Baøi Phaùt Bieåu Cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV
tröôùc Coäng ñoàng Coâng Giaùo Algeria
Baøi Phaùt Bieåu Cuûa Ñöùc Giaùo Hoaøng Leo XIV tröôùc Coäng ñoàng Coâng Giaùo Algeria.
Vuõ Vaên An
Alger (VietCatholic News 13-04-2026) - Theo tin Toøa Thaùnh, Ñöùc Leo XIV ñaõ tôùi Gaëp Gôõ Coäng Ñoàng Coâng Giaùo Algeria taïi Vöông cung thaùnh ñöôøng Ñöùc Meï Chaâu Phi (Algiers), ngaøy Thöù Hai, ngaøy 13 thaùng 4 naêm 2026. Taïi ñaây, ngaøi ñaõ coù baøi phaùt bieåu sau ñaây, baûn dòch Vieät ngöõ theo baûn tieáng Anh do Toøa Thaùnh cung caáp:
Nhaân danh Cha, vaø Con vaø Thaùnh Thaàn.
Bình an cho anh chò em!
Anh em thaân meán trong haøng giaùm muïc,
Caùc linh muïc vaø phoù teá, caùc tu só nam nöõ thaân meán,
Caùc con yeâu daáu cuûa Giaùo hoäi taïi Algeria,
Toâi voâ cuøng vui möøng vaø yeâu thöông nhö moät ngöôøi cha khi ñöôïc gaëp gôõ anh chò em hoâm nay, nhöõng ngöôøi coù söï hieän dieän kín ñaùo vaø quyù giaù treân maûnh ñaát naøy, ñöôïc ñaùnh daáu bôûi moät di saûn coå xöa vaø nhöõng chöùng nhaân raïng rôõ cuûa ñöùc tin.
Coäng ñoàng cuûa anh chò em quaû thaät coù nhöõng goác reã saâu xa. Anh chò em laø nhöõng ngöôøi thöøa keá cuûa voâ soá nhöõng chöùng nhaân ñaõ hi sinh maïng soáng mình, ñöôïc thuùc ñaåy bôûi tình yeâu daønh cho Chuùa vaø tha nhaân. Toâi ñaëc bieät nhôù ñeán möôøi chín vò nam nöõ tu só ñaõ töû ñaïo ôû Algeria, nhöõng ngöôøi ñaõ choïn ñöùng beân caïnh nhöõng ngöôøi daân naøy trong nieàm vui vaø noãi buoàn cuûa hoï. Maùu cuûa hoï laø moät haït gioáng soáng ñoäng khoâng bao giôø ngöøng ñôm hoa keát traùi.
Anh chò em cuõng laø nhöõng ngöôøi thöøa keá cuûa moät truyeàn thoáng coå xöa hôn nöõa, coù töø nhöõng theá kyû ñaàu cuûa Kitoâ giaùo. Treân maûnh ñaát naøy vang voïng tieáng noùi nhieät thaønh cuûa Thaùnh Augustinoâ thaønh Hippo, ñi tröôùc laø chöùng taù cuûa meï ngaøi, Thaùnh Monica, vaø cuûa caùc vò thaùnh khaùc. Kyù öùc veà caùc vò toûa saùng nhö moät lôøi keâu goïi haõy laø nhöõng daáu hieäu ñích thöïc cuûa söï hieäp thoâng, ñoái thoaïi vaø hoøa bình ngaøy nay.
Göûi ñeán taát caû caùc baïn, nhöõng ngöôøi baïn thaân meán, vaø caû nhöõng ngöôøi khoâng theå hieän dieän nhöng ñang theo doõi cuoäc gaëp gôõ naøy töø xa, toâi baøy toû loøng bieát ôn veà söï taän taâm haèng ngaøy cuûa caùc baïn trong vieäc theå hieän taám loøng maãu thaân cuûa Giaùo hoäi. Toâi caûm ôn Ñöùc Hoàng Y vì nhöõng lôøi cuûa ngaøi, vaø cuõng caûm ôn Rakel, Ali, Monia vaø Sô Bernadette vì nhöõng gì hoï ñaõ chia seû. Döïa treân nhöõng ñieàu chuùng ta vöøa nghe, toâi muoán chuùng ta cuøng döøng laïi vaø suy gaãm veà ba khía caïnh cuûa ñôøi soáng Kitoâ giaùo maø toâi cho laø thieát yeáu - ñaëc bieät laø trong boái caûnh söï hieän dieän cuûa anh chò em ôû ñaây: caàu nguyeän, baùc aùi vaø hieäp nhaát.
