Ñöùc Hoàng y Thöôïng phuï Sako,
Giaùo chuû Coâng giaùo Canñeâ töø nhieäm
Ñöùc Hoàng y Thöôïng phuï Sako, Giaùo chuû Coâng giaùo Canñeâ töø nhieäm.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 12-03-2026) - Hoâm muøng 10 thaùng Ba naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ nhaän ñôn töø nhieäm, vì lyù do tuoåi taùc, cuûa Ñöùc Hoàng y Louis Raphael Sako, ngöôøi Irak, 77 tuoåi, Thöôïng phuï Giaùo chuû Coâng giaùo Canñeâ.
Ñaây laø moät trong soá 23 Giaùo hoäi Giaùo hoäi Ñoâng phöông hieäp nhaát vôùi Toøa Thaùnh. Giaùo hoäi naøy coù nguoàn goác töø nhöõng theá kyû ñaàu cuûa Kitoâ giaùo vaø hieän coù khoaûng 500,000 tín höõu taïi nhieàu nöôùc treân theá giôùi. Trung taâm cuûa Giaùo hoäi naèm taïi Iraq, vaø Toøa cuûa "Thöôïng phuï Babylon" ñaët taïi thuû ñoâ Baghdad.
Boái caûnh khoù khaên cuûa Kitoâ höõu
Trong nhieàu naêm qua, do caùc nhoùm khuûng boá Hoài giaùo cöïc ñoan, tình hình an ninh baát oån, thieáu trieån voïng kinh teá vaø nhöõng ñònh kieán trong xaõ hoäi ña soá Hoài giaùo ñaõ gaây nhieàu khoù khaên cho caùc tín höõu Kitoâ trong khu vöïc.
Ñöùc Hoàng y Sako ñaõ khoâng meät moûi ñaáu tranh choáng laïi laøn soùng di cö cuûa
Kitoâ höõu khoûi queâ höông, ñoàng thôøi coå voõ töï do toân giaùo, moät Iraq töï do vaø daân chuû, quyeàn bình ñaúng cho moïi coâng daân Irak. Ngaøi cuõng keâu goïi caùc ñoái taùc Hoài giaùo hieän ñaïi hoùa Hoài giaùo.
Lôøi caûnh baùo veà chieán tranh
Hoài cuoái tuaàn tröôùc, Ñöùc Hoàng y Sako ñaõ caûnh baùo tröôùc nguy cô leo thang baïo löïc ôû Trung Ñoâng vaø khu vöïc Vònh Ba Tö. Trong moät cuoäc phoûng vaán daønh cho ñaøi Vatican, ngaøi noùi: "Chieán tranh khoâng phaûi laø giaûi phaùp, chæ coù ngoaïi giao môùi coù theå goùp phaàn giaûi quyeát caùc vaán ñeà.... Khoâng ai bieát cuoäc chieán naøy seõ daãn tôùi ñaâu. Chuùng ta ñaõ töøng chöùng kieán kòch baûn töông töï vaøo naêm 2003." Ngaøi caûnh baùo veà nguy cô hoãn loaïn, baïo loaïn, traû thuø vaø caùc cuoäc taán coâng môùi.
Lo ngaïi cho caùc coäng ñoàng Kitoâ höõu
Ñöùc Thöôïng phuï Sako ñaëc bieät lo laéng cho caùc coäng ñoàng Kitoâ höõu taïi ñoàng baèng Ninive ôû mieàn Baéc Iraq. Vaøo giöõa thaäp nieân 2010, nhieàu Kitoâ höõu taïi ñaây ñaõ phaûi chaïy troán khoûi söï baùch haïi cuûa toå chöùc khuûng boá IS. Ngaøi noùi: "Chuùng toâi, caùc Kitoâ höõu, raát lo laéng. Neáu hoï baét ñaàu taán coâng ñoàng baèng Ninive, nôi coù khoaûng 50,000 Kitoâ höõu sinh soáng, thì nhöõng ngöôøi naøy seõ rôøi boû nhaø cöûa - vaø laàn naøy hoï seõ khoâng trôû laïi nöõa."
