Caùc Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ, Phi, Myõ Latinh,
chaâu Ñaïi Döông vaø AÂu Chaâu
keâu goïi loaïi boû nhieân lieäu phieán thaïch
Caùc Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ, Phi, Myõ Latinh, chaâu Ñaïi Döông vaø AÂu Chaâu keâu goïi loaïi boû nhieân lieäu phieán thaïch.
Phuùc Nhaïc
Bangkok (RVA News 20-03-2026) - Hoâm 18 thaùng Ba naêm 2026, trong Ñaïi hoäi nhoùm taïi Bangkok, Thaùi Lan, Ñaïi dieän cuûa naêm Lieân Hoäi ñoàng Giaùm muïc AÙ chaâu, Phi Chaâu, Myõ Latinh, Chaâu ñaïi döông vaø Chaâu AÂu ñaõ keâu goïi caùc giôùi höõu traùch töøng böôùc loaïi boû caùc chính saùch lieân quan ñeán nhieân lieäu phieán thaïch.
Vieäc naøy ngaøy caøng trôû neân caáp baùch hôn trong boái caûnh khuûng hoaûng daàu moû do chieán tranh taïi Vuøng Vònh. Caùc giaùm muïc thuoäc caùc quoác gia Nam baùn caàu baøy toû lo ngaïi veà söï phuï thuoäc lieân tuïc vaøo than ñaù, daàu moû vaø khí ñoát - yeáu toá coù theå ñe doïa haønh tinh vaø caùc coäng ñoàng ngheøo nhaát theá giôùi.
Lôøi keâu goïi ñöôïc trình baøy trong vaên kieän töïa ñeà: "Höôùng tôùi hoøa bình vôùi thuï taïo: Lôøi keâu goïi khaån caáp tieán ñeán söï chuyeån ñoåi coâng baèng vöôït ra khoûi nhieân lieäu phieán thaïch". Taøi lieäu naøy ñöôïc coâng boá nhaèm chuaån bò cho caùc hoäi nghò quoác teá veà khí haäu saép tôùi, trong ñoù coù hoäi nghò cuûa Lieân Hôïp Quoác döï kieán dieãn ra taïi Antalya beân Thoå Nhó Kyø, vaøo thaùng Möôøi Moät naêm 2026.
Caùc giaùm muïc Coâng giaùo keâu goïi caùc chính phuû treân toaøn theá giôùi uûng hoä "Hieäp öôùc khoâng phoå bieán nhieân lieäu phieán thaïch", chuyeån sang söû duïng naêng löôïng taùi taïo vaø chaám döùt söï phuï thuoäc vaøo vieäc saûn xuaát nhieân lieäu hoùa thaïch. Caùc vò nhaán maïnh raèng bieán ñoåi khí haäu khoâng chæ laø vaán ñeà moâi tröôøng nhöng coøn laø "moät cuoäc khuûng hoaûng ñaïo ñöùc vaø xaõ hoäi", vôùi nhöõng moâ hình saûn xuaát vaø tieâu duøng "khoâng beàn vöõng", ñaëc bieät ôû caùc nöôùc phaùt trieån, goùp phaàn gaây ra taøn phaù sinh thaùi vaø gia taêng baát bình ñaúng.
Caùc quoác gia phaùt trieån cao phuï thuoäc vaøo nhieân lieäu phieán thaïch caàn cung caáp taøi chính vaø chuyeån giao coâng ngheä cho caùc nöôùc ñang phaùt trieån nhaèm giaûm thieåu taùc ñoäng, ñoàng thôøi taïo ñieàu kieän cho caùc coäng ñoàng baûn ñòa vaø nhöõng nhoùm deã bò toån thöông tham gia nhieàu hôn vaøo quaù trình ra quyeát ñònh.
