Tónh taâm Giaùo trieàu muøa Chay 2026 baøi 1

Vì hoøa bình, trôû neân nhoû beù,

khieâm nhöôøng vaø töø boû baïo löïc

Tónh taâm Giaùo trieàu muøa Chay 2026 baøi 1 - Vì hoøa bình, trôû neân nhoû beù, khieâm nhöôøng vaø töø boû baïo löïc.

Chuyeån ngöõ: Tyù Linh

Vatican (XuanBichVietNam 06-03-2026) - "Söï hoaùn caûi. Böôùc theo Chuùa Gieâsu treân con ñöôøng khieâm nhöôøng": ñaây laø chuû ñeà cuûa baøi suy nieäm muøa Chay ñaàu tieân do Cha Roberto Pasolini, nhaø giaûng thuyeát cuûa Phuû Giaùo hoaøng, trình baøy vaøo thöù Saùu, ngaøy 6 thaùng 3 naêm 2026. Cha Pasolini nhaán maïnh söï caàn thieát, trong thôøi ñieåm quan troïng naøy ñoái vôùi Giaùo hoäi, phaûi "xem xeùt laïi söùc soáng cuûa bí tích Röûa toäi cuûa chuùng ta". Ngaøi khaúng ñònh: "Toäi loãi, söï hoaùn caûi vaø aân suûng lieân keát maät thieát trong cuoäc soáng hieän thöïc", nhöng chính trong söï khieâm nhöôøng maø ngöôøi Kitoâ höõu môû ra cho nhaän aân suûng vaø trôû thaønh moät con ngöôøi môùi.

Tieáng oàn aøo cuûa caùc cuoäc chieán tranh taøn phaù theá giôùi ñaõ vang ñeán taän Hoäi tröôøng Paul VI, nôi Cha Roberto Pasolini, nhaø giaûng thuyeát cuûa Phuû Giaùo hoaøng, ñaõ trình baøy, tröôùc söï hieän dieän cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng, baøi suy nieäm ñaàu tieân trong boán baøi suy nieäm veà chuû ñeà: "Söï hoaùn caûi. Böôùc theo Chuùa Gieâsu treân con ñöôøng khieâm nhöôøng." Nhöõng baøi suy nieäm naøy, seõ ñöôïc toå chöùc vaøo moãi thöù Saùu cho ñeán ngaøy 27/3, tröôùc khi baét ñaàu Tuaàn Thaùnh, coù chuû ñeà xuyeân suoát: "Cho neân, phaøm ai ôû trong Ñöùc Kitoâ ñeàu laø thuï taïo môùi (2 Cr 5, 17). Hoaùn caûi trôû veà vôùi Tin Möøng theo Thaùnh Phanxicoâ."

Cha giaûng thuyeát nhaán maïnh: "Trong thôøi ñaïi moät laàn nöõa bò ghi daáu bôûi ñau thöông vaø baïo löïc, noùi veà söï nhoû beù coù theå coù veû tröøu töôïng, gaàn nhö laø moät thöù xa xæ veà maët tinh thaàn. Thöïc ra, ñoù laø moät traùch nhieäm cuï theå, gaén lieàn vôùi vaän meänh cuûa theá giôùi."

"Hoøa bình khoâng chæ ñöôïc sinh ra töø caùc thoûa thuaän chính trò, cuõng khoâng phaûi töø caùc chieán löôïc ngoaïi giao hay quaân söï, maø töø nhöõng ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ tìm thaáy loøng can ñaûm trôû neân khieâm nhöôøng: coù khaû naêng luøi böôùc, töø boû baïo löïc döôùi moïi hình thöùc, khoâng nhöôïng boä tröôùc caùm doã traû thuø vaø aùp böùc, löïa choïn ñoái thoaïi ngay caû khi hoaøn caûnh döôøng nhö khoâng cho pheùp."

