Baøi Suy Nieäm 11, Linh Thao Muøa Chay:
Vieäc Thoâng Truyeàn Nieàm Hy Voïng
Baøi Suy Nieäm 11, Linh Thao Muøa Chay: Ñöùc Cha Varden Suy Ngaãm Veà Vieäc Thoâng Truyeàn Nieàm Hy Voïng.
Tyù Linh chuyeån ngöõ
Vatican (XuanBichVietNam 28-02-2026) - Ñöùc cha Erik Varden trình baøy baøi suy nieäm thöù möôøi moät vaø cuõng laø baøi cuoái cuøng cuûa ngaøi cho Linh Thao Muøa Chay cuûa Giaùo trieàu, taäp trung vaøo chuû ñeà "Thoâng truyeàn nieàm hy voïng".
Sau ñaây laø baøi suy nieäm cuûa ngaøi:
Ngaøy 11 thaùng 10 naêm 1962, thaùnh Giaùo hoaøng Gioan XXIII ñaõ long troïng khai maïc Coâng ñoàng Vatican II. Ngaøi noùi raèng "moái quan taâm lôùn nhaát" cuûa Coâng ñoàng laø "baûo veä vaø giaûng daïy kho taøng giaùo lyù thieâng lieâng cuûa Kitoâ giaùo moät caùch hieäu quaû hôn. Giaùo lyù aáy bao truøm toaøn boä con ngöôøi, goàm caû theå xaùc vaø linh hoàn. Noù môøi goïi chuùng ta, nhöõng löõ khaùch treân traùi ñaát naøy, höôùng veà queâ höông treân trôøi."
Chöa ñaày moät tuaàn sau baøi phaùt bieåu cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng, cuoäc Khuûng hoaûng Teân löûa Cuba buøng noå. Con ngöôøi döôøng nhö ñang töï huûy dieät chính mình trong cuoäc haønh trình traàn theá naøy, maø khoâng heà nghó ñeán muïc tieâu caùnh chung. Vôùi nhöõng veát thöông cuûa Theá chieán II vaãn coøn ræ maùu, loaøi ngöôøi ñang taïo ra nhöõng vieãn caûnh töï huûy dieät khuûng khieáp môùi.
Moät baàu khoâng khí baát oån ñaõ bao truøm Coâng ñoàng; ñoàng thôøi, giai ñoaïn naøy traøn ñaày hy voïng maõnh lieät veà moät xaõ hoäi môùi ñöôïc xaây döïng treân neàn taûng nhaân quyeàn, thöông maïi coâng baèng vaø nhöõng tieán boä kyõ thuaät. Coâng ñoàng mong muoán leân tieáng veà nhöõng "vaán ñeà ñaùng lo ngaïi cuûa thôøi ñaïi ñoái vôùi xu höôùng hieän taïi cuûa theá giôùi, vò trí vaø vai troø cuûa con ngöôøi trong vuõ truï, yù nghóa cuûa nhöõng noã löïc# cuûa con ngöôøi, soá phaän cuoái cuøng cuûa thöïc taïi vaø nhaân loaïi". Khoâng chæ taäp trung vaøo caùc vaán ñeà ñoù, Coâng ñoàng coøn höôùng ñeán giaûi phaùp, tuyeân boá raèng Chuùa Kitoâ, chòu ñoùng ñinh vaø phuïc sinh, laø hieän thaân cuûa töông lai nhaân loaïi. Coâng ñoàng giao cho Giaùo hoäi nhieäm vuï loan baùo Chuùa Kitoâ sao cho Ngöôøi hieän dieän roõ raøng vaø thuyeát phuïc nhö laø caâu traû lôøi cho nhöõng vaán ñeà caáp baùch nhaát cuûa thôøi ñaïi maø khoâng khi naøo laøm toån haïi ñeán kho taøng giaùo lyù thieâng lieâng.
Chuùng ta coù theå töï hoûi lieäu trong saùu möôi naêm ñaõ troâi qua keå töø khi Coâng ñoàng keát thuùc, nieàm tin vaøo söùc maïnh vaø hieäu quaû cuûa kho taøng naøy coù luoân ñöôïc duy trì ôû moïi nôi hay khoâng. Moãi theá heä Kitoâ höõu ñeàu coù boån phaän töï xem xeùt mình veà söï töông phaûn maø thaùnh Phaoloâ ñaõ chæ ra cho tín höõu EÂpheâsoâ giöõa taàm voùc vieân maõn cuûa Chuùa Kitoâ ñöôïc bieåu loä trong söï hieäp nhaát ñöùc tin vaø tri thöùc, trong tình traïng con ngöôøi tröôûng thaønh, vaø traïng thaùi treû nhoû bò soùng ñaùnh troâi giaït, bò cuoán theo moïi chieàu gioù giaùo lyù, luùc thì bôûi söï gian xaûo, luùc thì bôûi nhöõng möu meïo xaûo quyeät, luùc thì bôûi söï laïc quan deã daõi.
