Ñöùc Thaùnh cha ñoùng Cöûa Thaùnh
beá maïc Naêm Thaùnh Hy Voïng
Ñöùc Thaùnh cha ñoùng Cöûa Thaùnh beá maïc Naêm Thaùnh Hy Voïng.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 07-01-2026) - Luùc 9 giôø 30, saùng thöù Ba, ngaøy 06 thaùng Gieâng naêm 2026, Ñaïi leã Chuùa Hieån Linh, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ chuû söï nghi thöùc ñoùng Cöûa Thaùnh taïi Ñeàn thôø Thaùnh Pheâroâ ñeå beá maïc Naêm Thaùnh Hy Voïng 2025, tröôùc khi cöû haønh thaùnh leã taï ôn.
Hieän dieän taïi Tieàn ñöôøng Ñeàn thôø, coù caùc hoàng y, giaùm muïc, kinh só ñoaøn cuûa Ñeàn thôø, cuõng nhö caùc cha giaûi toäi vaø ban giuùp leã, goàm caùc chuûng sinh Tröôøng Truyeàn giaùo. Sau khi ca ñoaøn keát thuùc baøi haùt chuû ñeà cuûa Naêm Thaùnh Hy Voïng, Ñöùc Thaùnh cha nhaén nhuû moïi ngöôøi raèng:
"Anh chò em thaân meán, nhö nhöõng ngöôøi löõ haønh hy voïng, chuùng ta ñaõ tìm kieám con ñöôøng söï soáng döôùi aùnh saùng Lôøi Chuùa vaø loøng thöông xoùt voâ bieân cuûa Ngöôøi. Baùnh töø trôøi xuoáng ñaõ naâng ñôõ böôùc ñöôøng chuùng ta ñi. Tình yeâu cuûa Chuùa Kitoâ ñaõ thuùc ñaåy chuùng ta hoaùn caûi, soáng huynh ñeä, vaø tìm kieám coâng lyù cuõng nhö hoøa bình.
Vôùi loøng bieát ôn, chuùng ta chuaån bò ñoùng laïi Cöûa Thaùnh naøy, nôi ñaõ ñöôïc voâ soá tín höõu böôùc qua, tín thaùc raèng Vò Muïc Töû nhaân laønh luoân môû roäng caùnh cöûa traùi tim Ngöôøi ñeå ñoùn nhaän chuùng ta moãi khi chuùng ta caûm thaáy meät moûi vaø bò ñeø naëng.
Ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn höôùng daãn, chuùng ta hieäp tieáng vôùi toaøn theå Hoäi Thaùnh trong lôøi ca chuùc tuïng Chuùa Cha, Ñaáng laø sai Con Moät cuûa Ngöôøi ñeán, laø aùnh saùng traàn gian".
Sau moät luùc thinh laëng, keá ñoù laø ñaùp ca chuùc tuïng, Ñöùc Thaùnh cha tieán ñeán tröôùc Cöûa Thaùnh, trong khi coäng ñoaøn haùt baøi ca "O Clavis David", Hôõi Chìa Khoùa cuûa Ñavít, laø Phuû vieät cuûa nhaø Israel", roài Ñöùc Thaùnh cha quyø goái tröôùc Cöûa Thaùnh, caàu nguyeän trong thinh laëng, tröôùc khi ñöùng leân vaø laàn löôït keùo hai caùnh cöûa ñeå ñoùng laïi.
Thaùnh leã
Buoåi leã ñöôïc tieáp tuïc vôùi ñoaøn röôùc cuûa Ñöùc Thaùnh cha tieán vaøo Ñeàn thôø, tieán leân baøn thôø chính ñeå cöû haønh thaùnh leã, tröôùc söï hieän dieän cuûa hôn baûy ngaøn tín höõu ngoài ñaày thaùnh ñöôøng. Ñoàng teá vôùi Ñöùc Thaùnh cha, coù khoaûng 80 hoàng y vaø 30 giaùm muïc, cuøng vôùi khoaûng 120 linh muïc. Nhieàu hoàng y veà Roma sôùm ñeå döï Coâng nghò ngoaïi thöôøng cuûa Hoàng y ñoaøn do Ñöùc Thaùnh cha trieäu taäp, trong hai ngaøy 07 vaø 08 thaùng Gieâng naøy.
