Huynh ñoaøn thaùnh Pioâ X
coâng boá keá hoaïch taán phong giaùm muïc
Huynh ñoaøn thaùnh Pioâ X coâng boá keá hoaïch taán phong giaùm muïc.
Phuùc Nhaïc
Flavigny-sur-Ozerain (RVA News 05-02-2026) - Hoâm muøng 01 thaùng Hai naêm 2026, Huynh ñoaøn Thaùnh Pioâ X (Society of Saint Pius X, goïi taét laø SSPX) ñaõ loan baùo keá hoaïch taán phong caùc giaùm muïc môùi, vaøo ngaøy 01 thaùng Baûy naêm 2026, sau nhieàu thaùng ñaøm phaùn vôùi caùc chöùc saéc lieân heä cuûa Toøa Thaùnh maø khoâng coù keát quaû mong muoán.
Cha Davide Paglierani, Beà treân Toång quyeàn cuûa Huynh Ñoaøn (SSPX), cho bieát quyeát ñònh naøy ñöôïc ñöa ra sau khi ngaøi xin ñöôïc yeát kieán Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV vaøo thaùng Taùm naêm 2025 vaø sau khi nhaän ñöôïc "moät laù thö töø Toøa Thaùnh trong nhöõng ngaøy gaàn ñaây, vôùi noäi dung hoaøn toaøn khoâng ñaùp laïi caùc yeâu caàu cuûa chuùng toâi".
Huynh ñoaøn Thaùnh Pioâ X do Ñöùc Toång Ñöùc giaùm muïc Marcel Lefebvre (1905-1991) thaønh laäp naêm 1970 nhaèm phaûn öùng tröôùc caùc caûi toå cuûa Coâng ñoàng Vatican II. Ñöùc cha Lefebvre ngöôøi Phaùp, nguyeân laø Beà treân Toång quyeàn Doøng Chuùa Thaùnh Thaàn, vaø laø Toång giaùm muïc Giaùo phaän Dakar beân Phi chaâu. Ngaøi choáng laïi nhieàu giaùo huaán cuûa Coâng ñoàng chung Vatican II, ñaëc bieät veà vaán ñeà töï do toân giaùo vaø caûi toå phuïng vuï.
Cuoái thaùng Saùu naêm 1988, Ñöùc Toång giaùm muïc ñaõ bò thaùnh Gioan Phaoloâ II Giaùo hoaøng vaï tuyeät thoâng vì haønh vi ly giaùo, khi taán phong boán giaùm muïc maø khoâng coù pheùp cuûa Giaùo hoaøng. Trong nhieàu naêm, Huynh ñoaøn thaùnh Pioâ X bò coi laø moät toå chöùc taùch rôøi hoûi Giaùo hoäi Coâng giaùo.
Hieän nay, trong boán giaùm muïc ñöôïc taán phong naêm 1988, Huynh ñoaøn chæ coøn hai vò: Ñöùc cha Bernard Fellay (67 tuoåi) vaø Ñöùc cha Alfonso de Galarreta (69 tuoåi).
Ñöùc cha Bernard Tissier de Mallerais qua ñôøi naêm 2024, coøn Ñöùc cha Richard Williamson ngöôøi Anh bò truïc xuaát khoûi Huynh ñoaøn naêm 2012 vaø qua ñôøi naêm ngoaùi. Ñöùc Toång Giaùm muïc Lefebvre ñaõ qua ñôøi naêm 1991.
Trong moät tuyeân boá, Huynh ñoaøn thaùnh Pioâ X cho bieát cha Paglierani ñaõ xin yeát kieán Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV vaøo thaùng Taùm naêm 2025, "trình baøy öôùc muoán ñöôïc giaûi thích trong taâm tình con thaûo veà tình hình hieän taïi cuûa Huynh ñoaøn Thaùnh Pioâ X.
Trong laù thö thöù hai, cha Paglierani ñaõ tröïc tieáp ñeà caäp ñeán nhu caàu ñaëc thuø cuûa Huynh ñoaøn trong vieäc baûo ñaûm söï tieáp noái thöøa taùc vuï cuûa caùc giaùm muïc, nhöõng ngöôøi ñaõ ñi khaép theá giôùi gaàn 40 naêm qua ñeå ñaùp öùng nhu caàu cuûa nhieàu tín höõu gaén boù vôùi Truyeàn thoáng cuûa Giaùo hoäi vaø mong muoán caùc bí tích Truyeàn chöùc thaùnh vaø Theâm söùc ñöôïc ban ñeå möu ích cho caùc linh hoàn".
Cha giaûi thích raèng quyeát ñònh taán phong caùc giaùm muïc môùi ñöôïc ñöa ra sau khi "nhaän ñöôïc moät laù thö töø Toøa Thaùnh trong nhöõng ngaøy gaàn ñaây maø hoaøn toaøn khoâng ñaùp laïi caùc yeâu caàu cuûa chuùng toâi".
