Nhöõng keá hoaïch roäng lôùn
cuûa Ñaøi Thieân vaên Vatican
Nhöõng keá hoaïch roäng lôùn cuûa Ñaøi Thieân vaên Vatican.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 14-02-2026) - Ñaøi Thieân vaên Vatican ñang coù nhöõng keá hoaïch môùi nhaém taân trang ñaøi naøy ôû Tucson, bang Arizona Hoa Kyø.
Cha Richard Anthony D'Souza, Doøng Teân, Giaùm ñoác Ñaøi Thieân vaên, cho bieát nhö treân trong khi chia seû veà caùc keá hoaïch saép tôùi cuûa Ñaøi trong ñoù coù vieäc hoaøn taát keá hoaïch töï ñoäng hoùa kính vieãn voïng taïi Arizona, öùng duïng caùc boä xöû lyù ñoà hoïa hieän ñaïi vaø thuùc ñaåy nghieân cöùu veà haáp daãn löôïng töû laø nhöõng muïc tieâu quan troïng nhaát cuûa Ñaøi Thieân vaên Vatican trong naêm 2026.
Cha D'Souza ngöôøi AÁn Ñoä, naêm nay 48 tuoåi (1978), Tieán só thieân vaên hoïc taïi Ñaïi hoïc Ludwig Maximilian ôû Munich beân Ñöùc, ñöôïc Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV boå nhieäm Giaùm ñoác Ñaøi Thieân Vaên cuûa Toøa Thaùnh ôû Castel Gandolfo hoài cuoái thaùng Baûy naêm 2025.
Moãi ngöôøi coù öu tieân rieâng
Theo cha D'Souza, caùc nhaø nghieân cöùu hieän laøm vieäc trong nhieàu lónh vöïc - töø vuõ truï hoïc vaø söï hình thaønh thieân haø ñeán nghieân cöùu thieân thaïch vaø heä Maët Trôøi. "Thaät khoù ñeå noùi coù moät lónh vöïc öu tieân duy nhaát, vì moãi nhaø nghieân cöùu coù öu tieân rieâng gaén vôùi chuyeân ngaønh cuûa mình". Tuy nhieân, ôû caáp ñoä toå chöùc, muïc tieâu laø "ñaàu tö nguoàn löïc ñaùng keå nhaèm hoã trôï vaø cuûng coá nghieân cöùu cuûa töøng thaønh vieân cuõng nhö cuûa caû nhoùm."
Töï ñoäng hoùa kính vieãn voïng
Moät nhieäm vuï then choát laø hoaøn taát vieäc töï ñoäng hoùa Kính vieãn voïng Coâng ngheä Tieân tieán Vatican treân nuùi Graham, bang Arizona. Hieän 95% heä thoáng ñaõ hoaït ñoäng töï ñoäng; chieác maùy aûnh môùi seõ cho pheùp vaän haønh hoaøn toaøn töø xa maø khoâng caàn söï hieän dieän thöôøng xuyeân cuûa con ngöôøi. Cuõng coù keá hoaïch chuyeån sang cheá ñoä "dòch vuï", cho pheùp hoaøn thaønh nhieàu döï aùn quan saùt trong moät ñeâm.
Thieân thaïch vaø coâng ngheä môùi
Phoøng thí nghieäm thieân thaïch seõ hoaøn taát vieäc queùt 3D khoaûng 1,200 maãu vaät vaø ñöa danh muïc leân maïng, môû ra cô hoäi hôïp taùc quoác teá môùi. Caùc boä xöû lyù ñoà hoïa chuyeân duïng (GPU) seõ ñöôïc laép ñaët taïi Castel Gandolfo, giuùp taêng toác tính toaùn vaø taän duïng toát hôn trí tueä nhaân taïo trong phaân tích döõ lieäu thieân vaên.
Nghieân cöùu môùi
Trong naêm 2026 cuõng döï kieán môû roäng sang caùc lónh vöïc nhö sinh hoïc vuõ truï vaø lyù thuyeát nhoùm. Trong soá caùc nghieân cöùu coù theå sôùm mang laïi keát quaû quan troïng coù nhöõng coâng trình veà vieäc keát hôïp löïc haáp daãn vôùi vaät lyù löôïng töû vaø hieåu bieát saâu hôn veà hoá ñen.
Caàu noái giöõa ñöùc tin vaø khoa hoïc
Ñaøi Thieân vaên tieáp tuïc caùc saùng kieán thuùc ñaåy ñoái thoaïi giöõa ñöùc tin vaø khoa hoïc, toå chöùc hoäi nghò vaø hoäi thaûo nhaèm nhaán maïnh raèng nghieân cöùu vuõ truï coù theå laø khoâng gian gaëp gôõ giöõa lyù trí vaø ñöùc tin.
(Ekai.pl 12-2-2026)