Chuùa Kitoâ keâu goïi chuùng ta thoâng truyeàn nieàm hy voïng cho theá giôùi. Coù nieàm hy voïng Kitoâ giaùo khoâng nhaát thieát coù nghóa laø moät ngöôøi laïc quan. Moät ngöôøi Kitoâ höõu theà boû söï mô töôûng, kieân quyeát löïa choïn hieän thöïc. Nhöõng keû mò daân höùa heïn raèng moïi thöù seõ toát hôn. Hoï töï nhaän mình coù quyeàn naêng phi thöôøng ñeå thay ñoåi coäng ñoàng trong moät nhieäm kyø baàu cöû, laøm sao laõng quaàn chuùng khoûi nhöõng thaát voïng baèng caùch phaùt baùnh mì, veù xem xieác vaø phæ baùng ñoái thuû. Lôøi Chuùa Kitoâ thì khaùc haún. Ngöôøi noùi vôùi chuùng ta: "Ngöôøi ngheøo thì beân caïnh anh em luùc naøo cuõng coù". Ngöôøi khaúng ñònh raèng quoác gia naøy seõ noåi daäy choáng laïi quoác gia noï. Söï baùch haïi seõ ñeán. Keû thuø cuûa moät ngöôøi seõ laø nhöõng ngöôøi trong chính gia ñình mình. Khoâng coù söï cam chòu queø quaët naøo trong nhöõng lôøi tuyeân boá naøy. Chuùa baét buoäc chuùng ta, nhöõng moân ñeä cuûa Ngöôøi, phaûi lao ñoäng khoâng ngöøng nghæ vì moät nhaân loaïi môùi, laønh maïnh ñöôïc hình thaønh bôûi loøng baùc aùi vaø coâng lyù. Ngöôøi baûo chuùng ta "chöõa laønh ngöôøi ñau yeáu, laøm cho keû cheát soáng laïi, cho ngöôøi maéc beänh phong ñöôïc saùch, tröø khöû ma quyû". Chuùng ta phaûi thöïc hieän caùc moái phuùc, laøm cho vinh quang aån giaáu beân trong chuùng toûa saùng. Nhöng trong quaù trình thöïc hieän, chuùng ta ñöôïc nhaéc nhôû raèng: "Khoâng coù Thaày, caùc con chaúng laøm gì ñöôïc."
Chuùa Kitoâ laø aùnh saùng muoân daân, Lumen Gentium. Chæ mình Ngöôøi, thöïc thi thaùnh yù Chuùa Cha, haønh ñoäng trong Chuùa Thaùnh Thaàn, môùi coù theå canh taân boä maët traùi ñaát. Chuùng ta ñaët nieàm tin nôi Ngöôøi, khoâng phaûi vaøo nhöõng möu keá thoaùng qua.
Ngaøi coù theå haønh ñoäng qua chuùng ta neáu chuùng ta ñoàng yù kieân nhaãn. Muøa Chay cho chuùng ta thaáy raèng Thieân Chuùa, chòu ñöïng veát thöông cuûa loøng nhaân aùi cuûa Ngöôøi, ñang hoaït ñoäng tích cöïc nhaát trong cuoäc Khoå naïn cuûa Ngöôøi. Nieàm hy voïng maø Ngaøi trao phoù cho chuùng ta khoâng phaûi laø hy voïng vaøo moät Thung luõng Nöôùc maét ñöôïc hieän ñaïi hoùa, soá hoùa vaø thanh loïc. Nieàm hy voïng cuûa chuùng ta naèm ôû moät trôøi môùi, moät ñaát môùi, trong söï soáng laïi cuûa keû cheát.
