Coâng ñoàng Vatican II môøi goïi tín höõu
trôû neân baïn höõu vôùi Chuùa Gieâsu
Tieáp kieán chung cuûa Ñöùc Thaùnh cha: Coâng ñoàng Vatican II môøi goïi tín höõu trôû neân baïn höõu vôùi Chuùa Gieâsu.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 15-01-2026) - Luùc 10 giôø saùng, thöù Tö, ngaøy 14 thaùng Gieâng naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán chung baûy ngaøn tín höõu, taïi Ñaïi thính ñöôøng Phaoloâ VI, Noäi thaønh Vatican. Ñaây laø buoåi tieáp kieán chung thöù hai cuûa Ñöùc Thaùnh cha trong naêm môùi 2026 naøy.
Sau lôøi chaøo phuïng vuï cuûa Ñöùc Thaùnh cha, moïi ngöôøi ñaõ nghe ñoaïn Tin möøng theo thaùnh Gioan (Ga 15,15):
"Chuùa Gieâsu noùi vôùi caùc moân ñeä: Thaày khoâng coøn goïi caùc con laø toâi tôù nöõa, vì toâi tôù khoâng bieát vieäc chuû laøm; nhöng Thaày goïi caùc con laø baïn höõu, vì taát caû nhöõng gì Thaày ñaõ nghe ñöôïc nôi Cha Thaày, Thaày ñaõ cho caùc con bieát."
Huaán giaùo
Trong baøi huaán giaùo tieáp ñoù, Ñöùc Thaùnh cha tieáp tuïc loaït baøi veà Coâng ñoàng chung Vatican II, keát thuùc caùch ñaây 60 naêm. Baøi giaùo lyù thöù hai naøy noùi veà Hieán cheá Tín lyù Dei Verbum, Lôøi Chuùa:
Thieân Chuùa noùi vôùi con ngöôøi nhö vôùi nhöõng ngöôøi baïn
Môû ñaàu baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán, chaøo anh chò em!
Chuùng ta ñaõ baét ñaàu loaït baøi giaùo lyù veà Coâng ñoàng chung Vatican II. Hoâm nay, chuùng ta khôûi söï ñaøo saâu Hieán cheá tín lyù Dei Verbum veà Maëc khaûi cuûa Thieân Chuùa. Ñaây laø moät trong nhöõng vaên kieän ñeïp nhaát vaø quan troïng nhaát cuûa Coâng ñoàng. Ñeå daãn nhaäp, thaät höõu ích khi nhaéc laïi lôøi Chuùa Gieâsu: "Thaày khoâng coøn goïi caùc con laø toâi tôù nöõa ... nhöng Thaày goïi caùc con laø baïn höõu" (Ga 15,15). Ñaây laø moät ñieåm then choát cuûa ñöùc tin Kitoâ maø Hieán cheá Dei Verbum nhaéc laïi cho chuùng ta: Chuùa Gieâsu Kitoâ ñaõ bieán ñoåi taän caên moái töông quan giöõa con ngöôøi vôùi Thieân Chuùa, töø nay trôû thaønh moät moái töông quan baïn höõu. Vì theá, ñieàu kieän duy nhaát cuûa Giao Öôùc môùi chính laø tình yeâu.
Thaùnh Augustinoâ, khi chuù giaûi ñoaïn Tin möøng naøy, ñaõ nhaán maïnh ñeán chieàu kích cuûa aân suûng, vì chæ coù aân suûng môùi coù theå laøm cho chuùng ta trôû thaønh baïn höõu cuûa Thieân Chuùa trong Con cuûa Ngöôøi (Chuù giaûi Tin möøng Gioan, Baøi giaûng 86). Quaû thaät, coù moät caâu chaâm ngoân coå xöa noùi raèng: "Amicitia aut pares invenit, aut facit" - "Tình baïn hoaëc ñöôïc thieát laäp giöõa nhöõng ngöôøi ngang haøng, hoaëc laøm cho hoï trôû neân ngang haøng". Chuùng ta khoâng ngang haøng vôùi Thieân Chuùa, nhöng chính Thieân Chuùa laøm cho chuùng ta neân gioáng Ngöôøi trong Con cuûa Ngöôøi.