Thöù nhaát, caàu nguyeän. Taát caû chuùng ta ñeàu caàn caàu nguyeän. Thaùnh Gioan Phaoloâ II ñaõ nhaán maïnh ñieàu naøy khi noùi vôùi giôùi treû: "Con ngöôøi khoâng theå soáng thieáu caàu nguyeän, cuõng nhö khoâng theå soáng thieáu hôi thôû" (Gaëp gôõ caùc baïn treû Hoài giaùo taïi Casablanca, ngaøy 19 thaùng 8 naêm 1985, 4). Ngaøi trình baøy vieäc ñoái thoaïi vôùi Thieân Chuùa laø ñieàu khoâng theå thieáu - khoâng chæ ñoái vôùi ñôøi soáng cuûa Giaùo hoäi, maø coøn ñoái vôùi moãi caù nhaân. Thaùnh Charles de Foucauld cuõng nhaän ra ñieàu naøy vaø ñoùn nhaän ôn goïi cuûa mình laø moät ngöôøi hieän dieän trong lôøi caàu nguyeän. Ngaøi vieát: "Toâi haïnh phuùc, haïnh phuùc khi ñöôïc ôû tröôùc Thaùnh Theå moïi luùc" (Thö göûi Raymond de Blic, ngaøy 9 thaùng 12 naêm 1907) vaø ngaøi khuyeân nhuû caàu nguyeän cho ngöôøi khaùc: "Haõy caàu nguyeän nhieàu cho ngöôøi khaùc. Haõy taän taâm vì ôn cöùu ñoä cuûa tha nhaân baèng moïi caùch trong khaû naêng cuûa mình: baèng lôøi caàu nguyeän, baèng loøng toát, baèng göông maãu" (Thö göûi Louis Massignon, ngaøy 1 thaùng 8 naêm 1916).
Veà nhu caàu caàu nguyeän cuûa chuùng ta, Ali ñaõ chia seû kinh nghieäm phuïc vuï cuûa mình taïi Notre Dame d'Afrique, nôi nhieàu ngöôøi ñeán ñeå tìm söï tónh laëng, baøy toû nhöõng lo laéng cuûa hoï, caàu nguyeän cho nhöõng ngöôøi thaân yeâu vaø gaëp gôõ nhöõng ngöôøi saün loøng laéng nghe hoï ñeå hoï coù theå chia seû nhöõng gaùnh naëng trong loøng. Anh nhaän thaáy raèng nhieàu ngöôøi tìm thaáy söï bình an ôû ñaây vaø haïnh phuùc vì ñaõ ñeán. Caàu nguyeän keát noái, nhaân baûn hoùa, cuûng coá vaø thanh taåy taâm hoàn. Qua caàu nguyeän, Giaùo hoäi taïi Algeria nhìn thaáy tình ngöôøi, söï hieäp nhaát, söùc maïnh vaø söï thanh khieát, vöôn tôùi nhöõng nôi chæ coù Chuùa môùi bieát.
Khía caïnh tieáp theo cuûa ñôøi soáng Giaùo hoäi maø toâi muoán xem xeùt laø loøng baùc aùi. Sô Bernadette ñaõ chia seû vôùi chuùng ta veà ñieàu naøy, ñaëc bieät laø kinh nghieäm cuûa baø trong vieäc hoã trôï treû em khuyeát taät vaø cha meï cuûa caùc em. Töø nhöõng gì baø chia seû, chuùng toâi hieåu raèng loøng thöông xoùt vaø phuïc vuï khoâng chæ ñôn thuaàn laø cung caáp söï giuùp ñôõ vaät chaát cho nhöõng ngöôøi yeáu theá nhaát trong chuùng ta. Treân heát, nhöõng haønh ñoäng nhö vaäy trôû thaønh cô hoäi cho aân suûng, giuùp taát caû nhöõng ngöôøi tham gia ñeàu phaùt trieån vaø ñöôïc laøm giaøu theâm. Sô Bernadette giaûi thích laøm theá naøo moät cöû chæ gaàn guõi ban ñaàu ñôn giaûn - thaêm vieáng ngöôøi beänh - ñaõ nôû roä thaønh moät trung taâm coäng ñoàng vaø sau ñoù laø moät toå chöùc chaêm soùc ngaøy caøng coù caáu truùc. Giôø ñaây, noù ñaõ trôû thaønh moät coäng ñoàng ñích thöïc, nôi nhieàu ngöôøi chia seû nhöõng khoaûnh khaéc vui buoàn, ñöôïc gaén keát bôûi moái daây tin töôûng, tình baïn vaø tình huynh ñeä. Moâi tröôøng nhö vaäy mang laïi söï soáng vaø chöõa laønh, vaø khoâng coù gì ngaïc nhieân khi nhöõng ngöôøi ñau khoå coù theå tìm thaáy trong ñoù nhöõng nguoàn löïc caàn thieát ñeå caûi thieän söùc khoûe cuûa hoï, ñoàng thôøi mang laïi nieàm vui cho ngöôøi khaùc, nhö tröôøng hôïp cuûa Fatima.
