Ñöùc Thaùnh cha cöû haønh
thaùnh leã cuoái cuøng taïi Saân Vaän Ñoäng malabo
ôû Guinea Xích Ñaïo
Ñöùc Thaùnh cha cöû haønh thaùnh leã cuoái cuøng taïi Saân Vaän Ñoäng malabo ôû Guinea Xích Ñaïo.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Malabo (RVA News 24-04-2026) - Luùc 10 giôø thöù Naêm, ngaøy 23 thaùng Tö naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ cöû haønh thaùnh leã cuoái cuøng trong hôn möôøi ngaøy toâng du taïi boán quoác gia Phi chaâu: Algeria, Angola, Cameroon vaø Guinea Xích Ñaïo.
Ñöùc Thaùnh cha töø Toøa Toång Giaùm muïc Giaùo phaän Malabo ôû Guinea Xích Ñaïo ñeán saân vaän ñoäng ñòa phöông, nôi töøng dieãn ra taùm giaûi boùng ñaù cuùp Phi chaâu. Taïi ñaây, Ñöùc Thaùnh cha duøng xe Papamobile ñi voøng quanh saân vaän ñoäng ñeå chaøo thaêm khoaûng 30,000 tín höõu ngoài ñaày caùc haøng gheá vaø caû döôùi saân coû. Hoï vui möøng vaãy côø Toøa Thaùnh vaø côø Guinea Xích Ñaïo ñeå chaøo ñoùn ngaøi. Trôøi naéng ñeïp, khaùc haún möa naëng haït trong buoåi gaëp gôõ caùc tuø nhaân vaø cuoäc gaëp gôõ giôùi treû vaø caùc gia ñình taïi thaønh phoá Bata chieàu hoâm tröôùc ñoù.
Hieän dieän taïi buoåi leã cuõng coù Toång thoáng vaø caùc giôùi chöùc chính quyeàn Guinea Xích Ñaïo.
Ñoàng teá vôùi Ñöùc Thaùnh cha coù ñoâng ñaûo caùc hoàng y, giaùm muïc thuoäc ñoaøn tuøy tuøng vaø Giaùo Hoäi ñòa phöông, cuøng vôùi haøng chuïc linh muïc.
Baøi giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Ñaàu baøi giaûng thaùnh leã, Ñöùc Thaùnh cha noùi vôùi moïi ngöôøi raèng:
"Tröôùc heát, toâi xin göûi lôøi chaøo noàng nhieät ñeán Giaùo phaän ñaëc bieät naøy taïi Malabo vaø vò linh muïc chaùnh xöù cuûa giaùo xöù, ñoàng thôøi baøy toû lôøi chia buoàn saâu saéc nhaát cuûa toâi tôùi toaøn theå coäng ñoaøn Toång giaùo phaän, tôùi caùc linh muïc anh em cuûa toâi vaø gia ñình cuûa vò Toång Ñaïi dieän cuûa hoï, Ñöùc oâng Fortunato Nsue Esono, ngöôøi ñaõ qua ñôøi caùch ñaây vaøi ngaøy vaø chuùng ta töôûng nhôù trong thaùnh leã naøy. Toâi môøi goïi anh chò em soáng giaây phuùt ñau thöông naøy trong tinh thaàn ñöùc tin, vaø toâi tin töôûng raèng, khoâng ñeå bò aûnh höôûng bôûi nhöõng lôøi bình luaän hay keát luaän voäi vaøng, caùc hoaøn caûnh lieân quan ñeán caùi cheát cuûa ngaøi seõ ñöôïc laøm saùng toû hoaøn toaøn.
Tieáp ñoù, ñi vaøo chính baøi giaûng, Ñöùc Thaùnh cha môøi goïi caùc tín höõu suy tö veà Lôøi Chuùa, veà ñöùc tin vaø veà yù nghóa cuûa Thaùnh Theå trong ñôøi soáng Kitoâ höõu.
