Khoâng coù moät Hoäi thaùnh lyù töôûng,
taùch bieät khoûi traàn theá,
nhöng chæ coù moät Hoäi thaùnh duy nhaát
cuûa Chuùa Kitoâ, nhaäp theå trong lòch söû
Tieáp kieán chung cuûa Ñöùc Thaùnh cha: Khoâng coù moät Hoäi thaùnh lyù töôûng, taùch bieät khoûi traàn theá, nhöng chæ coù moät Hoäi thaùnh duy nhaát cuûa Chuùa Kitoâ, nhaäp theå trong lòch söû.
Phuùc Nhaïc
Vatican (RVA News 05-03-2026) - Luùc 10 giôø saùng thöù Tö, ngaøy 04 thaùng Ba naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán chung khoaûng gaàn hai möôi ngaøn tín höõu, quy tuï taïi Quaûng tröôøng Thaùnh Pheâroâ, trong soá naøy coù khoaûng ba möôi ngöôøi töø Vieät Nam. Ñaây laø buoåi tieáp kieán chung thöù chín cuûa Ñöùc Thaùnh cha keå töø ñaàu naêm ñeán nay. Hieän dieän trong dòp naøy cuõng coù ba hoàng y vaø saùu giaùm muïc.
Tröôùc ñoù, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ xuaát hieän ôû Quaûng tröôøng, daønh möôøi laêm phuùt ñi xe, tieán qua caùc loái ñi ñeå chaøo thaêm caùc tín höõu, tröôùc khi leân leã ñaøi.
Sau lôøi chaøo phuïng vuï môû ñaàu cuûa Ñöùc Thaùnh cha, moïi ngöôøi ñaõ nghe caùc ñoäc vieân coâng boá baèng chín thöù tieáng ñoaïn thö cuûa thaùnh Phaoloâ göûi caùc tín höõu thaønh EÂpheâsoâ (Ep 4,15-16):
"Anh em haõy soáng theo söï thaät trong ñöùc aùi, ñeå trong moïi söï chuùng ta ñöôïc lôùn leân trong Ñaáng laø Ñaàu, laø Ñöùc Kitoâ. Töø Ngöôøi, toaøn thaân ñöôïc keát hôïp vaø lieân keát chaët cheõ nhôø moïi khôùp noái naâng ñôõ, theo naêng löïc thích hôïp cuûa töøng chi theå, laøm cho thaân theå lôùn leân vaø töï xaây döïng mình trong ñöùc aùi."
Huaán giaùo
Trong baøi huaán giaùo tieáp ñoù, Ñöùc Thaùnh cha tieáp tuïc loaït baøi veà Coâng ñoàng chung Vatican II. Baøi giaùo lyù naøy noùi veà Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, AÙnh saùng muoân daân, vaø coù töïa ñeà laø: "Hoäi thaùnh, thöïc taïi höõu hình vaø thieâng lieâng".
Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Anh chò em thaân meán,
Chuùng ta tieáp tuïc ñaøo saâu Hieán cheá Coâng ñoàng Lumen gentium, AÙnh saùng muoân daân, veà Hoäi thaùnh. Trong chöông ñaàu tieân, khi tìm caùch traû lôøi caâu hoûi Hoäi thaùnh laø gì, vaên kieän moâ taû Hoäi thaùnh nhö "moät thöïc taïi phöùc hôïp" (soá 8). Giôø ñaây, chuùng ta töï hoûi: söï phöùc hôïp aáy heä taïi ñieàu gì? Coù theá coù ngöôøi traû lôøi raèng Hoäi thaùnh phöùc hôïp vì "phöùc taïp", neân khoù giaûi thích; ngöôøi khaùc laïi nghó raèng söï phöùc hôïp aáy phaùt sinh töø vieäc Hoäi thaùnh laø moät ñònh cheá coù ngaøn naêm lòch söû, vôùi nhöõng ñaëc ñieåm khaùc bieät so vôùi baát cöù toå chöùc xaõ hoäi hay toân giaùo naøo khaùc.
