Ñöùc Hoàng y Sako toá giaùc:
Taïi Baghdad vaø Tehran, coù nhöõng baát oån noäi boä
vaø laøn gioù chieán tranh "ñaùng sôï"
Ñöùc Hoàng y Sako toá giaùc: Taïi Baghdad vaø Tehran, coù nhöõng baát oån noäi boä vaø laøn gioù chieán tranh "ñaùng sôï".
Phuùc Nhaïc
Baghdad (RVA News 31-01-2026) - "Lo buoàn vaø sôï haõi" ñang khieán nhieàu nhaân vaät trong caùc cô caáu chính quyeàn vaø toân giaùo im laëng, bò ñaåy ra beân leà, trong khi ñaát nöôùc coù nguy cô moät laàn nöõa rôi vaøo voøng xoaùy caêng thaúng vaø baïo löïc. Ñaëc bieät laø do nhöõng laøn gioù chieán tranh môùi "ñang thoåi qua Trung Ñoâng", beân caïnh "söï baát oån noäi boä" - voán trong quaù khöù ñaõ töøng laø moät trong nhöõng nguyeân nhaân quyeát ñònh ñaåy Iraq vaøo hoãn loaïn.
Ñöùc Hoàng y Louis Raphael Sako, Thöôïng phuï Coâng giaùo Canñeâ ôû Baghdad, thuû ñoâ Iraq, tuyeân boá nhö treân vôùi haõng tin Asia News khi bình luaän veà caùc dieãn bieán trong nhöõng tuaàn gaàn ñaây taïi Iraq vaø trong khu vöïc roäng lôùn hôn ñang chöùng kieán moät voøng leo thang caêng thaúng môùi giöõa moät beân laø Iran vaø beân kia laø Hoa Kyø vaø Israel.
Ñöùc Hoàng y Sako noùi qua ñieän thoaïi raèng: "Trong nhöõng ngaøy naøy, nhieàu chính trò gia ñaõ yeâu caàu toâi leân tieáng, ñeå tieáng noùi cuûa moät thaåm quyeàn toân giaùo ñöôïc laéng nghe", trong moät boái caûnh chung cuûa söï im laëng ñoàng loõa, cuûa noãi sôï haõi vaø nhöõng khoaûng laëng vang doäi hôn caû lôøi noùi.
Nhöõng noãi lo vaø baát an xuaát phaùt töø tình traïng baát oån noäi boä ôû Iraq, vôùi vieäc chôø ñôïi cuoäc baàu cöû Toång thoáng nhieàu laàn bò trì hoaõn; Toång thoáng môùi naøy sau ñoù seõ trao nhieäm vuï cho Thuû töôùng ñöôïc chæ ñònh ñeå thaønh laäp chính phuû môùi. Khoái ña soá trong Quoác hoäi Irak ñöôïc baàu töø cuoäc toång tuyeån cöû hoài thaùng Möôøi Moät naêm ngoaùi döôøng nhö ñang nhaém tôùi oâng Nouri al-Maliki, töøng laø Thuû töôùng trong nhieäm kyø 2006-2014, sau ñoù töø chöùc trong boái caûnh ñaát nöôùc rôi vaøo nhöõng khuûng hoaûng saâu saéc.
Löïa choïn naøy ñaõ vaáp phaûi söï phaûn ñoái cuûa Toång thoáng Hoa Kyø Donald Trump, oâng cho raèng al-Maliki phaûi chòu traùch nhieäm veà cuoäc khuûng hoaûng kinh teá - xaõ hoäi nghieâm troïng trong quaù khöù cuûa Iraq, keå caû söï troãi daäy cuûa toå chöùc Nhaø nöôùc Hoài giaùo IS. OÂng al-Malaki cuõng bò Myõ xem laø quaù thaân caän vôùi Iran.
Caøng laøm noåi baät böùc tranh caêng thaúng vaø baát ñònh laø tình traïng gaàn ñaây xuaát hieän moät böùc thö giaû lan truyeàn treân truyeàn thoâng, ñöôïc cho laø mang chöõ kyù cuûa Ngoaïi tröôûng Araäp Sauñi, keâu goïi oâng al-Maliki haõy ruùt lui vì lôïi ích cuûa Iraq vaø khu vöïc. Vò Ngoaïi tröôûng naøy cho ñeán nay chöa bình luaän veà tình hình Iraq vaø ñang chôø thoâng tin chính thöùc veà ban laõnh ñaïo môùi, nhöng vieäc böùc thö giaû naøy ñöôïc lan truyeàn roäng raõi moät laàn nöõa cho thaáy baàu khí hoãn loaïn vaø nhöõng noã löïc nhaèm laøm khu vöïc theâm baát oån.
