Hoïp baùo cuûa Ñöùc Hoàng y Pizzaballa
veà tình hình Thaùnh ñòa vaø Tuaàn Thaùnh
Hoïp baùo cuûa Ñöùc Hoàng y Pizzaballa veà tình hình Thaùnh ñòa vaø Tuaàn Thaùnh.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Jerusalem (RVA News 02-04-2026) - Hoâm 31 thaùng Ba naêm 2026, Ñöùc Hoàng y Pierbattista Pizzaballa, Thöôïng phuï Coâng giaùo Latinh ôû Jerusalem vaø cha Ielpo Beà treân Doøng Phanxicoâ taïi Thaùnh ñòa ñaõ môû cuoäc hoïp baùo chung veà nhöõng bieán coá ñau buoàn gaàn ñaây vaø vieäc cöû haønh caùc leã nghi Tuaàn Thaùnh, Phuïc Sinh.
Hai vò ñaõ nhaéc laïi nhöõng söï vieäc ñau buoàn xaûy ra hoâm Chuùa nhaät, ngaøy 29 thaùng Ba naêm 2026: caûnh saùt Israel caám caûn hai vò khoâng ñöôïc vaøo Ñeàn thôø Thaùnh Moä vaø veà Leã Phuïc Sinh, hai vò cho bieát: caùc nhaø thôø taïi Thaùnh ñòa vaãn môû cöûa, nhöng tuøy thuoäc vaøo töøng giaùo xöù ñeå toå chöùc trong khaû naêng cho pheùp theo khu vöïc vaø caùc haïn cheá an ninh. Rieâng taïi Nhaø thôø Moä Thaùnh, caùc nghi leã Phuïc Sinh seõ chæ daønh cho caùc tu só.
Caùc buoåi cöû haønh Phuïc Sinh seõ dieãn ra trong nhaø thôø, vôùi soá löôïng ngöôøi haïn cheá vaø döôùi caùc bieän phaùp an ninh nghieâm ngaët.
Veà vuï bò nhaø caàm quyeàn Israel caám caûn, vaø phaûn öùng maïnh meõ cuûa coäng ñoàng quoác teá, trong ñoù coù caû Nhaø Traéng, Ñöùc Hoàng y Pizzaballa noùi roõ: "Chuùng toâi khoâng coù yù ñònh quay laïi moät caùch tranh caõi veà nhöõng gì ñaõ xaûy ra hoâm Chuùa nhaät vöøa qua, 29 thaùng Ba. Mong muoán cuûa chuùng toâi laø nhìn veà phía tröôùc vôùi tinh thaàn xaây döïng, ñeå quyeàn töï do toân giaùo cho moïi toân giaùo luoân ñöôïc toân troïng vaø "Status Quo" - ñaëc bieät trong Ñeàn thôø Moä Thaùnh - ñöôïc baûo veä ñaày ñuû. Treân nhöõng nguyeân taéc naøy, chuùng toâi muoán tieáp tuïc xaây döïng trong ñoái thoaïi vaø hôïp taùc vôùi caùc nhaø chöùc traùch, vì chuùng toâi tin raèng söï toân troïng laãn nhau laø neàn taûng cuûa söï chung soáng ñích thöïc vaø vieäc baûo veä caùc Thaùnh ñòa, voán khoâng chæ thuoäc veà vuøng ñaát naøy maø thuoäc veà toaøn nhaân loaïi".
Nhöõng quyeàn khoâng theå thöông löôïng
Hai vò laõnh ñaïo Giaùo hoäi Coâng giaùo ôû Thaùnh ñòa baøy toû hy voïng raèng "nhöõng söï vieäc nhö vaäy seõ khoâng taùi dieãn" vaø caùc quyeàn cuûa coäng ñoàng Kitoâ höõu seõ ñöôïc baûo veä. Ñöùc Hoàng y noùi:
"Hôn baûy theá kyû qua, Doøng Phanxicoâ taïi Thaùnh ñòa ñaõ gìn giöõ caùc nôi Thaùnh chính yeáu, ñaëc bieät laø Ñeàn thôø Moä Thaùnh, cuøng vôùi Giaùo hoäi Chính thoáng Hy Laïp vaø Giaùo hoäi Armenia Toâng truyeàn. Ñaây laø söï hieän dieän lieân tuïc vaø oån ñònh, ñöôïc caùc chính quyeàn qua caùc thôøi ñaïi coâng nhaän vaø toân troïng".
Trong suoát 700 naêm, moät coäng ñoaøn tu só Phanxicoâ luoân soáng vaø cöû haønh phuïng vuï taïi Moä Thaùnh khoâng giaùn ñoaïn, ngay caû trong nhöõng thôøi kyø khoù khaên nhaát, keå caû chieán tranh. Keå töø khi xung ñoät hieän taïi baét ñaàu vaøo ngaøy 28 thaùng Hai vöøa qua, caùc cöû haønh phuïng vuï trong Vöông cung Thaùnh ñöôøng naøy chöa töøng bò giaùn ñoaïn.