Thoâng caùo chính thöùc cuûa Huynh ñoaøn vieát: "Cha Paglierani, vôùi söï uûng hoä nhaát trí cuûa hoäi ñoàng ngaøi, tin raèng tình traïng khaùch quan cuûa söï caáp baùch nghieâm troïng maø caùc linh hoàn ñang phaûi ñoái dieän ñoøi hoûi moät quyeát ñònh nhö vaäy".
Tôø Catholic Herald ôû Anh quoác ñöa tin raèng Huynh ñoaøn vaø Toøa Thaùnh döï kieán seõ tieáp tuïc caùc cuoäc hoïp vaøo thaùng Hai hoaëc thaùng Ba naêm 2026, nhöng Huynh ñoaøn ñaõ quyeát ñònh huûy caùc cuoäc hoïp naøy sau khi nhaän ñöôïc laù thö gaàn ñaây töø Toøa Thaùnh, nhö cha Paglierani ñaõ noùi.
Nhöõng coá gaéng xích laïi trong thôøi gian qua
Caùc nguoàn tin thaân caän vôùi tình hình cho trang maïng "The Pillar" ôû Myõ bieát raèng caùc cuoäc hoïp naøy leõ ra seõ do Ñöùc Hoàng y Kurt Koch, Boä tröôûng Boä Hieäp nhaát caùc tín höõu Kitoâ, cuøng caùc chöùc saéc cuûa Boä Giaùo lyù Ñöùc tin, chuû toïa vôùi söï tham gia cuûa caùc giaùm muïc thuoäc Huynh ñoaøn thaùnh Pioâ X vaø Beà treân Toång quyeàn.
Moät nguoàn tin khaùc thaân caän vôùi Huynh ñoaøn cho bieát, duø vieäc thaûo luaän veà vieäc phong chöùc giaùm muïc môùi ñaõ laø "bí maät ai cuõng bieát" trong khoaûng moät naêm qua, vieäc coâng boá keá hoaïch laàn naøy coù theå nhaèm gaây aùp löïc ñeå Roma xem xeùt nghieâm tuùc caùc yeâu caàu cuûa Huynh ñoaøn.
Neáu keá hoaïch taán phong ñöôïc tieán haønh maø khoâng coù söï cho pheùp cuûa Toøa Thaùnh, thì ñaây seõ laø moät haønh vi ly giaùo môùi theo giaùo luaät, vaø nhöõng ngöôøi tham gia - caû giaùm muïc chuû phong laãn nhöõng ngöôøi ñöôïc taán phong - seõ töùc khaéc maéc vaï tuyeät thoâng. Ñieàu naøy treân thöïc teá seõ ñöa moái quan heä giöõa Toøa Thaùnh vaø Huynh ñoaøn trôû laïi möùc thaáp nhaát nhö naêm 1988. Trong nhöõng thaäp nieân gaàn ñaây, Toøa Thaùnh moâ taû Huynh ñoaøn laø ñang ôû trong tình traïng "baát thöôøng veà maët cô cheá" vôùi Giaùo hoäi, thay vì goïi hoï laø moät giaùo phaùi ly giaùo.
Naêm 2009, Ñöùc Giaùo hoaøng Bieån Ñöùc XVI ñaõ dôõ boû hình phaït tuyeät thoâng ñoái vôùi caùc giaùm muïc cuûa Huynh ñoaøn SSPX do caùc cuoäc taán phong giaùm muïc baát hôïp phaùp tröôùc ñoù. Tuy nhieân, cuøng luùc ñoù, ngaøi cuõng xaùc nhaän raèng Huynh ñoaøn SSPX khoâng coù quy cheá giaùo luaät trong Giaùo hoäi vaø caùc linh muïc cuûa hoäi khoâng theå thi haønh thöøa taùc vuï moät caùch hôïp phaùp.
Trong nhieàu naêm, Huynh ñoaøn SSPX ñaõ coù caùc cuoäc thaûo luaän lieân tuïc vôùi Toøa Thaùnh nhaèm bình thöôøng hoùa vò theá cuûa mình trong Giaùo hoäi. UÛy ban Toøa Thaùnh "Ecclesia Dei", tröïc thuoäc Boä Giaùo lyù Ñöùc tin, cho bieát tuy coù moät möùc ñoä hieäp thoâng naøo ñoù giöõa Giaùo hoäi vaø Huynh ñoaøn, nhöng ñoù laø "söï hieäp thoâng chöa troïn veïn" vaø vaãn caàn theâm söï hoøa giaûi hay "chính quy hoùa veà maët cô cheá".
Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ tieáp tuïc ñoái thoaïi vôùi Huynh ñoaøn SSPX theo höôùng hoøa giaûi. Duø khoaûng caùch thaàn hoïc giöõa Vatican vaø Huynh ñoaøn coù veû cöùng raén hôn, thaäm chí gia taêng döôùi trieàu ñaïi cuûa ngaøi, nhöng treân thöïc teá, vieäc chính quy hoùa veà maët cô cheá laïi coù veû tieán trieån gaàn hôn.
