Toång UÛy vieân cô quan UNRWA
toá giaùc thaûm caûnh cuûa Gaza
Toång UÛy vieân cô quan UNRWA toá giaùc thaûm caûnh cuûa Gaza.
Phuùc Nhaïc
Gaza (RVA News 16-01-2026) - Gaza laø moät bieån ñoå naùt. Maëc duø chieán tranh ñaõ chính thöùc chaám döùt, xung ñoät vaãn tieáp dieãn vaø vieän trôï nhaân ñaïo khoâng ñaït tôùi möùc caàn thieát. Hieän nay, nôi ñaây laø moät moâi tröôøng cuûa söï ngheøo ñoùi cuøng cöïc.
OÂng Philippe Lazzarini, Toång uûy vieân Cô quan Cöùu trôï vaø Coâng taùc cuûa Lieân Hieäp Quoác daønh cho ngöôøi tò naïn Palestine ôû Caän Ñoâng, goïi taét laø UNRWA, cho bieát nhö treân trong cuoäc phoûng vaán daønh cho Ñaøi Vatican, sau khi ñöôïc Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV tieáp kieán taïi Vatican, hoâm 11 thaùng Gieâng naêm 2026.
OÂng Lazzarini, ngöôøi Thuïy Só, nhaéc laïi raèng xung ñoät Israel- Palestine laø "cuoäc xung ñoät laâu ñôøi nhaát theá giôùi" vaø than phieàn raèng coäng ñoàng quoác teá ñaõ laøm ngô tröôùc soá phaän cuûa ngöôøi tò naïn Palestine. Gaza ngaøy caøng ít xuaát hieän treân caùc trang nhaát baùo chí.
Vieän trôï nhaân ñaïo khoâng ñuû
Khi ñöôïc hoûi veà cuoäc gaëp vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng, oâng Lazzarini cho bieát oâng ñaõ trình baøy veà tình caûnh cuûa ngöôøi Palestine, bao goàm caû nhöõng ngöôøi ôû Cisjordani hay coøn goïi laø mieàn Bôø Taây. OÂng noùi: "Toâi ñaõ moâ taû cho ngaøi tình traïng ngheøo ñoùi taïi ñoù, duø chieán tranh ñaõ bò ñình chæ gaàn ba thaùng. Tuy nhieân, trong ba thaùng qua, chuùng toâi thaáy raèng xung ñoät vaãn tieáp dieãn haèng ngaøy, ngöôøi daân vaãn tieáp tuïc thieät maïng, vaø vieän trôï nhaân ñaïo, baát chaáp caùc cam keát, vaãn khoâng ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu cuûa ngöôøi daân Gaza".
"Chuùng toâi cuõng ñeà caäp ñeán vieäc Israel môû roäng caùc khu ñònh cö taïi Bôø Taây ñaõ chieám ñoùng, tình traïng nhöõng ngöôøi ñònh cö gaây baïo löïc maø khoâng bò tröøng phaït, vaø baàu khoâng khí sôï haõi maø ngöôøi Palestine taïi Bôø Taây buoäc phaûi soáng trong ñoù".
"Ngheøo ñoùi cuøng cöïc" taïi Gaza
Khi ñöôïc hoûi veà ñôøi soáng haèng ngaøy cuûa ngöôøi daân Gaza, oâng Lazzarini tieáp tuïc: "Gaza hieän nay laø moät bieån ñoå naùt: moïi thöù ñeàu caàn ñöôïc taùi thieát, vaø ngöôøi daân moãi ngaøy ñeàu lo laéng laøm sao coù ñöôïc nhöõng nhu yeáu phaåm toái thieåu cho gia ñình mình. Muøa ñoâng ñeán ñaõ laøm traàm troïng theâm nhöõng khoù khaên trong cuoäc soáng thöôøng nhaät: "Ñaây laø moät moâi tröôøng cuûa söï ngheøo ñoùi cuøng cöïc."
OÂng cho bieát theâm raèng trong cuoäc trao ñoåi vôùi Ñöùc Giaùo hoaøng, oâng cuõng neâu leân vaán ñeà aùp löïc buoäc UNRWA phaûi chaám döùt hoaït ñoäng taïi Gaza, maëc duø khoâng coù toå chöùc naøo taïi Palestine ñuû khaû naêng ñaûm nhaän vai troø naøy. Ñaëc bieät, lónh vöïc giaùo duïc seõ ñöùng tröôùc nguy cô nghieâm troïng. Hieän nay, caùc hoaït ñoäng cuûa cô quan naøy naêng ñoäng nhaát taïi Bôø Taây, nôi UNRWA ñaõ phuïc vuï ngöôøi Palestine lieân tuïc töø naêm 1967. UNRWA hieän coù khoaûng 6,000 nhaân vieân taïi ñaây.
