Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc
döï ñoaùn Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò
chöa theå baét ñaàu vaøo thaùng Möôøi Moät naêm 2026
Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc döï ñoaùn Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò chöa theå baét ñaàu vaøo thaùng Möôøi Moät naêm 2026.
Phuùc Nhaïc
Muenster (RVA News 20-05-2026) - Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc (DBK), Ñöùc cha Heiner Wilmer, Giaùm muïc Giaùo phaän Muenster, cho raèng cuoäc hoïp ñaàu tieân cuûa Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò ñaàu tieân vaøo thaùng Möôøi Moät naêm 2026 nhö keá hoaïch ban ñaàu, coù leõ chöa theå baét ñaàu.
Hoäi ñoàng naøy goàm caùc giaùm muïc vaø ñaïi dieän giaùo daân Coâng giaùo Ñöùc ñöôïc baàu leân, ñeå cuøng quaûn trò Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi nöôùc naøy, theo quyeát ñònh cuûa Con ñöôøng Coâng nghò.
Lyù do söï chaäm treã naøy laø vì Toøa Thaùnh hieän vaãn ñang xem xeùt ñieàu leä cuûa cô quan caáp lieân bang môùi naøy. Ñöùc cha Wilmer, thuoäc Doøng Linh muïc Thaùnh Taâm Chuùa Gieâsu, SCJ, ñaõ cho bieát nhö treân hoâm 15 thaùng Naêm naêm 2026, trong cuoäc phoûng vaán daønh cho keânh truyeàn hình Phoenix, beân leà Ñaïi hoäi Coâng giaùo taïi thaønh phoá Wurzburg. Ngaøi noùi: "Caù nhaân toâi khoâng nghó raèng chuùng toâi coù theå hoïp vaøo thaùng Möôøi Moät, vì tieán trình naøy ñang chòu taùc ñoäng cuûa nhieàu ñoäng löïc khaùc nhau, khi hoà sô ñöôïc chuyeån töø boä naøy sang boä khaùc taïi Toøa Thaùnh."
Vaán ñeà tieáp tuïc gaây tranh caõi lieân quan ñeán baûn ñieàu leä laø söï kieän caùc giaùm muïc giaùo phaän vaø nhöõng ngöôøi khoâng phaûi giaùm muïc cuøng nhau thaûo luaän vaø ñöa ra quyeát ñònh. Ñaây laø ñieåm maø Toøa Thaùnh, ít nhaát trong nhöõng naêm gaàn ñaây, ñaõ baøy toû söï phaûn ñoái. Ñieàu leä quy ñònh cuï theå raèng Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò cuøng "thaûo luaän vaø thoâng qua caùc nghò quyeát theo tinh thaàn "caùc tieán trình ra quyeát ñònh mang tính hieäp haønh" (x. Taøi lieäu chung keát cuûa Thöôïng Hoäi ñoàng Giaùm muïc, soá 94) veà nhöõng vaán ñeà quan troïng cuûa ñôøi soáng Giaùo hoäi coù yù nghóa vöôït quaù phaïm vi giaùo phaän."
Tuy lieân tuïc chæ trích "Con ñöôøng Coâng nghò" cuûa Giaùo hoäi Coâng giaùo Ñöùc, Toøa Thaùnh döôùi thôøi Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ vaø nay laø Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV chöa bao giôø chính thöùc yeâu caàu chaám döùt tieán trình naøy - tieán trình voán theo ñuoåi moät soá ñeà xuaát caûi caùch bò xem laø raát caáp tieán so vôùi giaùo huaán truyeàn thoáng cuûa Giaùo hoäi. Toøa Thaùnh cuõng chöa buoäc phía Ñöùc chæ ñöôïc thieát laäp caùc cô caáu hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi giaùo luaät nhö vaãn toàn taïi ôû moïi caáp ñoä taïi Ñöùc.
Hieän nay, giaûi phaùp cho vaán ñeà cuûa Giaùo hoäi Ñöùc coù theå ñi theo moät trong hai höôùng:
- hoaëc Toøa Thaùnh pheâ chuaån ñieàu leä, ñieàu naøy seõ khieán toaøn boä nhöõng chæ trích tröôùc ñaây töø Vatican bò xem nhö thieáu cô sôû;
- hoaëc Toøa Thaùnh baùc boû ñieàu leä, töø ñoù taïo neân aán töôïng raèng Vatican chæ thöïc söï can thieäp khi quyeàn löïc cuûa caùc giaùm muïc bò aûnh höôûng, chöù khoâng phaûi tröôùc ñoù, khi caùc ñieåm coát loõi cuûa giaùo lyù Coâng giaùo bò ñaët laïi vaán ñeà - chaúng haïn nhö vieäc phong chöùc linh muïc cho phuï nöõ hoaëc caùc vaán ñeà lieân quan ñeán haønh vi ñoàng tính luyeán aùi.
