Coâng ñoàng Vatican II vaãn coøn laø
moät tieâu chuaån ñònh höôùng cho chuùng ta ngaøy nay
Tieáp kieán chung cuûa Ñöùc Thaùnh cha: Coâng ñoàng Vatican II vaãn coøn laø moät tieâu chuaån ñònh höôùng cho chuùng ta ngaøy nay.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 08-01-2026) - Luùc 10 giôø saùng thöù Tö, ngaøy 07 thaùng Gieâng naêm 2026, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ tieáp kieán chung baûy ngaøn tín höõu, taïi Ñaïi thính ñöôøng Phaoloâ VI, trong Noäi thaønh Vatican. Ñaây laø buoåi tieáp kieán chung ñaàu tieân cuûa ngaøi trong naêm môùi 2026.
Hieän dieän trong dòp naøy, cuõng coù ba hoàng y vaø khoaûng möôøi giaùm muïc töø caùc nöôùc.
Sau lôøi chaøo phuïng vuï cuûa Ñöùc Thaùnh cha, moïi ngöôøi ñaõ nghe ñoaïn thö göûi tín höõu Roma, ñoaïn thöù 14 (Hr 13,7-9):
"Anh em haõy nhôù ñeán nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo cuûa anh em, laø nhöõng ngöôøi ñaõ rao giaûng lôøi Thieân Chuùa cho anh em. Haõy nhìn xem keát cuïc ñôøi soáng cuûa hoï vaø noi göông ñöùc tin cuûa hoï. Ñöùc Gieâsu Kitoâ vaãn laø moät, hoâm qua cuõng nhö hoâm nay vaø cho ñeán muoân ñôøi! Anh em ñöøng ñeå mình bò loâi cuoán bôûi nhöõng ñaïo lyù khaùc laï vaø laàm laïc"
Huaán duï
Trong baøi huaán giaùo tieáp ñoù, Ñöùc Thaùnh cha ñaõ baét ñaàu loaït baøi môùi veà Coâng ñoàng chung Vatican II, keát thuùc caùch ñaây 60 naêm. Baøi giaùo lyù ñaàu tieân laø baøi daãn nhaäp.
Môû ñaàu baøi huaán giaùo, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Anh chò em thaân meán, chaøo anh chò em!
Sau Naêm Thaùnh, trong ñoù chuùng ta ñaõ döøng laïi ñeå chieâm ngaém caùc maàu nhieäm trong cuoäc ñôøi cuûa Chuùa Gieâsu, hoâm nay chuùng ta baét ñaàu moät chu kyø giaùo lyù môùi veà Coâng ñoàng chung Vatican II vaø ñoïc laïi caùc Vaên kieän cuûa Coâng ñoàng. Ñaây laø moät cô hoäi quyù giaù ñeå taùi khaùm phaù veû ñeïp vaø taàm quan troïng cuûa bieán coá Giaùo hoäi naøy. Thaùnh Gioan Phaoloâ II, vaøo cuoái Ñaïi Naêm Thaùnh 2000, ñaõ khaúng ñònh: "Toâi caûm thaáy hôn bao giôø heát nghóa vuï phaûi chæ cho thaáy Coâng ñoàng chung nhö laø hoàng aân lôùn lao Giaùo hoäi ñaõ nhaän ñöôïc trong theá kyû XX" (Toâng thö Novo millennio ineunte, soá 57).
Cuøng vôùi vieäc kyû nieäm Coâng ñoàng chung Nicea, trong naêm 2025 chuùng ta cuõng ñaõ kyû nieäm 60 naêm Coâng ñoàng chung Vatican II. Cho duø khoaûng thôøi gian caùch xa bieán coá naøy chöa phaûi laø quaù daøi, nhöng cuõng phaûi nhìn nhaän raèng theá heä caùc giaùm muïc, thaàn hoïc gia vaø tín höõu thôøi Coâng ñoàng Vatican II ngaøy nay khoâng coøn nöõa. Vì theá, trong khi chuùng ta caûm nhaän lôøi môøi goïi ñöøng ñeå cho tính ngoân söù cuûa Coâng ñoàng bò lu môø vaø tieáp tuïc tìm kieám nhöõng con ñöôøng vaø phöông theá ñeå thöïc hieän caùc tröïc giaùc cuûa Coâng ñoàng, thì ñieàu quan troïng laø phaûi ñoïc laïi Coâng ñoàng moät caùch tröïc tieáp, khoâng phaûi qua "nghe noùi" hay qua nhöõng caùch dieãn giaûi ñaõ ñöôïc ñöa ra, nhöng baèng caùch ñoïc laïi caùc Vaên kieän cuûa Coâng ñoàng vaø suy tö veà noäi dung cuûa chuùng. Thaät vaäy, ñaây laø Huaán quyeàn vaãn coøn laø ngoâi sao chæ ñöôøng cho haønh trình cuûa Giaùo hoäi ngaøy nay. Nhö Ñöùc Beâneâñictoâ XVI ñaõ daïy: "Vôùi thôøi gian qua ñi, caùc vaên kieän Coâng ñoàng khoâng heà maát ñi tính thôøi söï; giaùo huaán cuûa chuùng toû ra ñaëc bieät thích hôïp tröôùc nhöõng ñoøi hoûi môùi cuûa Giaùo hoäi vaø cuûa xaõ hoäi toaøn caàu hoùa hieän nay" (Söù ñieäp ñaàu tieân sau Thaùnh leã vôùi caùc Hoàng y cöû tri, 20/4/2005).