Söï thöùc tænh hình aûnh Thieân Chuùa

Cha Pasolini nhaán maïnh: "Moät nhieäm vuï ñaày ñoøi hoûi vaø haèng ngaøy," lieân quan ñeán taát caû nhöõng ai töï nhaän mình laø con caùi Thieân Chuùa vaø bieát raèng "söï hoaùn caûi taâm hoàn" naøy lieân quan ñeán hoï. Môû ñaàu baøi suy nieäm döïa treân cuoäc ñôøi thaùnh Phanxicoâ, Cha moâ taû thaùnh nhaân laø "moät ngöôøi bò xuyeân thuûng bôûi ngoïn löûa Tin Möøng, coù khaû naêng khôi daäy trong moãi ngöôøi khaùt voïng veà moät ñôøi soáng môùi trong Chuùa Thaùnh Thaàn."

Nhöng "hoaùn caûi" nghóa laø gì? Caâu hoûi naøy laø ñieåm xuaát phaùt, bôûi vì coù nguy cô "xaây döïng treân neàn taûng mong manh." "Söï hoaùn caûi theo Tin Möøng tröôùc heát laø moät saùng kieán cuûa Thieân Chuùa, maø nhaân loaïi ñöôïc môøi goïi tham döï vôùi taát caû töï do." Noù xaûy ra "trong saâu thaúm con ngöôøi chuùng ta, nôi hình aûnh Thieân Chuùa ñöôïc in daáu trong chuùng ta ñang chôø ñôïi söï thöùc tænh." Ñoù laø khi moät ñieàu gì ñoù, ñaõ im laëng töø laâu, laïi baét ñaàu vang voïng trong chuùng ta.

Ñaùp laïi aân suûng

Thaùnh Phanxicoâ noùi veà "söï saùm hoái" khi ngaøi baét ñaàu con ñöôøng hoaùn caûi, nhöng ngaøi aùm chæ ñeán moät "söï thay ñoåi tính nhaïy caûm", moät caùi nhìn thöông xoùt höôùng veà ngöôøi khaùc döôùi aùnh saùng Tin Möøng, queùt saïch "noãi cay ñaéng cuûa moät cuoäc soáng ñaày aép moïi thöù nhöng thieáu ñi thöïc chaát". Vieäc laøm saùm hoái laø khôûi ñaàu cuûa moät cuoäc chieán ñaáu ñeå baûo veä "höông vò môùi cuûa moïi thöù", baèng caùch trung thaønh nuoâi döôõng haït gioáng maø Thieân Chuùa ñaõ ñaët trong traùi tim moãi ngöôøi.

"Söï hoaùn caûi khoâng coøn laø noã löïc töï mình xaây döïng laïi cuoäc soáng baèng söùc rieâng, maø laø söï ñaùp laïi aân suûng voán ñaõ xaùc ñònh laïi caùc giôùi haïn trong caùch chuùng ta nhaän thöùc, phaùn xeùt vaø khao khaùt."

Nhìn nhaän toäi loãi

Cha giaûng thuyeát giaûi thích, söï hoaùn caûi gaén lieàn vôùi "ñoä saâu cuûa veát raõnh maø toäi loãi ñaõ khaéc saâu trong chuùng ta", nhöng töø "toäi loãi" döôøng nhö ñaõ bieán maát ngaøy nay. "Trong nhaän thöùc chung, vaø ñoâi khi ngay caû trong ñôøi soáng cuûa Giaùo hoäi, moïi thöù ñeàu ñöôïc giaûi thích baèng söï yeáu ñuoái, toån thöông, haïn cheá, söï aûnh höôûng. Khi chuùng ta vaãn noùi veà toäi loãi, noù thöôøng bò thu heïp laïi thaønh moät loãi nhoû hoaëc moät ñieåm yeáu." Neáu chuùng ta töï giôùi haïn mình ôû ñieàu naøy, "söï vó ñaïi cuûa töï do con ngöôøi vaø traùch nhieäm cuûa noù" cuõng bieán maát.

"Neáu khaû naêng cuûa söï döõ thöïc söï khoâng toàn taïi nöõa, chuùng ta cuõng khoâng theå tin vaøo khaû naêng cuûa söï thieän thöïc söï. Neáu toäi loãi bieán maát, ngay caû söï thaùnh thieän cuõng trôû thaønh moät ñònh meänh tröøu töôïng vaø khoâng theå hieåu noåi."