Thôøi ñaïi chuùng ta ñang soáng khao khaùt ñöôïc nghe nieàm hy voïng ñöôïc loan baùo naøy. Chuùng ta ñaõ xem xeùt moät soá daáu hieäu xung quanh mình: nhaän thöùc toân giaùo môùi trong giôùi treû; söï trôû laïi cuûa phaïm truø chaân lyù trong dieãn ngoân coâng coäng; moät cuoäc tìm kieám coäi nguoàn. Caùc theå cheá vaø lieân minh toaøn caàu ñang tan raõ. Chuùng ta ñang ñoái maët vôùi nguy hieåm chieán löôïc, sinh thaùi vaø yù thöùc heä. Thaät töï nhieân khi nhöõng ngöôøi coù lyù trí vaø thieän chí ñaët caâu hoûi raèng, giöõa söï baát oån nhö vaäy, ñieàu gì coù cô hoäi keùo daøi. Meät moûi vì xaây döïng cuoäc soáng treân caùt, hoï tìm kieám ñaù vöõng chaéc. Trong khi ñoù, traùi tim hoï laïi baát an. Caùc Nghò phuï cuûa Coâng ñoàng Vatican II ñaõ khaúng ñònh, trong Gaudium et spes, raèng nhöõng khaùt voïng toát ñeïp nhaát vaø noãi sôï haõi ñen toái nhaát cuûa thôøi ñaïi hieän nay phaûi vang voïng trong traùi tim cuûa caùc Kitoâ höõu. Bôûi vì Kitoâ höõu khoâng xa laï vôùi baát cöù ñieàu gì "thöïc söï thuoäc veà con ngöôøi".
Cho pheùp con chia seû moät tieáng voïng vang voïng trong con nhö theá.
Moät naêm tröôùc, vaøo ngaøy 8 thaùng 2 naêm 2025, nöõ ca só ngöôøi Myõ Gracie Abrams ñaõ coù moät buoåi hoøa nhaïc ôû Madrid. Coâ aáy laø moät phuï nöõ treû vôùi moïi thöù trong tay. Coâ aáy xinh ñeïp, giaøu coù, thaønh ñaït. ÔÛ Madrid, coâ aáy maëc moät chieác vaùy luïa traéng. Noù coù theå laø moät chieác vaùy cöôùi, moät boä trang phuïc cuûa nieàm vui, neáu khoâng phaûi vì nhöõng daûi ruy baêng ñen daøi treân vai, cöu mang moät noãi buoàn maø, khi coâ aáy baét ñaàu haùt, ñaõ taïo neân coát loõi thoâng ñieäp cuûa coâ aáy.
Trong nhöõng baøi haùt cuûa coâ aáy coù moät noãi buoàn saâu saéc, gaàn nhö, coù leõ chaïm ñeán, söï tuyeät voïng. Abrams sinh naêm 1999. Baøi haùt Camden cuûa coâ baét ñaàu baèng caâu, "Toâi chöa bao giôø noùi ñieàu ñoù, nhöng toâi bieát raèng toâi khoâng theå hình dung baát cöù ñieàu gì sau tuoåi 25". Baøi haùt gôïi leân nhu caàu che giaáu noãi ñau, "choân vuøi gaùnh naëng cho ñeán khi noù khuaát taàm maét" trong khi beà ngoaøi toû ra ñang ôû vaïch xuaát phaùt, cho raèng moïi chuyeän ñeàu oån, hy voïng raèng ai ñoù seõ "nhaän thaáy toâi ñang coá gaéng nhö theá naøo". Moät ñieäp khuùc laëp ñi laëp laïi nhö moät caâu thaàn chuù: "Toaøn boä con ngöôøi toâi, moät veát thöông caàn kheùp laïi, nhöng toâi laïi ñeå moïi söï hôû."
Maøn trình dieãn baøi haùt Camden cuûa Abrams ôû Madrid ñaõ ñöôïc moät ngöôøi haâm moä quay phim vaø ñaêng taûi leân YouTube, ngöôøi naøy vieát: "Ñieân roà. Khoâng lôøi naøo dieãn taû ñöôïc. Heùt leân. Cheát laëng. Cheát." Haøng ngaøn ngöôøi ñaõ tham döï buoåi hoøa nhaïc ñoù. Hoï cuøng haùt theo, taát caû ñeàu thuoäc loøng lôøi baøi haùt daøi, bieán noù thaønh cuûa rieâng mình. Noãi buoàn theá giôùi (Weltschmerz) tuoåi teen khoâng phaûi laø ñieàu môùi meû. Moãi theá heä ñeàu tìm ra caùch theå hieän noù. Tuy nhieân, coù moät chaát löôïng ñaëc bieät trong lôøi than thôû cuûa thôøi ñaïi chuùng ta. Chuùng ta khoâng theå baùc boû noù nhö laø söï toân suøng söï u saàu coâ ñoäc. Nghe vaø xem Gracie Abrams haùt, ngöôøi ta khoâng nghi ngôø gì veà chieàu saâu kinh nghieäm maø töø ñoù tieáng keâu cuûa coâ aáy vang leân. Thaät kyø laï khi nghe noù ñöôïc moät ñaùm ñoâng treû tuoåi chaät kín haùt leân, töøng nhòp ñieäu u saàu: "Toâi chæ muoán baïn bieát, toâi chöa bao giôø gioûi ñöông ñaàu. [#] Toâi thöïc söï hy voïng raèng toâi seõ vöôït qua ñöôïc ñieàu naøy." Lieäu "hy voïng" coù phaûi laø moät thuaät ngöõ thích hôïp trong hoaøn caûnh naøy? Treân thöïc teá, toâi nghi ngôø ñieàu ñoù. Ñieàu noåi baät trong lôøi baøi haùt laø söï tuyeät voïng tröôùc moät moái ñe doïa luoân hieän höõu.