Khi thaùnh Giaùo hoaøng Gioan XXIII khai maïc Coâng ñoàng, ngaøy 11 thaùng Möôøi naêm 1962, ngaøi ñaõ noùi veà Coâng ñoàng nhö bình minh cuûa moät ngaøy aùnh saùng cho toaøn theå Giaùo hoäi. Coâng vieäc cuûa ñoâng ñaûo caùc Nghò phuï ñöôïc trieäu taäp, ñeán töø caùc Giaùo hoäi treân moïi chaâu luïc, thöïc söï ñaõ môû ñöôøng cho moät muøa môùi cuûa ñôøi soáng Giaùo hoäi. Sau moät quaù trình suy tö phong phuù veà Kinh Thaùnh, thaàn hoïc vaø phuïng vuï trong suoát theá kyû XX, Coâng ñoàng chung Vatican II ñaõ taùi khaùm phaù dung maïo cuûa Thieân Chuùa laø Cha, Ñaáng trong Chuùa Kitoâ keâu goïi chuùng ta trôû neân con caùi cuûa Ngöôøi; Coâng ñoàng ñaõ nhìn Giaùo hoäi döôùi aùnh saùng cuûa Chuùa Kitoâ, AÙnh Saùng muoân daân, nhö laø maàu nhieäm hieäp thoâng vaø laø bí tích hieäp nhaát giöõa Thieân Chuùa vaø daân Ngöôøi; ñaõ khôûi xöôùng moät cuoäc caûi toå phuïng vuï quan troïng, ñaët troïng taâm vaøo maàu nhieäm cöùu ñoä vaø söï tham döï tích cöïc, yù thöùc cuûa toaøn theå Daân Thieân Chuùa. Ñoàng thôøi, Coâng ñoàng ñaõ giuùp chuùng ta môû ra vôùi theá giôùi vaø nhaän ra nhöõng thay ñoåi cuõng nhö nhöõng thaùch ñoá cuûa thôøi ñaïi hieän ñaïi trong ñoái thoaïi vaø tinh thaàn ñoàng traùch nhieäm, nhö moät Giaùo hoäi mong muoán môû roäng voøng tay vôùi nhaân loaïi, trôû thaønh tieáng voïng cuûa nhöõng hy voïng vaø lo aâu cuûa caùc daân toäc, vaø coäng taùc vaøo vieäc xaây döïng moät xaõ hoäi coâng baèng vaø huynh ñeä hôn.
Nhôø Coâng ñoàng chung Vatican II, "Giaùo hoäi trôû thaønh lôøi noùi; Giaùo hoäi trôû thaønh söù ñieäp; Giaùo hoäi trôû thaønh ñoái thoaïi" (Thaùnh Phaoloâ VI, Thoâng ñieäp Ecclesiam suam, soá 67), daán thaân tìm kieám chaân lyù qua con ñöôøng ñaïi keát, ñoái thoaïi lieân toân vaø ñoái thoaïi vôùi nhöõng ngöôøi thieän chí.
