Ñöùc Thaùnh cha chuû söï thaùnh leã
kính Ñöùc Maria, Meï Thieân Chuùa
Ñöùc Thaùnh cha chuû söï thaùnh leã kính Ñöùc Maria, Meï Thieân Chuùa.
G. Traàn Ñöùc Anh, O.P.
Vatican (RVA News 02-01-2026) - Luùc 10 giôø saùng ngaøy ñaàu naêm Döông lòch, ngaøy 01 thaùng Gieâng naêm 2026, Ñaïi leã Ñöùc Meï laø Meï Thieân Chuùa, Ñöùc Thaùnh cha Leâoâ XIV ñaõ chuû söï thaùnh leã troïng theå taïi Ñeàn thôø Thaùnh Pheâroâ, tröôùc söï tham döï cuûa gaàn taùm ngaøn tín höõu ngoài chaät nhaø thôø. Ngoaøi ra, cuõng coù caùc ñaïi dieän ngoaïi giao cuûa nhieàu nöôùc.
Ñoàng teá vôùi Ñöùc Thaùnh cha, coù möôøi hai hoàng y vaø gaàn hai möôi giaùm muïc cuøng vôùi 130 linh muïc.
Ngoài haøng ñaàu nôi caùc giaùo daân cuõng coù phaùi ñoaøn moät soá thieáu nhi vaø thieáu nieân ngöôøi Ñöùc, AÙo, Thuïy Só, Ba Lan. Caùc em ñöôïc goïi laø "Caùc ca vieân ngoâi sao", tham gia chieán dòch Leã Ba Vua taïi caùc nöôùc lieân heä. Caùc em maëc y phuïc nhö ba Ñaïo Só, ñi tôùi caùc gia ñình chuùc möøng laø laïc quyeân ñeå giuùp caùc treû em ngheøo.
Treân baøn thaùnh, töø sau kinh Tieàn Tuïng, ñöùng caïnh Ñöùc Thaùnh cha coù Ñöùc Hoàng y Michael Czerny, ngöôøi Canada, Boä tröôûng Boä Phaùt trieån nhaân baûn toaøn dieän, vaø Ñöùc Toång giaùm muïc Paul Gallagher, ngöôøi Anh, Ngoaïi tröôûng cuûa Toøa Thaùnh, vì ngaøy 01 thaùng Gieâng cuõng laø ngaøy Hoøa bình Theá giôùi laàn thöù 49.
Baøi giaûng cuûa Ñöùc Thaùnh cha
Trong baøi giaûng thaùnh leã, sau khi dieãn giaûi baøi ñoïc thöù I töø saùch Daân Soá, vôùi lôøi chuùc laønh cuûa Chuùa cho daân Israel, moät daân toäc ñaõ ñöôïc giaûi phoùng sau moät thôøi gian daøi soáng trong kieáp noâ leä, nhôø söï can thieäp cuûa Thieân Chuùa vaø söï ñaùp traû quaûng ñaïi cuûa ngöôøi toâi tôù Ngaøi laø oâng Moâseâ, Ñöùc Thaùnh cha noùi:
"Vaøo ñaàu naêm môùi, phuïng vuï nhaéc nhôû chuùng ta raèng moãi ngaøy ñeàu coù theå trôû thaønh, ñoái vôùi moãi ngöôøi chuùng ta, khôûi ñaàu cuûa moät ñôøi soáng môùi, nhôø tình yeâu quaûng ñaïi cuûa Thieân Chuùa, loøng xoùt thöông cuûa Ngaøi vaø söï ñaùp traû cuûa töï do nôi chuùng ta. Vaø thaät ñeïp khi nghó veà naêm môùi khôûi ñaàu theo caùch naøy: nhö moät haønh trình roäng môû, caàn ñöôïc khaùm phaù, trong ñoù chuùng ta böôùc vaøo nhôø aân suûng, vôùi tö caùch laø nhöõng con ngöôøi töï do vaø mang laïi töï do, ñaõ ñöôïc tha thöù vaø bieát trao ban söï tha thöù, tín thaùc vaøo söï gaàn guõi vaø loøng nhaân haäu cuûa Chuùa, Ñaáng luoân ñoàng haønh vôùi chuùng ta.
Vai troø cuûa Thaùnh Maãu
Ñöùc Thaùnh cha nhaán maïnh raèng: "Chuùng ta nhôù laïi taát caû nhöõng ñieàu aáy khi cöû haønh maàu nhieäm thieân chöùc cuûa Ñöùc Maria laøm Meï Thieân Chuùa: vôùi lôøi thöa "xin vaâng", Meï ñaõ goùp phaàn trao moät khuoân maët nhaân traàn cho Nguoàn maïch moïi loøng xoùt thöông vaø nhaân haäu: khuoân maët cuûa Chuùa Gieâsu...