Veà phía chính quyeàn, ñaëc bieät coù Toång thoáng nöôùc YÙ, oâng Sergio Mattarella vaø aùi nöõ Laura, oâng Thò tröôûng thaønh Roma, Roberto Gualtieri.
Vì thaùnh ñöôøng khoâng ñuû choã neân coù haøng ngaøn tín höõu tham döï thaùnh leã qua hai maøn hình lôùn ôû Quaûng tröôøng Thaùnh Pheâroâ, baát chaáp trôøi möa laïnh.
Baøi giaûng
Trong baøi giaûng thaùnh leã, Ñöùc Thaùnh cha noùi: Tin möøng Ñaïi leã Hieån Linh thuaät laïi nieàm vui khoân taû cuûa caùc ñaïo só, khi hoï nhìn thaáy laïi ngoâi sao daãn ñöôøng, nhöng ñoàng thôøi cuõng cho thaáy noãi xao xuyeán vaø sôï haõi cuûa vua Heâroâñeâ vaø toaøn thaønh Gieârusalem. Trong söï toû mình cuûa Thieân Chuùa, Kinh Thaùnh khoâng che giaáu nhöõng ñoái nghòch giöõa nieàm vui vaø xao ñoäng, vaâng phuïc vaø choáng ñoái, sôï haõi vaø khaùt voïng. Moãi khi Thieân Chuùa xuaát hieän, khoâng ai coù theå ñöùng yeân nhö cuõ. Ñoù chính laø khôûi ñaàu cuûa nieàm hy voïng.
Ñieàu ñaùng ngaïc nhieân laø Gieârusalem - thaønh phoá cuûa nhöõng khôûi ñaàu môùi - laïi bò xao ñoäng. Nhöõng ngöôøi thoâng thaïo Kinh Thaùnh, töôûng raèng mình ñaõ coù moïi caâu traû lôøi, nhöng döôøng nhö ñaùnh maát khaû naêng ñaët caâu hoûi vaø nuoâi döôõng öôùc mô. Hoï sôï haõi tröôùc nhöõng ngöôøi ñeán töø phöông xa, nhöõng con ngöôøi ñöôïc thuùc ñaåy bôûi hy voïng. Phaûn öùng aáy cuõng chaát vaán chính chuùng ta hoâm nay, vôùi tö caùch laø Hoäi Thaùnh.
Nhìn laïi Naêm Thaùnh Hy Voïng
Tieáp tuïc baøi giaûng, Ñöùc Thaùnh cha nhaéc ñeán Cöûa Thaùnh cuûa Ñeàn thôø maø haøng trieäu tín höõu haønh höông ñaõ ñöôïc qua trong nhöõng thaùng ngaøy cuûa Naêm Thaùnh. Ngaøi noùi: "Cöûa Thaùnh cuûa Ñeàn thôø naøy - laø cöûa cuoái cuøng ñöôïc ñoùng laïi hoâm nay - ñaõ chöùng kieán doøng ngöôøi ñoâng ñaûo khoâng keå xieát, nhöõng ngöôøi nam nöõ laø nhöõng tín höõu löõ haønh hy voïng, ñang tieán veà Thaønh coù nhöõng caùnh cöûa luoân môû, töùc Gieârusalem môùi (x. Kh 21,25). Hoï laø ai, vaø ñieàu gì ñaõ thuùc ñaåy hoï? Vaøo luùc keát thuùc Naêm Thaùnh, cuoäc tìm kieám thieâng lieâng cuûa con ngöôøi thôøi ñaïi chuùng ta chaát vaán chuùng ta moät caùch ñaëc bieät nghieâm tuùc - moät cuoäc tìm kieám phong phuù hôn nhieàu so vôùi ñieàu ta coù theå hình dung. Haøng trieäu ngöôøi ñaõ böôùc qua ngöôõng cöûa Hoäi Thaùnh. Hoï ñaõ gaëp ñöôïc ñieàu gì? Nhöõng taâm tình naøo, söï chuù yù naøo, söï ñaùp traû naøo? Vaâng, caùc Ñaïo só vaãn coøn toàn taïi. Ñoù laø nhöõng con ngöôøi chaáp nhaän thaùch ñoá daán thaân cho chuyeán haønh trình rieâng cuûa mình; trong moät theá giôùi ñaày xaùo troän nhö theá giôùi cuûa chuùng ta, vôùi nhieàu khía caïnh khöôùc töø vaø nguy hieåm, hoï caûm thaáy caàn phaûi leân ñöôøng, phaûi tìm kieám.