Sau taát caû, chính tình yeâu thöông anh chò em ñaõ truyeàn caûm höùng cho chöùng nhaân cuûa caùc vò töû ñaïo maø chuùng ta ñaõ töôûng nieäm. Tröôùc söï thuø haän vaø baïo löïc, hoï vaãn trung thaønh vôùi loøng baùc aùi ñeán möùc hy sinh baûn thaân cuøng vôùi nhieàu ngöôøi nam nöõ khaùc, caû Kitoâ höõu vaø Hoài giaùo. Hoï laøm ñieàu ñoù maø khoâng phoâ tröông hay oàn aøo, vôùi söï thanh thaûn vaø kieân ñònh, khoâng kieâu ngaïo cuõng khoâng tuyeät voïng, vì hoï bieát Ñaáng maø hoï ñaõ ñaët nieàm tin (xem 2 Tim 1:12). Thay maët taát caû hoï, chuùng ta coù theå nhôù laïi nhöõng lôøi giaûn dò cuûa Thaày Luc, vò ñan só giaø vaø laø y só cuûa coäng ñoàng Notre-Dame de l'Atlas. Khi ñöôïc ñeà nghò khaû theå rôøi ñi vaø töï cöùu mình khoûi nhöõng nguy hieåm tieàm taøng, vôùi caùi giaù laø boû rôi beänh nhaân vaø baïn beø, ngaøi ñaõ traû lôøi: "Toâi muoán ôû laïi vôùi hoï" (C. Henning - T. Georgeon, Fratel Luc di Tibhirine. Monaco, medico e martire, Vatican City 2025, Lôøi giôùi thieäu), vaø ngaøi ñaõ laøm nhö vaäy. Nhaân dòp phong chaân phöôùc cho ngaøi, Ñöùc Giaùo Hoaøng Phanxicoâ ñaõ noùi veà ngaøi vaø taát caû nhöõng ngöôøi khaùc raèng: "Chöùng nhaân can ñaûm cuûa hoï laø nguoàn hy voïng cho coäng ñoàng Coâng Giaùo Algeria vaø laø haït gioáng cuûa cuoäc ñoái thoaïi cho toaøn xaõ hoäi. Mong raèng vieäc phong chaân phöôùc naøy seõ laø nguoàn caûm höùng cho moïi ngöôøi cuøng nhau xaây döïng moät theá giôùi baùc aùi vaø lieân ñôùi" (8 thaùng 12 naêm 2018).
Vaø nhö vaäy, chuùng ta ñeán vôùi ñieåm thöù ba trong suy nieäm cuûa mình: cam keát cuûa chuùng ta trong vieäc thuùc ñaåy hoøa bình vaø hieäp nhaát. Khaåu hieäu cuûa chuyeán thaêm naøy ñöôïc ruùt ra töø lôøi cuûa Chuùa Gieâsu phuïc sinh: "Bình an cho caùc con!" (xem Ga 20:21). Trong moät doøng chöõ khaéc treân caùc böùc tranh khaûm ôû Tipasa, ta ñoïc ñöôïc: "In Deo, pax et concordia sit convivio nostro," coù theå dòch laø: "Nguyeän xin bình an vaø hoøa thuaän ngöï trò trong ñôøi soáng chung cuûa chuùng ta nôi Thieân Chuùa." Bình an vaø hoøa thuaän laø nhöõng ñaëc ñieåm cô baûn cuûa coäng ñoàng Kitoâ giaùo ngay töø thuôû ban ñaàu (xem Coâng vuï 2:42-47), phuø hôïp vôùi öôùc muoán cuûa chính Chuùa Gieâsu (xem Ga 17:23), Ñaáng ñaõ phaùn: "Nhôø ñoù maø moïi ngöôøi seõ bieát caùc con laø moân ñeä cuûa Ta, neáu caùc con yeâu thöông nhau" (Ga 13:35). Veà khía caïnh naøy, Thaùnh Augustinoâ ñaõ khaúng ñònh raèng Giaùo hoäi "sinh ra nhieàu daân toäc khaùc nhau, nhöng hoï laø caùc chi theå cuûa Ñaáng maø Giaùo hoäi laø thaân theå" (Baøi giaûng 192, 2), vaø Thaùnh Cyprian ñaõ vieát: "Söï bình an vaø hoøa thuaän huynh ñeä cuûa chuùng ta laø hy leã lôùn lao hôn cho Thieân Chuùa - vaø moät daân toäc hieäp nhaát trong söï hieäp nhaát cuûa Chuùa Cha, Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn" (Kinh Laïy Cha, 23). Hoâm nay, thaät tuyeät vôøi khi ñöôïc nghe nhieàu lôøi leõ vaø ví duï phong phuù vang voïng trong nhöõng ñieàu chuùng ta ñaõ nghe.
