Caùc chuyeân gia Caritas veà xung ñoät Trung Ñoâng
toá giaùc raèng: moïi nguyeân taéc nhaân ñaïo
ñang bò vi phaïm tröôùc maét chuùng ta
Caùc chuyeân gia Caritas veà xung ñoät Trung Ñoâng toá giaùc raèng: moïi nguyeân taéc nhaân ñaïo ñang bò vi phaïm tröôùc maét chuùng ta.
Phuùc Nhaïc
Varsava (RVA News 22-03-2026) - Caùc chuyeân gia cuûa Caritas Ba Lan ñaõ toá giaùc cuoäc khuûng hoaûng nhaân ñaïo toaøn dieän taïi Trung Ñoâng, trong moät buoåi gaëp gôõ baùo chí dieãn ra hoâm thöù Naêm, ngaøy 19 thaùng Ba naêm 2026, taïi truï sôû Caritas ôû Varsava, thuû ñoâ Ba Lan: "Haàu heát moïi nguyeân taéc nhaân ñaïo ñöôïc quoác teá coâng nhaän ñeàu ñang bò vi phaïm ngay tröôùc maét chuùng ta!".
52 trieäu treû em khoâng ñöôïc ñeán tröôøng. Caùc beänh vieän bò neùm bom. Khoâng coù haønh lang nhaân ñaïo hay nôi truù aån an toaøn. Nhaø ôû vaø tröôøng hoïc trôû thaønh tieàn tuyeán chieán tranh.
Khuûng hoaûng nhaân ñaïo bò lu môø
OÂng Ireneusz Krauze, Phoù Giaùm ñoác Caritas Ba Lan, nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa vieäc chuù yù ñeán tình caûnh bi ñaùt cuûa daân thöôøng trong boái caûnh khuûng hoaûng hieän nay: "Ngöôøi ta noùi raát nhieàu veà caùc hoaït ñoäng quaân söï, ñòa chính trò vaø taùc ñoäng kinh teá. Nhöng cuoäc khuûng hoaûng nhaân ñaïo döôøng nhö bò chìm khuaát trong taát caû nhöõng ñieàu ñoù." OÂng cuõng cho bieát Caritas Ba Lan khoâng tröïc tieáp haønh ñoäng taïi hieän tröôøng maø hoã trôï caùc Caritas ñòa phöông vaø caùc toå chöùc cöùu trôï khaùc.
Boái caûnh xung ñoät vaø vai troø cuûa Iran
OÂng Radoslaw Sterna, phuï traùch vieän trôï nhaân ñaïo taïi Trung Ñoâng vaø laø chuyeân gia veà Iran, ñaõ phaân tích boái caûnh xung ñoät töø goùc nhìn cuûa tình hình Iran. OÂng cho bieát Iran laø moät quoác gia coù lòch söû haøng nghìn naêm, coù bieân giôùi oån ñònh vaø baûn saéc daân toäc rieâng bieät, khaùc vôùi nhieàu quoác gia trong khu vöïc. Phaàn lôùn daân soá theo Hoài giaùo doøng Shiite. OÂng cuõng nhaéc laïi raèng tröôùc thaäp nieân 1970, Iran coù töông quan thaân thieän vôùi Israel, nhöng tình hình ñaõ thay ñoåi sau Caùch maïng Hoài giaùo, vaø töø ñoù xung ñoät ngaøy caøng leo thang.
Tình hình phöùc taïp taïi Liban
OÂng Dominik Derlicki, Tröôûng phaùi boä Caritas Ba Lan taïi Liban, trình baøy veà tình hình toân giaùo vaø xaõ hoäi taïi quoác gia naøy.
Liban, vôùi khoaûng saùu trieäu daân, coù söï ña daïng toân giaùo raát lôùn: Hoài giaùo (Sunni, Shiite), Druze, Alawite, cuøng nhieàu coäng ñoàng Kitoâ giaùo nhö Coâng giaùo, Chính thoáng vaø caùc Giaùo hoäi Armenia, Syriac. Khoâng coù nhoùm naøo chieám ña soá roõ reät, neân moät thoûa öôùc quoác gia ñaõ ñöôïc thieát laäp nhaèm baûo ñaûm chung soáng hoøa bình döïa treân söï phaân chia quyeàn löïc töông ñoái. Tuy nhieân, ñieàu naøy cuõng phaûn aùnh söï yeáu keùm cuûa chính quyeàn trung öông. Caùc chia reõ toân giaùo daãn ñeán chia reõ chính trò, khi moãi nhoùm theo ñuoåi lôïi ích rieâng trong vaø ngoaøi nöôùc.