Trong Naêm Thaùnh Loøng Thöông Xoùt, Ñöùc Phanxicoâ ñaõ trao cho caùc linh muïc cuûa Huynh ñoaøn SSPX quyeàn giaûi toäi, vaø naêm sau ñoù ngaøi gia haïn quyeàn naøy voâ thôøi haïn. Naêm 2016, ngaøi gaëp Ñöùc cha Bernard Fellay, Beà treân khi ñoù cuûa SSPX. Cuoäc gaëp "keùo daøi 40 phuùt vaø dieãn ra trong baàu khí thaân maät". "Sau cuoäc gaëp, ngöôøi ta quyeát ñònh raèng caùc trao ñoåi hieän taïi seõ tieáp tuïc. Quy cheá giaùo luaät cuûa Hoäi khoâng ñöôïc tröïc tieáp baøn tôùi, vì Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ vaø Ñöùc cha Fellay xaùc ñònh raèng nhöõng trao ñoåi naøy neân tieáp dieãn maø khoâng voäi vaøng."
Naêm 2017, Toång giaùm muïc Guido Pozzo, thö kyù cuûa UÛy ban Ecclesia Dei vaø laø ngöôøi phuï traùch ñoái thoaïi vôùi SSPX khi ñoù, cho bieát trong moät cuoäc phoûng vaán raèng moät nhoùm laøm vieäc ñang "tieán haønh caûi thieän moät soá khía caïnh cuûa cô caáu giaùo luaät [cuûa SSPX], voán seõ laø moät giaùo haït toøng nhaân", cho thaáy moät thoûa thuaän tieàm naêng coù theå ñaõ gaàn keà.
Cuõng trong naêm 2017, Ñöùc Phanxicoâ noùi raèng, trong nhöõng hoaøn caûnh raát haïn cheá, caùc giaùm muïc giaùo phaän coù theå trao cho caùc linh muïc SSPX quyeàn chöùng hoân hôïp leä cho caùc cuoäc hoân nhaân Coâng giaùo.
Cuøng naêm ñoù, Ñöùc cha Fellay tuyeân boá trong moät cuoäc phoûng vaán raèng ngaøi ñaõ nhaän ñöôïc moät laù thö töø Roma naêm 2016, cho bieát Huynh ñoaøn SSPX coù theå truyeàn chöùc linh muïc maø khoâng caàn söï cho pheùp cuûa Ñaáng Baûn quyeàn ñòa phöông.
Nhöõng nhöôïng boä bí tích naøy nhaèm taäp trung vaøo lôïi ích thieâng lieâng cuûa caùc tín höõu Coâng giaùo tham döï caùc nhaø nguyeän do Huynh ñoaøn SSPX ñieàu haønh. Ñöùc Phanxicoâ nhaán maïnh raèng ngaøi khoâng muoán caùc tín höõu aáy bò thieáu khaû naêng xöng toäi hay khoâng coù caùch thöùc keát hoân hôïp leä.
Tuy nhieân, nhieàu giaùm muïc vaãn tieáp tuïc khuyeân caùc tín höõu khoâng neân tham döï caùc nhaø nguyeän cuûa Huynh ñoaøn SSPX vì tình traïng giaùo luaät baát thöôøng cuûa hoäi.
Theo öôùc tính, Huynh ñoaøn thaùnh Pioâ X hieän coù coù khoaûng 700 linh muïc ñang thi haønh muïc vuï treân toaøn theá giôùi, chuû yeáu taäp trung ôû chaâu AÂu vaø Hoa Kyø. Nhoùm naøy cho bieát khoaûng 600,000 tín höõu Coâng giaùo tham döï caùc thaùnh leã cuûa hoï, trong ñoù coù khoaûng 25,000 ngöôøi tham döï thöôøng xuyeân taïi Hoa Kyø.
Tieáp tuïc caùc tieáp xuùc giöõa Toøa Thaùnh vaø Huynh ñoaøn Thaùnh Pioâ X ñeå traùnh ñoå vôõ
Giaùm ñoác Phoøng baùo chí Toøa Thaùnh, oâng Matteo Bruni, tuyeân boá raèng:
"Caùc cuoäc tieáp xuùc giöõa Huynh ñoaøn Thaùnh Pioâ X vaø Toøa Thaùnh vaãn ñang tieáp tuïc, vôùi muïc tieâu traùnh moïi söï ñoå vôõ hoaëc nhöõng giaûi phaùp ñôn phöông lieân quan ñeán caùc vaán ñeà ñöôïc neâu ra."
OÂng Bruni ñaõ traû lôøi nhö treân cho caâu hoûi cuûa caùc nhaø baùo lieân quan ñeán thoâng baùo do Huynh ñoaøn Thaùnh Pioâ X ñöa ra hoâm thöù Hai, ngaøy 02 thaùng Hai naêm 2026, veà vieäc saép tieán haønh caùc leã taán phong giaùm muïc, vaøo ngaøy 01 thaùng Baûy naêm2 026, taïi Chuûng vieän Quoác teá Thaùnh Gioan Maria Vianney (Cha Sôû Ars) ôû Flavigny-sur-Ozerain, Phaùp.
(The Pillar 2-2-2026)