Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh keâu goïi
taùi xaây döïng nieàm tin vaø ñoái thoaïi
trong moät theá giôùi bò che phuû
bôûi chieán tranh vaø chia reõ
Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh keâu goïi taùi xaây döïng nieàm tin vaø ñoái thoaïi trong moät theá giôùi bò che phuû bôûi chieán tranh vaø chia reõ.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Bratislava (RVA News 02-02-2026) - Trong thaùnh leã cöû haønh, hoâm Chuùa nhaät ngaøy 01 thaùng Hai naêm 2026, taïi thuû ñoâ Bratislava nhaân kyû nieäm 25 naêm Hieäp ñònh Cô baûn giöõa Toøa Thaùnh vaø Slovakia, Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh, Ñöùc Toång giaùm muïc Paul Gallagher, keâu goïi luoân giöõ roäng môû nhöõng con ñöôøng daãn ñeán hoøa bình.
Thaùnh leã naøy keát thuùc chuyeán vieáng thaêm cuûa Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh. Trong baøi giaûng, Ñöùc Toång giaùm muïc noùi: "Theá giôùi cuûa chuùng ta ñang bò bao phuû bôûi chieán tranh vaø xung ñoät, bôûi söï phaân cöïc vaø nhöõng chia reõ saâu saéc. Trong baàu khí aáy, nieàm hy voïng coù theå döôøng nhö xa vôøi, thaäm chí khoù naém baét." Tuy nhieân, nieàm hy voïng aáy chæ coù theå ñöôïc nuoâi döôõng nhôø traùch nhieäm cuûa moãi ngöôøi trong vieäc "taùi xaây döïng nieàm tin nôi noù ñaõ bò toån thöông, kieân trì ñoái thoaïi khi ñieàu ñoù chaäm chaïp vaø gian nan, vaø giöõ cho caùc con ñöôøng daãn ñeán hoøa bình luoân roäng môû".
Caùc Moái Phuùc vaø logic cuûa loøng tín thaùc
Cuõng trong baøi giaûng, Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher trình baøy nhöõng suy tö veà Baøi giaûng treân nuùi cuûa Chuùa Gieâsu, qua ñoù Chuùa ñaõ ñöa vaøo lòch söû nhaân loaïi moät logic hoaøn toaøn môùi. Ñöùc Toång giaùm muïc noùi: "Tröôùc khi ban caùc ñieàu raên, tröôùc khi ñoøi hoûi ñieàu gì nôi chuùng ta, Chuùa coâng boá moät lôøi chuùc phuùc". Chuùa Kitoâ ñaëc bieät höôùng ñeán "nhöõng ngöôøi ngheøo trong tinh thaàn, hieàn laønh, xoùt thöông, kieán taïo hoøa bình, khao khaùt coâng lyù" vaø noùi vôùi hoï: "Phuùc cho anh em". Söï ñaûo chieàu quan ñieåm naøy laøm thay ñoåi taän goác caùc giaù trò vaø öu tieân cuûa lòch söû.
"Trong moät theá giôùi quen ño löôøng cuoäc soáng baèng thaønh coâng, an ninh vaø söï coâng nhaän, Chuùa Kitoâ môû ra cho chuùng ta moät vieãn töôïng khaùc: moät loái soáng khoâng ñöôïc ñònh hình bôûi söï thoáng trò, maø bôûi loøng tín thaùc; khoâng bôûi töï khaúng ñònh mình, maø bôûi hieäp thoâng; khoâng bôûi sôï haõi, maø bôûi nieàm hy voïng caém reã trong Thieân Chuùa."
Caùc Moái Phuùc, vì theá, khoâng phaûi laø moät khoâng töôûng hay moät baøi thô xa rôøi thöïc teá, maø moâ taû "chuyeån ñoäng cuûa aân suûng trong lòch söû", dieãn taû caùch thöùc "Thieân Chuùa haønh ñoäng nôi söï töï maõn cuûa con ngöôøi chaám döùt".