"Khoâng ai buoäc toâi phaûi töø nhieäm"
Trong moät thoâng caùo ñaêng treân trang maïng cuûa Toøa Thöôïng phuï, Ñöùc Hoàng y Sako khaúng ñònh raèng ngaøi hoaøn toaøn töï do khi noäp ñôn töø nhieäm leân Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV.
Vaø Ñöùc Hoàng y cho bieát ngaøi muoán "daønh thôøi gian trong thinh laëng cho caàu nguyeän, vieát saùch vaø nhöõng vieäc phuïc vuï ñôn giaûn".
Ngay khi troøn 75 tuoåi caùch ñaây hai naêm, Ñöùc Hoàng y ñaõ nghó ñeán vieäc töø nhieäm vaø cuõng ñaõ trao ñoåi vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, nhöng khi ñoù Ñöùc Giaùo hoaøng khuyeán khích ngaøi tieáp tuïc nhieäm vuï.
Ñôn töø nhieäm ñöôïc Ñöùc Thöôïng phuï noäp vaøo ngaøy 09 thaùng Ba naêm 2026, ñöôïc Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV chaáp thuaän vaø ñöôïc coâng boá vaøo tröa thöù Ba, ngaøy 10 thaùng Ba naêm 2026, theo thænh nguyeän cuûa chính Ñöùc Hoàng y. Ngaøi nhaán maïnh theâm: "Ñeå traùnh moïi hieåu laàm, toâi khaúng ñònh raèng khoâng ai eùp buoäc toâi; toâi töï nguyeän xin töø nhieäm."
Lôøi tri aân
Nhìn laïi 13 naêm laõnh ñaïo Giaùo hoäi Canñeâ, Ñöùc Hoàng y Sako xaùc quyeát laø ñaõ noã löïc baûo veä söï hieäp nhaát cuûa Giaùo hoäi vaø quyeàn lôïi cuûa caùc Kitoâ höõu cuõng nhö moïi ngöôøi daân Iraq, trong nhöõng thôøi kyø voâ cuøng khoù khaên. Ngaøi caûm ôn gia ñình, nhöõng ngöôøi ñaõ soáng vaø laøm vieäc vôùi ngaøi khi coøn laø linh muïc taïi Mosul, laøm giaùm muïc taïi Kirkuk vaø Thöôïng phuï taïi Baghdad.
Ñöùc Hoàng y cuõng xin loãi: "nhöõng ai maø toâi coù theå ñaõ laøm toån thöông". Ñöùc Hoàng y hy voïng raèng trong giai ñoaïn khoù khaên naøy, Giaùo hoäi Coâng giaùo Canñeâ seõ ñöôïc laõnh ñaïo do moät Thöôïng phuï môùi: coù neàn taûng thaàn hoïc vöõng chaéc, coù loøng can ñaûm vaø söï khoân ngoan, tin töôûng vaøo canh taân, côûi môû vaø ñoái thoaïi, vaø thaäm chí coù khieáu haøi höôùc.
Ñöùc Hoàng y Sako cam keát toân troïng ngöôøi keá nhieäm vaø seõ khoâng can thieäp vaøo coâng vieäc cuûa vò naøy. Ngaøi noùi: "Toâi tin töôûng raèng Thieân Chuùa seõ chaêm soùc Giaùo hoäi cuûa Ngöôøi."
Moät chi tieát ñaëc bieät
Cuoái baûn tuyeân boá, Ñöùc Thöôïng phuï Sako cho bieát taøi saûn caù nhaân cuûa mình goàm khoaûng 40 trieäu dinar Iraq (khoaûng 26,000 euro), 5,000 Myõ kim, 5,000 euro cuøng vôùi phaàn tieàn töø vieäc baùn caên nhaø cuûa cha meï ôû Mosul. Ñöùc Hoàng y vieát: "Toâi khoâng coù nhaø cuõng khoâng coù xe. Taøi saûn thaät cuûa toâi laø vieäc phuïc vuï taän tuïy vaø 45 cuoán saùch cuøng nhieàu baøi vieát toâi ñaõ xuaát baûn."
(KAP 10-3-2026)