Ngöôïc laïi, ñaèng sau söï im laëng cuûa caùc nhaø laõnh ñaïo toân giaùo Iraq - ñaëc bieät ôû phía Hoài giaùo Shiite - laø noãi lo veà nhöõng heä quaû hay traû ñuõa töø phía Iran, heä quaû cuûa moái lieân keát chaët cheõ giöõa Baghdad vaø Tehran, vöôït ra ngoaøi phaïm vi toân giaùo ñeå bao truøm caû chính trò vaø lôïi ích chieán löôïc.
Ñöùc Hoàng y Sako noùi: "Khoâng chæ ôû Iraq, maø treân toaøn khu vöïc, töø Syria ñeán Liban, ngöôøi daân ñeàu raát lo laéng. Ñieàu naøy cuõng ñuùng vôùi caùc Kitoâ höõu, nhöõng ngöôøi ñaõ phaûi traû giaù quaù ñaét baèng laøn soùng di cö, vaø roõ raøng khoâng theå soáng thieáu an ninh vaø oån ñònh. Hoï lo cho con caùi vaø cho töông lai cuûa mình."
Ñöùc Hoàng y Thöôïng phuï nhaän ñònh theâm raèng: Khoâng keùm phaàn quan troïng coøn coù vaán ñeà neàn kinh teá phuï thuoäc tôùi 90% vaøo nguoàn thu töø daàu moû, coäng theâm nhieàu yeáu toá baát oån khaùc, trong ñoù coù söï taùi xuaát hieän moái ñe doïa töø IS vaø caùc nhoùm thaùnh chieán khaùc. Ngoaøi ra, Ñöùc Hoàng y cuõng chæ trích vaø hoaøi nghi tröôùc quyeát ñònh cuûa Hoa Kyø ñöa caùc tuø nhaân nhaø nöôùc Hoài giaùo IS töø Syria sang Iraq: hieän môùi coù hôn 100 ngöôøi, toång coäng seõ leân tôùi haøng nghìn ngöôøi.
Laøm traàm troïng theâm böùc tranh baát ñònh treân ñaây laø söï khoâng roõ raøng veà thôøi ñieåm baàu Toång thoáng Iraq môùi, moät vai troø phaàn lôùn mang tính nghi leã nhöng laïi thieát yeáu ñeå thaùo gôõ caùc boå nhieäm then choát khaùc trong ñôøi soáng theå cheá cuûa ñaát nöôùc, tröôùc heát laø vieäc thaønh laäp chính phuû. Ñöùc Hoàng y Sako nhaán maïnh raèng "Ngöôøi ta khoâng bieát gì caû... coù theå laø vaøo cuoái tuaàn, nhöng khoâng chaéc chaén. Nhöõng baáp beânh vaø lo aâu naøy, vò Hoàng y tieáp tuïc, coøn phaûn aùnh trong "söï yeáu keùm cuûa caùc theå cheá quoác teá, tröôùc heát laø Lieân Hieäp Quoác, voán khoâng coøn khaû naêng baûo ñaûm moät traät töï toaøn caàu. Sieâu cöôøng duy nhaát döôøng nhö ngaøy nay laø Hoa Kyø, moät nöôùc laøm nhöõng gì mình muoán", nhaát laø sau khi oâng Trump trôû laïi Nhaø Traéng.
Ñoàng thôøi, tình traïng coâ laäp vaø im laëng taïi Coäng hoøa Hoài giaùo Iran cuõng gaây lo ngaïi. Ñöùc Hoàng y Sako cho bieát "Toâi khoâng theå lieân laïc vôùi giaùm muïc vaø caùc tín höõu Coâng giaùo Canñeâ taïi Iran, vì moïi thöù ñeàu bò ñoùng laïi. Internet khoâng hoaït ñoäng vaø khoâng theå lieân laïc."
Tröôùc nhöõng bieán ñoäng vaø chuyeån dòch toaøn caàu, Ñöùc Thöôïng phuï Canñeâ nhaän xeùt raèng xaõ hoäi phöông Ñoâng ñang thieáu "moät nhaän thöùc saâu saéc veà caùc dieãn bieán ñòa - chính trò ñang dieãn ra, moät phaân tích caån troïng veà nhöõng gì ñang xaûy ra vaø moät thaùi ñoä lyù trí, coù traùch nhieäm... Toâi thöïc söï raát lo laéng bôûi vì "khoâng ai bieát moïi söï seõ ñi veà ñaâu. Hoâm nay chuùng ta coøn ôû ñaây, ngaøy mai thì khoâng theå döï ñoaùn: coù nhöõng lôøi ñe doïa töø phía Hoa Kyø veà moät cuoäc taán coâng vaøo Iran, ñieàu naøy seõ taùc ñoäng naëng neà ñeán Iraq, cuõng nhö Liban, Syria vaø toaøn boä khu vöïc."
(Asia News 29-1-2026)