Moät trong caùc löïc löôïng ñoù laø Hezbollah, ñaïi dieän cho ngöôøi Shiite vaø hieän laø muïc tieâu chính cuûa caùc cuoäc taán coâng töø Israel. Do ngöôøi Shiite chuû yeáu soáng ôû mieàn nam Liban, khu vöïc naøy trôû neân ñaëc bieät nguy hieåm vaø thöôøng xuyeân bò taán coâng.
Haøng traêm nghìn ngöôøi phaûi di taûn
Hieän coù hôn moät trieäu ngöôøi phaûi di dôøi trong noäi boä Liban, trong ñoù ít nhaát 130.000 ngöôøi soáng trong caùc nôi truù aån taïm thôøi. "Coù khoaûng 600 nôi nhö vaäy, thöôøng do chính phuû môû, nhieàu khi laø trong caùc tröôøng hoïc. Caritas Ba Lan, phoái hôïp vôùi Caritas Liban, ñang hoã trôï taïi 96 cô sôû".
Caritas Ba Lan ñaõ daønh 100,000 Myõ kim cho caùc hoaït ñoäng naøy, bao goàm: Hoã trôï thöïc phaåm (böõa aên noùng hoaëc caùc goùi thöïc phaåm), hoã trôï y teá (khaùm beänh, chaån ñoaùn, thuoác men), hoã trôï taâm lyù, cung caáp nhu yeáu phaåm nhö ñoà veä sinh, neäm vaø chaên.
Toå chöùc naøy hoaït ñoäng thoâng qua caùc ñoái taùc ñòa phöông, ñaëc bieät laø Caritas Liban vaø caùc toå chöùc Kitoâ giaùo nhoû hôn.
Vieän trôï trong boái caûnh nguy hieåm
OÂng Derlicki cho bieát: Haøng traêm, thaäm chí haøng nghìn nhaân vieân cöùu trôï vaø tình nguyeän vieân ñang laøm vieäc taïi hieän tröôøng, ñoái maët vôùi nguy hieåm ñeán tính maïng. "Ñaõ coù thöông vong trong soá nhaân vieân y teá vaø nhaân ñaïo taïi Liban," nhieàu ngöôøi trong soá hoï cuõng maát nhaø cöûa vaø phaûi chaïy troán nhöng vaãn tieáp tuïc giuùp ñôõ ngöôøi khaùc.
Hoã trôï taøi chính tröïc tieáp cho gia ñình
Tuy khuûng hoaûng nghieâm troïng, caùc chôï vaãn hoaït ñoäng, neân vieäc hoã trôï tieàn tröïc tieáp cho caùc gia ñình laø phöông thöùc hieäu quaû nhaát. OÂng Derlicki nhaán maïnh chöông trình "Gia ñình giuùp gia ñình" (Family to Family), ñang ñöôïc trieån khai taïi Liban töø naêm 2021, laø moät moâ hình hoã trôï raát hieäu quaû.
Chieán tranh hieän ñaïi vaø haäu quaû laâu daøi
Baø Nina Mocior, chuyeân gia veà vieän trôï nhaân ñaïo vaø phaùt trieån, noùi veà söï thay ñoåi trong caùch tieán haønh chieán tranh: "Coù moät xu höôùng nguy hieåm laø bình thöôøng hoùa caùc hoaït ñoäng quaân söï maø khoâng quan taâm ñeán daân thöôøng." Baø nhaán maïnh: "Moïi nguyeân taéc nhaân ñaïo ñöôïc coâng nhaän ñeàu ñang bò vi phaïm ngay tröôùc maét chuùng ta."
Theo baø, 52 trieäu treû em khoâng ñöôïc ñeán tröôøng, haøng nghìn cô sôû y teá bò neùm bom, khoâng coù haønh lang nhaân ñaïo ñeå ñöa vieän trôï, nhaø ôû vaø tröôøng hoïc trôû thaønh chieán tuyeán, khoâng coù nôi an toaøn ñeå chaïy troán.
Baø cuõng caûnh baùo veà: Khuûng hoaûng y teá, ngöøng chöông trình tieâm chuûng, söï buøng phaùt cuûa caùc dòch beänh töøng ñöôïc kieåm soaùt, thieáu thuoác giaûm ñau, buoäc phaûi löïa choïn ai ñöôïc ñieàu trò, haäu quaû cuûa cuoäc khuûng hoaûng seõ keùo daøi nhieàu naêm, ñaëc bieät veà maët taâm lyù: "Nhieàu treû em ôû Gaza coù yù nghó töï töû. Nhieàu ngöôøi khoâng coøn muoán soáng."
Baø nhaán maïnh raèng ngoaøi treû em, ngöôøi cao tuoåi, ngöôøi beänh vaø nhöõng ngöôøi coâ ñôn laø nhöõng naïn nhaân lôùn nhöng thöôøng bò laõng queân cuûa chieán tranh.
(Ekai.pl 20-3-2026)