Du lòch haønh höông taïi Galileâa
suït giaûm maïnh vì chieán tranh
Du lòch haønh höông taïi Galileâa suït giaûm maïnh vì chieán tranh.
Phuùc Nhaïc
Galilea (RVA News 11-03-2026) - Chieán tranh giöõa Israel vaø caùc löïc löôïng Hezbollah thaân Iran ôû mieàn nam Liban khieán soá du khaùch vaø tín höõu haønh höông taïi mieàn Galilea vaø Thaùnh ñòa noùi chung giaûm suùt maïnh.
Thöïc vaäy, Liban ñaõ nhanh choùng trôû thaønh maët traän thöù hai cuûa Israel trong cuoäc chieán vôùi Iran. Chæ moät ngaøy sau caùi cheát cuûa laõnh tuï caùch maïng Iran Ayatollah Ali Khamenei, löïc löôïng Hezbollah, theo Hoài giaùo Shiite, ôû Liban, ñaõ tham chieán ôû bieân giôùi phía baéc Israel. Hoï tham chieán vôùi moät kho teân löûa vaø hoûa löïc maø tröôùc ñoù ngöôøi ta khoâng ngôø tôùi, ñaëc bieät sau ñoøn taán coâng ñöôïc cho laø ñaõ "tieâu dieät" hoï cuûa Israel vaøo muøa thu naêm 2024.
Vì vaäy, trong moät tuaàn qua, bieân giôùi vôùi Liban moät laàn nöõa trôû thaønh vuøng chieán söï, vaø khu vöïc phía baéc hoà Galileâ - nôi coù nhieàu ñòa ñieåm Kitoâ giaùo noåi tieáng - nay trôû thaønh vuøng baát oån.
Tuy nhieân, ngoaøi hai ngaøy ñaàu cuûa chieán tranh, khu vöïc quanh caùc ñòa ñieåm Kinh Thaùnh, nhö Capharnaum, Nuùi Caùc Moái Phuùc Thaät vaø tu vieän Tabgha do caùc ñan só Bieån Ñöùc ngöôøi Ñöùc ñieàu haønh ít bò baùo ñoäng hôn so vôùi caùc thaønh phoá ven bieån nhö Tel Aviv vaø Haifa. Nhöng chieán tranh gaàn ñeán möùc naøo thì ñaõ ñöôïc chöùng minh qua vuï noå teân löûa taïi thaønh phoá Safed caùch ñoù chæ khoaûng 20 km, theo lôøi oâng Sharbel Yacoub, ngöôøi ñaõ quaûn lyù nhaø khaùch haønh höông hieän ñaïi taïi Tabgha ñöôïc moät naêm.
Khaùch rôøi ñi vaø huûy ñaët choã
Hieän nay, ngoâi nhaø naèm beân bôø hoà voán raát thô moäng - tröôùc ñaây ñöôïc caùc ñoaøn haønh höông Kitoâ vaø caû ngöôøi Israel öa chuoäng - nay hoaøn toaøn troáng vaéng. Nhöõng vò khaùch cuoái cuøng ñaõ rôøi ñi, nhieàu ñoaøn ñaõ huûy chuyeán. Vaán ñeà lieäu coù khaùch ñeán vaøo dòp Leã Phuïc sinh hay khoâng hoaøn toaøn phuï thuoäc vaøo dieãn bieán tieáp theo cuûa chieán söï.
OÂng Sharbel, moät Kitoâ höõu Maronite nhieät thaønh, coøn chòu aûnh höôûng chieán tranh theo moät caùch khaùc: oâng khoâng theå ñeán nhaø thôø cuûa mình ñeå tham döï thaùnh leã. Gia ñình oâng xuaát thaân töø laøng Baram, moät nôi noåi tieáng vì bi kòch lòch söû, naèm ngay saùt bieân giôùi Liban. Trong hoãn loaïn chieán tranh naêm 1948, cö daân Maronite cuûa laøng - taát caû ñeàu laø coâng daân Israel - ñaõ rôøi laøng theo leänh quaân ñoäi vôùi lôøi höùa baèng vaên baûn raèng hoï seõ sôùm ñöôïc trôû veà.
Cho ñeán nay hoï vaãn chôø ñôïi ñieàu ñoù, duø ñaõ coù phaùn quyeát cuûa toøa aùn xaùc nhaän. Töø ngoâi laøng bò phaù huûy, chæ coøn laïi nhaø thôø - nôi OÂng Sharbel laø thaønh vieân hoäi ñoàng giaùo xöù vaø phoù teá phuï. Cho ñeán nay, vaøo moãi thöù Baûy, con chaùu caùc gia ñình Baram vaãn tuï hoïp taïi ñaây ñeå cöû haønh thaùnh leã. Nhöng hieän nay hoï khoâng theå ñi qua traïm kieåm soaùt cuoái cuøng.