Lôøi caàu vaø quyeát taâm ñaàu naêm
"Vì theá, vaøo ñaàu naêm, khi chuùng ta leân ñöôøng tieán vaøo nhöõng ngaøy môùi meû vaø ñoäc ñaùo ñang chôø ñoùn, chuùng ta haõy xin Chuùa cho mình luoân caûm nhaän ñöôïc, trong moïi luùc, quanh ta vaø treân ta, hôi aám cuûa voøng tay hieàn phuï töû cuûa Ngaøi vaø aùnh saùng töø aùnh nhìn chuùc laønh cuûa Ngaøi, ñeå ngaøy caøng hieåu roõ hôn vaø luoân ghi nhôù chuùng ta laø ai vaø ñang tieán veà ñònh meänh kyø dieäu naøo (x. Coâng ñoàng Vatican II, Hieán cheá muïc vuï Gaudium et spes, 41). Ñoàng thôøi, chính chuùng ta cuõng haõy toân vinh Chuùa, baèng kinh nguyeän, baèng cuoäc soáng thaùnh thieän, vaø trôû neân göông phaûn chieáu cho nhau loøng nhaân haäu cuûa Ngaøi."
Kieán taïo hoøa bình
Tieáp tuïc baøi giaûng, Ñöùc Thaùnh cha nhaéc ñeán giaùo huaán cuûa thaùnh Augustinoâ daïy raèng nôi Meï Maria, "Ñaáng taïo döïng con ngöôøi ñaõ laøm ngöôøi: ñeå Ñaáng ñieàu khieån caùc vì sao coù theå buù söõa töø baàu ngöïc cuûa moät ngöôøi phuï nöõ; ñeå Ñaáng laø baùnh haèng soáng (x. Ga 6,35) coù theå caûm thaáy ñoùi (x. Mt 4,2); [...] ñeå giaûi thoaùt chuùng ta duø chuùng ta baát xöùng" (Baøi giaûng 191, 1.1).
Qua ñoù, thaùnh Augustinoâ nhaéc laïi moät trong nhöõng neùt caên baûn nôi dung maïo cuûa Thieân Chuùa: ñoù laø tình yeâu nhöng khoâng tuyeät ñoái cuûa Chuùa, qua ñoù Ngaøi ñeán vôùi chuùng ta - nhö toâi ñaõ muoán nhaán maïnh trong Söù ñieäp cuûa Ngaøy Theá giôùi Hoøa bình naêm nay - vôùi moät dung maïo "khoâng vuõ trang vaø laøm tan chaûy vuõ khí", traàn truïi, mong manh nhö moät treû sô sinh trong maùng coû. Vaø ñieàu naøy nhaèm daïy chuùng ta raèng theá giôùi khoâng ñöôïc cöùu ñoä baèng caùch maøi saéc göôm ñao, xeùt ñoaùn, aùp böùc hay loaïi tröø anh chò em mình, nhöng baèng vieäc khoâng meät moûi coá gaéng thaáu hieåu, tha thöù, giaûi phoùng vaø ñoùn nhaän taát caû, khoâng tính toaùn vaø khoâng sôï haõi."
"Ñoù laø dung maïo cuûa Thieân Chuùa maø Meï Maria ñaõ ñeå cho hình thaønh vaø lôùn leân trong cung loøng mình, laøm thay ñoåi hoaøn toaøn cuoäc ñôøi Meï. Ñoù laø dung maïo maø Meï ñaõ loan baùo qua aùnh nhìn vui töôi nhöng mong manh cuûa ngöôøi meï ñang chôø ñôïi; laø dung maïo maø Meï chieâm ngaém töøng ngaøy khi Chuùa Gieâsu lôùn leân, töø treû thô ñeán thieáu nieân roài thanh nieân, trong maùi nhaø cuûa mình; vaø sau ñoù, vôùi traùi tim cuûa ngöôøi moân ñeä khieâm nhöôøng, Meï ñaõ theo Ngöôøi treân caùc neûo ñöôøng söù vuï, cho ñeán thaäp giaù vaø söï phuïc sinh. Ñeå laøm ñöôïc ñieàu ñoù, chính Meï cuõng ñaõ haï thaáp moïi haøng raøo töï veä, töø boû nhöõng mong ñôïi, ñoøi hoûi vaø baûo ñaûm, nhö caùc baø meï vaãn laøm, ñeå hieán daâng khoâng giöõ laïi cuoäc ñôøi mình cho Ngöôøi Con maø Meï ñaõ laõnh nhaän do aân suûng, ñeå roài laïi trao ban Ngöôøi cho theá giôùi.