Môû ñaàu, Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng caùc baøi ñoïc Kinh thaùnh khoâng chæ ñeå nghe, nhöng coøn ñeå giuùp moãi ngöôøi bieát ñoïc chính "cuoán saùch cuoäc ñôøi" cuûa mình döôùi aùnh saùng cuûa Thieân Chuùa. Caâu chuyeän trong saùch Coâng vuï Toâng ñoà veà vieân quan ngöôøi EÂthiopia gaëp phoù teá Philippheâ trôû thaønh hình aûnh tieâu bieåu: moät ngöôøi coù hoïc thöùc nhöng vaãn caàn ñöôïc höôùng daãn ñeå hieåu Lôøi Chuùa. OÂng laø ngöôøi giaøu coù nhöng khoâng töï do, mang thaân phaän bò leä thuoäc. Chính khi gaëp gôõ Tin möøng, oâng ñöôïc giaûi thoaùt noäi taâm vaø trôû thaønh ngöôøi tin vaøo Chuùa Kitoâ qua bí tích Röûa toäi.
Töø ñoù, Ñöùc Thaùnh cha khaúng ñònh raèng moãi Kitoâ höõu cuõng ñaõ ñöôïc aùnh saùng ñöùc tin nhôø pheùp Röûa, vaø ñöôïc môøi goïi ñoïc Kinh thaùnh khoâng baèng caù nhaân ñôn leû, nhöng trong coäng ñoaøn Giaùo hoäi, döôùi söï höôùng daãn cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn vaø truyeàn thoáng Toâng truyeàn. Lôøi Chuùa chæ ñöôïc hieåu troïn veïn khi ñöôïc soi saùng bôûi ñöùc tin vaø soáng trong ñôøi soáng cuï theå. Ñöùc Thaùnh cha giaûi thích raèng trung taâm cuûa moïi Kinh thaùnh laø Chuùa Gieâsu Kitoâ - Ñaáng hoaøn taát moïi lôøi höùa cuûa Thieân Chuùa. Hình aûnh "Ngöôøi Toâi Tôù ñau khoå" trong saùch Isaia chính laø Chuùa Gieâsu, Ñaáng ñaõ chòu khoå naïn, cheát vaø soáng laïi ñeå cöùu ñoä nhaân loaïi. Qua Ngaøi, con ngöôøi ñöôïc bieát Thieân Chuùa caùch troïn veïn, vì nôi Chuùa Kitoâ, Thieân Chuùa trôû neân gaàn guõi, coù theå thaáy, nghe vaø chaïm ñeán.
Baøi giaûng cuõng lieân keát haønh trình Xuaát Haønh cuûa daân Israel vôùi ñôøi soáng ñöùc tin hoâm nay. Daân Chuùa ñöôïc giaûi thoaùt khoûi noâ leä nhöng laïi phaûi traûi qua thöû thaùch trong sa maïc, nôi hoï soáng nhôø manna - baùnh do Thieân Chuùa ban. Hình aûnh naøy ñöôïc hoaøn taát nôi Thaùnh Theå: Chuùa Kitoâ chính laø "Baùnh ban söï soáng". Khaùc vôùi manna chæ nuoâi soáng taïm thôøi, Thaùnh Theå ñem laïi söï soáng ñôøi ñôøi, vì ñoù laø chính Chuùa Kitoâ Phuïc Sinh hieán mình cho con ngöôøi. Töø ñoù, Ñöùc Thaùnh cha ñaët ra moät löïa choïn caên baûn: tin vaøo Chuùa Kitoâ hay rôi vaøo tuyeät voïng. Tin vaøo Chuùa nghóa laø tin raèng tình yeâu cuûa Ngaøi maïnh hôn söï cheát, vaø chính Ngaøi nuoâi döôõng khaùt voïng soáng, coâng lyù vaø yù nghóa nôi con ngöôøi.