Tuy nhieân, trong tieáng Latinh, töø "phöùc hôïp", complessa, aùm chæ söï keát hôïp coù traät töï cuûa nhöõng yeáu toá hay chieàu kích khaùc nhau trong cuøng moät thöïc taïi. Vì theá, Hieán cheá "AÙnh saùng muoân daân", Lumen gentium, coù theå khaúng ñònh raèng Hoäi thaùnh laø moät cô theå ñöôïc keát hôïp chaët cheõ, nôi chieàu kích nhaân loaïi vaø chieàu kích thaàn linh cuøng hieän dieän, khoâng taùch rôøi vaø cuõng khoâng laãn loän.
Chieàu kích thöù nhaát deã nhaän thaáy, vì Hoäi thaùnh laø moät coäng ñoaøn nam nöõ chia seû nieàm vui vaø cô cöïc cuûa ñôøi soáng Kitoâ höõu, vôùi nhöõng öu ñieåm vaø khuyeát ñieåm cuûa mình, loan baùo Tin möøng vaø trôû thaønh daáu chæ söï hieän dieän cuûa Chuùa Kitoâ, Ñaáng ñoàng haønh vôùi chuùng ta treân haønh trình cuoäc soáng. Tuy nhieân, khía caïnh naøy - voán cuõng bieåu loä trong toå chöùc cô caáu - vaãn chöa ñuû ñeå dieãn taû baûn chaát ñích thöïc cuûa Hoäi thaùnh, bôûi vì Hoäi thaùnh coøn mang moät chieàu kích thaàn linh. Chieàu kích naøy khoâng heä taïi moät söï hoaøn haûo lyù töôûng hay moät söï vöôït troäi thieâng lieâng nôi caùc thaønh vieân, nhöng ôû choã Hoäi thaùnh ñöôïc phaùt sinh töø keá hoaïch yeâu thöông cuûa Thieân Chuùa daønh cho nhaân loaïi, ñöôïc thöïc hieän nôi Ñöùc Kitoâ. Vì theá, Hoäi thaùnh ñoàng thôøi laø coäng ñoaøn traàn theá vaø laø Thaân Theå maàu nhieäm cuûa Ñöùc Kitoâ, laø coäng ñoaøn höõu hình vaø maàu nhieäm thieâng lieâng, laø thöïc taïi hieän dieän trong lòch söû vaø laø daân löõ haønh tieán veà trôøi cao (LG, 8; GLHTCG, 771).
Chieàu kích nhaân loaïi vaø thaàn linh hoøa quyeän caùch haøi hoøa, khoâng chieàu kích naøo laán aùt chieàu kích naøo; vì theá Hoäi thaùnh soáng trong nghòch lyù naøy: laø thöïc taïi vöøa nhaân loaïi vöøa thaàn linh, ñoùn nhaän con ngöôøi toäi loãi vaø daãn ñöa hoï ñeán vôùi Thieân Chuùa.
Ñeå soi saùng tình traïng aáy cuûa Hoäi thaùnh, Hieán cheá Lumen gentium quy chieáu veà ñôøi soáng cuûa Chuùa Kitoâ. Thaät vaäy, nhöõng ai gaëp Chuùa Gieâsu treân caùc neûo ñöôøng xöù Palestina ñaõ traûi nghieäm nhaân tính cuûa Ngöôøi: ñoâi maét, ñoâi tay, aâm thanh gioïng noùi cuûa Ngöôøi. Nhöõng ai quyeát ñònh theo Ngöôøi bò cuoán huùt bôûi aùnh nhìn hieàn haäu, bôûi caùi chaïm tay chuùc laønh, bôûi lôøi giaûi thoaùt vaø chöõa laønh cuûa Ngöôøi. Ñoàng thôøi, khi böôùc theo Con Ngöôøi aáy, caùc moân ñeä môû loøng ra ñeå gaëp gôõ chính Thieân Chuùa. Thaät vaäy, xaùc phaøm cuûa Chuùa Kitoâ, göông maët, cöû chæ vaø lôøi noùi cuûa Ngöôøi laøm cho Thieân Chuùa voâ hình trôû neân höõu hình.