Caùc nhaân vaät chuû choát cuûa Giaùo hoäi töø caùc khu vöïc Nam baùn caàu ñaõ kyù vaøo tuyeân boá naøy, trong ñoù coù Ñöùc Hoàng y Jaime Spengler (Chuû tòch CELAM) Myõ chaâu Latinh, Ñöùc Hoàng y Fridolin Ambongo (Chuû tòch SECAM) Phi Chaâu vaø Ñöùc Hoàng y Felipe Neri Ferraõo (Chuû tòch FABC) AÙ Chaâu. Ñaïi dieän Chaâu AÂu laø Ñöùc Hoàng y Ladislav Nemet (CCEE) vaø ñaïi dieän chaâu Ñaïi Döông laø Ñöùc cha Ryan Pagante Jimeùnez (FCBCO).
Thoâng caùo coù ñoaïn vieát: "Chuùng toâi môøi goïi taát caû nhöõng ngöôøi thieän chí tham gia vaøo moät lieân minh lòch söû giöõa Baéc vaø Nam ñeå baûo veä ngoâi nhaø chung cuûa chuùng ta... Moät theá giôùi khoâng coøn nhieân lieäu hoùa thaïch, coâng baèng vaø hoøa bình laø ñieàu coù theå vaø caàn thieát".
Vai troø phuï nöõ
Trong cuoäc chieán choáng bieán ñoåi khí haäu, vai troø cuûa phuï nöõ ngaøy caøng ñöôïc nhaán maïnh, ñaëc bieät taïi caùc quoác gia Nam baùn caàu töø chaâu AÙ, chaâu Phi ñeán Myõ Latinh vaø caùc ñaûo Thaùi Bình Döông. Theo baø Jing Rey Henderson, phuï traùch chöông trình Naêm Thaùnh khu vöïc chaâu AÙ thuoäc Caritas quoác teá, "phuï nöõ laø nhöõng ngöôøi chòu aûnh höôûng naëng neà nhaát bôûi caùc thaûm hoïa khí haäu, nhöng ñoàng thôøi cuõng laø löïc löôïng soáng coøn trong vieäc cuûng coá vaø taùi thieát coäng ñoàng".
Baø nhaán maïnh raèng: Ngoaøi vieäc ñaûm baûo nöôùc vaø löông thöïc cho gia ñình, hoï coøn thöôøng ñöôïc kyø voïng chaêm soùc ngöôøi bò thöông vaø ngöôøi di taûn sau thieân tai. Baø noùi: "Phuï nöõ khoâng chæ laø naïn nhaân cuûa khuûng hoaûng khí haäu, maø coøn laø taùc nhaân thuùc ñaåy thay ñoåi. Söï laõnh ñaïo, kieán thöùc vaø khaû naêng thích öùng cuûa hoï laø yeáu toá thieát yeáu ñeå xaây döïng caùc coäng ñoàng coù theå thích nghi vaø phaùt trieån tröôùc thieân tai".
Duø vaäy, kieán thöùc cuûa phuï nöõ trong vieäc baûo veä moâi tröôøng ngaøy caøng ñöôïc coâng nhaän, ñaëc bieät trong caùc coäng ñoàng noâng thoân vaø baûn ñòa, nôi hoï ñoùng vai troø quan troïng trong noâng nghieäp, haït gioáng vaø ña daïng sinh hoïc. Moät ví duï tieâu bieåu laø phong traøo Chipko taïi AÁn Ñoä, nôi phuï nöõ baûo veä röøng khoûi naïn phaù röøng.
Baø Henderson cuõng nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa vieäc ñöa phuï nöõ vaøo quaù trình xaây döïng chính saùch vaø chöông trình khí haäu nhaèm taêng cöôøng khaû naêng öùng phoù cuûa coäng ñoàng. "Trao quyeàn cho phuï nöõ khoâng phaûi laø löïa choïn, maø laø ñieàu thieát yeáu ñeå xaây döïng nhöõng coäng ñoàng beàn vöõng, coâng baèng vaø coù khaû naêng phuïc hoài treân toaøn Nam baùn caàu".
(Asia News 18-3-2026)