Ñöùc Hoàng y Parolin keát thuùc
chuyeán vieáng thaêm Malta
Ñöùc Hoàng y Parolin keát thuùc chuyeán vieáng thaêm Malta.
Phuùc Nhaïc
La Valletta (RVA News 02-02-2026) - Saùng Chuùa nhaät ngaøy 01 thaùng Hai naêm 2026, Ñöùc Hoàng y Pietro Parolin, Quoác vuï khanh Toøa Thaùnh, ñaõ chuû söï thaùnh leã keát thuùc chuyeán vieáng thaêm hai ngaøy taïi Malta, nhaân dòp kyû nieäm 60 naêm thieát laäp quan heä ngoaïi giao giöõa nöôùc naøy vôùi Toøa Thaùnh.
Trong baøi giaûng thaùnh leã taïi Nhaø thôø chính toøa ôû thuû ñoâ La Valletta, ngaøi ñaõ keâu goïi Malta haõy tieáp tuïc laø nôi ñoùn tieáp, laø nhòp caàu giöõa caùc neàn vaên hoùa vaø tieáng noùi cuûa hoøa bình.
Ñöùc Hoàng y ñaõ trình baøy nhöõng suy nieäm veà bieán coá ñaém taøu cuûa thaùnh Phaoloâ trong vuøng bieån quanh ñaûo, vaø môøi goïi moïi ngöôøi chaêm soùc nhöõng ngöôøi deã bò toån thöông, bieán nguy hieåm thaønh cuoäc gaëp gôõ vaø bieán sôï haõi thaønh moái töông quan. Ngaøi nhaän ñònh raèng cuoäc ñaém taøu cuûa thaùnh Phaoloâ taïi Malta laø "moät trình thuaät mang chieàu saâu Tin möøng veà loøng tín thaùc, traùch nhieäm vaø moái töông quan, ñöôïc keå laïi trong boái caûnh nguy hieåm vaø baát ñònh".
Quyeàn bính ñích thöïc phaùt sinh töø söï ñaùng tin caäy
Ñöùc Hoàng y Parolin cuõng nhaéc laïi nhöõng bieán coá maø thaùnh Toâng ñoà cuûa daân ngoaïi ñaõ traûi qua treân haønh trình veà Roâma: "moät tuø nhaân, bò cuoán ñi bôûi nhöõng löïc vöôït ngoaøi taàm kieåm soaùt cuûa mình, bò soùng gioù xoâ ñaåy, leä thuoäc vaøo quyeát ñònh cuûa ngöôøi khaùc", nhöng laïi laø ngöôøi, "giöõa côn baõo, coù theå nhìn söï vieäc moät caùch saùng toû, noùi vôùi uy quyeàn vaø khích leä thuûy thuû ñoaøn cuõng nhö haønh khaùch, thaép leân nieàm hy voïng.... tuy laø tuø nhaân, nhöng thaùnh Phaoloâ vaãn trôû thaønh ngöôøi daãn ñöôøng; duø mong manh, ngaøi vaãn trôû thaønh nguoàn söùc maïnh".
Ñöùc Hoàng y Quoác vuï khanh nhaán maïnh raèng baøi hoïc cho hoâm nay laø: quyeàn bính ñích thöïc - duø laø thieâng lieâng, muïc vuï hay ngoaïi giao - khoâng naûy sinh töø söï kieåm soaùt, maø töø söï ñaùng tin caäy; khoâng töø vieäc aùp ñaët giaûi phaùp, maø töø loøng trung tín trong thöû thaùch.
Loøng hieáu khaùch cuûa daân toäc Malta
Trong baøi giaûng, Ñöùc Hoàng y Quoác vuï khanh nhaéc laïi trình thuaät trong Tin möøng theo thaùnh Luca veà cö daân Malta, nhöõng ngöôøi ñaõ "toû ra moät loøng nhaân haäu khaùc thöôøng" ñoái vôùi caùc naïn nhaân ñaém taøu. "Haønh vi Kitoâ giaùo ñaàu tieân treân ñaát Malta chính laø loøng hieáu khaùch... ngay töø khôûi ñaàu, lòch söû Kitoâ giaùo cuûa Malta ñaõ ñöôïc ñaùnh daáu bôûi khaû naêng ñoùn nhaän tha nhaân, bieán nguy hieåm thaønh cuoäc gaëp gôõ vaø bieán sôï haõi thaønh moái töông quan". Vì theá, "Thaùnh Phaoloâ ñeán nhö moät ngöôøi xa laï, nhöng ra ñi nhö moät ngöôøi cha trong ñöùc tin".