Ñöùc Thaùnh cha khaúng ñònh raèng nôi Chuùa Kitoâ, con ngöôøi tìm thaáy taát caû: coâng lyù khi bò aùp böùc, söùc maïnh khi yeáu ñuoái, söï soáng khi ñoái dieän caùi cheát, aùnh saùng khi ôû trong boùng toái. Nhöõng khoù khaên trong ñôøi khoâng bieán maát, nhöng ñöôïc soi saùng vaø mang yù nghóa trong aùnh saùng Tin möøng.
Baøi giaûng keát thuùc vôùi lôøi môøi goïi caùc tín höõu trôû thaønh chöùng nhaân Tin möøng, tieáp tuïc söù maïng loan baùo Tin möøng vôùi nieàm vui vaø nhieät thaønh. Nhôø vieäc laéng nghe Lôøi Chuùa vaø cöû haønh Thaùnh Theå, caùc tín höõu ñöôïc nuoâi döôõng ñeå bieán ñöùc tin thaønh haønh ñoäng, ñeå Tin möøng trôû thaønh "baùnh" nuoâi soáng moïi ngöôøi vaø ñem laïi hy voïng cho theá giôùi. Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Thöïc vaäy, nhö Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ daïy, "nieàm vui Tin möøng traøn ñaày taâm hoàn vaø toaøn boä cuoäc soáng cuûa nhöõng ai gaëp gôõ Chuùa Gieâsu" (Toâng huaán Evangelii gaudium, soá 1). Ñoàng thôøi, khi chia seû nieàm vui naøy, chuùng ta caøng nhaän ra roõ hôn nguy cô cuûa "noãi buoàn mang tính caù nhaân chuû nghóa phaùt sinh töø moät con tim kheùp kín vaø ích kyû, töø vieäc tìm kieám leäch laïc nhöõng thuù vui hôøi hôït, töø moät löông taâm bò coâ laäp. Khi ñôøi soáng noäi taâm kheùp kín trong nhöõng lôïi ích rieâng, seõ khoâng coøn choã cho ngöôøi khaùc, ngöôøi ngheøo khoâng coøn ñöôïc böôùc vaøo, tieáng noùi cuûa Thieân Chuùa khoâng coøn ñöôïc laéng nghe, vaø cuõng khoâng coøn caûm nghieäm ñöôïc nieàm vui dòu ngoït töø tình yeâu cuûa Ngaøi" (soá 2).
Ñöùng tröôùc nhöõng kheùp kín nhö theá, chính tình yeâu cuûa Chuùa naâng ñôõ söï daán thaân cuûa chuùng ta, ñaëc bieät trong vieäc phuïc vuï coâng lyù vaø tình lieân ñôùi. Vì theá, toâi khích leä taát caû anh chò em, Giaùo hoäi ñang soáng taïi Guinea Xích Ñaïo, haõy tieáp tuïc trong nieàm vui söù maïng cuûa nhöõng moân ñeä ñaàu tieân cuûa Ñöùc Gieâsu. Khi cuøng nhau ñoïc Tin möøng, haõy trôû neân nhöõng ngöôøi loan baùo ñaày nhieät thaønh, nhö phoù teá Philippheâ. Khi cuøng nhau cöû haønh Thaùnh Theå, haõy laøm chöùng baèng ñôøi soáng cho ñöùc tin cöùu ñoä, ñeå Lôøi Thieân Chuùa trôû thaønh baùnh toát laønh cho moïi ngöôøi!
Cuoái thaùnh leã, moät ñoaøn röôùc ñaõ mang caùc saûn phaåm thuû coâng ñeán taëng Ñöùc Thaùnh cha, trong luùc moät ñoaøn phuï nöõ, trong y phuïc coå truyeàn trình dieãn caùc ñieäu vuõ truyeàn thoáng ñaëc tröng.