Tín höõu laø nhöõng ngöôøi löõ haønh
Cuõng trong baøi giaûng leã, Ñöùc Thaùnh cha noùi: "Ngöôøi xöa noùi: Homo viator - con ngöôøi laø keû löõ haønh. Chuùng ta laø nhöõng cuoäc ñôøi ñang tieán böôùc. Tin möøng môøi goïi Hoäi Thaùnh ñöøng sôï haõi söï naêng ñoäng aáy, nhöng haõy traân troïng vaø höôùng noù veà chính Thieân Chuùa, Ñaáng khôi daäy noù. Ñoù laø moät Thieân Chuùa coù theå laøm chuùng ta xao ñoäng, vì Ngöôøi khoâng naèm yeân trong tay chuùng ta nhö nhöõng ngaãu töôïng baèng vaøng baïc; traùi laïi, Ngöôøi soáng ñoäng vaø ban söï soáng, nhö Haøi Nhi maø Ñöùc Maria ñaõ boàng aüm vaø caùc nhaø Ñaïo só ñaõ thôø laïy. Nhöõng nôi thaùnh nhö caùc Nhaø thôø chính toøa, caùc Ñeàn thôø, caùc Thaùnh ñòa, nay trôû thaønh ñieåm ñeán cuûa cuoäc haønh höông Naêm Thaùnh, phaûi lan toûa höông thôm cuûa söï soáng, ñeå laïi aán töôïng khoâng theå xoùa nhoøa raèng: moät theá giôùi khaùc ñaõ baét ñaàu.
Tieáp tuïc baøi giaûng, Ñöùc Thaùnh cha môøi goïi caùc tín höõu suy tö, khi noùi:
"Chuùng ta haõy töï hoûi: trong Giaùo Hoäi chuùng ta coù söï soáng khoâng? Coù choã cho nhöõng ñieàu ñang ñöôïc sinh ra khoâng? Chuùng ta coù yeâu meán vaø loan baùo moät Thieân Chuùa laøm cho con ngöôøi taùi leân ñöôøng khoâng?
Trong trình thuaät Tin möøng ngaøy leã naøy, vua Heâroâñeâ lo sôï cho ngai vaøng cuûa oâng, xao xuyeán vì nhöõng gì oâng caûm thaáy naèm ngoaøi taàm kieåm soaùt. OÂng tìm caùch lôïi duïng khaùt voïng cuûa caùc Ñaïo só vaø uoán naén cuoäc tìm kieám cuûa hoï theo lôïi ích rieâng. OÂng saün saøng noùi doái, saün saøng laøm moïi ñieàu; vì sôï haõi laøm cho con ngöôøi muø quaùng. Traùi laïi, nieàm vui do Tin möøng giaûi phoùng con ngöôøi: vöøa laøm cho ta thaän troïng, nhöng cuõng can ñaûm; vöøa tænh thöùc, vöøa saùng taïo; gôïi môû nhöõng con ñöôøng khaùc vôùi nhöõng loái moøn ñaõ quen ñi.