Tinh thaàn naøy, thaùi ñoä noäi taâm naøy, phaûi laø ñaëc tính cuûa ñôøi soáng thieâng lieâng vaø hoaït ñoäng muïc vuï cuûa Giaùo hoäi, bôûi vì chuùng ta vaãn coøn phaûi thöïc hieän ñaày ñuû hôn cuoäc caûi toå Giaùo hoäi theo chieàu kích thöøa taùc vuï; vaø tröôùc nhöõng thaùch ñoá hieän nay, chuùng ta ñöôïc môøi goïi trôû thaønh nhöõng ngöôøi giaûi thích nhaïy beùn caùc daáu chæ thôøi ñaïi, nhöõng ngöôøi loan baùo Tin möøng vôùi nieàm vui, nhöõng chöùng nhaân can ñaûm cuûa coâng lyù vaø hoøa bình. Ñöùc cha Albino Luciani, vò Giaùo hoaøng töông lai Gioan Phaoloâ I, khi coøn laø Giaùm muïc Giaùo phaän Vittorio Veneto, ñaõ vieát nhö moät ngoân söù hoài ñaàu Coâng ñoàng: "Cuõng nhö moïi thôøi, ñieàu caàn thieát khoâng phaûi laø thöïc hieän caùc cô caáu, phöông phaùp hay toå chöùc, nhöng laø moät söï thaùnh thieän saâu xa vaø lan roäng hôn. [...] Coù theå nhöõng hoa traùi toát ñeïp vaø doài daøo cuûa moät Coâng ñoàng ta chæ ñöôïc thaáy sau nhieàu theá kyû vaø seõ chín muøi sau khi vaát vaû vöôït qua nhöõng xung ñoät vaø hoaøn caûnh baát lôïi." Do ñoù, vieäc taùi khaùm phaù Coâng ñoàng, nhö Ñöùc Giaùo hoaøng Phanxicoâ ñaõ khaúng ñònh, giuùp chuùng ta "traû laïi quyeàn öu tieân cho Thieân Chuùa vaø cho moät Giaùo hoäi ñieân cuoàng vì tình yeâu ñoái vôùi Chuùa cuûa mình vaø ñoái vôùi moïi con ngöôøi ñöôïc Ngöôøi yeâu thöông" (Baøi giaûng kyû nieäm 60 naêm khai maïc Coâng ñoàng Vatican II, 11/10/2022)".
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän:
"Anh chò em thaân meán, nhöõng gì thaùnh Phaoloâ VI ñaõ noùi vôùi caùc Nghò phuï Coâng ñoàng khi keát thuùc coâng vieäc vaãn coøn laø moät tieâu chuaån ñònh höôùng cho chuùng ta ngaøy nay. Ngaøi khaúng ñònh raèng ñaõ ñeán giôø leân ñöôøng, rôøi boû nôi hoïp Coâng ñoàng ñeå ñi gaëp gôõ nhaân loaïi vaø mang ñeán cho hoï tin vui veà Phuùc AÂm, vôùi yù thöùc raèng mình ñaõ soáng moät thôøi ñieåm aân suûng, nôi quaù khöù, hieän taïi vaø töông lai ñöôïc keát tinh: "Quaù khöù: vì Giaùo hoäi cuûa Chuùa Kitoâ hieän dieän nôi ñaây vôùi truyeàn thoáng, lòch söû, caùc Coâng ñoàng, caùc Tieán só vaø caùc thaùnh cuûa mình. [...] Hieän taïi: vì chuùng ta rôøi nhau ñeå ñi ñeán vôùi theá giôùi hoâm nay, vôùi nhöõng khoán cuøng, ñau khoå vaø toäi loãi cuûa noù, nhöng cuõng vôùi nhöõng thaønh töïu kyø dieäu, nhöõng giaù trò vaø nhaân ñöùc cuûa noù. Vaø cuoái cuøng laø töông lai, ôû ñoù, trong tieáng goïi khaån thieát cuûa caùc daân toäc ñoøi hoûi moät neàn coâng lyù lôùn hôn, trong khaùt voïng hoøa bình cuûa hoï, trong côn khaùt coù yù thöùc hay voâ thöùc veà moät ñôøi soáng cao caû hôn: chính laø ñôøi soáng maø Giaùo hoäi cuûa Chuùa Kitoâ coù theå vaø muoán trao ban cho hoï" (Thaùnh Phaoloâ VI, Söù ñieäp göûi caùc Nghò phuï Coâng ñoàng, 8/12/1965).
Ñoái vôùi chuùng ta cuõng vaäy. Khi tieáp caän caùc Vaên kieän cuûa Coâng ñoàng Vatican II vaø taùi khaùm phaù tính ngoân söù cuõng nhö tính thôøi söï cuûa chuùng, chuùng ta ñoùn nhaän truyeàn thoáng phong phuù cuûa ñôøi soáng Giaùo hoäi, ñoàng thôøi töï vaán veà hieän taïi vaø canh taân nieàm vui chaïy ñeán vôùi theá giôùi ñeå mang ñeán cho theá giôùi Tin Möøng cuûa Nöôùc Thieân Chuùa, Nöôùc cuûa tình yeâu, coâng lyù vaø hoøa bình.