Ñan vieän vaéng boùng ngöôøi
Taïi Ñan vieän Bieån Ñöùc Tabgha gaàn nhaø khaùch, baàu khoâng khí hieän nay cuõng raát yeân tónh. Trong thôøi bình, baõi ñoã xe thöôøng ñaày xe buyùt; moãi ngaøy coù tôùi 5,000 ngöôøi ñeán thaêm Nhaø thôø Pheùp Laï Hoùa Baùnh Ra Nhieàu vôùi caùc böùc khaûm 1,500 naêm tuoåi, noåi baät laø hình chieác gioû baùnh vôùi hai con caù ôû trung taâm. Hieän taïi, nôi ñaây hoaøn toaøn vaéng laëng. Baõi ñoã xe bò khoùa, nhaø thôø ñoùng cöûa, ngöôøi troâng coâng vieân khoâng theå ñeán laøm vieäc. Cha Elias cho bieát haàu nhö khoâng coøn khaùch haønh höông hay du khaùch. Khu di tích Capharnaum vaø nhaø thôø treân Nuùi Caùc Moái Phuùc Thaät - nôi theo truyeàn thoáng Chuùa Gieâsu ñaõ giaûng daïy veà hoøa bình, tình yeâu tha nhaân vaø söï hoøa giaûi - cuõng ñoùng cöûa.
Trong Ñan vieän Tabgha, hieän coù caùc ñan só, caùc nöõ tu Philippines töø tu vieän laân caän ñeán taù tuùc, caùc tình nguyeän vieân vaø moät soá vò khaùch bò keït laïi. Coäng ñoaøn nhoû thích nghi vôùi tình hình: cuøng cöû haønh phuïng vuï, xuoáng haàm truù aån khi coù baùo ñoäng, vaø cuøng aên tröa, theo lôøi cha Elias.
Coâng vieäc cuûa cha vôùi tö caùch laø linh muïc muïc vuï ngöôøi Ñöùc taïi thaønh phoá Tel Aviv vaø caûng Jaffa cuõng bò aûnh höôûng. Bình thöôøng, moãi thaùng hai laàn vaøo thöù Baûy, cha cöû haønh thaùnh leã taïi tu vieän Thaùnh Pheâroâ cuûa Doøng Phanxicoâ. Tuy nhieân, caùc thaùnh leã ñaõ bò huûy vì ngöôøi daân khoâng muoán di chuyeån xa trong vuøng laï khi thöôøng xuyeân coù baùo ñoäng.
Vì sao Hezbollah vaãn maïnh?
Trong khi ñoù, truyeàn thoâng Liban vaø nhieàu nôi khaùc ñang thaûo luaän vaø thaéc maéc taïi sao Hezbollah - voán ñöôïc cho laø ñaõ suy yeáu nghieâm troïng - laïi toû ra laø ñoái thuû maïnh ñeán vaäy.
Ban laõnh ñaïo toå chöùc, bao goàm Toång thö kyù Hassan Nasrallah, ñaõ bò loaïi boû. Caùc tuyeán tieáp teá töø Syria bò caét ñöùt; kho vuõ khí cuûa hoï ôû Beirut vaø mieàn nam Liban bò phaù huûy; löïc löôïng daân quaân bò coi laø ñaõ bò ñaåy khoûi khu vöïc gaàn bieân giôùi Israel. Theo thoûa thuaän ngöøng baén hoài thaùng Möôøi Moät naêm 2024, hoï phaûi haï vuõ khí vaø giao ñoäc quyeàn quaân söï cho quaân ñoäi Liban. Theá nhöng hieän nay haàu nhö khoâng thaáy daáu hieäu suy yeáu. Ñoù laø söï ñaùnh giaù sai, söï ñaùnh löøa hay söï baát caån? Chieán thaéng khi ñoù coù thöïc söï aùp ñaûo nhö Israel moâ taû khoâng? Caùc ñaïi söù cuûa naêm cöôøng quoác giaùm saùt thoûa thuaän ngöøng baén ñaõ nhaàm laãn khi baøy toû söï haøi loøng vôùi vieäc thöïc thi thoûa thuaän?
Coù theå, theo giaû thuyeát cuûa tôø baùo L'Orient le Jour xuaát baûn ôû Liban, caùc nguoàn löïc coøn laïi cuûa Hezbollah thöïc söï chæ ñuû cho caùc hoaït ñoäng quaân söï haïn cheá. Ñieàu naøy cuõng coù theå giaûi thích vì sao laàn naøy Israel khoâng sô taùn caùc thò traán cuøng haøng chuïc nghìn cö daân khoûi khu vöïc bieân giôùi phía baéc, vì hoï cho raèng möùc ñoä thieät haïi do Hezbollah gaây ra seõ ôû möùc giôùi haïn.
(KAP 9-3-2026)