Vì theá, nhö ta thaáy trong toaøn boä Kinh Thaùnh, trong Giao Öôùc luoân coù moät khoaûnh khaéc caùch bieät, xeùt vì giao öôùc giöõa Thieân Chuùa vaø con ngöôøi voán baát caân xöùng: Thieân Chuùa laø Thieân Chuùa, coøn chuùng ta laø thuï taïo. Nhöng vôùi vieäc Con Thieân Chuùa nhaäp theå, Giao Öôùc môû ra muïc ñích toái haäu cuûa mình: trong Chuùa Gieâsu, Thieân Chuùa laøm cho chuùng ta trôû thaønh con caùi vaø môøi goïi chuùng ta neân gioáng Ngöôøi trong chính nhaân tính mong manh cuûa ta. Do ñoù, söï gioáng Thieân Chuùa cuûa chuùng ta khoâng ñaït ñöôïc nhôø söï vi phaïm vaø toäi loãi, nhö con raén ñaõ gôïi yù cho baø Evaø (x. St 3,5), nhöng nhôø moái töông quan vôùi Con Thieân Chuùa laøm ngöôøi.
Nhöõng lôøi cuûa Chuùa Gieâsu - "Thaày goïi caùc con laø baïn höõu" - ñöôïc chính Hieán cheá Dei Verbum trích daãn, khi khaúng ñònh: "Thaät vaäy, nhôø maïc khaûi naøy, Thieân Chuùa voâ hình (x. Cl 1,15; 1 Tm 1,17), trong tình yeâu lôùn lao cuûa Ngöôøi, noùi vôùi con ngöôøi nhö noùi vôùi nhöõng ngöôøi baïn (x. Xh 33,11; Ga 15,14-15) vaø ñoái thoaïi vôùi hoï (x. Br 3,38), ñeå môøi goïi vaø ñöa hoï vaøo hieäp thoâng vôùi chính Ngöôøi" (soá 2). Thieân Chuùa trong saùch Saùng Theá ñaõ töøng ñoái thoaïi vôùi toå tieân loaøi ngöôøi; vaø khi toäi loãi laøm giaùn ñoaïn cuoäc ñoái thoaïi aáy, Ñaáng Taïo Hoùa khoâng ngöøng tìm caùch gaëp gôõ thuï taïo cuûa mình vaø laäp laïi giao öôùc vôùi hoï, laàn naøy ñeán laàn khaùc. Trong maïc khaûi Kitoâ giaùo, khi Thieân Chuùa ñeán tìm chuùng ta baèng caùch laøm ngöôøi nôi Con cuûa Ngöôøi, cuoäc ñoái thoaïi töøng bò ñöùt ñoaïn ñöôïc taùi laäp moät caùch döùt khoaùt: Giao Öôùc môùi vaø vónh cöûu ñöôïc thieát laäp, vaø khoâng gì coù theå taùch chuùng ta ra khoûi tình yeâu cuûa Ngöôøi. Vì theá, maïc khaûi cuûa Thieân Chuùa mang tính ñoái thoaïi cuûa tình baïn; cuõng nhö trong tình baïn nhaân loaïi, noù khoâng chaáp nhaän söï caâm laëng, nhöng ñöôïc nuoâi döôõng baèng söï trao ñoåi nhöõng lôøi chaân thaät.
Hieán cheá Dei Verbum cuõng nhaéc chuùng ta raèng: Thieân Chuùa noùi vôùi chuùng ta. Caàn phaân bieät giöõa lôøi noùi vaø lôøi taùn gaãu: taùn gaãu chæ döøng laïi ôû beà maët vaø khoâng taïo neân hieäp thoâng giöõa con ngöôøi vôùi nhau; trong khi ñoù, trong nhöõng moái quan heä ñích thöïc, lôøi noùi khoâng chæ ñeå trao ñoåi thoâng tin, maø coøn ñeå maïc khaûi chính con ngöôøi cuûa chuùng ta. Lôøi noùi mang chieàu kích maïc khaûi, taïo neân moái töông quan vôùi ngöôøi khaùc. Cuõng vaäy, khi noùi vôùi chuùng ta, Thieân Chuùa maïc khaûi chính mình nhö moät Ñaáng Ñoàng Minh, môøi goïi chuùng ta vaøo tình baïn vôùi Ngöôøi.
Trong vieãn töôïng aáy, thaùi ñoä ñaàu tieân caàn vun troàng laø laéng nghe, ñeå Lôøi Thieân Chuùa coù theå thaám nhaäp vaøo trí oùc vaø taâm hoàn chuùng ta. Ñoàng thôøi, chuùng ta cuõng ñöôïc môøi goïi thöa chuyeän vôùi Thieân Chuùa, khoâng phaûi ñeå noùi cho Ngöôøi ñieàu Ngöôøi ñaõ bieát, nhöng ñeå maïc khaûi chính mình cho chính mình.