Döôùi aùnh saùng thöïc taïi cuûa Chuùa Gieâsu, giôø ñaây chuùng ta coù theå trôû laïi vôùi Hoäi thaùnh: khi nhìn Hoäi thaùnh gaàn hôn, ta khaùm phaù nôi ñoù moät chieàu kích nhaân loaïi goàm nhöõng con ngöôøi cuï theå, ñoâi khi bieåu loä veû ñeïp cuûa Tin möøng, nhöng cuõng coù luùc yeáu ñuoái vaø sai laàm nhö moïi ngöôøi khaùc. Tuy nhieân, chính qua caùc thaønh vieân vaø nhöõng yeáu toá traàn theá giôùi haïn cuûa mình maø söï hieän dieän cuûa Chuùa Kitoâ vaø haønh ñoäng cöùu ñoä cuûa Ngöôøi ñöôïc toû loä. Nhö Ñöùc Giaùo hoaøng Bieån Ñöùc XVI ñaõ noùi, khoâng coù söï ñoái laäp giöõa Tin möøng vaø cô caáu ñònh cheá; traùi laïi, caùc cô caáu cuûa Hoäi thaùnh phuïc vuï chính cho "vieäc thöïc hieän vaø cuï theå hoùa Tin möøng trong thôøi ñaïi chuùng ta" (Dieãn vaên vôùi caùc Giaùm muïc Thuïy Só, 9.11.2006). Khoâng coù moät Hoäi thaùnh lyù töôûng vaø tinh tuyeàn taùch bieät khoûi traàn theá, nhöng chæ coù moät Hoäi thaùnh duy nhaát cuûa Chuùa Kitoâ, nhaäp theå trong lòch söû.
Söï thaùnh thieän cuûa Hoäi thaùnh heä taïi ôû chính ñieåm naøy: Chuùa Kitoâ cö nguï trong Hoäi thaùnh vaø tieáp tuïc hieán mình qua söï nhoû beù vaø mong manh cuûa caùc thaønh vieân. Chieâm ngaém pheùp laï tröôøng toàn dieãn ra nôi Hoäi thaùnh, chuùng ta hieåu ñöôïc "phöông phaùp cuûa Thieân Chuùa": Ngöôøi laøm cho mình trôû neân höõu hình qua söï yeáu ñuoái cuûa thuï taïo, vaø tieáp tuïc toû loä cuõng nhö haønh ñoäng. Vì theá, Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ, trong Toâng huaán Evangelii gaudium, Nieàm vui Tin möøng, môøi goïi moïi ngöôøi hoïc bieát "côûi deùp tröôùc maûnh ñaát thaùnh laø ngöôøi khaùc (x. Xh 3,5)" (soá 169). Ñieàu naøy giuùp chuùng ta hoâm nay coù khaû naêng xaây döïng Hoäi thaùnh: khoâng chæ baèng vieäc toå chöùc caùc hình thöùc höõu hình, maø coøn baèng caùch kieán taïo toøa nhaø thieâng lieâng laø Thaân Theå Chuùa Kitoâ, qua söï hieäp thoâng vaø baùc aùi giöõa chuùng ta.
Quaû thaät, ñöùc aùi khoâng ngöøng laøm phaùt sinh söï hieän dieän cuûa Ñaáng Phuïc Sinh. "Thaùnh Augustinoâ noùi: Öôùc chi moïi ngöôøi chæ chuù taâm ñeán ñöùc aùi: vì chæ mình ñöùc aùi chieán thaéng moïi söï, vaø khoâng coù noù thì moïi söï ñeàu voâ giaù trò; nôi naøo coù ñöùc aùi, nôi ñoù quy tuï taát caû" (Baøi giaûng 354,6,6).
Chaøo thaêm vaø nhaén nhuû
Sau baøi giaùo lyù baèng tieáng YÙ treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha, caùc ñoäc vieân laàn löôït toùm taét baèng caùc thöù tieáng khaùc nhau keøm theo nhöõng lôøi chaøo thaêm vaø nhaén nhuû cuûa ngaøi.
