Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Venezuela
keâu goïi caûi caùch daân chuû
Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Venezuela keâu goïi caûi caùch daân chuû.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Caracas (RVA News 08-04-2026) - Ba thaùng sau khi Toång thoáng Nicolaùs Maduro cuûa Venezuela bò löïc löôïng ñaëc nhieäm Myõ baét giöõ, Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi nöôùc naøy ñang thuùc giuïc tieán trình daân chuû hoùa phaûi ñaït ñöôïc nhöõng böôùc tieán cuï theå.
Trong cuoäc phoûng vaán ñöôïc phaùt soùng hoâm Chuùa nhaät, ngaøy 05 thaùng Tö naêm 2026, treân keânh truyeàn hình Venevision cuûa Venezuela, Ñöùc Hoàng y Baltazar Porras, nguyeân Toång giaùm muïc Giaùo phaän thuû ñoâ Caracas, ñaët caâu hoûi: "Maëc duø coù theå noùi raèng tình hình kinh teá ñaõ ñöôïc caûi thieän, nhöng "treân cô sôû phaùp lyù naøo, vôùi söï toân troïng ngöôøi khaùc ra sao?"
Cuoäc phoûng vaán cuõng ñaùng chuù yù vì trong nhöõng naêm gaàn ñaây, ñaøi truyeàn hình tö nhaân Venevision ñaõ phaûi chòu söï kieåm duyeät cuûa cheá ñoä ñoäc taû phaùi cuûa Maduro vaø khoâng ñöôïc phaùt caùc noäi dung chæ trích. Ñöùc Hoàng y Porras keâu goïi nhöõng thay ñoåi mang tính cô caáu saâu roäng trong chính trò vaø kinh teá: "Khoâng phaûi laø caùi naøy tröôùc roài caùi kia sau; nhöng phaûi dieãn ra song song. Neáu chæ noùi ñeán caûi thieän kinh teá thì chöa ñuû. Phuïc hoài kinh teá vaø tieán trình baàu cöû daân chuû phaûi dieãn ra ñoàng thôøi.
Theo tôø baùo ñoái laäp El Nacional, Ñöùc Hoàng y Porras keâu goïi khoâi phuïc ñaày ñuû caùc quyeàn chính trò ñeå ngöôøi daân coù theå töï do quyeát ñònh boû phieáu cho ñaûng naøo. Trong cuoäc baàu cöû toång thoáng naêm 2024, haàu heát caùc chính trò gia ñoái laäp noåi baät ñaõ bò caám tranh cöû, trong ñoù coù baø Maria Corina Machado - ngöôøi ñoaït giaûi Nobel Hoøa bình vaø ñöôïc xem laø chính trò gia ñöôïc uûng hoä nhieàu nhaát trong nöôùc.
Ñöùc Hoàng y Porras, moät nhaân vaät ñoái laäp laâu naêm, ngöôøi ñaõ laõnh ñaïo Toång Giaùo phaän Caracas cho ñeán naêm 2024, nhieàu laàn leân aùn caùc vi phaïm nhaân quyeàn nghieâm troïng taïi Venezuela trong nhöõng naêm gaàn ñaây. Ngaøi töøng phaùt bieåu taïi Vatican raèng ñaát nöôùc ñang ôû trong "moät tình traïng khoâng theå chaáp nhaän veà maët ñaïo ñöùc" do caùc haïn cheá veà töï do daân söï, tình traïng ngheøo ñoùi gia taêng, quaân söï hoùa, baïo löïc vaø tham nhuõng.
Nhaø caàm quyeàn luùc ñoù laø oâng Maduro ñaõ caùo buoäc Ñöùc Hoàng y Porras tìm caùch thao tuùng Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV vaø löøa doái ngöôøi veà tình hình Venezuela. Sau ñoù, chính quyeàn ñaõ tòch thu hoä chieáu cuûa Ñöùc Hoàng y, nhöng sau naøy ñaõ traû laïi.
Cuoäc can thieäp cuûa Myõ bò xem laø vi phaïm coâng phaùp quoác teá
OÂng Maduro vaø vôï laø baø Cilia Flores bò baét vaøo ñaàu thaùng Gieâng vöøa qua, trong moät chieán dòch quaân söï gaây chaán ñoäng cuûa Myõ taïi Caracas vaø bò ñöa sang Myõ. Haønh ñoäng cuûa chính quyeàn Toång thoáng Myõ Donald Trump bò ña soá chuyeân gia chæ trích laø vi phaïm luaät quoác teá. Haøng chuïc nhaân vieân an ninh Cuba baûo veä Maduro ñaõ thieät maïng trong chieán dòch naøy.
Taïi Venezuela, theo caùc cuoäc thaêm doø, ña soá ngöôøi daân hoan ngheânh haønh ñoäng cuûa Myõ choáng laïi Maduro, ngöôøi hieän ñang bò giam giöõ taïi New York. Myõ caùo buoäc oâng lieân quan ñeán buoân baùn ma tuùy. Theo Vaên phoøng Nhaân quyeàn Lieân Hôïp Quoác vaø caùc toå chöùc quoác teá, oâng Maduro chòu traùch nhieäm cho vieäc ñaøn aùp taøn baïo phe ñoái laäp, bao goàm tra taán vaø caùc vuï gieát ngöôøi khoâng qua xeùt xöû. Hôn 8 trieäu ngöôøi - töùc moät phaàn tö daân soá - ñaõ rôøi khoûi ñaát nöôùc trong thôøi gian oâng caàm quyeàn.
Tuø nhaân chính trò ñaõ ñöôïc traû töï do
Baø Delcy Rodríguez, ngöôøi trôû thaønh Toång thoáng laâm thôøi, ñang hôïp taùc chaët cheõ vôùi chính quyeàn Trump keå töø khi Maduro bò laät ñoå. Ngaønh daàu moû ñang baét ñaàu phuïc hoài. Moät soá tuø nhaân chính trò ñaõ ñöôïc traû töï do. Tuy nhieân, vaãn chöa coù daáu hieäu veà caùc cuoäc baàu cöû môùi hoaëc moät quaù trình chuyeån tieáp daân chuû thöïc söï.
Tuaàn tröôùc, chính phuû Myõ ñaõ dôõ boû theâm caùc bieän phaùp tröøng phaït ñoái vôùi quoác gia Nam Myõ naøy. Washington kyø voïng baø Rodríguez seõ hôïp taùc trong vieäc quaûn lyù nguoàn taøi nguyeân daàu moû phong phuù cuûa Venezuela.
(KAP 6-4-2026)