Nhaän ra Ñaáng Meâsia trong coäng ñoaøn Giaùo Hoäi
Ñöùc Thaùnh cha noùi theâm raèng: "Caùc nhaø Ñaïo só mang ñeán Gieârusalem moät caâu hoûi ñôn sô vaø coát yeáu: "Ñaáng môùi sinh ôû ñaâu?" (Mt 2,2). Thaät quan troïng bieát bao khi ngöôøi böôùc qua cöûa Hoäi Thaùnh coù theå caûm nhaän raèng Ñaáng Meâsia vöøa môùi ñöôïc sinh ra ôû ñaây; raèng nôi ñaây ñang tuï hoïp moät coäng ñoaøn nôi nieàm hy voïng ñaõ naûy sinh; raèng nôi ñaây ñang dieãn ra moät caâu chuyeän cuûa söï soáng! Naêm Thaùnh ñaõ ñeán ñeå nhaéc chuùng ta raèng coù theå baét ñaàu laïi, hôn nöõa raèng chuùng ta vaãn coøn ñang ôû nhöõng khôûi ñaàu; raèng Chuùa muoán lôùn leân giöõa chuùng ta, muoán laø Thieân-Chuùa-ôû-cuøng-chuùng-ta.
Nhaän ra nhöõng taùc ñoäng cuûa Thieân Chuùa trong nhaân loaïi
"Ñuùng vaäy, Thieân Chuùa ñaët laïi vaán ñeà traät töï hieän höõu: Chuùa coù nhöõng giaác mô maø hoâm nay Ngöôøi vaãn linh höùng cho caùc ngoân söù; Ngöôøi quyeát taâm giaûi phoùng chuùng ta khoûi nhöõng aùch noâ leä cuõ vaø môùi; Ngöôøi loâi cuoán ngöôøi treû vaø ngöôøi giaø, ngöôøi ngheøo vaø ngöôøi giaøu, nam vaø nöõ, thaùnh nhaân vaø toäi nhaân vaøo caùc coâng trình xoùt thöông cuûa Ngöôøi, vaøo nhöõng kyø coâng cuûa coâng lyù Ngöôøi. Ngöôøi khoâng gaây oàn aøo, nhöng Nöôùc cuûa Ngöôøi ñaõ vaø ñang naûy maàm khaép nôi treân theá giôùi.
Bieát bao cuoäc hieån linh ñaõ ñöôïc ban cho chuùng ta, hoaëc saép ñöôïc ban cho chuùng ta! Tuy nhieân, chuùng caàn ñöôïc taùch khoûi nhöõng yù ñoà cuûa vua Heâroâñeâ, khoûi nhöõng noãi sôï luoân saün saøng bieán thaønh baïo löïc. "Töø thôøi oâng Gioan Taåy Giaû cho ñeán nay, Nöôùc Trôøi phaûi chòu baïo löïc, vaø nhöõng keû baïo löïc thì chieám laáy" (Mt 11,12). Caâu noùi ñaày huyeàn nhieäm naøy cuûa Chuùa Gieâsu, ñöôïc Tin möøng Mattheâu ghi laïi, khoâng theå khoâng khieán chuùng ta nghó ñeán bieát bao xung ñoät qua ñoù con ngöôøi coù theå choáng cöï, thaäm chí taán coâng ñieàu môùi meû maø Thieân Chuùa daønh saün cho moïi ngöôøi. Yeâu chuoäng hoøa bình, tìm kieám hoøa bình, coù nghóa laø baûo veä ñieàu thaùnh thieâng vaø chính vì theá ñang trong giai ñoaïn khai sinh: nhoû beù, mong manh, deã toån thöông nhö moät treû thô. Chung quanh chuùng ta, moät neàn kinh teá bò boùp meùo ñang tìm caùch truïc lôïi töø moïi söï. Chuùng ta thaáy roõ: thò tröôøng bieán caû côn khaùt tìm kieám, ñi laïi, baét ñaàu laïi cuûa con ngöôøi thaønh moùn haøng. "Chuùng ta haõy töï hoûi: Naêm Thaùnh coù giuùp chuùng ta traùnh xa thöù hieäu quaû laøm cho moïi söï trôû thaønh saûn phaåm vaø con ngöôøi thaønh ngöôøi tieâu duøng khoâng? Sau naêm nay, chuùng ta coù khaû naêng hôn ñeå nhaän ra nôi ngöôøi vieáng thaêm moät ngöôøi haønh höông, nôi keû xa laï moät ngöôøi tìm kieám, nôi ngöôøi ôû xa moät ngöôøi thaân caän, nôi ngöôøi khaùc bieät moät baïn ñoàng haønh khoâng?
