Ñöùc Hoàng y Pizzaballa:
"Chæ lôøi noùi thoâi thì khoâng ñuû ñeå kieán taïo hoøa bình"
Ñöùc Hoàng y Pizzaballa: "Chæ lôøi noùi thoâi thì khoâng ñuû ñeå kieán taïo hoøa bình".
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Roma (RVA News 10-02-2026) - Ñöùc Hoàng y Pierbattista Pizzaballa, Thöôïng phuï Coâng giaùo Latinh Gieârusalem, ñaõ toá giaùc söï chia reõ saâu ñaäm giöõa ngöôøi Israel vaø ngöôøi Palestine. Ngaøi caûnh baùo raèng hoøa bình vaø hoøa giaûi coù nguy cô trôû thaønh nhöõng "khaåu hieäu roãng" neáu khoâng ñöôïc naâng ñôõ baèng nhöõng daáu chæ cuï theå vaø nhöõng vieãn kieán chính trò can ñaûm.
Ñöùc Hoàng y Pizzaballa baøy toû laäp tröôøng treân ñaây, hoâm muøng 07 thaùng Hai naêm 2026, trong dieãn töø taïi nhaø thôø Thaùnh Phanxicoâ ôû khu vöïc Ripa, Roma, dòp kyû nieäm 800 naêm thaùnh Phanxicoâ Assisi qua ñôøi. Ngaøi nhaéc ñeán tình traïng baïo löïc chöa töøng coù keå töø ngaøy 07 thaùng Möôøi naêm 2023 ôû Gaza vaø Cisjordani, vaø noùi: "Nhöõng veát thöông vaãn coøn raát saâu, ngöôøi daân thì maát phöông höôùng, vaø ban laõnh ñaïo chính trò thì yeáu keùm". Hieän vaãn thieáu moät taàm nhìn töông lai roõ raøng, trong ñoù moãi beân chaáp nhaän beân kia nhö moät ngöôøi laùng gieàng. Theo Ñöùc Hoàng y, moái quan heä naøy ñôn giaûn laø ñaõ "tan vôõ".
Ñöùc Thöôïng phuï keå laïi boán chuyeán vieáng thaêm Gaza cuûa ngaøi trong thôøi gian giao tranh. Hoài thaùng Naêm naêm 2024, ngaøi vaãn coøn nhìn thaáy "nhöõng aùnh maét bò khuûng boá aùm aûnh", thì thaùng Baûy naêm 2025 laø khoaûnh khaéc khoù khaên nhaát. Ngay sau khi ba ngöôøi bò saùt haïi taïi giaùo xöù Thaùnh Gia ôû Gaza, ngaøi quay trôû laïi khu vöïc. Ñöùc Hoàng y keå: "Toâi bò soác bôûi muøi cuûa söï taøn phaù vaø caùi cheát. Toâi seõ khoâng bao giôø queân ñöôïc."
Trong chuyeán thaêm gaàn ñaây nhaát, ngay tröôùc leã Giaùng Sinh 2025, Ñöùc Hoàng y cho bieát ñaõ nhaän thaáy nhöõng daáu hieäu hy voïng ñaàu tieân. Duø ñau khoå khoâng theå ño löôøng, nhieàu ngöôøi ñaõ baét ñaàu ñoøi laïi cuoäc soáng cuûa mình vôùi phaåm giaù lôùn lao. Giaùo hoäi hieän ñaõ môû roäng vieäc trôï giuùp töø löông thöïc sang caùc loaïi thuoác thieát yeáu, nhö khaùng sinh.
Quyeàn coù moät quoác gia rieâng
Ñöùc Hoàng y Pizzaballa baøy toû söï hoaøi nghi ñoái vôùi caùc keá hoaïch hoøa bình quoác teá chæ phuïc vuï lôïi ích cuûa caùc cöôøng quoác maø khoâng thöïc söï coâng nhaän quyeàn cuûa ngöôøi Palestine. Ngaøi nhaán maïnh: "Ngöôøi Palestine coù quyeàn caûm nhaän mình laø moät daân toäc vaø coù moät quoác gia rieâng." Theo Ñöùc Hoàng y Pizzaballa, vieäc khaúng ñònh ñieàu naøy laø moät haønh ñoäng coâng lyù.