Trong toäi loãi, con ngöôøi nhaän ra raèng "söï töï do cuûa mình laø coù thaät vaø nhôø ñoù hoï coù theå xaây döïng vaø phaù huûy: chính mình, ngöôøi khaùc, theá giôùi." Ñoù laø lyù do taïi sao moät "söï chöõa laønh saâu xa" laø caàn thieát; ñoù laø lyù do taïi sao söï hoaùn caûi laø moät "con ñöôøng ñaày ñoøi hoûi" ñeå khoâi phuïc moái töông quan vôùi Chuùa, moät söï laëp laïi söï löïa choïn soáng trong tình yeâu thöông vaø töï do qua caùc cöû chæ, ngay caû khi bao goàm nhöõng noã löïc voán khoâng phaûi laø "voâ ích", nhöng laø söï theå hieän "loøng trung thaønh cuûa ngöôøi ñaõ thoaùng thaáy yù nghóa vaø giaù trò cuûa nhöõng gì mình ñang soáng."

Trôû veà vôùi söï khieâm nhöôøng

Thaùnh Phanxicoâ ñöôïc coâng nhaän laø thaùnh boån maïng cuûa söï ngheøo khoù, nhöng moái lieân heä cuûa noù vôùi söï khieâm nhöôøng laø khoâng theå taùch rôøi. Hai con ñöôøng naøy baét nguoàn töø maàu nhieäm Nhaäp Theå; chuùng chính laø nhöõng thuoäc tính cuûa Thieân Chuùa maø nhaân loaïi ñöôïc môøi goïi soáng ñeå trôû neân gioáng Ngaøi. Cha Roberto Pasolini nhaán maïnh: "Khieâm nhöôøng laø con ñöôøng maø moãi ngöôøi ñaõ ñöôïc röûa toäi ñeàu ñöôïc môøi goïi noi theo neáu hoï muoán nhaän laõnh troïn veïn aân suûng cuûa söï soáng trong Chuùa Kitoâ." Ñoù laø "moät caùch soáng trong theá giôùi vaø caùc moái quan heä," ñeå töông ñoái hoùa "hình aûnh quaù möùc maø chuùng ta coù veà baûn thaân," vaø ñeå taùi khaùm phaù chaân lyù. "Ñoù laø moät aân hueä cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn ngay caû tröôùc khi noù trôû thaønh moät thöïc haønh khoå cheá."

"Söï khieâm nhöôøng khoâng laøm con ngöôøi ngheøo ñi: noù giuùp con ngöôøi tìm laïi chính mình. Noù khoâng laøm giaûm giaù trò con ngöôøi: noù giuùp con ngöôøi tìm laïi söï vó ñaïi ñích thöïc cuûa mình. Ñoù laø lyù do taïi sao noù gaén lieàn maät thieát vôùi söï hoaùn caûi. Toäi nguyeân toå phaùt sinh chính töø vieäc choái boû söï khieâm nhöôøng: töø vieäc töø choái chaáp nhaän baûn thaân laø con ngöôøi höõu haïn vaø phuï thuoäc vaøo Thieân Chuùa. Do ñoù, söï hoaùn caûi chæ coù theå ñöôïc hieåu laø söï trôû laïi vôùi söï khieâm nhöôøng."

