Ngaøy Theá giôùi Beänh nhaân taïi Chiclayo beân Peru:
Nôi chaêm soùc caû thaân xaùc laãn taâm hoàn
Ngaøy Theá giôùi Beänh nhaân taïi Chiclayo beân Peru: Nôi chaêm soùc caû thaân xaùc laãn taâm hoàn.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Chiclayo (RVA News 12-02-2026) - Töø ngaøy 09 ñeán ngaøy 11 thaùng Hai naêm 2026, taïi Giaùo phaän Chiclayo beân Peru ñaõ cöû haønh Ngaøy Theá giôùi caùc Beänh nhaân laàn thöù 34, vôùi söï hieän dieän cuûa Ñöùc Hoàng y Michael Czerny, ngöôøi Canada goác Tieäp, ñaëc söù cuûa Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV.
Chiclayo ôû mieàn baéc Peru vaø laø giaùo phaän nôi Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV töøng laø giaùm muïc baûn quyeàn.
Cuøng ñi vôùi Ñöùc Hoàng y Czerny, coù moät phaùi ñoaøn cuûa Boä Phaùt trieån nhaân baûn toaøn dieän. Ñoaøn ñaõ gaëp gôõ caùc ñaïi dieän cuûa Giaùo hoäi ñòa phöông, trong dòp naøy, hoï ñaõ trình baøy nhöõng hoaït ñoäng cuûa hoï nhaém giuùp ñôõ caùc beänh nhaân vaø nhöõng ngöôøi bò gaït ra ngoaøi leà xaõ hoäi.
Trong dòp naøy, baùc só Walder Carpio, ñieàu phoái vieân Muïc vuï Y teá taïi Giaùo phaän Chiclayo, keå vôùi phaùi vieân ñaøi Vatican raèng: Hoài ñaïi dòch Covid-19, khi ñang ñieàu haønh beänh vieän Almanzor Aguinaga Asenjo, oâng ñaõ gaëp Ñöùc giaùm muïc Prevost (nay laø Ñöùc Giaùo hoaøng) luùc baáy giôø trong moät chuyeán thaêm baát ngôø. OÂng noùi:
"Ngaøi ñi qua caùc haønh lang vôùi ñaày ñuû bieän phaùp an toaøn caàn thieát, chuùc laønh cho nhaân vieân vaø trao khoaûng 500 chuoãi Maân coâi cho nhaân vieân vaø beänh nhaân... Ngaøi khoâng chæ mang laïi cho chuùng toâi nieàm hy voïng, maø coøn daïy chuùng toâi raèng söï gaàn guõi ñích thöïc vôùi ñau khoå ñoøi hoûi söï hieän dieän vaø ñôn sô. Nhöõng chuoãi Maân coâi aáy ñaõ xoa dòu noãi ñau vaø cuûng coá söï daán thaân cuûa chuùng toâi, noái keát chuùng toâi vôùi tình yeâu cuûa Chuùa Kitoâ vaø Ñöùc Meï."
Ñoái vôùi giaùo phaän mieàn baéc Peru naøy, di saûn cuûa Ñöùc cha Prevost vaãn laø kim chæ nam: "Ngaøi daïy chuùng toâi raèng muïc vuï beänh nhaân khoâng theå chæ giôùi haïn trong chaêm soùc y teá, nhöng phaûi bao goàm caû chieàu kích taâm lyù, xaõ hoäi vaø thieâng lieâng. Chæ nhö vaäy vieäc chaêm soùc môùi thöïc söï toaøn dieän."
Tình hình y teá taïi Peru
Baùc só Carpio cuõng moâ taû söï phöùc taïp cuûa heä thoáng y teá Peru: "Ñaây laø moät heä thoáng phaân maûnh... Boä Y teá, thoâng qua Baûo hieåm Y teá toaøn dieän, bao phuû khoaûng 70% daân soá. Ngoaøi ra coøn coù khu vöïc tö nhaân, nhöng vieäc tieáp caän caùc dòch vuï chaát löôïng vaãn laø moät thaùch thöùc. Phaàn lôùn ngöôøi Peru coù moät daïng baûo hieåm naøo ñoù, nhöng treân thöïc teá nhieàu ngöôøi khoâng bieát quyeàn lôïi cuûa mình vaø ôû nhaø maø khoâng nhaän ñöôïc söï chaêm soùc caàn thieát."