Haàu heát ngöôøi haâm moä cuûa Gracie Abrams laø caùc coâ gaùi. Coù moät ñònh kieán ##cho raèng caùc chaøng trai thì khaùc, hoï bò thu huùt bôûi söï nhaän thöùc khaéc khoå veà nhöõng khoù khaên trong cuoäc soáng, nhöõng ngöôøi saün saøng gaùnh chòu chuùng vôùi söï maïnh meõ nam tính, raâu raäm raïp. Baát cöù ai ra ngoaøi troø chuyeän vôùi giôùi treû, hoaëc daønh thôøi gian trong toøa giaûi toäi, ñeàu bieát raèng ranh giôùi giöõa hai giôùi khoâng coøn roõ raøng. YÙ thöùc veà söï toån thöông bao truøm thôøi ñaïi chuùng ta nhö moät maøn söông muø môø aûo.
Thaät aán töôïng khi soáng Muøa Chay trong boái caûnh nhö vaäy, khi chuùng ta höôùng aùnh nhìn vaøo moät thaân theå bò thöông, söng taáy vaø khaúng ñònh raèng nieàm hy voïng ñöôïc tìm thaáy ôû ñaây. Trong nhieàu theá kyû, Giaùo hoäi ñaõ thaän troïng trong vieäc phoâ baøy nhöõng veát thöông cuûa cuoäc Khoå naïn cuûa Chuùa Kitoâ. Giaùo hoäi baän roän dieãn ñaït baèng lôøi leõ nghòch lyù voán taïo neân coát loõi cuûa lôøi ñeà nghò Kitoâ giaùo: raèng trong Chuùa Kitoâ, thaàn tính vaø nhaân tính ñeàu hieän dieän moät caùch troïn veïn, raèng ngöôøi "ñöôïc sinh ra bôûi Ñöùc Trinh Nöõ Maria" naøy cuõng laø "Thieân Chuùa bôûi Thieân Chuùa, AÙnh Saùng bôûi AÙnh Saùng". Chæ khi Coâng ñoàng Chalcedon tinh chænh khuoân khoå khaùi nieäm caàn thieát ñeå baûo veä söï caân baèng naøy, thì tinh thaàn Kitoâ giaùo môùi ñöôïc töï do hình dung, khoâng chæ baèng lôøi noùi maø coøn baèng ngheä thuaät, baèng hình aûnh, söï haï mình ñöôïc töï do ñaûm nhaän cuûa Thieân Chuùa laøm ngöôøi. Thaùnh giaù noåi leân nhö bieåu töôïng toái cao cuûa Kitoâ giaùo. Noù chieám vò trí trung taâm trong thöïc haønh thôø phöôïng, ít nhaát laø ôû phöông Taây, nôi nhöõng hình aûnh veà moät Thieân Chuùa bò thöông trôû thaønh taâm ñieåm cuûa caùc nhaø thôø vaø caùc coâng trình kieán ##truùc khaùc, daàn daàn hình thaønh yù thöùc coäng ñoàng.
Nhaéc nhôû caùc tín höõu Coârintoâ veà vieäc mình ñeán giöõa hoï, thaùnh Phaoloâ vieát: "Khi toâi ñeán vôùi anh em, toâi ñaõ khoâng duøng #lôøi leõ huøng hoàn hoaëc trieát lyù cao sieâu maø loan baùo maàu nhieäm cuûa Thieân Chuùa. Vì hoài coøn ôû giöõa anh em, toâi ñaõ khoâng muoán bieát ñeán chuyeän gì khaùc ngoaøi Ñöùc #Gieâsu Kitoâ, maø laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ chòu ñoùng ñinh vaøo thaäp giaù." Tính troïng taâm tuyeät ñoái cuûa cuoäc Khoå naïn cöùu ñoä cuûa Chuùa Gieâsu ñaõ thaám nhuaàn giaùo lyù cuûa vò giaûng ñaïo voâ song naøy veà söï hoøa giaûi, loøng thöông xoùt, söï bieán ñoåi nhôø aân suûng, nieàm vui vaø söï soáng ñôøi ñôøi. Caàn coù loøng can ñaûm ñeå noi theo göông ngaøi trong moät neàn vaên hoùa caùm doã chuùng ta quaûng baù moät Tin Möøng haïnh phuùc hôn, coù theå döï ñoaùn ñöôïc baèng caùc quy trình coá ñònh vaø keát quaû ñaõ ñònh saün. Xung quanh chuùng ta, nhöõng loøng nhaø thôø ñöôïc che boùng bôûi caây thaùnh giaù cuûa caùc nhaø thôø chính toøa coå kính ñöôïc chuyeån giao cho saân golf mini. Caùc thaùnh ñöôøng ñöôïc söû duïng cho caùc vôû kòch theá tuïc ñöôïc thieát keá, trong tuyeät voïng, ñeå theå hieän "söï phuø hôïp". Trong khi ñoù, caùch ñoù khoâng xa, trong ñaáu tröôøng theá tuïc, nhöõng ngöôøi treû tuoåi thaát voïng chaùn chöôøng ñu ñöa, kheõ haùt raèng cuoäc soáng laø moät veát thöông hôû vaø khoâng coù thuoác chöõa naøo ôû Gilead.