Ñoàng thôøi, Thöôïng phuï caûnh baùo khoâng ñöôïc ñeå cho caùc löïc löôïng cöïc ñoan chieám ñoäc quyeàn dieãn giaûi thöïc taïi, duø ñoù laø Hamas hay caùc nhoùm ñònh cö cöïc ñoan. Ngaøi leân aùn tình traïng baïo löïc ngaøy caøng gia taêng taïi Bôø Taây, nôi ngoâi laøng Kitoâ giaùo Taybeh moät laàn nöõa trôû thaønh muïc tieâu taán coâng. Taïi ñaây, caùc Kitoâ höõu - cuõng nhö ngöôøi Hoài giaùo - bò töôùc ñoaït ñaát ñai vaø ngaên caûn sinh keá.
"Khoâng phaûi laø bi kòch khi trôû thaønh thieåu soá"
Ñoái vôùi coäng ñoàng Kitoâ taïi Thaùnh ñòa - voán ñaõ suy giaûm nghieâm troïng keå töø naêm 1990 - Ñöùc Hoàng y Pizzaballa nhìn thaáy moät söù maïng ñaëc bieät. Rieâng taïi Bethlehem, keå töø khi chieán tranh noå ra, ñaõ coù khoaûng 100 gia ñình di cö. Ngaøi nhìn nhaän raèng: "ÔÛ laïi ñoøi hoûi raát nhieàu can ñaûm". Tuy nhieân, thaân phaän laø thieåu soá khoâng phaûi laø moät bi kòch, mieãn laø coäng ñoàng ñoù coù moät "söù ñieäp ñeïp ñeõ vaø vó ñaïi" ñeå loan baùo.
Ñöùc Hoàng y Thöôïng Phuï cuõng nhaéc laïi vieäc mình töøng töï nguyeän laøm con tin ñeå ñoåi laáy vieäc phoùng thích caùc tuø nhaân ôû Gaza - moät haønh ñoäng maø theo ngaøi laø "töï nhieân" xuaát phaùt töø ñöùc tin.
Keát thuùc baøi phaùt bieåu, Hoàng y Pizzaballa göûi ñeán Giaùo hoäi hoaøn vuõ moät lôøi keâu goïi maïnh meõ: "Ñaõ ñeán luùc quay trôû laïi. Chaám döùt tình traïng chæ phaûn öùng trong caùc tröôøng hôïp khaån caáp - ñaõ ñeán luùc caàn loøng can ñaûm."
Ñöùc Hoàng y khaúng ñònh Gieârusalem vaø Bethlehem an toaøn cho caùc cuoäc haønh höông, vaø söï hieän dieän theå lyù cuûa Giaùo hoäi hoaøn vuõ luùc naøy laø ñieàu then choát ñeå cho caùc Kitoâ höõu ñòa phöông thaáy raèng hoï khoâng ñôn ñoäc, ñoàng thôøi laøm chöùng vôùi caû ngöôøi Israel laãn Palestine raèng: "Chuùng toâi cuõng coù coäi reã taïi nôi naøy."
Trong khuoân khoå söï kieän, moät chieán dòch quyeân goùp do Quyõ "Italia per il dono" phaùt ñoäng cuõng ñöôïc giôùi thieäu. Döï aùn "Taêng cöôøng naêng löïc cho phuï nöõ vaø giôùi treû Kitoâ" nhaèm hoã trôï vieäc laøm vaø tinh thaàn doanh nghieäp cuûa giôùi treû Kitoâ höõu taïi Gieârusalem, qua ñoù ngaên chaën laøn soùng di cö.
(KAP 7-2-2026)