Hoâm 15 thaùng Naêm naêm 2026, Ñöùc cha Wilmer khaúng ñònh raèng ngaøi "tin töôûng tieán trình seõ tieáp tuïc", nhöng caàn "moät chuùt kieân nhaãn". Vôùi tö caùch laø Chuû tòch Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc, Ñöùc cha cho bieát mình ñaõ "trình baøy vôùi Toøa Thaùnh caùc moái quan taâm cuûa Coâng giaùo Ñöùc". Theo ngaøi, nhöõng vaán ñeà aáy "ñang ñöôïc chuyeån töø boä naøy sang boä khaùc trong Vatican."
Qua ñoù, Ñöùc cha Wilmer theå hieän laäp tröôøng töông ñoàng vôùi vò Chuû tòch tieàn nhieäm laø Giaùm muïc Georg Batzing, Giaùm muïc Giaùo phaän Limburg, ngöôøi ñaõ ñònh hình ñaùng keå "Con ñöôøng Coâng nghò" trong thôøi gian giöõ chöùc Chuû tòch. Ñaàu naêm nay, Ñöùc cha Batzing töøng noùi raèng phía Ñöùc seõ khoâng khôûi ñoäng Con ñöôøng Coâng nghò neáu chöa coù söï ñoàng thuaän töø Toøa Thaùnh, vì ñieàu ñoù seõ laø moät haønh ñoäng khieâu khích caàn traùnh.
Theo keá hoaïch ban ñaàu, phieân hoïp ñaàu tieân cuûa Hoäi nghò Con ñöôøng Coâng nghò seõ dieãn ra vaøo ngaøy 06 ñeán 07 thaùng Möôøi Moät naêm 2026 taïi Stuttgart. Phieân hoïp thöù hai döï kieán toå chöùc vaøo ngaøy 16 ñeán 17 thaùng Tö naêm 2027 taïi Wuerzburg. Tuy nhieân, phaùt bieåu cuûa Ñöùc cha Wilmer hieän khieán lòch trình naøy bò xaùo troän.
Nhaø giaùo luaät hoïc Heribert Hallermann ôû Wuerzburg hoài ñaàu thaùng Hai naêm 2026 ñaõ chæ trích "loái chôi chöõ mang tính khaùi nieäm maø Con ñöôøng Coâng nghò thöôøng söû duïng". OÂng ñaëc bieät ñeà caäp ñeán thuaät ngöõ "monitoring": giaùm saùt, ñöôïc nhaéc tôùi trong kyø hoïp Con ñöôøng Coâng nghò hoài cuoái thaùng Gieâng: "Ñoù laø vieäc giaùm saùt vaø kieåm soaùt caùc giaùm muïc do Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò - moät döï aùn maø Toøa Thaùnh ñaõ baùc boû roõ raøng vaø döùt khoaùt treân caû bình dieän thaàn hoïc laãn giaùo luaät."
Trong cuoäc trao ñoåi vôùi tuaàn baùo Coâng giaùo Die Tagespost, oâng Hallermann - ngöôøi nhieàu laàn pheâ phaùn Con ñöôøng Coâng nghò döôùi khía caïnh giaùo luaät - nhaán maïnh raèng töông quan ña soá trong Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò "seõ daãn ñeán nhöõng ñoái laäp khoâng theå dung hoøa trong nhieàu vaán ñeà, ngay caû khi moät soá laäp tröôøng ñöôïc trình baøy döôùi danh nghóa "töï do" lôùn hôn, "tieán boä", hoaëc thaäm chí laø "phaåm giaù con ngöôøi."
Lieân quan ñeán khaû naêng Toøa Thaùnh pheâ chuaån ñieàu leä, oâng Hallermann noùi theâm: "Khaúng ñònh raèng taát caû caùc löu yù töø Giaùo trieàu ñaõ ñöôïc ñöa vaøo döï thaûo ñieàu leä", nhö Ñöùc cha B#tzing töøng noùi, "laø ñieàu khoâng ñuùng veà maët khaùch quan. Ví duï, caùc lo ngaïi raèng Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò coù theå ñöùng treân Hoäi ñoàng Giaùm muïc vaãn chöa ñöôïc giaûi quyeát - thaäm chí ngöôïc laïi! Vieäc cuøng nhau thaûo luaän vaø quyeát ñònh nhö döï kieán cuõng ñi ngöôïc vôùi nhöõng pheâ bình laëp ñi laëp laïi töø Roma."