Ôn goïi cuûa Giaùo hoäi trong coäng ñoàng quoác teá
Trong baøi giaûng, Ñöùc Hoàng y Parolin khoâng chæ nhaéc laïi quaù khöù. Ngaøi coøn höôùng ñeán hieän taïi khi noùi raèng: "Bieån caû ñaõ ñöa thaùnh Phaoloâ ñeán Malta cuõng khoâng khaùc maáy vôùi bieån lòch söû maø caùc daân toäc vaø quoác gia hoâm nay vaãn ñang vöôït qua", giöõa "chieán tranh, di dôøi, phaân maûnh xaõ hoäi vaø noãi sôï töông lai", nhöõng ñieàu nuoâi döôõng caùm doã "troán traùnh traùch nhieäm hoaëc tìm kieám an ninh baèng vuõ löïc".
Nhöng chính thaùnh Phaoloâ "chæ cho chuùng ta moät con ñöôøng khaùc", ñoù laø luoân tænh thöùc, laéng nghe vaø leân tieáng khi caàn thieát, nhaéc moïi ngöôøi raèng "maïng soáng cuûa hoï laø quyù giaù vaø hoï ñang ôû trong baøn tay quan phoøng cuûa Thieân Chuùa".
Ñöùc Hoàng y nhaán maïnh: "Ñoù cuõng chính laø ôn goïi cuûa Giaùo hoäi trong coäng ñoàng quoác teá". Vaø ngaøi noùi roõ: "Toøa Thaùnh khoâng töï nhaän coù theå laøm laëng yeân moïi côn baõo. Nhöng vôùi söï khieâm toán vaø beàn bæ, Toøa Thaùnh tìm caùch gìn giöõ luoân luoân soáng ñoäng nieàm xaùc tín raèng khoâng ai bò boû rôi, raèng hoøa bình laø ñieàu coù theå, vaø raèng ñoái thoaïi khoâng bao giôø laø voâ ích".
Moái lieân keát giöõa Malta vaø Toøa Thaùnh
Sau cuøng, Ñöùc Hoàng y Parolin nhaéc ñeán quan heä ngoaïi giao giöõa Malta vaø Toøa Thaùnh, ñöôïc thieát laäp caùch ñaây 60 naêm, nhöng laø hoa traùi cuûa "moät moái lieân heä coå xöa hôn nhieàu, keùo daøi hai thieân nieân kyû". Nhöõng moái töông quan aáy ñaõ chöùng minh raèng Giaùo hoäi vaø Nhaø nöôùc, khi toân troïng quyeàn töï trò cuûa nhau, coù theå coäng taùc caùch höõu hieäu vì coâng ích, neáu moïi söï ñöôïc thöïc hieän vôùi "khieâm toán, minh baïch vaø kieân trì".
Ngaøi neâu baät vai troø cuûa Toøa Söù thaàn Toøa Thaùnh taïi Malta, vôùi söï hieän dieän "chuù taâm vaø bieát laéng nghe, hieäp thoâng chaët cheõ vôùi ñôøi soáng cuûa Giaùo hoäi ñòa phöông vaø toân troïng saâu saéc caùc theå cheá cuûa Nhaø nöôùc". Töø ñoäc laäp cho ñeán hoäi nhaäp chaâu AÂu, Söù thaàn ñaõ goùp phaàn duy trì caùc keânh ñoái thoaïi, traùnh hieåu laàm vaø thuùc ñaåy caùc giaûi phaùp döïa treân lyù trí, toân troïng laãn nhau vaø thieän chí.
Caùc hieäp ñònh giöõa Malta vaø Toøa Thaùnh veà giaùo duïc, hoân nhaân, taøi saûn Giaùo hoäi vaø ñaøo taïo khoâng neân ñöôïc xem laø "nhöõng coâng cuï phaùp lyù thuaàn tuùy", nhöng coøn laø "daáu chæ cuûa loøng tin ñöôïc xaây döïng kieân nhaãn, bieåu hieän cuûa öôùc muoán chung laø phuïc vuï xaõ hoäi maø khoâng laãn loän traùch nhieäm". Chuùng cho thaáy moái töông quan giöõa Giaùo hoäi vaø Nhaø nöôùc khoâng ñoái khaùng, khoâng giaùo quyeàn, nhöng mang tính ñoái thoaïi vaø thöïc teá".
Giaùo hoäi Coâng giaùo taïi Malta coù 445,000 tín höõu Coâng giaùo, chieám hôn 88% daân soá toaøn quoác, vaø coù hai giaùo phaän.