Nhö Ñöùc Hoàng Y ñaõ ñeà caäp, chính vöông cung thaùnh ñöôøng naøy laø daáu hieäu cho khaùt voïng hoøa bình vaø ñoaøn keát cuûa chuùng ta. Noù töôïng tröng cho moät Giaùo hoäi baèng nhöõng vieân ñaù soáng, nôi söï hieäp thoâng giöõa Kitoâ höõu vaø Hoài giaùo ñöôïc hình thaønh döôùi söï che chôû cuûa Ñöùc Meï Chaâu Phi. ÔÛ ñaây, tình maãu töû cuûa Ñöùc Meï Lalla Meryem quy tuï moïi ngöôøi nhö nhöõng ñöùa con, trong söï ña daïng phong phuù cuûa chuùng ta, trong khaùt voïng chung veà phaåm giaù, tình yeâu thöông, coâng lyù vaø hoøa bình. Taát caû con caùi cuûa Meï ñeàu haùo höùc cuøng nhau böôùc ñi, soáng, caàu nguyeän, laøm vieäc vaø öôùc mô, bôûi vì ñöùc tin khoâng coâ laäp maø môû roäng chuùng ta; noù ñoaøn keát chuùng ta, nhöng khoâng taïo ra söï hoãn loaïn; noù ñöa chuùng ta ñeán gaàn nhau hôn, maø khoâng laøm ñoàng nhaát hoùa, vaø nuoâi döôõng tình huynh ñeä ñích thöïc. Ñoù laø nhöõng gì Monia ñaõ noùi vôùi chuùng ta. Rakel cuõng chia seû cuøng moät caûm xuùc trong lôøi chöùng veà traûi nghieäm cuûa coâ aáy trong Hoäi nhoùm Tlemcen. Trong moät theá giôùi nôi söï chia reõ vaø chieán tranh gieo raéc ñau thöông vaø caùi cheát giöõa caùc quoác gia, trong coäng ñoàng, vaø thaäm chí trong caùc gia ñình, traûi nghieäm veà söï hieäp nhaát vaø hoøa bình cuûa anh chò em laø moät daáu hieäu ñaày söùc thuyeát phuïc. Cuøng nhau, anh chò em lan toûa tình huynh ñeä vaø khôi daäy khaùt voïng saâu saéc veà söï hieäp thoâng vaø hoøa giaûi baèng moät thoâng ñieäp maïnh meõ vaø roõ raøng, xuaát phaùt töø söï giaûn dò vaø khieâm nhöôøng.
Moät phaàn ñaùng keå laõnh thoå ñaát nöôùc naøy laø sa maïc, vaø ôû sa maïc, khoâng ai coù theå soáng soùt moät mình. Moâi tröôøng khaéc nghieät xua tan moïi aûo töôûng veà söï töï tuùc, nhaéc nhôû chuùng ta raèng chuùng ta caàn nhau vaø caàn ñeán Thieân Chuùa. Khi chuùng ta thöøa nhaän söï yeáu ñuoái cuûa mình, traùi tim chuùng ta seõ roäng môû ñeå naâng ñôõ laãn nhau vaø caàu khaån Ñaáng coù theå ban cho ñieàu maø khoâng moät quyeàn löïc naøo cuûa con ngöôøi coù theå ñaûm baûo: söï hoøa giaûi saâu saéc giöõa caùc taâm hoàn vaø, cuøng vôùi ñoù, laø hoøa bình ñích thöïc.
Vì vaäy, anh chò em thaân meán, toâi khuyeán khích anh chò em tieáp tuïc coâng vieäc cuûa mình ôû Algeria nhö moät coäng ñoàng ñöùc tin gaén keát vaø côûi môû, nhö moät söï hieän dieän soáng ñoäng cuûa Giaùo hoäi, "bí tích cöùu ñoä phoå quaùt" (Hieán phaùp Tín lyù veà Giaùo hoäi Lumen Gentium, 48). Caûm ôn anh chò em vì taát caû nhöõng gì anh chò em ñaõ laøm, vì lôøi caàu nguyeän, loøng baùc aùi vaø chöùng nhaân veà söï hieäp nhaát cuûa anh chò em. Toâi ñaûm baûo vôùi anh chò em raèng toâi seõ luoân nhôù ñeán anh chò em trong lôøi caàu nguyeän cuûa mình tröôùc Chuùa, vaø phoù thaùc anh chò em cho Ñöùc Meï Maria, Ñöùc Meï cuûa Chaâu Phi, toâi chaân thaønh chuùc phuùc cho anh chò em.