Caùch thöùc Chuùa Gieâsu gaëp gôõ moïi ngöôøi vaø ñeå cho moïi ngöôøi ñeán gaàn Ngöôøi daïy chuùng ta traân troïng bí maät cuûa taâm hoàn - ñieàu chæ mình Ngöôøi ñoïc thaáu. Cuøng vôùi Ngöôøi, chuùng ta hoïc bieát nhaän ra nhöõng daáu chæ thôøi ñaïi (x. Coâng ñoàng chung Vatican II, Hieán cheá muïc vuï Gaudium et spes, soá 4). Khoâng ai coù theå baùn cho chuùng ta ñieàu naøy. Haøi Nhi maø caùc nhaø Ñaïo só thôø laïy laø moät Thieän Haûo voâ giaù, khoâng theå ño löôøng. Ñoù laø cuoäc Hieån Linh cuûa aân ban nhöng khoâng. Ngöôøi khoâng chôø ñôïi chuùng ta ôû nhöõng "ñòa ñieåm" danh giaù, maø trong nhöõng thöïc taïi khieâm haï. "Coøn ngöôi, Beâlem, ñaát Giuña, ngöôi ñaâu phaûi laø keû nhoû nhaát trong caùc thuû phuû cuûa Giuña" (Mt 2,6). Bieát bao thaønh phoá, bieát bao coäng ñoaøn caàn ñöôïc nghe lôøi naøy: "Ngöôi khoâng phaûi laø keû cuoái cuøng." Vaâng, Chuùa vaãn tieáp tuïc laøm chuùng ta ngaïc nhieân! Ngöôøi cho ngöôøi ta gaëp ñöôïc Ngöôøi. Ñöôøng loái cuûa Ngöôøi khoâng phaûi laø ñöôøng loái cuûa chuùng ta; baïo löïc khoâng theå thoáng trò ñöôïc chuùng, vaø quyeàn löïc theá gian cuõng khoâng theå ngaên caûn ñöôïc. Chính vì theá, caùc nhaø Ñaïo só ñaõ traøn ngaäp nieàm vui lôùn lao khi boû laïi phía sau cung ñieän vaø Ñeàn thôø ñeå ra ñi veà Beâlem: vaø chính luùc aáy, hoï laïi nhìn thaáy ngoâi sao!
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän: "Vì theá, anh chò em thaân meán, thaät ñeïp khi trôû thaønh nhöõng ngöôøi löõ haønh hy voïng. Vaø thaät ñeïp khi tieáp tuïc laø nhö theá, cuøng vôùi nhau! Söï trung tín cuûa Thieân Chuùa seõ coøn laøm chuùng ta kinh ngaïc. Neáu chuùng ta khoâng bieán caùc nhaø thôø cuûa mình thaønh nhöõng ñaøi kyû nieäm, neáu caùc coäng ñoaøn cuûa chuùng ta laø nhöõng maùi nhaø, neáu chuùng ta hieäp nhaát choáng laïi nhöõng caùm doã cuûa quyeàn löïc, thì chuùng ta seõ laø theá heä cuûa bình minh. Ñöùc Maria, Sao Mai, seõ luoân ñi tröôùc chuùng ta! Trong Con cuûa Meï, chuùng ta seõ chieâm ngaém vaø phuïc vuï moät nhaân tính tuyeät ñeïp, ñöôïc bieán ñoåi khoâng phaûi bôûi nhöõng côn meâ saûng toaøn naêng, nhöng bôûi Thieân Chuùa, Ñaáng vì yeâu thöông ñaõ laøm ngöôøi."
Thaùnh leã keát thuùc luùc 11 giôø 30 vôùi pheùp laønh troïng theå cuûa Ñöùc Thaùnh cha.