Chaøo thaêm vaø nhaén nhuû
Baøi giaùo lyù baèng tieáng YÙ treân ñaây cuûa Ñöùc Thaùnh cha ñaõ ñöôïc taùm ñoäc vieân laàn löôït toùm taét baèng caùc ngoân ngöõ khaùc nhau, nhö: Phaùp, Anh, Ñöùc, Taây Ban Nha, Boà Ñaøo Nha, tieáng Hoa, Ba Lan, Araäp, keøm theo nhöõng lôøi chaøo thaêm vaø nhaén nhuû cuûa ngaøi.
Vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Phaùp, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi göûi lôøi chaøo thaân aùi ñeán caùc tín höõu noùi tieáng Phaùp, ñaëc bieät laø caùc ngöôøi haønh höông ñeán töø Bôø Bieån Ngaø vaø nöôùc Phaùp. Khi keát thuùc Naêm Thaùnh, yù thöùc raèng chuùng ta ñaõ soáng moät thôøi aân suûng, chuùng ta ñöøng ñeå nieàm hy voïng ñaõ naâng ñôõ chuùng ta bò luïi taøn, nhöng haõy ñeå noù luoân laø tieâu chí ñònh höôùng, daãn daét chuùng ta ñeán gaëp gôõ nhaân loaïi vaø mang ñeán cho hoï Tin möøng. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho anh chò em!"
Keá ñoù, vôùi caùc tín höõu noùi tieáng Anh, Ñöùc Thaùnh cha ngoû lôøi nhö sau: "Toâi noàng nhieät chaøo ñoùn taát caû caùc ngöôøi haønh höông vaø khaùch vieáng thaêm noùi tieáng Anh tham döï buoåi tieáp kieán hoâm nay, ñaëc bieät laø nhöõng ngöôøi ñeán töø Anh, Ireland, Australia, Canada vaø Hoa Kyø. Vôùi taát caû anh chò em vaø gia ñình, toâi xin göûi lôøi caàu chuùc trong kinh nguyeän ñeå anh chò em coù moät muøa Giaùng sinh traøn ñaày aân phuùc vaø moät Naêm môùi ñaày nieàm vui vaø bình an. Xin Thieân Chuùa chuùc laønh cho anh chò em!"
Vôùi caùc tín höõu Ba Lan, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi thaân aùi chaøo caùc tín höõu Ba Lan! Hoâm qua, vôùi vieäc ñoùng Cöûa Thaùnh, chuùng ta ñaõ keát thuùc Naêm Thaùnh. Öôùc gì caùnh cöûa loøng anh chò em vaø maùi aám gia ñình anh chò em luoân roäng môû cho Chuùa Kitoâ. Toâi hieäp yù caàu nguyeän vôùi caùc linh muïc ñang mang pheùp laønh cuûa Thieân Chuùa ñeán caùc gia ñình anh chò em, vôùi caùc gia ñình, ngöôøi beänh vaø nhöõng ngöôøi coâ ñôn. Xin Thieân Chuùa ban pheùp laønh cho taát caû anh chò em!"
Sau cuøng, baèng tieáng YÙ, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Toâi göûi lôøi chaøo thaân aùi ñeán caùc tín höõu noùi tieáng YÙ. Caùch rieâng, toâi chaøo caùc chuûng sinh cuûa Tu ñoaøn Truyeàn giaùo (töùc laø Hoäi doøng Thaùnh Vinh Sôn Phaoloâ), nhoùm "Nhöõng Thieân Thaàn cuûa Chuùng Ta treân Thieân Ñaøng" ñeán töø giaùo phaän Agrigento, vaø tröôøng "Nhöõng Ngöôøi Hy Sinh vì Toå Quoác" ôû Pomigliano d'Arco.
Toâi cuõng chaøo caùc baïn treû, caùc beänh nhaân vaø caùc ñoâi taân hoân. Nguyeän xin Chuùa Gieâsu, Ñaáng chuùng ta chieâm ngaém trong maàu nhieäm Giaùng sinh, trôû thaønh ngöôøi höôùng daãn chaéc chaén cho taát caû anh chò em trong Naêm Môùi vöøa baét ñaàu.
Buoåi Tieáp kieán chung keát thuùc vôùi kinh Laïy Cha vaø pheùp laønh cuûa Ñöùc Thaùnh cha.