Khi chaøo baèng tieáng Phaùp, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc tín höõu noùi tieáng Phaùp, ñaëc bieät caùc ñoaøn haønh höông ñeán töø caùc giaùo xöù vaø caùc cô sôû giaùo duïc taïi Phaùp, cuõng nhö Tieåu ñoaøn 13 Thôï saên mieàn nuùi ôû Chambeùry. Anh chò em thaân meán, trung thaønh vôùi lôøi cam keát khi laõnh nhaän bí tích Thaùnh taåy, chuùng ta haõy coá gaéng xaây döïng Hoäi thaùnh moãi ngaøy, khoâng chæ baèng vieäc toå chöùc caùc hình thöùc höõu hình, nhöng coøn baèng vieäc cuûng coá söï hieäp nhaát giöõa chuùng ta qua hieäp thoâng, baùc aùi vaø tha thöù cho nhau. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho anh chò em!"
Baèng tieáng Anh, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi chaøo taát caû caùc tín höõu vaø khaùch haønh höông noùi tieáng Anh tham döï Buoåi tieáp kieán hoâm nay, ñaëc bieät caùc nhoùm ñeán töø Anh, AÁn Ñoä, Philippines, Singapore, Vieät Nam vaø Hoa Kyø. Vôùi nhöõng lôøi caàu chuùc soát saéng ñeå Muøa Chay naøy trôû thaønh thôøi gian aân suûng vaø canh taân thieâng lieâng cho anh chò em vaø gia ñình, toâi caàu xin nieàm vui vaø bình an trong Chuùa Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta, tuoân ñoå treân taát caû anh chò em".
Vôùi caùc tín höõu Ba Lan, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc tín höõu Ba Lan. Hoâm nay trong phuïng vuï, chuùng ta kính nhôù Thaùnh Vöông Casimiro, Boån maïng löøng danh cuûa Ba Lan vaø Lituani, cuõng nhö cuûa nhieàu giaùo phaän vaø giaùo xöù. Moãi ngaøy, ngaøi caàu nguyeän vôùi lôøi: "Omni die dic Mariae" (Moãi ngaøy haõy thöa vôùi Meï Maria), daïy loøng yeâu meán thaûo hieáu ñoái vôùi Ñöùc Maria, laø Meï vaø laø Nöõ Vöông.
Öôùc mong lôøi chuyeån caàu cuûa thaùnh nhaân giuùp chuùng ta khaùm phaù raèng nôi Ñöùc Trinh Nöõ Thaùnh, chuùng ta chieâm ngöôõng phaåm giaù ñích thöïc cuûa moïi ngöôøi phuï nöõ vaø ôn goïi cuûa hoï. Toâi chuùc laønh cho taát caû anh chò em!"
Sau cuøng, baèng tieáng YÙ, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo möøng caùc tín höõu noùi tieáng YÙ, ñaëc bieät hai hoäi doøng ñang möøng kyû nieäm quan troïng ngaøy thaønh laäp, ñoù laø caùc Nöõ tu Phan Sinh Tin möøng vaø caùc Nöõ tu Phan Sinh Thöøa sai Töï nguyeän cuûa Ngöôøi Ngheøo; toâi caàu chuùc moïi ñieàu toát ñeïp cho coäng ñoaøn cuûa chò em. Toâi cuõng chaøo caùc thaønh vieân Coäng ñoaøn Magnificat; Lieân hieäp toaøn quoác caùc Hoäi Ñieàu döôõng; caùc tín höõu thuoäc nhieàu giaùo xöù khaùc nhau...."
Ñöùc Thaùnh cha noùi theâm raèng: "Caùc baïn treû thaân meán, toâi môøi goïi caùc baïn trôû neân nhöõng chöùng nhaân can ñaûm cuûa Tin möøng, ñeå taïo aûnh höôûng tích cöïc trong caùc moâi tröôøng soáng khaùc nhau. Caùc beänh nhaân thaân meán, toâi phoù thaùc anh chò em cho nhaân ñöùc kieân nhaãn, ñeå ñau khoå cuûa anh chò em, keát hôïp vôùi ñau khoå cuûa Chuùa Kitoâ, trôû neân cuûa leã ñeïp loøng Chuùa Cha. Vaø toâi khích leä caùc ñoâi taân hoân khaùm phaù giaù trò cuûa caàu nguyeän trong "Giaùo hoäi taïi gia" maø anh chò em ñaõ thieát laäp. Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!
Buoåi Tieáp kieán chung keát thuùc vôùi kinh Laïy Cha vaø pheùp laønh cuûa Ñöùc Thaùnh cha.