Ñöùc Toång giaùm muïc Balestrero:
"Nhöõng khoù khaên cuûa Lieân Hieäp Quoác
phaûn aùnh söï khuûng hoaûng cuûa chuû nghóa ña phöông"
Ñöùc Toång giaùm muïc Balestrero: "Nhöõng khoù khaên cuûa Lieân Hieäp Quoác phaûn aùnh söï khuûng hoaûng cuûa chuû nghóa ña phöông".
Phuùc Nhaïc
Geneøve (RVA News 11-02-2026) - Ñaïi dieän Toøa Thaùnh caïnh caùc toå chöùc Lieân Hieäp Quoác taïi Geneøve, Thuïy Só, Ñöùc Toång giaùm muïc Ballestrero, baøy toû quan taâm vì söï khuûng hoaûng cô caáu cuûa caùc toå chöùc naøy, do söï caét giaûm taøi trôï cho Lieân Hieäp Quoác, vaø nhaän ñònh raèng: "Nhöõng khoù khaên cuûa Lieân Hieäp Quoác cuõng phaûn aùnh söï khuûng hoaûng cuûa chuû nghóa ña phöông".
Sau lôøi caûnh baùo veà khaû naêng phaù saûn taøi chính cuûa Lieân Hieäp Quoác do oâng Toång Thö kyù Antoùnio Guterres ñöa ra, Ñöùc Toång giaùm muïc Ballestrero ñaõ giaûi thích vôùi truyeàn thoâng Vatican raèng tình hình ngaøy caøng ñaùng baùo ñoäng: "Ñaây laø moät cuoäc khuûng hoaûng mang tính cô caáu. Thaät ñau loøng khi nghó ñeán söï tieáp tuïc caét giaûm vieän trôï nhaân ñaïo".
Hoài cuoái naêm 2025, Toång Thö kyù Lieân Hieäp Quoác, oâng Antoùnio Guterres, ñaõ caûnh giaùc veà khaû naêng suïp ñoå taøi chính cuûa toå chöùc quoác teá naøy neáu caùc quoác gia thaønh vieân khoâng nhanh choùng thanh toaùn caùc khoaûn ñoùng goùp coøn toàn ñoïng.
Trong cuoäc phoûng vaán daønh cho Ñaøi Vatican, Ñöùc Toång giaùm muïc Ballestrero noùi: "Ñaây khoâng phaûi laø laàn ñaàu tieân oâng Guterres löu yù veà vaán ñeà naøy. Cuoái naêm 2025, oâng ñaõ göûi moät baûn baùo caùo tôùi Ñaïi hoäi ñoàng veà chính tình traïng taøi chính baáp beânh. Vôùi thôøi gian, cuoäc khuûng hoaûng ñaõ trôû neân traàm troïng hôn. Söï baát ñònh ngaøy caøng gia taêng vaø vieäc thöïc hieän cuõng nhö trieån khai caùc chöông trình ñang bò ñaët vaøo tình traïng ruûi ro."
Ñöùc Toång giaùm muïc ñaïi dieän Toøa Thaùnh taïi Lieân Hieäp Quoác goïi tình traïng vöøa noùi "laø moät tín hieäu caûnh baùo ngaøy caøng maïnh meõ; ñoù laø moät cuoäc khuûng hoaûng mang tính cô caáu. Ngay luùc naøy - vaø coøn nghieâm troïng hôn nöõa neáu cuoäc khuûng hoaûng naøy khoâng sôùm ñöôïc khaéc phuïc - nhöõng thaùch ñoá lôùn nhaát chính laø söï chaäm treã trong caùc hoaït ñoäng, vieäc baûo ñaûm trieån khai caùc chöông trình vaø duy trì caùc hoaït ñoäng gìn giöõ hoøa bình, chi traû löông cho nhaân vieân cuõng nhö tuyeån duïng nhaân söï môùi. Chaúng haïn, hieän nay ñaõ coù xu höôùng caét giaûm 15% ngaân saùch daønh cho caùc chieán dòch gìn giöõ hoøa bình. Thaät ñau loøng khi nghó ñeán caùc khoaûn caét giaûm vieän trôï nhaân ñaïo voán ñaõ ñöôïc thöïc hieän ôû möùc ñaùng keå vaø seõ coøn trôû neân khaéc nghieät hôn nöõa trong thôøi gian tôùi. Söï kieän chæ coù moät soá raát ít caùc nöôùc taøi trôï khieán vaán ñeà thanh khoaûn caøng trôû neân nghieâm troïng."