Töø ñoù phaùt sinh söï caàn thieát cuûa caàu nguyeän, trong ñoù chuùng ta ñöôïc môøi goïi soáng vaø nuoâi döôõng tình baïn vôùi Chuùa. Ñieàu naøy tröôùc heát ñöôïc thöïc hieän trong caàu nguyeän phuïng vuï vaø coäng ñoaøn, nôi khoâng phaûi chuùng ta quyeát ñònh seõ nghe ñieàu gì töø Lôøi Chuùa, nhöng chính Ngöôøi noùi vôùi chuùng ta qua Hoäi Thaùnh. Ngoaøi ra, caàu nguyeän coøn ñöôïc thöïc hieän trong kinh nguyeän caù nhaân, dieãn ra trong chieàu saâu cuûa taâm hoàn vaø trí trí. Trong ñôøi soáng haèng ngaøy vaø haèng tuaàn cuûa ngöôøi Kitoâ höõu, khoâng theå thieáu thôøi gian daønh cho caàu nguyeän, suy nieäm vaø hoài taâm. Chæ khi chuùng ta noùi chuyeän vôùi Thieân Chuùa, chuùng ta môùi coù theå noùi veà Ngöôøi.
Kinh nghieäm cuûa chuùng ta cho thaáy caùc tình baïn coù theå chaám döùt vì moät bieán coá ñoå vôõ lôùn, hoaëc vì moät chuoãi nhöõng lô laø haèng ngaøy laøm moái quan heä daàn tan vôõ. Neáu Chuùa Gieâsu goïi chuùng ta laø baïn höõu, chuùng ta ñöøng ñeå lôøi môøi goïi aáy bò boû ngoaøi tai. Haõy ñoùn nhaän lôøi môøi ñoù, chaêm soùc moái töông quan naøy, vaø chuùng ta seõ khaùm phaù ra raèng chính tình baïn vôùi Thieân Chuùa laø ôn cöùu ñoä cuûa chuùng ta.
Chaøo thaêm vaø nhaén nhuû
Baøi giaùo lyù baèng tieáng YÙ treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha ñaõ ñöôïc taùm ñoäc vieân laàn löôït toùm taét baèng caùc ngoân ngöõ khaùc nhau, nhö: Phaùp, Anh, Ñöùc, Taây Ban Nha, Boà Ñaøo Nha, tieáng Hoa, Ba Lan, AÛraäp, keøm theo nhöõng lôøi chaøo thaêm vaø nhaén nhuû cuûa ngaøi.
Chaúng haïn vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Phaùp, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc tín höõu haønh höông noùi tieáng Phaùp. Chuùng ta vöøa baét ñaàu Muøa Thöôøng Nieân, moät thôøi gian ñöôïc môøi goïi vun ñaép moái töông quan baïn höõu vôùi Thieân Chuùa trong ñôøi soáng thöôøng ngaøy vaø caùc boån phaän cuûa mình. Öôùc gì chuùng ta ñaët vieäc caàu nguyeän caù nhaân vaøo trung taâm moãi ngaøy, ñeå laéng nghe Lôøi Chuùa vang voïng trong taâm hoàn vaø soáng moái töông quan con thaûo ñích thöïc vôùi Ngöôøi. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho anh chò em.
Vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Anh, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi noàng nhieät chaøo thaêm taát caû caùc tín höõu vaø khaùch haønh höông noùi tieáng Anh, ñeán tham döï buoåi tieáp kieán hoâm nay, ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi ñeán töø Ireland, Australia, Haøn Quoác vaø Hôïp chuûng quoác Hoa Kyø. Toâi caàu chuùc cho anh chò em vaø gia ñình ñöôïc traøn ñaày nieàm vui vaø bình an cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho taát caû anh chò em!
Vôùi caùc tín höõu YÙ hieän dieän, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi ñaëc bieät göûi lôøi thaêm ñeán caùc linh muïc ñeán töø nhieàu giaùo phaän khaùc nhau vaø caùc nhaân vieân cöùu hoûa cuûa thaønh phoá Napoli.
Toâi cuõng chaøo caùc baïn treû, ngöôøi ñau yeáu vaø caùc ñoâi taân hoân. Öôùc gì leã Chuùa Gieâsu chòu Pheùp Röûa, maø chuùng ta ñaõ cöû haønh vaøo Chuùa nhaät vöøa qua, khôi daäy nôi moãi ngöôøi kyù öùc veà Pheùp röûa cuûa chính mình. Xin cho bí tích aáy trôû thaønh ñoäng löïc thuùc ñaåy moãi ngöôøi luoân laøm chöùng cho nieàm vui gaén boù vôùi Ñöùc Kitoâ, Con yeâu daáu cuûa Chuùa Cha vaø laø Ngöôøi Anh cuûa chuùng ta, Ñaáng soi saùng con ñöôøng ñôøi soáng. Toâi ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!"
Buoåi Tieáp kieán chung keát thuùc vôùi Kinh Laïy Cha vaø pheùp laønh cuûa Ñöùc Thaùnh cha.