân giaùo, ngay caû giöõa xung ñoät, laø ñieàu thieát yeáu ñeå baûo veä phaåm giaù con ngöôøi vaø thuùc ñaåy hoøa giaûi.
Thöù hai, coù nhu caàu caáp baùch phaûi baûo veä nhaân vieân vaø cô sôû y teá. Duø ñaõ moät thaäp kyû troâi qua keå töø khi Nghò quyeát 2286 ñöôïc thoâng qua, caùc cuoäc taán coâng vaøo beänh vieän, xe cöùu thöông vaø nhaân vieân chaêm soùc söùc khoûe vaãn tieáp dieãn ôû möùc ñaùng baùo ñoäng. Nhöõng ngöôøi bò thöông hoaëc ñau yeáu khoâng bao giôø ñöôïc pheùp bò töø choái chaêm soùc, vaø nhöõng ai cung caáp trôï giuùp nhaân ñaïo khoâng bao giôø ñöôïc trôû thaønh muïc tieâu taán coâng.
Thöù ba, vai troø ngaøy caøng gia taêng cuûa caùc coâng ngheä môùi noåi, bao goàm trí tueä nhaân taïo, trong chieán tranh laø moät vaán ñeà ñaùng quan ngaïi. Vieäc söû duïng coâng ngheä luoân phaûi ñöôïc ñaët treân neàn taûng traùch nhieäm ñaïo ñöùc, bôûi khoâng moät coã maùy naøo coù theå thay theá söï phaùn ñoaùn luaân lyù caàn thieát khi sinh maïng con ngöôøi bò ñaët vaøo tình theá nguy caáp. Thaät vaäy, vieäc söû duïng nhöõng coâng ngheä thieáu söï kieåm soaùt coù yù nghóa cuûa con ngöôøi coù nguy cô khieán nhöõng ngöôøi ra quyeát ñònh ngaøy caøng xa rôøi haäu quaû nhaân baûn cuûa chieán tranh, ñoàng thôøi laøm suy yeáu traùch nhieäm giaûi trình trong vieäc baûo veä sinh maïng thöôøng daân."
Ñaïi dieän Toøa Thaùnh taïi Lieân Hieäp Quoác noùi theâm raèng: "Toøa Thaùnh taùi keâu goïi taát caû caùc beân trong caùc cuoäc xung ñoät vuõ trang phaûi hoaøn toaøn toân troïng luaät nhaân ñaïo quoác teá vaø baûo veä daân thöôøng. Ñoàng thôøi, coäng ñoàng quoác teá caàn taêng cöôøng hôn nöõa caùc noã löïc nhaèm phoøng ngöøa xung ñoät, thuùc ñaåy ñoái thoaïi vaø giaûi quyeát tranh chaáp baèng bieän phaùp hoøa bình, vôùi nhaän thöùc raèng hoøa bình ñích thöïc khoâng ñöôïc xaây döïng baèng sôï haõi hay huûy dieät, nhöng baèng gaëp gôõ, tín nhieäm vaø traùch nhieäm".
Nhö Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV nhaän ñònh: "Hoøa bình baét ñaàu töø moãi ngöôøi chuùng ta: töø caùch chuùng ta nhìn ngöôøi khaùc, laéng nghe ngöôøi khaùc vaø noùi veà ngöôøi khaùc." Lôøi keâu goïi naøy ñaëc bieät coù yù nghóa trong thôøi ñieåm maø ngoân ngöõ vaø logic cuûa chieán tranh ñang bieán con ngöôøi thaønh nhöõng con soá, nhöõng keû thuø hay nhöõng "thieät haïi phuï". Baûo veä thöôøng daân ñoøi hoûi phaûi töø choái ñoái xöû vôùi con ngöôøi nhö nhöõng vaät theå hay nhöõng con soá ñôn thuaàn, nhöng phaûi nhìn nhaän phaåm giaù do Thieân Chuùa ban cho moãi con ngöôøi, ngay caû trong thôøi chieán."
(Holyseemission.org 21-5-2026)