Theo Ñöùc Toång giaùm muïc Ballestrero, cuoäc khuûng hoaûng taøi chính cuûa Lieân Hieäp Quoác thöïc chaát laø caùi göông phaûn chieáu cuoäc khuûng hoaûng cuûa chuû nghóa ña phöông. Noù laø trieäu chöùng cuûa moät tình traïng baát oån saâu saéc vaø cuûa moät cuoäc khuûng hoaûng toaøn dieän - gioáng nhö moät laêng kính vôùi nhieàu maët khaùc nhau. "Chaúng haïn, ñoù laø söï teâ lieät cuûa caùc theå cheá ña phöông tröôùc caùc cuoäc chieán tranh, moät cuoäc chaïy ñua vuõ trang môùi, vaø vieäc thaùo dôõ heä thoáng giaûi tröø quaân bò voán ñaõ ñöôïc Lieân Hieäp Quoác xaây döïng ngay sau Chieán tranh Theá giôùi thöù hai. Chính vaøo ngaøy 05 thaùng Hai naêm 2026, hieäp öôùc New START - hieäp ñònh quoác teá veà caét giaûm vuõ khí haït nhaân do Hoa Kyø vaø Nga kyù keát - ñaõ heát hieäu löïc.
Vò Ñaïi dieän Toøa Thaùnh noùi tieáp: "Ngoaøi ra coøn coù nhöõng khía caïnh khaùc nhö söï xoùi moøn cuûa cheá ñoä Nhaø nöôùc phaùp quyeàn ñeå nhöôøng choã cho luaät cuûa keû maïnh, hay caùc chính saùch kinh teá mang tính baûo hoä. Toùm laïi, sau Theá chieán thöù hai, ñaõ hình thaønh moät söï ñoàng thuaän roõ raøng khaúng ñònh tính baát hôïp phaùp cuûa xung ñoät vaø moät söï thay ñoåi moâ hình ñaõ vaän haønh cho ñeán nay. Nhöng sau 80 naêm, caùc theá caân baèng ñaõ thay ñoåi: caùc quoác gia soát ruoät muoán duy trì vò theá cuûa mình hoaëc muoán giaønh theâm quyeàn löïc, döôùi moïi hình thöùc. Hieän nay, Lieân Hieäp Quoác ñang phaûn aùnh moät theá giôùi khoâng coøn toàn taïi nöõa, vaø khoâng coøn coù khaû naêng ñoái dieän moät caùch hieäu quaû vôùi nhöõng thaùch ñoá toaøn caàu môùi."
Tröôùc tình theá treân ñaây, Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV, trong dieãn vaên tröôùc Ngoaïi giao ñoaøn caïnh Toøa Thaùnh hoài ñaàu naêm nay, ñaõ nhaän ñònh raèng:
"Chuùng ta ñang soáng trong moät theá giôùi ñaày nhöõng thaùch ñoá phöùc taïp. Trong boái caûnh aáy, caùc toå chöùc quoác teá caàn phaûi thuùc ñaåy ñoái thoaïi vaø goùp phaàn xaây döïng moät haønh tinh coâng baèng hôn. Lieân Hieäp Quoác caàn hoaït ñoäng hieäu quaû hôn, khoâng phaûi ñeå theo ñuoåi caùc yù thöùc heä hay nhöõng lôïi ích ñôn phöông, ngaén haïn, nhöng laø ñeå thöïc thi nhöõng chính saùch höôùng tôùi söï hieäp nhaát cuûa gia ñình nhaân loaïi. Laäp tröôøng cuûa Toøa Thaùnh laø theá naøy: chuû nghóa ña phöông coù nghóa laø taïo ra moät khoâng gian nôi caùc quoác gia coù theå gaëp gôõ vaø ñoái thoaïi vôùi nhau."
Tuy nhieân, ñeå coù theå ñoái thoaïi, nhö Ñöùc Giaùo hoaøng ñaõ nhaán maïnh, caàn phaûi coù söï thoáng nhaát veà ngoân töø vaø khaùi nieäm. Neáu caùc töø ngöõ ñaùnh maát söï gaén boù vôùi thöïc taïi vaø chính thöïc taïi cuõng trôû neân coù theå bò dieãn giaûi tuøy yù, thì vieäc hieåu nhau seõ trôû neân baát khaû thi.
Sau cuøng, vieäc caûi toå Lieân Hieäp Quoác ngaøy caøng trôû neân caàn thieát. Traùch nhieäm naøy thuoäc veà caùc quoác gia thaønh vieân cuûa Toå chöùc. Treân heát, ñieàu caàn thieát moät caùch caên baûn laø thieän chí vaø yù thöùc veà coâng ích. Vieäc phaân taùn quyeàn löïc khoâng theå dieãn ra neáu khoâng ñi keøm vôùi söï chia seû töông xöùng veà traùch nhieäm vì lôïi ích chung cuûa taát caû moïi ngöôøi. Tính ña cöïc ñoøi hoûi söï ñoàng traùch nhieäm vaø hôïp taùc, tröôùc heát laø trong vieäc toân troïng phaåm giaù cuûa moãi con ngöôøi.
(Vatican News 6-2-2026)