Vì theá, coâng vieäc Muïc vuï Y teá bao goàm höôùng daãn, hoã trôï vaø giaùo duïc y teá, baûo ñaûm raèng vieäc chaêm soùc thöïc söï ñeán ñöôïc vôùi nhöõng ngöôøi caàn nhaát. Theo baùc só Carpio, chaêm soùc toaøn dieän khoâng chæ giôùi haïn ôû vieäc chöõa laønh thaân xaùc: "Phaûi tính ñeán chieàu kích sinh hoïc, taâm lyù, söï hoã trôï gia ñình vaø xaõ hoäi, vaø treân heát laø chieàu kích thieâng lieâng. Ngay caû nhöõng beänh nhaân khoâng phaûi laø ngöôøi Coâng giaùo cuõng tìm thaáy söï an uûi khi ñöôïc trao cho moät khoâng gian suy tö vaø hy voïng. Ñoù chính laø böôùc ngoaët thöïc söï trong tieán trình chöõa laønh cuûa hoï."
Nguoàn caûm höùng cho Ngaøy Theá giôùi Beänh nhaân
Ngaøy Theá giôùi Beänh nhaân muoán truyeàn ñaït chính giaùo huaán naøy: ñoàng haønh vôùi ngöôøi ñau khoå baèng thôøi gian, laéng nghe, gaàn guõi vaø daán thaân thieâng lieâng, ñoàng thôøi baûo ñaûm raèng chaêm soùc y teá tích hôïp moïi chieàu kích cuûa con ngöôøi.
Baùc só Carpio giaûi thích raèng: "Göông saùng cuûa Ñöùc cha Prevost daïy chuùng toâi raèng ñöùc tin ñöôïc theå hieän qua söï hieän dieän... Khi chuùng ta chaïm ñeán chieàu kích thieâng lieâng, chaêm soùc y teá khoâng coøn ñôn thuaàn laø kyõ thuaät nöõa maø trôû thaønh söï chaêm soùc nhaân baûn vaø ñaày loøng traéc aån."
Söùc khoûe nhö moät cuoäc gaëp gôõ
Taïi Chiclayo, caùc giaùo xöù vaø beänh vieän cuøng laøm vieäc theo moät giaùo huaán chung: trôû neân ngöôøi thaân caän vôùi ngöôøi ñau khoå laø moät haønh ñoäng cuï theå, ñoøi hoûi haønh ñoäng vaø moät con tim roäng môû. Ngoaøi söï hoã trôï muïc vuï, Ngaøy Theá giôùi Beänh nhaân coøn môøi goïi suy tö veà caùc heä thoáng y teá. Caùc hoäi nghò vaø phieân hoïc thuaät seõ baøn veà nhöõng chuû ñeà nhö chaêm soùc giaûm nheï vaø quaûn lyù ñau khoå trong thöïc haønh ngheà nghieäp, nhaèm khuyeán khích caùc nhaø chöùc traùch vaø chuyeân gia tích hôïp vieäc chaêm soùc toaøn dieän nhö moät tieâu chuaån. (Vatican News 10-11-2026)
Thaùnh leã beá maïc
Cao ñieåm trong vieäc cöû haønh Ngaøy Theá giôùi caùc Beänh nhaân laø thaùnh leã troïng theå do Ñöùc Hoàng y Michael Czerny, Ñaëc söù cuûa Ñöùc Thaùnh cha chuû teá, taïi Ñeàn thaùnh Ñöùc Meï Hoøa Bình ôû Chiclayo (Peru), hoâm 11 thaùng Hai vöøa roài.
Ñoàng teá vôùi Ñöùc Hoàng y, coù caùc giaùm muïc vaø ñoâng ñaûo caùc linh muïc, tröôùc söï hieän dieän cuûa haøng chuïc ngaøn tu só vaø giaùo daân, ôû trong cuõng nhö quaûng tröôøng beân ngoaøi.
Baøi giaûng cuûa Ñöùc Hoàng y Ñaëc söù
Trong baøi giaûng, Ñöùc Hoàng y Michael Czerny taäp trung vaøo chuû ñeà loøng thöông xoùt vaø tình yeâu chöõa laønh theo göông Chuùa Gieâsu vaø duï ngoân Ngöôøi Samari nhaân haäu.