OÂng Hallermann caûnh baùo theâm: "Neáu Toøa Thaùnh pheâ chuaån thöû nghieäm (recognitio ad experimentum) thì phía Toøa Thaùnh cuõng phaûi caân nhaéc raèng theo Ñieàu 11 khoaûn 2 cuûa döï thaûo ñieàu leä, theo ñoù Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò töï cho mình quyeàn söûa ñoåi ñieàu leä baèng ña soá hai phaàn ba soá phieáu hôïp leä. Vôùi böôùc ñi nhö vaäy, Toøa Thaùnh seõ böôùc vaøo moät vuøng ñaát roõ raøng ñaày baát oån."
Duø vaäy, Ñöùc cha Wilmer, hoâm thöù Saùu 15 thaùng Naêm naêm 2026, vaãn baøy toû laïc quan khoâng chæ veà khaû naêng Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nhò seõ ñöôïc thaønh laäp vôùi söï chaáp thuaän cuûa Toøa Thaùnh, maø coøn veà söï hieäp nhaát giöõa caùc giaùm muïc Ñöùc trong töông lai. Ngaøi noùi: "Toâi tin raèng trong töông lai caùc giaùm muïc taïi Ñöùc seõ ñöùng cuøng nhau, cuøng chia seû traùch nhieäm; raèng duø coù nhöõng khaùc bieät veà vuøng mieàn vaø vaên hoùa, chuùng toâi vaãn seõ ñoaøn keát vaø cuøng nhau hieän dieän taïi Ñöùc nhaân danh Thieân Chuùa ñeå trôû thaønh Giaùo hoäi."
Ba giaùm muïc giaùo phaän ñöông nhieäm - laø Hoàng y Rainer Maria Woelki cuûa Giaùo phaän Koeln, Ñöùc cha Stefan Oster, SDB cuûa Giaùo phaän Passau vaø Ñöùc cha Rudolf Voderholzer cuûa Giaùo phaän Regensburg - ñaõ ruùt khoûi Con ñöôøng Coâng nghò töø khaù laâu, sau khi caùc cô quan höõu traùch cuûa Toøa Thaùnh nhieàu laàn ñöa ra caûnh baùo maïnh meõ. Nguyeân Giaùm muïc Giaùo phaän Eichstaett laø Ñöùc cha Gregor Maria Hanke, OSB cuõng ñaõ ruùt lui. Vì theá, UÛy ban Con ñöôøng Coâng nghò chuaån bò cho Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò khoâng coøn do Hoäi ñoàng Giaùm muïc Ñöùc baûo trôï, nhöng do moät hieäp hoäi rieâng ñöôïc 23 giaùo phaän coøn laïi thaønh laäp.
Neáu Toøa Thaùnh pheâ chuaån ñieàu leä, thì coù theå ba vò giaùm muïc noùi treân cuõng seõ tham gia cô quan naøy. Giaùm muïc Oster phaùt bieåu hoài thaùng Ba naêm nay raèng: "Toâi luoân noùi raèng toâi seõ ñi cuøng Giaùo hoäi hoaøn vuõ. Toâi ñang chôø xem Toøa Thaùnh phaûn öùng theá naøo. Nhöng laäp tröôøng cô baûn cuûa toâi laø: neáu chuùng ta thöïc hieän ñieàu ñoù trong söï ñoàng thuaän vôùi Giaùo hoäi hoaøn vuõ, thì toâi seõ tham gia."
Ñöùc giaùm muïc Passau nhaán maïnh raèng phía Ñöùc trong caùc cuoäc trao ñoåi vôùi Toøa Thaùnh ñaõ "coá gaéng laøm roõ raèng "thoâng qua nghò quyeát" khaùc vôùi "ra quyeát ñònh". Toâi raát toø moø muoán xem phía Roma seõ phaûn öùng ra sao." Duø vaäy, ngaøi vaãn laïc quan, bôûi vì: "Tieán trình naøy ñaõ keùo daøi hôn hai naêm. Trong thôøi gian ñoù ñaõ hình thaønh tính töông hoã. Ngöôøi ta seõ khoâng ñeå moïi thöù ñi vaøo ngoõ cuït. Caû phía Toøa Thaùnh cuõng coù lôïi ích trong vieäc khoâng ñeå ai maát maët khi ruùt lui. Vì theá, toâi tin raèng Hoäi ñoàng Con ñöôøng Coâng nghò seõ thaønh hieän thöïc."
(KAP 16-5-2026)