Caùc cuoäc taán coâng môùi cuûa ngöôøi Do thaùi ñònh cö
vaøo nhaø maùy vaø moû ñaù taïi Taybeh
thò traán Kitoâ giaùo duy nhaát ôû Bôø Taây
Caùc cuoäc taán coâng môùi cuûa ngöôøi Do thaùi ñònh cö vaøo nhaø maùy vaø moû ñaù taïi Taybeh thò traán Kitoâ giaùo duy nhaát ôû Bôø Taây.
Phuùc Nhaïc
Cisjordani (TBA News 21-03-2026) - Saùng 19 thaùng Ba naêm 2026 laïi xaûy ra moät cuoäc taán coâng môùi cuûa caùc ngöôøi ñònh cö Israel choáng Taybeh - thò traán duy nhaát hoaøn toaøn Kitoâ giaùo ôû mieàn Bôø Taây (Cisjordani). Muïc tieâu laø ñeå chieám taøi saûn coâng coäng, moät nhaø maùy xi maêng vaø moät moû ñaù.
Cha xöù Bashar Fawadleh, phuï traùch giaùo xöù Coâng giaùo Latin taïi ñaây, cho bieát: "Saùng nay, hôn ba möôi ngöôøi ñònh cö ñaõ xaâm nhaäp vaøo khu vöïc moû ñaù vaø nhaø maùy beâ toâng ôû phía taây thaønh phoá, nôi hoï ñaõ thöïc hieän caùc nghi leã vaø lôøi caàu nguyeän theo truyeàn thoáng Talmud".
Tröôùc ñoù moät ngaøy, hoï ñaõ xaâm nhaäp vaø thöïc teá chieám quyeàn kieåm soaùt khu vöïc naøy. Cha xöù nhaán maïnh ñaây laø "moät söï leo thang nghieâm troïng vaø vi phaïm roõ raøng quyeàn sôû höõu, ñoàng thôøi laøm daáy leân lo ngaïi veà vieäc aùp ñaët nhöõng thöïc teá môùi treân thöïc ñòa". Nhöõng ngöôøi ñònh cö cuõng ñaõ treo côø Israel treân moät beå chöùa cuûa nhaø maùy, moät haønh ñoäng khieâu khích khieán cö daân phaãn noä".
Ñaây chæ laø vuï vieäc môùi nhaát trong chuoãi daøi caùc vi phaïm vaø taán coâng maø cha Fawadleh ñaõ nhieàu laàn leân tieáng. Haøng thaùng, ngaøi coâng boá caùc baùo caùo lieät keâ nhöõng cuoäc taán coâng cuûa ngöôøi ñònh cö Israel vaø caùc haïn cheá do quaân ñoäi Israel aùp ñaët leân ngöôøi Palestine, ñaëc bieät gia taêng sau ngaøy 07 thaùng Möôøi naêm 2023.
Baùo caùo thaùng Hai naêm 2026
Theo baùo caùo môùi nhaát, trong thaùng Hai naêm 2026 ñaõ xaûy ra nhieàu vuï xaâm nhaäp vaøo ñaát noâng nghieäp tö nhaân, phaù hoaïi, phaù huûy cô sôû haï taàng noâng thoân vaø troäm gia suùc. Khu vöïc Dar Jaser bò aûnh höôûng naëng neà, vôùi vieäc haøng raøo lieân tuïc bò phaù hoûng.
Ngaøy 28 thaùng Hai naêm 2026, moät nhoùm ngöôøi ñònh cö ñaõ vaøo ñaát cuûa gia ñình Al-Khoury vaø laáy troäm moät con ngöïa cuøng ngöïa con. Theo nhaân chöùng, löïc löôïng quaân ñoäi vaø caûnh saùt Israel coù maët taïi hieän tröôøng ñaõ hoä toáng nhöõng ngöôøi ñònh cö rôøi ñi cuøng caùc con vaät bò laáy, laøm gia taêng caûm giaùc "khoâng bò tröøng phaït" trong daân cö.
Song song ñoù, ngöôøi daân phaûi ñoái maët vôùi caùc haïn cheá di chuyeån ngaøy caøng nghieâm ngaët do nhieàu coång chaën quaân söï ñöôïc döïng leân ôû loái vaøo thaønh phoá, ñoùng môû tuøy yù. Nhöõng bieän phaùp naøy caûn trôû vieäc tieáp caän coâng vieäc, ñaát noâng nghieäp, giaùo duïc vaø y teá, laøm gia taêng söï coâ laäp cuûa coäng ñoàng. Heä quaû raát naëng neà: caêng thaúng taâm lyù gia taêng, ñaëc bieät ñoái vôùi noâng daân vaø ngöôøi chaên nuoâi, cuøng vôùi tình traïng kinh teá xaáu ñi vaø thaát nghieäp taêng cao do chieán tranh.
Lôøi keâu goïi quoác teá
Cha xöù keâu goïi toân troïng luaät nhaân ñaïo quoác teá, ñaëc bieät laø Coâng öôùc Geneva IV (1949), quy ñònh nghóa vuï baûo veä daân thöôøng vaø taøi saûn cuûa hoï. Nhöõng haønh vi ñöôïc ghi nhaän - phaù hoaïi, troäm caép, taán coâng ñaát noâng nghieäp - gaây ra nhöõng lo ngaïi phaùp lyù nghieâm troïng. Do ñoù, caùc lôøi keâu goïi ñöôïc göûi tôùi Lieân Hieäp chaâu AÂu, Lieân Hieäp Quoác vaø coäng ñoàng quoác teá nhaèm taêng cöôøng giaùm saùt, trieån khai caùc phaùi ñoaøn thöïc ñòa vaø can thieäp ngoaïi giao ñeå baûo veä daân thöôøng Palestine vaø baûo ñaûm quyeàn tieáp caän sinh keá.
Theo cha Fawadleh, caâu chuyeän cuûa Taybeh khoâng phaûi laø moät phaàn beân leà cuûa xung ñoät Trung Ñoâng, maø laø "boä maët haèng ngaøy cuûa moät coäng ñoàng ñang ñaáu tranh ñeå ôû laïi treân queâ höông mình, gìn giöõ moät söï hieän dieän coù nguoàn goác töø nhöõng theá kyû ñaàu cuûa Kitoâ giaùo". Trong hoaøn caûnh ñau thöông naøy, tieáng noùi cuûa caùc Kitoâ höõu taïi Bôø Taây "xin ñöøng bò laõng queân".