Status Quo chöa töøng bò vi phaïm ngay caû trong chieán tranh
Ñöùc Thöôïng phuï Coâng giaùo Latinh nhaán maïnh raèng Beà treân Thaùnh ñòa laø ngöôøi ñöùng ñaàu Ñeàn thôø Moä Thaùnh vaø khoâng caàn xin pheùp caûnh saùt ñeå vaøo ñaây. Ñaây khoâng phaûi laø ñaëc quyeàn nhöng laø quyeàn ñaõ ñöôïc coâng nhaän töø laâu. Ngaøi cuõng nhaán maïnh raèng qua nhieàu theá kyû, caùc chính quyeàn taïi Thaùnh ñòa luoân toân troïng "Status Quo" - töùc laø khung phaùp lyù vaø thöïc tieãn ñieàu chænh ñôøi soáng taïi caùc Thaùnh ñòa vaø caùc coäng ñoàng baûo veä chuùng.
"Haøng tyû tín höõu treân theá giôùi höôùng veà Jerusalem vaø caùc lôøi caàu nguyeän taïi caùc Thaùnh ñòa. Chính phuû Israel phaûi yù thöùc ñieàu naøy, cuõng nhö traùch nhieäm ñoái vôùi theá giôùi Kitoâ giaùo, ñeå ñaûm baûo vieäc caàu nguyeän luoân ñöôïc dieãn ra, duø trong hoaøn caûnh khoù khaên, vaø tìm ra caùc giaûi phaùp thích hôïp phoái hôïp vôùi chuùng toâi. Ñieàu ñoù ñaõ ñöôïc thöïc hieän ngaøy hoâm qua, vaø chuùng toâi ñaõ ñaït ñöôïc caùc giaûi phaùp. Ñaây laø ñoái thoaïi caàn ñöôïc duy trì lieân tuïc".
Nhaø thôø môû cöûa nhöng coù haïn cheá an ninh
Traû lôøi baùo chí, Ñöùc Hoàng y Pizzaballa cho bieát ngaøi ñaõ nhaän ñöôïc söï hoã trôï kòp thôøi töø Toång thoáng Israel Herzog vaø nhieàu laõnh ñaïo toân giaùo khaùc, keå caû Do Thaùi giaùo. Tuy nhieân, söï vieäc hoâm Chuùa nhaät ngaøy 29 thaùng Ba vaãn laø "moät bieán coá ñau buoàn, gaây toån thöông saâu saéc cho coäng ñoàng Kitoâ höõu".
Ñöùc Hoàng y nhaán maïnh raèng: "Chuùng toâi ñaõ yeâu caàu ñöôïc tham gia phuïng vuï taïi Moä Thaùnh ñeå baûo ñaûm quyeàn cuûa Giaùm muïc Jerusalem ñöôïc cöû haønh thaùnh leã Leã Laù. Ñaõ coù nhöõng hieåu laàm. Sau caùc cuoäc trao ñoåi, chuùng toâi ñaït ñöôïc thoûa thuaän raèng caùc nghi leã Tuaàn Thaùnh seõ ñöôïc cöû haønh kín, vôùi soá löôïng ngöôøi haïn cheá". Nguyeân nhaân chính cuûa caùc haïn cheá vaãn laø vaán ñeà an ninh, do cuoäc chieán ñang lan roäng taïi Trung Ñoâng.
Moä Thaùnh ñoùng cöûa vôùi coâng chuùng
Cuï theå, "caùc nhaø thôø taïi Thaùnh ñòa vaãn môû cöûa, nhöng moãi linh muïc quaûn xöù seõ quyeát ñònh tuøy theo ñieàu kieän ñòa phöông vaø caùc haïn cheá an ninh". Rieâng Nhaø thôø Moä Thaùnh seõ ñoùng cöûa ñoái vôùi coâng chuùng vì khoâng coù nôi truù aån gaàn ñoù. Caùc nghi leã chæ daønh cho coäng ñoaøn tu só vaø toái ña hai hay ba ngöôøi beân ngoaøi. Tuy nhieân, caùc tín höõu vaãn coù theå hieäp thoâng qua caùc buoåi phaùt tröïc tieáp.
Noãi ñau cuûa caùc Kitoâ höõu Trung Ñoâng
Môû roäng taàm nhìn sang Liban vaø Syria, nôi ngöôøi daân - ñaëc bieät laø caùc Kitoâ höõu - ñang soáng trong tình traïng baát oån vaø sôï haõi, Ñöùc Thöôïng phuï noùi: "Coù raát nhieàu ngöôøi coøn khoå hôn chuùng toâi... vì theá chuùng ta cuõng caàn nhìn nhaän söï vieäc taïi Jerusalem trong boái caûnh roäng hôn, vaø khoâng muoán taïo caûm giaùc ñoäc quyeàn veà ñau khoå".
Luaät töû hình laøm gia taêng haän thuø
Ñöùc Hoàng y cuõng baøy toû "noãi ñau" tröôùc luaät môùi ñöôïc Quoác hoäi Israel thoâng qua, cho pheùp aùp duïng aùn töû hình ñoái vôùi tuø nhaân Palestine trong moät soá tröôøng hôïp, ñieàu maø ngaøi cho raèng chæ laøm gia taêng haän thuø: "Chuùng toâi raát ñau buoàn tröôùc quyeát ñònh naøy, vì noù chæ laøm saâu theâm hoá ngaên caùch giöõa ngöôøi Israel vaø ngöôøi Palestine. Chuùng ta caàn laøm vieäc vôùi taát caû caùc beân ñeå traùnh tình hình xaáu ñi theâm".
(Vatican News 31-3-2026)