Boä maët cuûa con ngöôøi môùi

Söï vó ñaïi cuûa con ngöôøi ñöôïc boäc loä trong söï nhoû beù cuûa hoï. Thaùnh Phanxicoâ Assisi, baèng caùch ñoùn nhaän nhöõng ngöôøi beù nhoû nhaát trong chuùng ta, baèng caùch cuùi xuoáng vôùi hoï, hieåu raèng ñaây laø "vò trí öu tieân" maø Thieân Chuùa ñaõ choïn. "Nôi hoï bieåu loä 'söùc maïnh' maø Tin Möøng noùi ñeán, söùc maïnh trôû thaønh con caùi cuûa Thieân Chuùa." Moät ngöôøi con khoâng xaáu hoå khi caàu xin Chuùa Cha vaø traûi nghieäm "moät söùc maïnh ñaëc bieät: khaû naêng truyeàn caûm höùng loøng nhaân töø cho ngöôøi khaùc." Cha giaûng thuyeát noùi tieáp : "Nhöõng ngöôøi beù nhoû, vôùi söï yeáu ñuoái cuûa hoï, ñaùnh thöùc loøng thöông xoùt, voán coù leõ laø naêng löôïng quyù giaù nhaát treân theá giôùi." Moät söï côûi môû trieät ñeå haøm yù loøng hieáu khaùch ñoái vôùi ngöôøi khaùc; "trôû neân nhoû beù laø moät chieàu kích thieát yeáu cuûa ñôøi soáng Kitoâ giaùo."

"Khi chuùng ta choïn trôû neân nhoû beù - chöù khoâng phaûi vaãn maõi treû con - bôûi vì chuùng ta ñaõ nhaän ra söï nhoû beù cuûa Thieân Chuùa vaø caûm thaáy ñöôïc Ngaøi chaøo ñoùn vaø yeâu thöông, thì söï löïa choïn naøy khoâng phaûi laø moät hình thöùc thoaùi lui hay töø boû: ñoù chính laø dieän maïo cuûa con ngöôøi môùi maø bí tích Röûa toäi phuïc hoài cho chuùng ta."

Söï hoaùn caûi lieân læ

Giai ñoaïn cuoái cuøng laø nhaän ra raèng söï hoaùn caûi khoâng bao giôø hoaøn taát. Chuùng ta vaãn laø nhöõng ngöôøi toäi loãi, khao khaùt ñöôïc thaùnh hoùa nhôø Chuùa Thaùnh Thaàn. "Söï hoaùn caûi coù nghóa laø khoâng ngöøng ñoåi môùi söï chuyeån ñoäng cuûa taâm hoàn naøy, nhôø ñoù söï ngheøo khoù cuûa chuùng ta môû ra cho aân suûng cuûa Thieân Chuùa," ngay caû khi mieãn cöôõng, baèng caùch daán thaân vaøo coâng vieäc noäi taâm lieân læ voán thuùc ñaåy chuùng ta "phuïc vuï, moät caùch töï do vaø cuï theå." Cha Pasolini nhôù laïi Thaùnh Phaoloâ khi ngaøi hieåu raèng "söï yeáu ñuoái khoâng phaûi laø moät giai ñoaïn caàn phaûi vöôït qua, nhöng chính laø hình thöùc cuûa ñôøi soáng cuûa ngaøi trong Chuùa Kitoâ," "hình thöùc ñôøi soáng cuûa bí tích Röûa toäi."

"Tuy nhieân, ngöôøi ta thöôøng nghó raèng loøng khieâm nhöôøng theo Tin Möøng chæ khaû thi khi moïi vieäc suoân seû. Treân thöïc teá, ñieàu ngöôïc laïi môùi ñuùng: chính trong nhöõng xung ñoät vaø khoù khaên maø noù laïi caøng trôû neân caàn thieát nhaát. Khi baûn naêng thoâi thuùc chuùng ta töï veä hoaëc khaúng ñònh baûn thaân, chuùng ta môùi thaáy lieäu mình ñaõ thöïc söï haáp thu Tin Möøng veà Thaäp töï giaù hay chöa. Quaû theá, aùnh saùng khoâng boäc loä söùc maïnh cuûa noù khi moïi thöù ñeàu roõ raøng, nhöng laø khi boùng toái ngöï trò."

Baøi suy nieäm keát thuùc baèng lôøi caàu nguyeän cuûa Thaùnh Phanxicoâ vaø lôøi khaån caàu "noi theo böôùc chaân cuûa Con yeâu daáu cuûa Chuùa, laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng con".

Tyù Linh

Chuyeån ngöõ töø: Vatican News

Nguoàn: xuanbichvietnam.net

Back to Vietnamese Missionaries in Asia Home Page