Hai xu höôùng traùi ngöôïc nhau ñang chi phoái nhöõng noã löïc ñöông ñaïi ñeå ñoái phoù vôùi nhöõng toån thöông. Moät maët, ngöôøi ta deã daøng phôi baøy nhöõng toån thöông maéc phaûi, thöøa keá hoaëc töôûng töôïng nhö nhöõng daáu hieäu nhaän daïng. Hoï coù theå coù nhöõng lyù do chính ñaùng, nhöõng nguyeân nhaân döïa treân lôøi keâu goïi coâng lyù. Nhöng nhö thaùnh Bernard ñaõ giaûi thích, trieån voïng veà ñoäng löïc seõ maát ñi neáu chuùng ta neo giöõ yù thöùc veà baûn thaân vaøo söï gaén boù vôùi moät veát thöông. Chuùng ta coù nguy cô bò sa laày trong söï giaän döõ, moät ñam meâ voán thay theá nhöõng khaùt voïng chöõa laønh baèng nhöõng khaúng ñònh veà söï töï cho mình laø coâng chính. Söï giaän döõ vaø phaûn chieáu cuûa noù, söï cay ñaéng, coù theå giam caàm chuùng ta trong noãi tuyeät voïng töï maõn moät caùch meùo moù.
Maët khaùc, coù nhöõng noã löïc nhaèm xoùa boû nhöõng veát thöông. Chuùng ta nghe thaáy nhöõng lôøi aùm chæ raèng veát thöông khoâng neân toàn taïi vaø, neáu coù, nhöõng chi bò beänh neân ñöôïc caét boû. Trong nhöõng xaõ hoäi trôû neân chuù troïng giao dòch, nhöõng yeáu toá khoâng hieäu quaû hoaëc khoâng ñaùng yeâu khoâng coù choã ñöùng. Chuùng ñöôïc coi laø nhöõng söï coá baát thöôøng, bò ñoái xöû khaéc nghieät. Thaùi ñoä naøy theå hieän roõ trong nhöõng tranh caõi ñang dieãn ra veà phaù thai vaø an töû, cuõng nhö trong nhöõng cuoäc thaûo luaän laëp ñi laëp laïi veà thuyeát öu sinh. Noù ñöôïc thaáy trong nhöõng giaác mô ñen toái veà vieäc loaïi boû nhöõng ngöôøi khoâng mong muoán khoûi xaõ hoäi, nhöõng ngöôøi maø moät soá chính trò gia seõ caùch ly trong caùc khu baûo toàn hoaëc ñaåy xuoáng vöïc thaúm.
Ngöôøi ta coù theå giaûi thích söï phaùt trieån naøy theo nhieàu caùch khaùc nhau. Döôøng nhö khoù coù theå phuû nhaän raèng söï lu môø trong nhaän thöùc coäng ñoàng veà hình töôïng Ñaáng Bò Ñoùng Ñinh, Ñaáng-Bò-Thöông-nhöng-Khoâng-Bò-Ñaùnh-Baïi, coù lieân quan ñeán ñieàu naøy. Moät neàn vaên minh maø ôû moät möùc ñoä naøo ñoù, tìm kieám thöôùc ño cuûa mình trong moät hình aûnh voán khaúng ñònh taàm voùc cuûa söï kieân nhaãn vaø ñau khoå cöùu chuoäc, ñaõ ñöôïc thay ñoåi. Noù coù theå hoïc ñöôïc loøng traéc aån, ñieàu khoâng töï nhieân ñoái vôùi loaøi ngöôøi sa ngaõ.