Trong thieân chöùc cuûa Ñöùc Maria laøm Meï Thieân Chuùa, chuùng ta thaáy cuoäc gaëp gôõ cuûa hai thöïc taïi voâ bieân "khoâng vuõ trang": moät laø Thieân Chuùa, Ñaáng töø boû moïi ñaëc quyeàn cuûa thieân tính ñeå sinh ra theo xaùc phaøm (x. Pl 2,6-11); vaø hai laø thöïc taïi con ngöôøi, vôùi nieàm tín thaùc ñaõ hoaøn toaøn gaén boù vôùi thaùnh yù Chuùa, daâng leân Ngaøi - trong moät haønh vi yeâu thöông troïn haûo - quyeàn naêng lôùn lao nhaát cuûa mình: ñoù laø töï do.
Noi göông caùc muïc ñoàng
"Thaùnh Gioan Phaoloâ II, khi suy nieäm veà maàu nhieäm naøy, ñaõ môøi goïi nhìn vaøo nhöõng gì caùc muïc ñoàng tìm thaáy taïi Beâlem: "Söï dòu daøng laøm tan chaûy cuûa Haøi Nhi, söï ngheøo khoù ñaùng ngaïc nhieân trong ñoù Ngöôøi soáng, söï ñôn sô khieâm haï cuûa Maria vaø Giuse" ñaõ bieán ñoåi cuoäc ñôøi hoï, khieán hoï trôû thaønh "nhöõng söù giaû cuûa ôn cöùu ñoä".
Thaùnh Giaùo hoaøng noùi nhöõng ñieàu aáy vaøo cuoái Ñaïi Naêm Thaùnh 2000, vôùi nhöõng lôøi cuõng coù theå môøi goïi chuùng ta suy nghó hoâm nay, ñoù laø: "Bieát bao hoàng aân, - bieát bao cô hoäi phi thöôøng maø Ñaïi Naêm Thaùnh ñaõ trao ban cho caùc tín höõu! Trong kinh nghieäm laõnh nhaän vaø trao ban söï tha thöù, trong kyù öùc veà caùc vò töû ñaïo, trong vieäc laéng nghe tieáng keâu cuûa ngöôøi ngheøo treân theá giôùi [...] caû chuùng ta nöõa ñaõ nhaän ra söï hieän dieän cöùu ñoä cuûa Thieân Chuùa trong lòch söû. Chuùng ta nhö ñaõ chaïm tay vaøo tình yeâu cuûa Ngaøi, tình yeâu ñoåi môùi boä maët traùi ñaát."
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän: "Nhö caùc muïc ñoàng ñaõ mau leï ñeán thôø laïy Chuùa, Chuùa Kitoâ yeâu caàu caùc tín höõu, nhöõng ngöôøi ñaõ ñöôïc vui möøng gaëp gôõ Ngöôøi, haõy saün saøng can ñaûm ñeå leân ñöôøng loan baùo Tin möøng kyø cöïu nhöng luoân môùi meû cuûa Ngöôøi. Chuùa sai hoï ñi laøm cho lòch söû vaø caùc neàn vaên hoùa cuûa nhaân loaïi ñöôïc ñaày söùc soáng nhôø söù ñieäp cöùu ñoä cuûa Ngöôøi."
Thi haønh söù vuï chöùng nhaân hoøa bình
Vaø Ñöùc Thaùnh cha keát luaän raèng: "Anh chò em thaân meán, trong ngaøy leã troïng theå naøy, vaøo ñaàu naêm môùi, caän ngaøy keát thuùc Naêm Thaùnh hy voïng, chuùng ta haõy ñeán maùng coû, trong ñöùc tin, nhö ñeán nôi hoøa bình "khoâng vuõ trang vaø giaûi giaùp" tuyeät haûo nhaát, nôi hoàng phuùc, nôi chuùng ta töôûng nhôù nhöõng kyø coâng maø Chuùa ñaõ thöïc hieän trong lòch söû cöùu ñoä vaø trong chính cuoäc ñôøi chuùng ta. Töø ñoù, chuùng ta taùi leân ñöôøng, nhö nhöõng chöùng nhaân khieâm haï cuûa hang ñaù, "vinh danh vaø ca tuïng Thieân Chuùa" (Lc 2,20), vì taát caû nhöõng gì chuùng ta ñaõ thaáy vaø ñaõ nghe. Öôùc gì ñaây laø cam keát vaø quyeát taâm cuûa chuùng ta trong nhöõng thaùng saép tôùi, vaø suoát caû ñôøi soáng Kitoâ höõu cuûa chuùng ta."
Lôøi caàu phoå quaùt
Trong phaàn lôøi nguyeän giaùo daân, moïi ngöôøi ñaõ laàn löôït caàu cho Hoäi thaùnh cuûa Thieân Chuùa, cho caùc vò laõnh ñaïo chính quyeàn, caàu xin ôn hoøa bình, cho caùc cha meï vaø ngöôøi treû.
Thaùnh leã keát thuùc luùc gaàn 11 giôø 30.
(Sala Stampa 1-1-2026)