Vai troø then choát cuûa giaùo duïc
OÂng Lazzarini khaúng ñònh: "Giaùo duïc laø ñieàu duy nhaát chöa bao giôø bò töôùc ñoaït khoûi ngöôøi Palestine. Hoï ñaõ maát ñaát ñai, nhaø cöûa, nhöng khoâng maát giaùo duïc - ngöôïc laïi, ñoù laø lónh vöïc maø hoï luoân töï haøo ñaàu tö cho con chaùu mình. Ngaøy nay, taïi Daûi Gaza, taát caû caùc tröôøng ñaïi hoïc ñeàu ñaõ bò phaù huûy, vaø 80% tröôøng hoïc ñaõ bò hö haïi hoaëc bò san phaúng hoaøn toaøn.
Coù hôn 600,000 treû em trong ñoä tuoåi ñi hoïc ñang soáng giöõa ñoå naùt vaø buïi baëm, chòu nhöõng sang chaán taâm lyù saâu saéc do chieán tranh".
OÂng Lazzarini caûnh baùo raèng neáu treû em khoâng sôùm ñöôïc trôû laïi tröôøng hoïc, thì caû moät theá heä seõ bò ñe doïa. OÂng noùi: "Vaø ñieàu ñoù cuõng ñoàng nghóa vôùi vieäc gieo maàm cho chuû nghóa cöïc ñoan trong töông lai".
Nhu caàu toân troïng luaät phaùp quoác teá
Lieân quan ñeán lôøi caûnh baùo cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng veà vieäc khoâng ñöôïc laøm suy yeáu luaät nhaân ñaïo quoác teá, oâng Lazzarini nhaéc laïi raèng trong boái caûnh Gaza vaø Palestine, luaät naøy ñaõ nhieàu laàn bò vi phaïm trong thôøi gian gaàn ñaây. OÂng noùi: "Ngay caû caùc phaùn quyeát cuûa Toøa aùn Coâng lyù Quoác teá hieän nay cuõng bò phôùt lôø. Neáu chuùng ta chaáp nhaän raèng luaät phaùp quoác teá khoâng ñöôïc aùp duïng taïi Gaza, chuùng ta seõ taïo ra moät tieàn leä nguy hieåm.
Ñieàu môùi meû khoâng phaûi laø söï vi phaïm luaät phaùp, maø laø vieäc coâng khai vaø coù heä thoáng thöøa nhaän ñieàu ñoù maø khoâng heà tìm caùch che giaáu. Chính ñieàu naøy ñaõ xaûy ra trong boái caûnh Gaza. Chuùng ta ñang chöùng kieán söï suy yeáu cuûa heä thoáng ña phöông vaø traät töï theá giôùi ñöôïc hình thaønh sau Theá chieán II, nhöng vaãn coøn thôøi gian ñeå lieân tuïc nhaéc nhôû caùc quoác gia raèng luaät phaùp quoác teá khoâng theå ñöôïc aùp duïng moät caùch choïn loïc".
Söï naâng ñôõ quan troïng töø Ñöùc Giaùo hoaøng vaø Giaùo hoäi
Khi ñöôïc hoûi veà taàm quan troïng cuûa söï hoã trôï maø Ñöùc Giaùo hoaøng vaø Giaùo hoäi daønh cho ngöôøi Palestine, vò chuyeân gia nhaán maïnh raèng ñieàu ñoù coù yù nghóa then choát.
Vaø oâng Lazzarini keát luaän: "Ngöôøi Palestine caûm thaáy coäng ñoàng quoác teá ñaõ quay löng laïi vôùi hoï. Thoâng ñieäp caûm thoâng vaø lieân ñôùi cuûa Ñöùc Thaùnh cha vöôït xa caùc coäng ñoàng Kitoâ höõu - noù chaïm ñeán taát caû caùc nhoùm thieåu soá vaø luoân mang theo lôøi keâu goïi hoøa bình".
(Vatican News, Ekai.pl 12-1-2026)