Loøng toân kính ñoái vôùi nhöõng veát thöông cuûa Chuùa Kitoâ ñaõ xaùc nhaän söï nhaïy caûm cuûa ngöôøi Kitoâ höõu trong nhieàu theá kyû. Noù ñöôïc theå hieän qua loøng suøng kính ñoái vôùi caùc thaùnh tích cuûa Cuoäc Khoå naïn; qua caùc Chaëng ñaøng Thaùnh giaù; qua thô ca vaø tranh veõ; qua caùc taùc phaåm aâm nhaïc töø nhöõng khuùc than thôû thôøi Phuïc höng ñeán caùc baûn nhaïc veà Cuoäc khoå naïn cuûa Bach vaø caùc baûn thaùnh ca theá kyû XIX. Noù ñöôïc theå hieän qua vieäc toân thôø Thaùnh Taâm Chuùa Gieâsu, voán lan roäng khaép theá giôùi sau nhöõng côn thònh noä cuûa caùch maïng. Coát loõi cuûa noù laø loøng toân kính ñoái vôùi maàu nhieäm to lôùn cuûa söï ñau khoå, yeáu toá laøm neân thaân phaän con ngöôøi nhö chuùng ta bieát. Thaùnh giaù cho pheùp chuùng ta chaáp nhaän thöïc taïi cuûa mình ñoàng thôøi khaúng ñònh tính khoâng phaûi laø keát thuùc cuûa nhöõng veát thöông, voán coù theå ñöôïc chöõa laønh vaø trôû thaønh nguoàn chöõa laønh.
Vieäc baùm reã vaøo maàu nhieäm ñöùc tin naøy chính laø vieäc thöïc hieän moät cuoäc noåi daäy mang tính xaây döïng choáng laïi moät soá sai laàm: choáng laïi sai laàm chính trò cho raèng xaõ hoäi, vaø nhaø nöôùc, neân ñöôïc vaän haønh theo moâ hình tieán hoùa vì tính hoaøn thieän cuûa con ngöôøi; choáng laïi sai laàm nhaân hoïc veà moät tieâu chuaån chuaån möïc veà "söùc khoûe" ñöôïc söû duïng ñeå phaân chia giöõa nhöõng cuoäc soáng "ñaùng soáng" vaø nhöõng cuoäc soáng "khoâng ñaùng soáng"; choáng laïi sai laàm vaên hoùa gaùn cho veát thöông moät söùc maïnh ñònh meänh, cheát ngöôøi; vaø choáng laïi sai laàm taâm lyù khi ñaàu haøng tröôùc söï tuyeät voïng, bò meâ hoaëc bôûi gioïng noùi thì thaàm beân tai ta, vaøo giöõa ñeâm khuya, veà nhöõng toån thöông saâu kín nhaát cuûa ta: "Moïi chuyeän seõ luoân nhö theá naøy".
Cuoäc Khoå naïn cuûa Chuùa Kitoâ cho pheùp chuùng ta than khoùc maø khoâng giaän döõ. Noù môû loøng chuùng ta ra vôùi loøng traéc aån, voán laø moät phaïm truø nhaän thöùc thích hôïp ñeå chuaån bò cho moät söï hieåu bieát ñaày aân suûng nhö cuûa Gioùp: "Tröôùc kia, con chæ ñöôïc bieát veà Ngaøi nhôø ngöôøi ta noùi laïi, nhöng giôø ñaây, chính #maét con chöùng kieán." Chuùng ta coù theå keâu leân vôùi Ñaáng Chòu Ñoùng Ñinh vaø Phuïc Sinh: "Laïy Chuùa con vaø Thieân Chuùa cuûa con!" Tin Möøng noùi raèng nhöõng veát thöông cuûa Chuùa Kitoâ, sau khi Ngöôøi phuïc sinh, khoâng bò xoùa boû, nhöng ñöôïc laøm cho vinh hieån. Nhöõng veát thöông cuûa theá gian cuõng coù theå ñöôïc nhö vaäy khi daàu vaø röôïu cuûa Chuùa Kitoâ ñöôïc ñoå leân chuùng.
Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi tin, Thaùnh Giaù vöøa mang tính bieåu töôïng vöøa laø vaät töôûng nieäm moät söï kieän. Bieåu töôïng veà Cuoäc Khoå naïn cuûa Chuùa Kitoâ khoâng phaûi do chuùng ta taïo ra. Noù ñaõ ñöôïc ban cho chuùng ta. Noù giaûi thích chuùng ta, chöù khoâng phaûi chuùng ta giaûi thích noù. Ñieàu naøy ñaùng ñöôïc nhaán maïnh khi chuùng ta ñang bôi ngöôïc doøng cuûa chuû nghóa tö baûn bieåu töôïng, voán taäp trung vaøo vieäc "saûn xuaát tri thöùc". Trong theá giôùi aûo naøy, "caùc söï vieäc" chæ laø nhöõng vaät nhaân taïo. Caùc caâu chuyeän, hình aûnh vaø döõ lieäu ñöôïc buoân baùn ñeå duy trì söï thay ñoåi, töø ñoù thuùc ñaåy söï tieâu thuï. Thaät khoù ñeå hieåu moät ñieàu gì ñoù vaø ñoàng thôøi thay ñoåi noù. Keát quaû laø, vieäc tìm kieám söï roõ raøng ñoùng vai troø thöù yeáu trong dieãn ngoân coâng coäng hieän nay, vôùi nhöõng lôøi leõ hoa myõ phuø phieám vaø bieåu töôïng thaát thöôøng ñöôïc thieát keá ñeå gaây hoang mang.
Tuy nhieân, con ngöôøi khao khaùt söï hieåu bieát. Noù ñöôïc ñònh nghóa bôûi nhu caàu ñaët caâu hoûi: 'Taïi sao?' Noù caàn tö duy roõ raøng vaø nieàm hy voïng höôùng veà Chuùa Kitoâ cuûa Giaùo hoäi. Noù caàn söï ñònh höôùng vöõng chaéc cuûa Giaùo hoäi. Noù caàn nhöõng bieåu töôïng hieän thöïc cuûa Giaùo hoäi, khaùc bieät vôùi nhöõng bieåu töôïng cuûa theá gian, taäp trung vaøo moät thaân theå bò toån thöông trong lòch söû, vaøo söï khao khaùt söï cheát, vaøo soá phaän ñôøi ñôøi cuûa 'toaøn theå con ngöôøi, bao goàm caû theå xaùc vaø linh hoàn'. Vieãn caûnh cao caû cuûa ñöùc tin chuùng ta ñöôïc xaây döïng treân nhöõng thöïc taïi ñaõ xaûy ra vaø vaãn ñang xaûy ra, trong söï hieäp thoâng cuûa thaân theå maàu nhieäm cuûa Chuùa Kitoâ. Chuùng ta tuyeân xöng raèng moät Loøng Nhaân Töø coù söùc bieán ñoåi ñaõ thaám ñaãm noãi ñau khoå cuûa con ngöôøi ngay caû trong nhöõng bieåu hieän cöïc ñoan nhaát, vöôn tôùi taän ñaùy ñòa nguïc, vaø do ñoù khoâng coù söï u saàu coâ ñoäc naøo laø cuoái cuøng.
Ñoù chính laø Tin Möøng cuûa chuùng ta. Thôøi ñaïi chuùng ta ñang keâu goïi Tin Möøng aáy. Nhöõng ngöôøi treû tuoåi ñang than khoùc trong coâng vieân vôùi taám loøng naëng tróu khao khaùt Tin Möøng aáy. Hoï laéng nghe khi Tin Möøng ñöôïc trình baøy "ñaày uy tín" bôûi nhöõng Kitoâ höõu coù khaû naêng giaûi thích vaø theå hieän chaân lyù cuûa Tin Möøng moät caùch khoâng thoûa hieäp, cho thaáy quyeàn naêng aân suûng cuûa Chuùa Kitoâ ñeå canh taân vaø bieán ñoåi cuoäc soáng.
Taïi Clairvaux naêm 1139, thaùnh Bernard ñaõ giaûng baøi giaûng cuoái cuøng cuûa mình veà Thaùnh vònh 90 (91) vaøo ñeâm voïng Phuïc Sinh. Baøi giaûng toaùt leân nieàm vui söôùng cuûa moät vaän ñoäng vieân vöøa hoaøn thaønh cuoäc ñua. Thaùnh Bieån Ñöùc noùi raèng ñôøi soáng ñan só neân laø moät Muøa Chay lieân tuïc, luoân höôùng veà chieán thaéng cuûa Chuùa Kitoâ treân söï cheát. Muøa phuïng vuï cho thaáy söï thuùc ñaåy cuûa cuoäc soáng cuûa chuùng ta. Thaùnh Bernard ñaõ noùi roõ ñieàu naøy. Nhöõng thöû thaùch trong cuoäc soáng laø nhöõng côn ñau sinh nôû. Chuùng giuùp chuùng ta khaùm phaù ra yù nghóa cuûa vieäc soáng: "Chuùng ta soáng troïn veïn khi cuoäc soáng traøn ñaày söùc soáng vaø mang laïi söï soáng." Chuùng ta sinh ra ñeå sinh hoa keát traùi. Coù moät "nieàm hy voïng vinh quang" trong hoaïn naïn, thaùnh Bernard noùi vôùi caùc ñan só cuûa mình tröôùc khi ngaøi töï söûa laïi vaø noùi, khoâng, vinh quang naèm trong hoaïn naïn, gioáng nhö traùi naèm trong haït gioáng. Ngaøi thoát leân: "Thöa anh em, vinh quang aån giaáu trong hoaïn naïn ngay baây giôø; coõi vónh haèng aån giaáu trong khoaûnh khaéc hieän taïi, moät söùc naëng cao caû, voâ cuøng lôùn lao trong söï nheï nhaøng naøy."