Ñöùc Toång giaùm muïc Giaùo phaän Malabo sôû taïi, Juan Nsue Edjang Mayeù, ñaõ ñaïi dieän moïi ngöôøi caùm ôn Ñöùc Thaùnh cha vaø Ñöùc Thaùnh cha taëng cho giaùo phaän ñòa phöông moät cheùn leã quyù giaù.
Lôøi töø bieät
Veà phaàn Ñöùc Thaùnh cha, trong lôøi töø bieät vaø caùm ôn, ngaøi noùi:
"Anh chò em thaân meán,
ñaõ ñeán luùc toâi phaûi töø bieät anh chò em, töø bieät Guinea Xích Ñaïo vaø caû chaâu Phi, khi keát thuùc chuyeán toâng du maø Thieân Chuùa ñaõ ban cho toâi ñöôïc thöïc hieän trong möôøi ngaøy qua.
Toâi xin caûm ôn Ñöùc Toång giaùm muïc vaø caùc giaùm muïc khaùc, caùc linh muïc vaø toaøn theå anh chò em, laø daân Thieân Chuùa ñang löõ haønh treân maûnh ñaát naøy, nôi ñaõ ñoùn nhaän haït gioáng toát laønh cuûa Tin möøng suoát 170 naêm qua.
Loøng bieát ôn cuûa toâi cuõng xin göûi ñeán caùc nhaø chöùc traùch daân söï cuûa ñaát nöôùc vaø taát caû nhöõng ai, baèng nhieàu caùch khaùc nhau, ñaõ goùp phaàn vaøo thaønh coâng toát ñeïp cuûa chuyeán thaêm cuûa toâi.
Toâi rôøi chaâu Phi vôùi moät kho taøng voâ giaù cuûa ñöùc tin, hy voïng vaø baùc aùi: moät kho taøng ñöôïc taïo neân töø nhöõng caâu chuyeän, nhöõng khuoân maët, nhöõng chöùng taù vöøa vui töôi vöøa ñau khoå, laøm phong phuù saâu saéc cuoäc ñôøi toâi vaø söù vuï cuûa toâi vôùi tö caùch laø ngöôøi keá vò Thaùnh Pheâroâ. Cuõng nhö trong nhöõng theá kyû ñaàu cuûa Giaùo hoäi, ngaøy nay chaâu Phi ñöôïc môøi goïi ñoùng goùp moät vai troø quyeát ñònh cho söï thaùnh thieän vaø tính chaát truyeàn giaùo cuûa daân Kitoâ höõu. Xin söï chuyeån caàu cuûa Ñöùc Trinh Nöõ Maria ban cho ñieàu ñoù, vaø toâi phoù thaùc taän ñaùy loøng taát caû anh chò em, gia ñình cuûa anh chò em, caùc coäng ñoaøn cuûa anh chò em, quoác gia cuûa anh chò em vaø caùc daân toäc chaâu Phi cho Ñöùc Meï."
Tieáp ñoù, Ñöùc Thaùnh cha ra phi tröôøng quoác teá cuûa thaønh Malabo, luùc quaù 12 giôø 30. Taïi ñaây, sau nghi thöùc tieãn bieät theo nghi thöùc ngoaïi giao, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ ñaùp maùy bay trôû veà Roma, döï kieán ñeán nôi luùc gaàn 8 giôø toái, giôø Roma, sau 6 giôø bay, vöôït qua gaàn 4,600 caây soá, keát thuùc toát ñeïp chuyeán toâng du thöù ba taïi nöôùc ngoaøi, trong moät naêm thi haønh söù vuï Giaùo hoaøng.
Saùng thöù Saùu, ngaøy 24 thaùng Tö naêm 2026, taïi Vatican, Ñöùc Thaùnh cha seõ tieáp kieán Hoäi ñoàng Giaùm muïc Vieät Nam ñaõ ñeán Roma tröôùc ñoù ñeå haønh höông Ad Limina, vieáng moä caùc thaùnh toâng ñoà vaø gaëp gôõ caùc Boä cuûa Toøa Thaùnh trong nhöõng ngaøy naøy.