Môû ñaàu, Ñöùc Hoàng y chuyeån lôøi chaøo vaø söù ñieäp cuûa Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV, nguyeân Giaùm muïc Giaùo phaän Chiclayo. Ñöùc Giaùo hoaøng coù moái lieân heä ñaëc bieät vôùi vuøng ñaát naøy vì töøng phuïc vuï taïi ñaây vôùi tö caùch laø thöøa sai vaø giaùm muïc. Trong söù ñieäp nhaân Ngaøy Theá giôùi Beänh nhaân, Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh kinh nghieäm baûn thaân veà vieäc chöùng kieán nhieàu ngöôøi soáng loøng thöông xoùt vaø caûm thoâng cuï theå ñoái vôùi ngöôøi ñau khoå.
Ñöùc Hoàng y Czerny nhaán maïnh raèng tình yeâu "mang laáy noãi ñau cuûa ngöôøi khaùc" khoâng phaûi laø moät yù töôûng tröøu töôïng, nhöng laø kinh nghieäm soáng ñoäng. Chuùng ta chæ coù theå noùi veà tình yeâu aáy khi chính mình ñaõ caûm nhaän vaø chöùng kieán noù trong haønh ñoäng. Caùc baøi ñoïc Kinh thaùnh hoâm ñoù - nhö caâu chuyeän vua EÂdeâkia ñöôïc chöõa laønh, lôøi caàu xin cuûa vieân ñaïi ñoäi tröôûng - cho thaáy moät sôïi chæ xuyeân suoát: Thieân Chuùa laø Ñaáng ban söï soáng, chöõa laønh vaø cöùu ñoä qua tình yeâu ñaày caûm thöông.
Töø ñoù, Ñöùc Hoàng y trieån khai ba ñieåm chính:
- Thöù nhaát, tình yeâu chöõa laønh ñoøi hoûi söï hoaùn caûi caù nhaân. Nhö ngoân söù Isaia phaûi "quay laïi" ñeå loan baùo tin hy voïng thay vì caùi cheát, ngöôøi Kitoâ höõu cuõng ñöôïc môøi goïi thay ñoåi caùch nhìn, bieát nhìn baèng aùnh maét cuûa Thieân Chuùa. Yeâu thöông khoâng thuï ñoäng nhöng chuû ñoäng ñeán gaàn ngöôøi ñau khoå. Trôû neân "ngöôøi thaân caän" khoâng tuøy thuoäc khoaûng caùch ñòa lyù maø laø quyeát ñònh yeâu thöông. Khi thöïc söï chia seû noãi ñau cuûa ngöôøi khaùc, chuùng ta hieán trao chính mình vaø ñeå cho noãi ñau aáy bieán ñoåi suy nghó, keá hoaïch vaø con tim mình.
- Thöù hai, vieäc chaêm soùc beänh nhaân laø söù maïng mang tính coäng ñoaøn. Ñöùc Thaùnh cha nhaéc ñeán chieàu kích xaõ hoäi cuûa loøng thöông xoùt: khoâng ai coù theå laøm moät mình. Thö thaùnh Giacoâbeâ môøi goïi caàu nguyeän cho ngöôøi beänh vaø xöùc daàu cho hoï, cho thaáy neàn taûng cuûa caùc bí tích chöõa laønh. Taïi Chiclayo cuõng nhö taïi Loä Ñöùc, nhieàu ngöôøi vôùi caùc vai troø khaùc nhau cuøng coäng taùc ñeå phuïc vuï ngöôøi ñau khoå. Ñöùc Maria daïy chuùng ta bieát lieân keát tay trong tay vaø laøm "moïi ñieàu Chuùa baûo", vöôït thaéng chuû nghóa caù nhaân ñeå phuïc vuï nhöõng ngöôøi yeáu theá.
- Thöù ba, phuïc vuï tha nhaân chính laø yeâu meán Thieân Chuùa caùch cuï theå. Trong Tin möøng, Chuùa Gieâsu khen ngôïi ñöùc tin cuûa vieân Ñaïi ñoäi tröôûng. Chính moái töông quan soáng ñoäng vôùi Thieân Chuùa laø neàn taûng cho tình yeâu ñoái vôùi ngöôøi beänh. Khoâng theå noùi yeâu Chuùa maø khoâng yeâu ngöôøi anh em ñang caàn mình. Keát thuùc, Hoàng y môøi goïi coäng ñoaøn xin ôn ñöùc tin saâu xa nhö vieân ñaïi ñoäi tröôûng, ñeå khi caàu nguyeän "Laïy Chuùa, xin nghe lôøi con keâu cöùu", chuùng ta trôû neân khí cuï bình an vaø chöõa laønh cho nhaân loaïi ñang ñau khoå.
(Sala Stampa 11-2-2026)