Söï ñaûo ngöôïc ñaõ hoaøn taát. Nhöõng gì ñeø naëng chuùng ta giôø ñaây thieáu ñi baûn chaát beàn vöõng. Söùc naëng cuûa vinh quang keùo chuùng ta leân cao, höôùng tôùi moät vinh quang huy hoaøng, muoân maøu muoân veû. Ñöôïc ñình hình ñònh daïng ñeå ñöôïc chia seû troïn veïn trong ñôøi soáng cuûa Chuùa Kitoâ, chuùng ta seõ bieát ñöôïc nieàm vui kieân nhaãn cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng tuyeân boá trong Thaùnh vònh 90: "luùc hoaïn naïn coù Ta ôû keà beân". Ngaøi cuõng phaùn: "Ta ñuøa vui vôùi con caùi #loaøi ngöôøi". Thaùnh Bernard ñaùp laïi: "OÂi Ñaáng Emmanuel, Thieân Chuùa ôû cuøng chuùng ta!" Ngaøi noùi theâm: "Möøng vui leân, hôõi Ñaáng ñaày aân suûng, #Ñöùc Chuùa ôû cuøng baø", kheùo leùo phaùc hoïa ñaëc tính cuûa Ñöùc Meï Maria veà söï taêng tröôûng nhôø aân suûng höôùng ñeán söï tröôûng thaønh Kitoâ höõu ñích thöïc. Thieân Chuùa bieát ñieàu chuùng ta mong muoán vaø khaùt khao, ñieàu gì hôïp khaåu vò cuûa chuùng ta. Chuùng ta khoâng ñöôïc baèng loøng vôùi nhöõng ñieàu quaù nhoû beù. Chuùng ta phaûi bieát vaø tuyeân boá, chuùng ta ñöôïc taïo döïng theo hình aûnh cuûa ai, chuùng ta coù khaû naêng ñaït ñöôïc söï vó ñaïi naøo nhôø aân suûng.
Saùng hoâm sau khi giaûng baøi giaûng cuoái cuøng naøy, thaùnh Bernard seõ môû cuoán Ca tieán caáp cuûa mình ñeå haùt khuùc ca nhaäp leã cuûa Leã Phuïc Sinh: baøi Resurrexi tuyeät ñeïp ôû quaûng saùu, gioïng "trang nghieâm", moät bieåu hieän aâm nhaïc cuûa söï trang nghieâm daâng traøo. Baûn nhaïc phuïng vuï naøy loan baùo söï phuïc sinh vôùi söï kinh ngaïc thaàm laëng. Noù naâng lôøi ca ngôïi cuûa Giaùo hoäi tröôùc ngoâi moä troáng leân voøng tay yeâu thöông vónh cöûu cuûa Chuùa Ba Ngoâi. Cuoái cuøng ñöôïc keùo vaøo voøng tay aáy bôûi söï chieán thaéng Phuïc Sinh cuûa Chuùa Kitoâ, chuùng ta seõ nhìn thaáy nhö chuùng ta ñöôïc nhìn thaáy, bieát nhö chuùng ta ñöôïc bieát. Cuoái cuøng chuùng ta seõ yeâu thöông moät caùch troïn veïn.
Hieän taïi, chuùng ta vaãn bieát vaø thaáy ñöôïc moät phaàn naøo ñoù khi chuùng ta tænh thöùc trong ñeâm toái. Chuùng ta laøm vieäc. Chuùng ta phuïc vuï. Chuùng ta giaûng daïy. Chuùng ta chieán ñaáu khi caàn thieát. Chuùng ta coá gaéng yeâu thöông vaø toân troïng laãn nhau, maét luoân höôùng veà Chuùa Gieâsu, Ñaáng tieân phong cuûa ñöùc tin chuùng ta. Ngöôøi, Chieân Thieân Chuùa, laø ngoïn ñeøn cuûa chuùng ta. AÙnh saùng nhaân töø cuûa Ngöôøi, ngay caû khi aån giaáu, vaãn traøn ñaày nieàm vui.
Erik Varden, Giaùm muïc giaùo phaän Trondheim (Na Uy).
Tyù Linh chuyeån ngöõ
(nguoàn : Vatican News)