Ôn goïi hy voïng
Nieàm hy voïng, do ñoù, khoâng chæ laø moät caûm xuùc, maø laø "moät ôn goïi caàn ñöôïc thöïc haønh", nhö Ñöùc Giaùo hoaøng Leâoâ XIV ñaõ nhaéc trong Söù ñieäp ñaàu tieân cho Ngaøy Theá giôùi Hoøa bình, ñöôïc Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher trích daãn: "Chuùng ta phaûi khích leä vaø naâng ñôõ moïi saùng kieán thieâng lieâng, vaên hoùa vaø chính trò nhaèm giöõ cho nieàm hy voïng luoân soáng ñoäng".
Chính lòch söû Slovakia laø chöùng taù cho "nieàm hy voïng kieân trì" aáy. "Ñöùc tin cuûa Slovakia khoâng ñöôïc sinh ra töø söï deã daøng nhöng töø vieäc loan baùo Tin möøng caùch kieân nhaãn, töø loøng trung thaønh khoâng lay chuyeån vaø söï beàn bæ aâm thaàm", ñöôïc minh chöùng qua voâ soá nam nöõ thaùnh thieän.
Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng khoâng queân nhaéc ñeán caùc thaùnh boån maïng cuûa caùc daân toäc Slave: thaùnh Cyrilloâ vaø Meâthoâñioâ - cuøng thaùnh Gorazd, giaùm muïc vaø töû ñaïo ôû Praha, nhöõng ngöôøi ñaõ soáng logic môùi cuûa caùc Moái Phuùc, khoâng caäy döïa vaøo söùc maïnh hay ñaëc quyeàn, maø vaøo coâng trình kieân nhaãn cuûa Lôøi Chuùa, qua ñoù uoán naén ngoân ngöõ, vaên hoùa vaø môû loøng ngöôøi ñoùn nhaän Tin möøng.
25 naêm Hieäp ñònh giöõa Slovakia vaø Toøa Thaùnh
Moái quan heä giöõa Toøa Thaùnh vaø Slovakia cuõng phaûn aùnh thaùi ñoä tín thaùc maø caùc Moái Phuùc daïy. Ñöùc Toång giaùm muïc Gallagher noùi raèng 25 naêm Hieäp ñònh Cô baûn - ñöôïc hình thaønh töø ñoái thoaïi vaø söï nhìn nhaän laãn nhau - phaûn aùnh cam keát chung trong vieäc phuïc vuï con ngöôøi trong toaøn boä söï phöùc taïp cuûa ñôøi soáng ñöông ñaïi. Hieäp ñònh naøy, khi toân troïng söï phaân bieät chính ñaùng giöõa traät töï thieâng lieâng vaø traät töï traàn theá, ñoàng thôøi thuùc ñaåy hôïp taùc vì coâng ích, ñaõ baûo veä nhöõng khoâng gian nôi löông taâm ñöôïc toân troïng, gia ñình vaø coäng ñoàng ñöôïc naâng ñôõ, vaø töï do toân giaùo nuoâi döôõng ñôøi soáng luaân lyù vaø vaên hoùa cuûa xaõ hoäi.
Lôøi caàu nguyeän cho Ucraina vaø caùc daân toäc bò chieán tranh taøn phaù
Keát thuùc baøi giaûng, Ñöùc Toång giaùm muïc Ngoaïi tröôûng Toøa Thaùnh nhaán maïnh raèng caùc Moái Phuùc "nhaéc chuùng ta raèng hoøa bình khoâng chæ laø keát quaû cuûa ñaøm phaùn, maø phaûi ñöôïc hình thaønh, nuoâi döôõng vaø soáng". Hoøa bình beùn reã nôi nhöõng con tim bieát xoùt thöông, nôi nhöõng coäng ñoàng tìm kieám coâng lyù coâng baèng, vaø nôi nhöõng theå cheá choïn ñoái thoaïi thay vì loaïi tröø.
(Vatican News 1-2-2026)